|
Ankara,
15 Mart 2005
Rüknettin
Kumkale
YMM
ruknettin@kumkale.tr.tc
1.
ANONİM ŞİRKETLERDE GENEL KURUL KARARLARININ GEÇERLİLİĞİ
Genel
kurul kararlarının muteberliği için genel kurulu toplantıya çağıran makamın
yetkili olup olmamasından başlayarak toplantının yapılıp, tescil ve ilân
işleminin sonuçlanmasına ve genel kurul kararlarının iptali için hak düşürücü
süre olan üç aylık sürenin sonuna kadar geçecek zaman içinde yapılacak bütün
bürokratik işleri, işlemleri ve faaliyetleri düşünmek gerekmektedir.
Türk Ticaret Yasasının 378. maddesi, genel kurul
kararlarının muteberlik şartlarını vermiştir. Bu hükümlere göre;
Genel kurullarda kararlar mevcut reylerin ekseriyetiyle
verilir.
Kararların muteber(geçerli) olabilmesi için genel kurul
zabıtlarının, Türk Ticaret Yasasının 297. maddesinde gösterilen, toplantıda
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı komiserinin bulunması ve komiserin zabıtların
yasaya uygun bir şekilde tutulmasına nezaret ve zabıtların, oyunu kullanan pay
sahipleriyle birlikte imzalanması şartı ile düzenlenmesi şarttır.
Toplantıda hazır bulunanları gösteren ve Türk Ticaret
Yasasının 376. maddesine göre düzenlenen hazirun cetveli ile toplantıya davetin
usulüne uygun yapıldığını gösterecek vesikalarla ilgili açıklamalar toplantı
zaptında açıkça belirtilir. Yönetim Kurulu toplantı zaptının noter tasdikli bir
suretini ticaret sicili memurluğuna vererek işbu zaptın tescil ve ilânının
yaptırır.
Yasanın muhtelif hükümlerinden alınan bu şartların yerine
getirilmesi muteberlik için geçerlilik şartı olarak gösterilmiştir.
Yasada belirtilen bu hükümler şu şekilde sırası ile
açılabilir:
· Toplantı ile ilgili davetin usulüne uygun olarak yapılmış
olması gerekir.
· Toplantıya davet ile ilgili belgelerin toplantı
tutanağında açıkça belirtilmiş olması gerekir.
· Toplantıya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı komiserinin davet
edilmiş olması ve genel kurul zaptı ile Hazirun Cetvelini ilgililerle birlikte
imzalamış bulunması gerekir.
· Kararların
mevcut oyların ekseriyetiyle verilmiş olması gereklidir.
· Toplantı ile ilgili belgelerin Ticaret Sicilinde usulüne
uygun olarak tescili ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilânı gerekir.
Bütün bunlardan ayrı olarak
genel kurulun toplanmasında yapılması gereken işlemlerin tam ve
yasada belirtilen şartlara uyulmuş
olması kararların geçerliliği için yeterlidir
2. ANONİM
ŞİRKET GENEL KURUL TOPLANTILARINDA TOPLANTI VE KARAR NİSABI
Anasözleşmede
daha ağır bir nisap öngörülmemişse genel kurul toplantılarında gerekli olan
toplantı ve karar nisapları aşağıda gösterilmiştir. (Türk Ticaret Yasası Md:
388)
2.1. Toplantı Nisabı
a. Olağan genel kurul toplantı gündemini
oluşturan konuların görüşüleceği genel kurul toplantısında şirket sermayesinin
en az 1/4'ünü temsil eden pay sahiplerinin veya temsilcilerinin hazır
bulunmaları şarttır. İlk toplantıda bu nisabın bulunmaması halinde yapılacak
ikinci toplantıda hazır bulunan pay sahipleri veya vekillerinin temsil
ettikleri sermayenin miktarı ne olursa olsun müzakere yapmaya ve karar vermeye
yetkilidir.
b. Şirketin
tabiyetini değiştirmek veya pay sahiplerinin taahhütlerini artırmak hususundaki
müzakereler için bütün pay sahiplerinin veya temsilcilerinin hazır bulunmaları
şarttır.
c. Şirketin mevzuu veya nev'inin
değiştirilmesine ilişkin genel kurul toplantılarında şirket sermayesinin en az
üçte ikisine sahip olan pay sahiplerinin veya temsilcilerinin hazır bulunması
şarttır. İlk toplantıda bu nisabın sağlanamaması durumunda yapılacak ikinci
toplantıda ise esas sermayenin yarısına sahip olan pay sahiplerinin veya
temsilcilerinin hazır bulunmaları gerekir.
d. Yukarıda
(b) ve (c) bentlerinde belirtilen hususlar dışındaki değişiklikler ile şirket
sermayesinin arttırılması veya azaltılması için yapılacak genel kurul
toplantılarında şirket sermayesinin en az yarısına sahip olan pay sahiplerinin
veya temsilcilerinin hazır bulunması şarttır. İlk toplantıda bu nisap olmaması
nedeniyle en geç bir ay içinde yapılacak ikinci toplantıda müzakere
yapılabilmesi için şirket sermayesinin