MADDE 1. – 13.4.1994 tarihli ve 3984 sayılı Radyo ve
Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 3. – Bu Kanunda geçen
deyimlerden;
a) Üst Kurul: Radyo ve Televizyon Üst
Kurulunu,
b) Radyo yayını: Elektromanyetik dalgalar,
veri şebekeleri ve diğer yollarla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan ses
yayınlarını,
c) Veri yayını: Radyo ve televizyon yayını ile
birlikte, radyo ve televizyon programlarıyla ilintili ve radyo ve televizyon
programlarından bağımsız verilerin, elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve
diğer yollarla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan
yayınları,
d) Televizyon yayını: Elektromanyetik
dalgalar, veri şebekeleri ve diğer yollarla halkın doğrudan alması maksadıyla
yapılan, hareketli veya sabit resimlerin (görüntü) sesli veya sessiz kalıcı
olmayan yayınlarını,
e) Elektromanyetik dalga: Boşlukta veya kablo,
cam iletken ve benzeri bir fizikî ortamda ışık hızı ile yayılan sunî olarak
üretilmiş ve manyetik özellikleri olan dalgayı,
f) TV kanalı: Televizyon ve veri yayını yapmak
üzere bir televizyon vericisinden yayılan elektromanyetik dalgaların işgal
edeceği frekans alanını,
g) Radyo frekansı: Radyo ve veri yayını yapmak
üzere bir radyo vericisinden yayılan elektromanyetik dalgaların işgal edeceği
frekans alanını,
h) Radyo ve televizyon vericisi: Radyo,
televizyon ve veri yayınlarının doğrudan alınmasına imkân veren yer veya
uzaydaki hareketli veya sabit her türlü verici, aktarıcı, yansıtıcı ve
güçlendirici cihaz ve sistemleri,
ı) Kablolu yayın: Radyo, televizyon ve veri
yayınlarının kablo, cam iletken ve benzeri bir fizikî ortam üzerinden abonelere
ulaştırılmasını sağlayan yayın türünü,
i) Kapalı devre yayın sistemi: Ulusal,
bölgesel ve yerel yayınlar dışında eğitim, öğretim, güvenlik ve turizm gibi
belirli amaçlar için bir bina dahilinde veya birbiri ile ilişkili binalar
grubunda hedef kitleye ulaştırmak üzere genellikle kablo ile yapılan radyo,
televizyon ve veri yayınını,
j) Radyo alıcısı: Radyo ve veri yayınları
almaya ve dinlemeye yarayan cihazları,
k) Televizyon alıcısı: Televizyon ve veri
yayınları almaya ve izlemeye yarayan cihazları,
l) Ulusal yayın: Bütün ülkeye yapılan radyo,
televizyon ve veri yayınını,
m) Bölgesel yayın: Birbirine komşu en az üç il
ve en çok bir coğrafî bölge alanının asgarî yüzde yetmişine yapılan radyo,
televizyon ve veri yayınını,
n) Yerel yayın: Mülkî taksimat itibarıyla en
az bir ilçe (merkez ilçe dahil) veya bir ilin alanının en az yüzde yetmişine
yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
o) Ek yayın hizmetleri: Televizyon yayınlarına
tahsis edilen kanal içinde kalmakla birlikte kullanılmayan bölümler üzerinden,
radyo yayınlarında ise tahsis edilen frekans içinde ek taşıyıcılar aracılığıyla,
televizyon ve radyo program yayınlarıyla birlikte yapılan radyo veri sistemi
(AMDS, RDS), veri yayıncılığı, teleteks ve benzeri bağımsız
hizmetleri,
p) Uydu yayını: Radyo ve televizyon
programlarının yetkili yayıncı veya hizmeti temin edecek kişi veya kuruluş
tarafından şifreli veya şifresiz olarak uzayda sinyal iletebilen herhangi bir
araç vasıtasıyla yapılan ilk yayını,
r) Yeniden iletim: Yetkili yayın kuruluşu
tarafından kullanılan teknik araç ne olursa olsun, halkın izlemesi amacıyla
yayınlanan radyo ve televizyon program hizmetlerinin değişiklik yapılmaksızın
bütününün veya bir bölümünün alınmasını ve aynı anda veya daha sonra
iletilmesini,
s) Yayıncı: Kamu tarafından izlenmesi için
radyo, televizyon program ve veri hizmetleri tertip eden ve ileten veya
değişiklik yapılmadan ve tam olarak üçüncü tarafa iletilmesini sağlayan gerçek
veya tüzel kişiyi,
t) Program hizmeti: Yukarıdaki bentte belirli
alanlarda belirli bir yayıncı tarafından sağlanan ve tek bir hizmet içindeki tüm
unsurları,
u) Reklam: Bir ürün veya hizmetin alım, satım
veya kiralanmasını geliştirmek, bir amaç veya düşünceyi yaymak veya reklamcının
istediği başka etkileri oluşturmak amacıyla, ücret veya benzer bir karşılık ile
iletim zamanında reklamcıya tahsis edilen kamuya yönelik
duyuruları,
v) Telif hakkı sahibi: Yazar, besteci,
düzenlemeci gibi düşünsel alanda eser yaratan gerçek
kişiyi,
y) Tematik kanal: Haber, belgesel, spor, müzik
ve benzeri türlerde olmak üzere yalnızca belli bir konuda yayın yapan
kanalı,
z) İletişim ortamı: Radyo ve televizyon
programlarının üretildiği merkez çıkışındaki sinyali herhangi bir teknik
kullanarak tek veya birden fazla radyo ve televizyon yayınını bir arada olarak
radyo, televizyon ve veri dağıtım sistemlerine ileten her nevi
ortamı,
İfade eder.
MADDE 2. – 3984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 4. – Radyo, televizyon ve veri yayınları,
hukukun üstünlüğüne, Anayasanın genel ilkelerine, temel hak ve özgürlüklere,
millî güvenliğe ve genel ahlâka uygun olarak kamu hizmeti anlayışı çerçevesinde
yapılır. Yayınların Türkçe yapılması esastır. Ancak, evrensel kültür ve bilim
eserlerinin oluşmasına katkısı olan yabancı dillerin öğretilmesi veya bu
dillerde müzik veya haber iletilmesi amacıyla da yayın yapılabilir.
Radyo, televizyon ve veri yayınlarında
uyulması gereken yayın ilkeleri şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve
bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke
ve inkılâplarına aykırı yayın yapılmaması.
b) Toplumu şiddete, teröre, etnik ayrımcılığa
sevk eden veya halkı sınıf, ırk, dil, din, mezhep ve bölge farkı gözeterek kin
ve düşmanlığa tahrik eden veya toplumda nefret duyguları oluşturan yayınlara
imkân verilmemesi.
c) Yayıncılığın, gerek yayın organı, gerekse
hisse sahipleri ve üçüncü derece dahil olmak üzere üçüncü dereceye kadar kan ve
sıhrî hısımları veya bir başka gerçek veya tüzel kişinin haksız çıkarları
doğrultusunda kullanılmaması.
d) İnsanların dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî
düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri nedenlerle hiçbir şekilde
kınanmaması ve aşağılanmaması.
e) Yayınların toplumun millî ve manevî
değerlerine ve Türk aile yapısına aykırı olmaması.
f) Özel hayatın gizliliğine saygılı olunması,
kamu çıkarlarının gerektirdiği durumlar dışında kişilerin özel hayatının yayın
konusu yapılmaması.
g) Türk millî eğitiminin genel amaçlarının,
temel ilkelerinin ve millî kültürün geliştirilmesi.
h) Türkçenin; özellikleri ve kuralları
bozulmadan konuşma dili olarak kullanılması; millî birlik ve bütünlüğün temel
unsurlarından biri olarak çağdaş kültür, eğitim ve bilim dili halinde
gelişmesinin sağlanması.
ı) Kişilerin manevî şahsiyetlerine eleştiri
sınırları ötesinde saldırıda bulunulmaması, cevap ve düzeltme haklarına saygılı
olunması, soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan
haberlerin soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanmaması,
saklı kalması kaydıyla verilen bilgilerin kamu yararı ciddî bir biçimde
gerektirmedikçe yayınlanmaması.
j) Yayıncılığın haksız bir amaç ve çıkara alet
edilmemesi ve haksız rekabete yol açılmaması, ilân ve reklam niteliğindeki
yayınların bu niteliklerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde açıklanması, bir
basın organının özel çabalarla yarattığı ürünün kendi ürünüymüş gibi
sunulmaması, ajanslardan veya başka bir medya kaynağından alınan haberlerin
kaynağının belirtilmesine özen gösterilmesi.
k) Suçlu olduğu yargı kararı ile
kesinleşmedikçe hiç kimsenin suçlu ilân edilmemesi veya suçluymuş gibi
gösterilmemesi; kişileri suç işlemeye yönlendirecek veya korku salacak yayın
yapılmaması.
l) Haberlerin yayınlanmasında tarafsızlık,
gerçeklik ve doğruluk ilkelerine bağlı olunması; özgürce kanaat oluşumunun
engellenmemesi; haber kaynaklarının kamuoyunun yanıltılmasının amaçlandığı
haller dışında gizliliğinin korunması.
m) Halkı aldatacak, yanıltacak veya haksız
rekabete yol açacak reklam yayınlarına yer verilmemesi.
n) Siyasî partiler ve demokratik gruplar
arasında fırsat eşitliği sağlanması; tek yönlü, taraf tutan yayın yapılmaması;
seçim dönemlerinde belirlenen seçim yasaklarıyla ilgili ilkelere aykırı
davranılmaması.
o) Yayınlarda, mevzuatın eser sahiplerine
tanıdığı hakların ihlâl edilmemesi.
p) Bilgi iletişim telefonları yoluyla yarışma
ve benzeri yöntemlere başvurulmaması ve bunların sonucunda dinleyici ve
seyircilere ikramiye verilmemesi veya ikramiye verilmesine aracılık edilmemesi,
lotarya yapılmaması, bilgi iletişim telefonları yoluyla yapılacak anket ve
kamuoyu yoklamalarının, hazırlık aşamasından sonuçlarının ilânına kadar noter
nezaretinde gerçekleştirilmesi.
r) Televizyonda bölünür ekran yoluyla ana
program ile ilgili veya ilgisiz bilgiler veren konuları işleyen yayınların
yapılmaması, çerçeveler veya alt yazı tekniği kullanılarak sürekli yayın
yapılmaması, haberde konu ile ilgili olmayan görüntülerin verilmemesi, haberle
benzerlik arz eden görüntülerin arşiv niteliğinin
belirtilmesi.
s) Program hizmetlerinin bütün unsurlarının
insan onuruna ve temel insan haklarına saygılı olması.
t) Yayınların müstehcen
olmaması.
u) Kadına, güçsüzlere ve küçüklere karşı
şiddetin ve ayırımcılığın teşvik edilmemesi.
v) Yayınların karamsarlık, umutsuzluk, kargaşa
ve şiddet eğilimlerini körükleyici veya ırkçı nefret duygularını kışkırtıcı
nitelikte olmaması.
y) Suç örgütlerinin korkutucu ve yıldırıcı
özelliklerinin yansıtılmaması.
z) Gençlerin ve çocukların fiziksel, zihinsel
ve ahlakî gelişimini zedeleyecek türden programların, bunların seyredebileceği
zaman ve saatlerde yayınlanmaması.
MADDE 3. – 3984 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi başlığı ile
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Üst Kurulun seçimi ve görev
süresi
Madde 6. – Üst Kurul, en az dört yıllık yüksek
öğrenim görmüş, meslekleriyle ilgili konularda kamu veya özel kuruluşlarda en az
on yıl görev yapmış, meslekî açıdan yeterli bilgiye, deneyime ve Devlet memuru
olma niteliğine sahip, otuz yaşını doldurmuş kişiler
arasından;
a) Siyasî parti gruplarınca, Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlık Divanı oluşum formülüne göre belirlenecek kontenjan
doğrultusunda gösterilecek ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca
seçilecek beş,
b) Yükseköğretim Kurumu Genel Kurulunun, Kurul
üyesi olmayan elektrik-elektronik, iletişim, kültür-sanat ve basın-yayın
dallarından göstereceği dört aday arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek
iki,
c) En çok sarı basın kartı sahibi üyesi
bulunan iki gazeteciler cemiyeti ile Basın Konseyinin ortaklaşa göstereceği iki
aday arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek bir,
d) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin
kamu görevlileri arasından göstereceği iki aday arasından Bakanlar Kurulunca
seçilecek bir,
Kişiden olmak üzere 9 üyeden
oluşur.
Üst Kurulun üyelerinin seçimine ilişkin
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu kararı ile Bakanlar Kurulu kararı
Resmî Gazetede yayımlanır.
Üst Kurul üyelerinin görev süresi dört yıldır.
Üyelerinin görev süresinin bitiminden iki ay önce kurum ve kuruluşlar veya
partiler yeni seçimlerini yaparak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına veya
Bakanlar Kuruluna bildirir. Herhangi bir sebeple boşalma olması halinde o
kişinin seçildiği usule göre kurum ve kuruluş veya partiler tarafından adaylar
bir ay içinde teklif edilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca veya
Bakanlar Kurulunca seçim işlemi yapılır. Bu şekilde seçilen kişi, yerine
seçildiği kişinin görev süresini tamamlar. Üyenin altmışbeş yaşını doldurması
halinde üyeliği son bulur.
MADDE 4. – 3984 sayılı Kanunun 7 nci maddesi başlığı ile
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Kurul Başkanı ve Başkan
Vekili
Madde 7. – Üst Kurul üyeleri, seçim
sonuçlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren onbeş gün içinde
toplanarak kendi aralarından bir başkan ve bir başkan vekili seçer. Başkanlık
süresi iki yıldır. İki yıl sonunda veya herhangi bir şekilde yenilenme sırasında
başkan veya vekilinin üyeliği sona ererse, üyeler onbeş gün içinde toplanarak
yeni başkan veya vekili için seçim yapar.
Üst Kurul, başkan tarafından, başkanın
bulunmadığı hallerde, başkan vekili tarafından yönetilir ve temsil
edilir.
Başkan, Üst Kurul ile hizmet birimlerinin
uyumlu, verimli, disiplinli ve düzenli bir biçimde çalışmasını ve Üst Kurulun
görevlerini yerine getirmesini sağlamakla görevlidir.
Başkan veya yokluğunda vekili, karara
bağlanacak gündemi toplantıdan önce belirleyerek Üst Kurul üyelerine bildirir.
Üst Kurul gündemine hâkimdir.
MADDE 5. – 3984 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi başlığı
ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yasaklar ve denetim
Madde 9. – Üst Kurul üyeleri ile üçüncü derece
dahil üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat
Eserleri Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, radyo ve televizyon hizmetleri
alanında Üst Kurulun görev ve yetki alanına giren konularda herhangi bir
yüklenme işine giremez, özel radyo ve televizyon şirketlerinde ve bu şirketlerin
doğrudan veya dolaylı ortaklık bağı bulunan şirketlerde ortak veya yönetici
olamazlar.
Üst Kurul üyeleri, üyelikleri süresince resmî veya
özel başkaca hiçbir görev alamaz, özel veya kamu yayın kuruluşlarının görev ve
yetki alanına giren konularda doğrudan veya dolaylı olarak taraf olamaz ve bu
konularda hiçbir menfaat sağlayamaz, siyasî partiye üye olamazlar. Amacı sosyal
yardım ve eğitim işlerine yönelmiş derneklerle vakıflardaki görevler ve
kooperatif ortaklığı bu hükmün dışındadır.
Üst Kurul üyeleri, kendileri veya üçüncü
derece dahil üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımlarıyla ilgili konularda
müzakere ve oylamaya katılamaz.
Yukarıdaki esaslara aykırı davrananlar
görevlerinden çekilmiş sayılır. Bu husus Üst Kurul tarafından re’sen veya
yapılacak müracaatın değerlendirilmesi sonunda karara
bağlanır.
Üst Kurul, Başbakanlık Yüksek Denetleme
Kurulunun denetimine tâbidir.
MADDE 6. – 3984 sayılı Kanunun 11 inci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 11. – Üst Kurul, tam gün esasına göre
çalışır, haftada birden az olmamak üzere en az beş üye ile toplanır ve en az beş
üyenin aynı yönde oyuyla karar alır. Geçerli mazereti olmaksızın üst üste üç kez
toplantıya katılmayan Üst Kurul üyeleri çekilmiş sayılır.
MADDE 7. – 3984 sayılı Kanunun 12 nci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 12. – Üst Kurulun gelirleri
şunlardır:
a) Özel radyo ve televizyon kuruluşlarından alınacak
TV kanal ve radyo frekansı yıllık tahsis bedelleri.
b) Özel radyo ve televizyon kuruluşlarının
yıllık brüt reklam gelirlerinden % 5 oranında ayrılacak
paylar.
c) Gerektiğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı bütçesinin transfer tertibinde yer alacak
ödenek.
d) Radyo ve televizyon kuruluşlarına 33 üncü
madde uyarınca verilecek idarî para cezaları.
Özel radyo ve televizyon kuruluşlarından
alınacak yayın izin ve lisans ücretleri Hazineye gelir
kaydedilir.
Üst Kurul, gerektiği takdirde her yıl için
yapacağı işlerin programını hazırlayarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı
bütçesinden verilmesi gereken ödenek tutarını Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına sunar.
Üst Kurulun bütçesi ve kadro cetvelleri
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bütçesi ile birlikte Türkiye Büyük
Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda incelenir ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi Genel Kurulunda görüşülerek karara bağlanır.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun yıllık
bütçesinden harcanmayan miktar, yıl sonunda yurt içinde kültür ve tabiat
varlıklarının, yurt dışında Türk kültür varlıklarının korunması ve ihyası
amacıyla Kültür Bakanlığı adına bir kamu bankasında açılan hesaba aktarılır. Bu
hesaptan yapılacak harcamalara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
düzenlenir.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, 2886 sayılı
Devlet İhale Kanunu hükümlerine tâbi değildir. Üst Kurulun alım-satım, kiralama,
taşıma ve sair tedarik işlerine ilişkin işlemleri bir yönetmelik ile
düzenlenir.
Üst Kurul, radyo ve televizyonların reklam
gelirlerinin, aracı kurumların hesaplarıyla birlikte denetlenmesini Maliye
Bakanlığından talep eder.
MADDE 8. – 3984 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi başlığı
ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Gelir ve cezaların
tahsili
Madde 13. – 12 nci maddenin birinci fıkrasının
(b) bendinde öngörülen reklam gelirlerinden ayrılacak paylar, elde edildikleri
ayı takip eden ayın en geç 20’sinde; (a) bendine göre ödenecek TV kanal ve radyo
frekansı yıllık kira bedeli her yılın Ocak ayının en geç 20’sinde; 33 üncü
maddede belirtilen idarî para cezaları da cezaların tahakkukunu müteakip ilgili
yayın kuruluşları tarafından ödenir.
Ödemede gecikilmesi halinde, ilgili yayın
kuruluşu uyarılarak yedi gün içinde ödeme yapması istenir. Yapılacak ihtara
rağmen ödeme yapılmaması halinde, Üst Kurulca ödeme yapılıncaya kadar yayının
durdurulmasına karar verilir. Yukarıdaki fıkrada belirtilen tarihlerden itibaren
iki ay içinde ödeme yapılmazsa, Üst Kurulca yayın izninin ve lisansın iptaline
karar verilir ve ödenmeyen kurum geliri icra yoluyla tahsil olunur. Gecikilen
ödemeler için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri uygulanır.
MADDE 9. – 3984 sayılı Kanunun 15 inci maddesi başlığı
ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Üst Kurulun Teşkilâtı ve
personeli
Madde 15. – Üst Kurul yardımcı hizmetlerinin
yürütülmesinde Başkana yardımcı olmak amacıyla bir Genel Sekreter atanır. Genel
Sekreterin en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu, otuz yaşını doldurmuş, Devlet
memuriyetinde veya ihtisas dalında on yıllık meslekî tecrübeye ve Devlet
memuriyeti için aranan koşullara sahip olması şarttır.
Ana
hizmet birimleri, Üst Kurul Başkanına bağlı, Hukuk Müşavirliği, Teftiş Kurulu
Başkanlığı, Savunma Sekreterliği, İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı,
Kamuoyu, Yayın Araştırmaları ve Ölçme Dairesi Başkanlığı, İzin ve Tahsisler
Dairesi Başkanlığı, Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanlığı, Araştırma ve
Geliştirme Dairesi Başkanlığından teşekkül eder.
Yardımcı hizmet birimleri, Genel Sekretere
bağlı, Personel Dairesi Başkanlığı, Eğitim Dairesi Başkanlığı, İdarî ve Mali
İşler Dairesi Başkanlığı ve Teknik Hizmetler Dairesi
Başkanlığıdır.
Daire başkanlıkları, yeteri kadar uzman
istihdam eder ve uzmanlık esasına göre çalışır. Alt birimler
kurulamaz.
Daire başkanları ile daha üst düzeydeki
görevliler Kurul Başkanının önerisi ve Üst Kurulun kararı ile
atanır.
Üst Kurul personelinin özlük hakları, çalışma
usul ve esasları ile personelle ilgili diğer hususlar Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu personel rejimine tabidir.
Üst Kurulun çalışma usul ve esasları ile
teşkilâtı ve atama usulleri, bu Kanuna uygun olarak Üst Kurul tarafından
çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.
MADDE 10. – 3984 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi başlığı
ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Telekomünikasyon Kurumunun
yükümlülüğü
Madde 24. – Türkiye’de ulusal, bölgesel ve yerel
çapta TV kanal ve radyo frekans plânları ile radyo ve televizyon yayınlarına
esas olan frekans bantları ile ilgili çalışmalar yapma yetkisi, 2813 sayılı
Telsiz Kanunu uyarınca Telekomünikasyon Kurumuna aittir.
Telekomünikasyon Kurumu, 2813 sayılı Telsiz
Kanununa uygun olarak Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu, Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü ve diğer ilgili
kurum ve kuruluşlar ile işbirliği yaparak hazırlayacağı ulusal, bölgesel ve
yerel çaptaki plânları Haberleşme Yüksek Kurulunun onayına
sunar.
Haberleşme Yüksek Kurulu, hazırlanan plânı
aynen onaylayabileceği gibi lüzum gördüğü değişikliklerin yapılmasını talep
edebilir. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna ait radyo ve televizyonlar ile
Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde yayın yapan Meteoroloji Radyosu,
Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde yayın yapan Polis Radyosuna ulusal, bölgesel
ve yerel, radyo-televizyon bölümleri bulunan iletişim fakültelerine yerel bazda
frekanslar ve kanallar ücretsiz olarak tahsis edilir. Kalan televizyon kanal ve
radyo frekansları, belli bir plân dahilinde özel kuruluşlara kullandırılmak
üzere Üst Kurulca ihaleye çıkarılır. Televizyon kanal ve radyo frekanslarının ne
kadarının hangi takvime göre ihaleye çıkarılacağına ilişkin plân Haberleşme
Yüksek Kurulu tarafından saptanarak bu çerçevede ihaleye çıkarılmak üzere Üst
Kurula bildirilir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna tahsis
edilen TV kanallarından biri olan TRT 3’ten TBMM TV aracılığıyla Türkiye Büyük
Millet Meclisi faaliyetleri, bir diğer kanaldan da açıköğretim yayınları
yansıtılır. Türkiye Büyük Millet Meclisi faaliyetlerinin hangi ölçüde
yansıtılacağına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı, açıköğretim yayınları
için ise eğitim programlarını hazırlamakla yükümlü kurumlar Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumu ile birlikte karar verir. Yayın ile ilgili diğer
hususlar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu arasında bir protokolle belirlenir. Açıköğretim ve TBMM TV yayınlarından
ücret alınmaz.
Telekomünikasyon Kurumu, Üst Kurulun
bildireceği ve bu Kanun hükümlerine uygun olarak TV kanal ve radyo frekansı
tahsis edilip, kablosuz radyo ve televizyon yayın izni ve lisansı verilen
kuruluşlara TV kanal ve radyo frekans tahsislerini uygular, ulusal ve
uluslararası alanda tescil ettirir.
Ulusal ve uluslararası hava ve deniz
seyrüsefer sistemlerine radyo ve televizyon sistemlerinden zararlı
enterferanslar gelmesi halinde, Telekomünikasyon Kurumu can ve mal güvenliğini
tehlikeye düşürmemek amacıyla enterferansa sebep olan vericileri geçici olarak
kapatarak mühürler ve sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununun 391 inci maddesi
hükmü uygulanır. Yapılan işler aynı zamanda Üst Kurula
bildirilir.
Haberleşme Yüksek Kurulu, 2813 sayılı Telsiz
Kanunu gereğince Üst Kurul, Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi Genel
Müdürlüğü, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ve Telekomünikasyon Kurumu arasındaki
koordinasyonun yanı sıra konuyla ilgili olarak Üst Kurula verilmiş görevlerin
takibini de yürütür.
MADDE 11. – 3984 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi başlığı
ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yeniden iletim
Madde 26. – Bu Kanuna aykırı olmamak kaydıyla,
süreklilik arz etmeyen yayınların iletim ve yeniden iletimi serbesttir. İletim
ve yeniden iletimin usul ve esasları Üst Kurulca düzenlenen yönetmelikle
belirlenir.
Yeniden iletimi yapılan yayınlarla ilgili
olarak Üst Kurula bilgi verilir.
İletim ve yeniden iletim yoluyla yapılan
yayınlar hakkında, 25 ve 33 üncü madde hükümleri saklıdır.
MADDE 12. – 3984 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin
altıncı ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Yayını yapmayan veya karara uygun şekilde
yapmayan veya geciktiren kuruluşun yayınlarından sorumlu en üst yöneticisi ile
kuruluşun sahibi olan anonim şirketin yönetim kurulu başkanına otuz milyar
liradan doksan milyar liraya kadar ağır para cezası verilir. Ayrıca, kuruluşa
Üst Kurulca eylemin ağırlığına göre üç aya kadar gelir getirici yayın yapma
yasağı verilebilir. İkinci kez tekrarı
halinde yayın izni iptal edilir ve en yüksek para cezasına hükmolunur. Bu
cezalar ertelenemez. Hangi yayınların gelir getirici yayınlar olduğu Üst Kurul
tarafından belirlenir.
Gerçek ve
tüzel kişilerin ayrıca genel hükümlere göre ilgili yayın kuruluşuna karşı
tazminat davası açma hakkı saklıdır. Yayın kuruluşu ile birlikte şirketin
yönetim kurulu başkanı da müştereken ve müteselsilen sorumludur. Zarar doğurucu
fiilin işlenmesinden sonra yayın kuruluşunun devredilmesi, başka bir kuruluşla
birleşmesi veya sahibi olan şirketin herhangi bir surette değişmesi halinde
yayın kuruluşunu devralan, birleşen ve her ne suretle olursa olsun yayın
kuruluşunun sahibi veya hissedarı olan şirket ve şirketin yönetim kurulu başkanı
da bu fiil nedeniyle hükmedilen tazminattan yayın kuruluşu ile birlikte
müştereken ve müteselsilen sorumludur. Tazminat talebinin haklı görülmesi
halinde tazminat miktarı, on milyar liradan az olmamak üzere fiilin ağırlık
derecesine göre belirlenir. On milyar liralık alt sınır her yıl Maliye
Bakanlığınca ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılır. Bu maddeye göre
açılacak manevi tazminat davalarında hâkim tensip kararı ile birlikte
bilirkişiyi de tayin eder ve davayı en geç altı ay içinde karara bağlar.
Bu maddeye göre açılan davalarda tazminata
hükmedilmesi halinde, bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi
üzerinden temerrüt faizine de hükmedilir.
MADDE 13. – 3984 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 29. – Radyo ve televizyon yayın izni
verilen veya verilecek anonim şirketlerin hisse oranları ve şirket yapısıyla
ilgili uyulması gereken diğer hususlar şunlardır:
a) Siyasî partiler, dernekler, sendikalar, meslek
kuruluşları, kooperatifler, vakıflar, mahallî idareler ile bunlar tarafından
kurulan veya bunların ortak oldukları şirketler, iş ortakları, birlikler ile
üretim, yatırım, ihracat, ithalat, pazarlama ve finans kurum ve kuruluşlarına
radyo ve televizyon yayın izni verilmez; bu kuruluşlar radyo ve televizyon yayın
izni almış şirketlere ortak olamazlar.
b) Bu Kanuna göre radyo ve televizyon yayın
izni, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre sadece radyo ve televizyon
yayıncılığı, haberleşme, eğitim, kültür ve sanat amacıyla kurulmuş anonim
şirketlere verilir. Aynı şirket ancak bir radyo ve bir televizyon işletmesi
kurabilir.
c) Özel radyo ve yayın kuruluşlarının
hisseleri nama yazılı olmak zorundadır. Bu şirketlerde herhangi bir kişi lehine
intifa senedi ihdas edilemez.
d) Üst Kurul tarafından düzenlenecek
yönetmeliğe uygun olarak her yıl yapılacak yıllık ortalama izlenme oranı
ölçümlerine göre yıllık ortalama izlenme veya dinlenme oranı % 20’yi geçen bir
televizyon veya radyo kuruluşunda bir gerçek veya tüzel kişinin veya bir sermaye
grubunun sermaye payı % 50’yi geçemez. Gerçek kişinin hisselerinin
hesaplanmasında üçüncü derece dahil olmak üzere üçüncü dereceye kadar kan ve
sıhrî hısımlara ait hisseler de aynı kişiye aitmiş gibi
hesaplanır.
e) Bir gerçek
veya tüzel kişi veya bir sermaye grubu % 50’den fazla hissesine sahip olduğu bir
televizyon veya radyonun yıllık ortalama izlenme veya dinlenme payı % 20’yi
geçerse Üst Kurul tarafından yapılan bildirimden itibaren doksan gün içinde,
ortağı bulunduğu televizyon veya
radyodaki hisselerinin bir bölümünü
halka arz ederek veya bir kısım
hisselerini satarak, sermaye payını % 50’nin altına indirir.
Yıllık izlenme veya dinlenme oranının aşımı birden fazla televizyon ve radyodaki
hisselerin toplamı nedeniyle meydana gelmişse, bu oranı % 50’nin altına
indirecek biçimde yeterli sayıda şirketi satar. Bu yükümlülüğün ihlâli durumunda
kuruluşun yayın izni iptal edilir.
f) Ulusal izlenme oranları, Üst Kurul
tarafından her takvim yılı için tespit edilir ve o yılı izleyen Ocak ayı içinde
açıklanır.
g) Özel radyo ve televizyon yayın
kuruluşlarının hisse senetlerinin halka arzında 2499 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununa göre Sermaye Piyasası Kurulundan izin almadan önce Üst Kurulun onayının
alınması şarttır.
h) Bir özel radyo ve televizyon yayın
kuruluşunda yabancı sermayenin payı ödenmiş sermayenin % 25’ini
geçemez.
ı) Bir özel radyo ve televizyon yayın
kuruluşunda ortak olan gerçek veya tüzel yabancı kişi bir başka radyo ve
televizyon kuruluşuna ortak olamaz.
i) Yerli veya yabancı hissedarlar hiçbir
şekilde imtiyazlı hisse senedine sahip olamazlar.
j) Radyo ve televizyon yayını izni verilen bir
anonim şirketin hisse devirleri, devir tarihinden itibaren bir ay içinde,
ortakların ad ve soyadları ile şirketin devri sonucunda oluşan ortaklık yapısı
ve oy payları hakkındaki bilgilerle Üst Kurula bildirilir. Bu şirketlerin bir
başka şirkete devri, bir başka şirketin devralınması, bir başka şirketle
birleşme işlemlerinden önce, Üst Kuruldan gerekli bilgi ve belgelerle izin
alınması zorunludur. Bu işlemler sonucunda şirket yapısında bu Kanun
hükümlerinde öngörülen hususlara aykırılık oluştuğu takdirde Üst Kurulun
vereceği süre zarfında bu aykırılık giderilmek zorundadır. Aksi halde yayın izni
iptal edilir.
k) Radyo ve televizyon yayın izni verilen veya
verilecek anonim şirketlerde bulunması gereken diğer asgarî idarî, malî ve
teknik şartlarla yayın alanı, yayın saat ve süreleri ile ilgili esaslar her yıl
Üst Kurul tarafından tespit olunur. Şirketler yapılarını verilen süre içinde
tespit olunan şartlara uydurmak zorundadır. Aksi halde yayın izni iptal
edilir.
l) Radyo ve televizyon yayın kuruluşları,
yayın izninin verilmesinden sonra da esas sözleşmelerine bu Kanundaki esaslara
aykırı hükümler koyamazlar; iştigal konularına, radyo ve televizyon yayıncılığı
ile bağdaşmayan faaliyetleri dahil edemezler.
m) Yurt
dışından Türkiye’ye yönelik yayın yapan radyo ve televizyon kuruluşlarına kanal,
frekans ve kablo kapasitesi tahsis edilemez. Bunlara Türkiye’de vergi mükellefi
olanlar tarafından verilen reklam ve ilân bedelleri vergi matrahlarından
düşülemez. Ancak, uydu platformu ve kablo
sisteminden iletilen ve
yurt dışından yapılan
yabancı kaynaklı yayınların Türkçe seslendirilmelerine, birkaç dilden
aynı anda yayın yapılmasına ve Türkçe reklam girişine olanak tanınır. Türkçe
reklam girişi yapılan yayınlar için Üst Kurulun ilgili reklam yönetmeliği
uygulanır.
MADDE 14. – 3984 sayılı Kanunun 31 inci maddesi başlığı
ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Program hizmetinin içeriği ve yeni yayın
tekniklerinin kullanımı
Madde 31. – Radyo ve televizyon kuruluşları,
yayınlarında belli oran ve saatlerde eğitim, kültür, Türk halk ve Türk sanat
müziği programlarına yer vermek zorundadırlar. Bu programların tür ve
oranlarıyla ilgili esaslar Üst Kurul tarafından tespit edilir. Tematik kanallar,
bu zorunluluktan muaf tutulur. Tematik yayın yapmak isteyen kuruluşlar, başvuru
sırasında bu hususu belirtir. Bu kanallar, Üst Kurulun izni olmadan yayın türünü
değiştiremez. Tematik kanallarla ilgili usul ve esaslar Üst Kurulca
belirlenir.
Her türlü teknoloji ile ve her tür iletişim
ortamında yapılacak yayın ve hizmetlerin usul ve esasları, Haberleşme Yüksek
Kurulunun belirleyeceği strateji çerçevesinde Üst Kurulca tespit edilip,
Haberleşme Yüksek Kurulunun onayına sunulur. Bu yayın ve hizmetlerin mevzuata
uygunluğu Üst Kurulca denetlenir.
MADDE 15. – 3984 sayılı Kanunun 32 nci maddesi başlığı
ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Seçim dönemlerinde
yayınlar
Madde 32. – Seçim dönemlerindeki yayınlara
ilişkin usul ve esaslar kanunla Yüksek Seçim Kuruluna verilen yetkiler
çerçevesinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından düzenlenir.
Üst Kurul, radyo ve televizyon yayın
kuruluşlarının seçim dönemlerindeki yayınlarını Yüksek Seçim Kurulunun kararları
doğrultusunda izler, denetler ve değerlendirir.
Seçimlerde oy verme gününden önceki yedinci günden
itibaren her türlü haber, röportaj gibi programlar veya reklamlar yoluyla
kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, bilgi iletişim telefonları yoluyla
mini referandum gibi adlarla siyasî bir partinin veya adayın lehinde veya
aleyhinde veya vatandaşın oyunu etkileyecek yayınlarda bulunulmasına izin
verilemez. Bu yasaklara uymayanlar yayın ilkelerini ihlâl etmiş sayılırlar.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve
Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 149/A maddesinde düzenlenen hükümler, Yüksek
Seçim Kurulu kararlarını müteakip Üst Kurulca yerine
getirilir.
MADDE 16. – 3984 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi başlığı
ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Uyarı, para cezası, durdurma ve
iptal
Madde 33. – Üst Kurul, öngördüğü
yükümlülükleri yerine getirmeyen, izin şartlarını ihlâl eden, yayın ilkelerine
ve bu Kanunda belirtilen diğer esaslara aykırı yayın yapan özel radyo ve
televizyon kuruluşlarını uyarır veya aynı yayın kuşağında açık şekilde özür
dilemesini ister. Bu talebe uyulmaması veya aykırılığın tekrarı halinde ihlâle
konu olan programın yayını, bir ilâ oniki kez arasında durdurulur. Bu süre
içinde programın yapımcısı ve varsa sunucusu hiçbir ad altında başka bir program
yapamaz. Yayını durdurulan programların yerine, aynı yayın kuşağında ve
reklamsız olarak, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına Üst Kurulca
hazırlattırılacak eğitim, kültür, trafik, kadın ve çocuk hakları, gençlerin
fiziksel ve ahlakî gelişimi, uyuşturucu ve zararlı alışkanlıklarla mücadele,
Türk dilinin güzel kullanımı ve çevre eğitimi konularında programlar
yayınlanır.
Aykırılığın tekrarı
halinde;
a) Ulusal düzeyde yayın yapan kuruluşlara,
ihlâlin ağırlığına göre, yüzyirmibeş milyar liradan az olmamak kaydıyla
ikiyüzelli milyar liraya kadar,
b)Yerel, bölgesel ve kablo ortamından yayın
yapan kuruluşlara;
1. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, bir
milyondan fazla nüfusa ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara, ihlâlin ağırlığına
göre, altmış milyar liradan az olmamak kaydıyla yüz milyar liraya kadar,
2. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, beşyüz
bin ilâ bir milyon arasında nüfusa ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara ihlâlin
ağırlığına göre, otuz milyar liradan az olmamak kaydıyla altmış milyar liraya
kadar,
3. Kapsadığı yayın alanı itibariyle,
ikiyüzelli bin ilâ beşyüz bin arasında nüfusa ulaşan il ve ilçelere yayın
yapanlara, ihlâlin ağırlığına göre, yirmi milyar liradan az olmamak kaydıyla
kırk milyar liraya kadar,
4. Kapsadığı yayın alanı itibariyle,
ikiyüzellibinden az nüfusa ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara, ihlâlin
ağırlığına göre, beş milyar liradan az olmamak kaydıyla on milyar liraya
kadar,
c) Radyo yayınları için yukarıdaki miktarların
yarısı kadar,
İdarî para cezası
uygulanır.
Bu maddedeki para cezaları, her yıl Maliye
Bakanlığınca ilân edilen yeniden değerleme oranında
artırılır.
İhlâlin, ihlâl tarihinden itibaren, takip eden
bir yıl içinde tekrarı halinde bu idarî para cezaları yüzde elli oranında
artırılır. İhlâlin, ihlâl tarihinden itibaren takip eden bir yıl içinde üçüncü
kez tekrarında ihlâlin ağırlığına göre izin uygulaması bir yıla kadar geçici
olarak durdurulur.
4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve
(c) bentlerindeki ilkelere aykırı yayın yapılması halinde uyarı yapılmaz ve
yayın kuruluşunun yayını bir ay durdurulur. İhlâlin tekrarı halinde yayın
süresiz olarak durdurulur ve yayın lisans izni iptal
edilir.
Yayın izninin verilmesi için gerekli
şartlardan birini kaybeden veya şartların uygunluğunu hile ile elde eden
kuruluşların yayın lisans izni iptal edilir.
Uyarı cezasını gerektiren haller dışındaki
ihlâllerde ilgili tarafın savunması alınır.
Cezaların uygulanış usulleri ile gerekçeli
olarak kamuoyuna duyuruluş şekli yönetmelikle belirlenir.
MADDE 17. – 3984 sayılı Kanuna aşağıdaki maddeler
eklenmiştir.
EK MADDE 1. – Bu Kanuna göre yayın izni verilen özel
radyo ve televizyon kuruluşlarının, kendilerine
tahsis edilen TV kanal ve radyo frekansından yapacakları yayınlarını,
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun veya bu amaçla özel yayın kuruluşlarıyla
ortak kuracağı şirketin görev ve sorumluluğunda işletilen verici tesislerinden
yapmaları asıldır. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu, verici tesislerinin
kurulması, işletilmesi, yenilenmesi ve bu tesislerde değişiklik yapılması
sırasında özel yayın kuruluşlarının ihtiyaçlarını da göz önünde tutar.
Kurulmasına izin verilen tesislerin bu Kanunda
ve izin belgesinde öngörülen amaçlar için kullanılıp kullanılmadığı Üst Kurul
tarafından denetlenir.
Özel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun verici tesislerinden yararlanma usul ve
esasları ile yıllık kira bedelleri Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından
belirlenerek Üst Kurulun onayıyla yürürlüğe konulur.
EK MADDE 2. – Bu Kanunda belirtilen istisnalar
dışında, Üst Kuruldan izin almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da Üst
Kurul tarafından geçici ya da sürekli iptal edilmesine rağmen yayın yapan
kişiye, kuruluşların ise sahip ve yöneticilerine, fiilleri bir başka suç
oluştursa bile, fiilin ağırlığına göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve
bir milyar liradan yüz milyar liraya kadar para cezası verilir. Ancak, Türkiye
Cumhuriyetinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez
bütünlüğüne karşı yıkıcı ve bölücü faaliyetlere sevk edecek şekilde yayın
yaptıkları tespit edilerek yayınları durdurulan veya yayın izinleri iptal edilen
kişiler, bu kuruluşların sahipleri ve yöneticileri ile bu tür yayınlarda görev
alanlar Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesine göre cezalandırılır. Ayrıca tüm
yayın cihazları Türk Ceza Kanununun 36 ncı maddesine göre müsadere
edilir.
Yayın bantlarını bir yıl süre ile muhafaza
etmeyen ve bu süre içinde Üst Kurul veya Cumhuriyet savcılığınca istenmesine
rağmen sesli ve görüntülü olarak teslim etmeyen yayın kuruluşlarının sahip ve
yöneticileri, altı aydan bir yıla kadar ağır hapis ve bir milyar liradan on
milyar liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, bir aydan üç
aya kadar ilgili kuruluşun yayınının durdurulmasına karar verilir. Gönderilen
bandın içerik bakımından istenen yayın olmaması veya bantta tahrifat, çıkarma,
silme gibi işlemler yapılması halinde, ayrıca iki yıldan on yıla kadar ağır
hapis ve iki milyar liradan on milyar liraya kadar ağır para cezası
verilir.
Bu maddedeki para cezaları, her yıl Maliye
Bakanlığınca ilân edilen yeniden değerleme oranında
artırılır.
EK MADDE 3. – Radyo ve televizyon yayınları,
yayın ilkeleri ve bu Kanunda belirtilen diğer esaslara uygunluğu
yönünden,
a) Ulusal, bölgesel ve yerel düzeydeki
yayınlar Üst Kurul tarafından izlenir ve değerlendirilir.
b) Üst Kurulun uygun göreceği yerlerdeki yerel ve
bölgesel yayınların izlenmesi ve kayda alınması İçişleri Bakanlığının
görevlendireceği birimlere devredilebilir. Bu halde gerekli teknik donanım ve
ilgili personelin eğitimi Üst Kurulca sağlanır ve masrafları Üst Kurulca
karşılanır. Yayın ilkeleri ve bu Kanunda belirtilen diğer esaslara
aykırılığından kuşkulanılan yayınların bandı, değerlendirilmek üzere Üst Kurula
gönderilir. İçişleri Bakanlığı ile Üst Kurul arasındaki işbirliği bir protokol
ile düzenlenir.
Telekomünikasyon Kurumunun millî monitoring
faaliyetleri kapsamında yayınları izleme imkânının olması halinde, Üst Kurul ile
Telekomünikasyon Kurumu arasında imzalanan bir protokol kapsamında bu yayınlar
Telekomünikasyon Kurumunca izlenir ve değerlendirilmek üzere Üst Kurula
iletilir.
EK MADDE 4. – Radyo ve Televizyon Üst
Kurulunun yayın lisansı verdiği bir kuruluş bu lisansı, yayın istasyonlarını ve
şebekelerini, Üst Kurulun izniyle bir üçüncü kuruluşa
devredebilir.
Yayın izni talebinde bulunan kuruluşların
yerine getirmeleri gereken teknik ve malî yeterlilik şartları, devir şartları
ile diğer ön şartlar, Üst Kurul tarafından yönetmeliklerle tespit
edilir.
EK MADDE 5. – Bu Kanunda geçen “Telsiz Genel
Müdürlüğü” ibaresi “Telekomünikasyon Kurumu” olarak
değiştirilmiştir.
MADDE 18. – 3984 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (a)
bendi ile 35 inci maddesi yürürlükten
kaldırılmıştır.
MADDE 19. – 15.7.1950 tarihli ve 5680 sayılı Basın
Kanununun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
1. Mevkutelerle işlenen suçlarda sorumluluk, suçu
meydana getiren yazıyı veya haberi yazan veya resmi veya karikatürü yapan kimse
ile beraber bu mevkutenin ilgili sorumlu müdürüne; 19 uncu maddeye aykırı
hareket edilmesi halinde ise sözü edilen kişilerle birlikte mevkutenin sahibi
olan gerçek kişiye ve mevkute sahibi olan anonim şirketlerde yönetim kurulu
başkanı ile diğer şirket ve tüzel kişilere ait mevkutelerde tüzel kişiliğin en
üst yöneticisine aittir. Ancak, sorumlu müdürler için verilen hürriyeti
bağlayıcı cezalar, sürelerine bakılmaksızın para cezasına çevrilerek hükmolunur
ve bu cezalar ertelenemez.
MADDE 20. – 5680 sayılı Kanunun 17 nci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 17. – Basın yolu ile işlenen yalan
haber, hakaret, sövme ve her türlü fiilden doğacak maddî ve manevî zararlardan,
16 ncı maddeye göre sorumlu olanlarla birlikte Borçlar Kanununun genel
hükümlerine göre mevkutelerde sahibi ve mevkute olmayanlarda naşiri; mevkute
sahibi ile mevkute olmayanların naşirinin şirket olması halinde şirket ile
birlikte anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer şirket ve tüzel
kişilerde en üst yönetici müştereken ve müteselsilen sorumludur. Tazminat
talebinin haklı görülmesi halinde tazminat miktarı, on milyar liradan az olmamak
üzere fiilin ağırlık derecesine göre belirlenir. On milyar liralık alt sınır her
yıl Maliye Bakanlığınca ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılır. Bu
maddeye göre açılacak manevî tazminat davalarında hâkim tensip kararı ile
birlikte bilirkişiyi de tayin eder ve davayı en geç altı ay içinde karara
bağlar.
Zarar doğurucu fiilin işlenmesinden sonra
mevkutenin devredilmesi, başka bir mevkute ile birleşmesi veya sahibi olan
gerçek kişi ya da şirketin herhangi bir surette değişmesi halinde mevkuteyi
devralan, birleşen ve her ne suretle olursa olsun mevkutenin sahibi gerçek
kişiler ile anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı diğer şirket ve tüzel
kişilerde en üst yönetici de, bu fiil nedeniyle hükmedilen tazminattan birinci
fıkrada sayılanlarla birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumludur.
Basılmış eser sahiplerinin dernek, vakıf ve
benzeri tüzel kişiler olması halinde tüzel kişilikle birlikte yönetim
organlarında yer alanlar hakkında da yukarıdaki hükümler
uygulanır.
Bu maddeye göre açılan davalarda tazminata
hükmedilmesi halinde, bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi
üzerinden temerrüt faizine de hükmedilir.
MADDE 21. – 5680 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin (I)
numaralı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
I- Bir kişinin şeref ve haysiyetinin rencide edilmesi
veya kendisiyle ilgili yalan haber verilmesi veya kendine hakaret edilmesi veya
sövülmesi ya da gerçeğe aykırı hareket,
düşünce ve söz izafesi suretiyle, açık veya kapalı şekilde bir mevkutede yayın
yapılması halinde; ilgili veya temsilcisi yayının yapıldığı tarihten itibaren
iki ay içinde imzasını taşıyan cevap veya düzeltme yazısını mevkutenin sorumlu
müdürüne verebilir veya gönderebilir.
Sorumlu müdür, cevap veya düzeltme yazısını
aldığı tarihten itibaren üç gün içinde mevkutenin sahibi olan gerçek kişiye veya
anonim şirketlerde yönetim kurulu
başkanına, diğer şirket ve tüzel kişilerde en üst yöneticiye bildirir ve
inceler; yayınlanmasına karar verdiği takdirde inceleme süresinin bitiminden
sonra çıkacak ilk nüshada, metne hiçbir mülahaza ve işaret katmaksızın ve bu
cevap veya düzeltme dolayısıyla herhangi bir mütalâa beyan etmeksizin aynen ve
tamamen yayınlamaya mecburdur.
MADDE 22. – 5680 sayılı Kanunun 20 nci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 20. – 4 üncü maddenin birinci ve ikinci
fıkralarında yazılı hususları göstermeyen sorumlular on milyar liradan elli
milyar liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.
Bu hususları gerçeğe aykırı şekilde
gösterenler ile sorumluların belirlenmesini veya mahkeme kararlarının
uygulanmasını güçleştirecek şekilde değiştirenler, otuz milyar liradan doksan
milyar liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilirler. Verilen para cezası
ertelenemez.
MADDE 23. – 5680 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 29. – İlgilinin veya yetkili
temsilcisinin talebi üzerine yayınlanan cevap veya düzeltmede, 19 uncu maddedeki
şekil ve şartlara uyulmaması halinde failler hakkında üç milyar liradan beş
milyar liraya kadar ağır para cezasına hükmedilir.
Cevap veya düzeltmenin yayınlanmasına dair 19 uncu
maddenin (III) numaralı fıkrasına göre verilen hâkim kararına rağmen, neşirden
imtina olunması halinde faillere on milyar liradan yirmi milyar liraya kadar
ağır para cezası; yayınlanan cevap veya düzeltmenin 19 uncu maddedeki şekil ve
şartlara uygun olmaması halinde ise faillere beş milyar liradan on milyar liraya
kadar ağır para cezası verilir.
Cevap veya düzeltmenin 19 uncu maddedeki şekil
ve şartlara uygun olarak yeniden yayınlanmasına dair sözü edilen maddenin (VI)
numaralı fıkrasına göre verilmiş hâkim kararına rağmen, neşirden imtina olunması
veya tekrar yayınlanan cevap veya düzeltmede yeniden 19 uncu maddedeki şekil ve
şartlara uyulmaması halinde, failler hakkında elli milyar liradan yüzelli milyar
liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.
19 uncu maddenin (IV) numaralı fıkrasına ve
(VI) numaralı fıkrasının dördüncü paragrafına göre cevap veya düzeltmeyi
yayınlama mecburiyetinin doğduğu tarihten itibaren yayının geciktiği her sayı
için faile ayrıca; günlük mevkutelerde beşyüz milyon lira, diğer mevkutelerde üç
milyar lira ağır para cezası da verilir.
Bu maddeye göre verilen para cezaları
ertelenemez.
Yukarıdaki fıkralarda belirtilen fiillerin
aynı yıl içinde tekerrürü halinde, öngörülen para cezaları iki misli olarak
uygulanır.
MADDE 24. – 5680
sayılı Kanunun 41 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 41.- Bu Kanunun uygulanmasında yapılacak
tebligat, ilgilinin yeni adresini bildirmeden veya eksik veya yanlış bildirerek
ayrılması halinde mevkutenin idare yeri veya son sahibi veya sorumlu müdürüne
yapılmakla geçerli sayılır.
MADDE 25. – 5680 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin
birinci fıkrasındaki “onbin liradan otuzbin liraya” ibaresi, “on milyar liradan
otuz milyar liraya”, ikinci fıkrasındaki “yirmibin liradan altmışbin liraya”
ibaresi “yirmi milyar liradan altmış milyar liraya”; 22 nci maddesinde geçen
“yirmibin liradan ellibin liraya” ibaresi, “yirmi milyar liradan yüz milyar
liraya”; 23 üncü maddesindeki “100 liradan 500 liraya” ibaresi “on milyar
liradan elli milyar liraya”; 24 üncü maddesindeki “yirmibin liradan ellibin
liraya” ibaresi “otuz milyar liradan yüz milyar liraya”; 25 inci maddesindeki
“yüzellibin liradan” ibaresi “onbeş milyar liradan”; 26 ncı maddesindeki
“yirmibin liradan ellibin liraya” ibaresi “elli milyar liradan yüz milyar
liraya”; 28 inci maddesindeki “yirmibin liradan ellibin liraya” ibaresi “yirmi
milyar liradan yüz milyar liraya”; 30 uncu maddesindeki “1 000 liradan 10 000
liraya” ibaresi “yirmi milyar liradan yüz milyar liraya”; 31 inci maddesindeki
“ellibin liradan yüzbin liraya” ibaresi “elli milyar liradan yüz milyar liraya”;
32 nci maddesindeki “100 liradan 1 000 liraya” ibaresi “beş milyar liradan yirmi
milyar liraya”; 33 üncü maddesindeki “on milyon liradan otuz milyon liraya”
ibaresi “on milyar liradan otuz milyar liraya”; 34 üncü maddesindeki “1 000
liradan 10 000 liraya” ibaresi “bir milyar liradan on milyar liraya” şeklinde
değiştirilmiştir.
MADDE 26. – 5680 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde
eklenmiştir.
EK MADDE 9. – Bu Kanunun yalan haber, hakaret ve benzeri
fiillerden doğacak maddî ve manevî zararlarla ilgili hükümleri, bilişim
teknolojileri ve internet ortamında sayfa açılması veya elektronik gazete,
elektronik bülten vb. suretiyle yayınlanan her türlü yazı, resim, işaret, sesli
veya sessiz görüntü ve benzerleri hakkında da uygulanır.
MADDE 27. – 5680
sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
EK MADDE 10. – Bu Kanun kapsamında verilen para cezaları ve
tazminatlar, bölgesel yayın yapan kuruluşlarda yarısına kadar, yerel yayın yapan
kuruluşlarda 1/3’üne kadar indirilebilir.
MADDE 28. –
31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 41 inci
maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
9. Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo
ve televizyon yayınlarından doğacak maddî ve manevî zararlardan dolayı ödenen
tazminat giderleri.
MADDE 29. – 3.6.1949 tarihli ve 5422 sayılı Kurumlar
Vergisi Kanununun 15 inci maddesine aşağıdaki bent
eklenmiştir.
14. Basın yoluyla işlenen fiillerden veya
radyo ve televizyon yayınlarından doğacak maddî ve manevî zararlardan dolayı
ödenen tazminat giderleri.
GEÇİCİ MADDE 1. –
Halen görevde bulunan; Üst Kurul üyeleri, bu Kanuna göre seçilecek yeni Üst Kurul üyelerinin seçim sonucunun,
TRT Genel Müdürü ise yeni Üst Kurul tarafından aday gösterilenler arasından
Bakanlar Kurulunca yapılacak atama sonucunun Resmî Gazetede yayımlanması
tarihlerine kadar görevlerine devam ederler.
GEÇİCİ MADDE 2. – Bu Kanun uyarınca yürürlüğe konulması gereken
yönetmelikler ile mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olan hükümlerine
ilişkin değişiklikleri, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde
hazırlanır ve yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut yönetmelik, talimat ve esasların bu
Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur.
İzlenme oranlarının hesaplanma şekli, tespiti
ve yayınlanma esasları Üst Kurul tarafından Üst Kurul üyelerinin seçim sonucunun
Resmî Gazetede yayımından itibaren üç ay içinde çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
GEÇİCİ MADDE 3. – 3984 sayılı Kanuna göre Üst Kurul tarafından
yaptırılan ulusal radyo ve televizyon frekans plânları, bir hafta içinde
Telekomünikasyon Kurumuna devredilir. Telekomünikasyon Kurumu, ilgili kurum ve
kuruluşlar ile işbirliği yaparak plânları inceler, gerekirse değiştirir ve dört
ay içinde Haberleşme Yüksek Kuruluna sunar. Haberleşme Yüksek Kurulu işi en geç
altı ay içinde sonuca bağlar ve evrakı RTÜK’e ulaştırır.
GEÇİCİ MADDE 4. – Radyo
ve Televizyon Üst Kurulunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca
seçilecek beş üyesi, siyasî parti gruplarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlık Divanı oluşum formülüne göre belirlenecek kontenjan doğrultusunda
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına, Bakanlar Kurulunca seçilecek üye
adayları ilgili kurum ve kuruluşlar
tarafından Başbakanlığa bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay
içinde bildirilir. Siyasî parti gruplarınca gösterilen adayların; Türkiye Büyük
Millet Meclisi Genel Kurulunca işaret oyuyla ayrı ayrı oylanmaları suretiyle
seçimleri yapılır. Seçilemeyen adaylar yerine ilgili siyasî parti gruplarınca
yeni adaylar bildirilir.
MADDE 30.
– Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
MADDE 31. – Bu
Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.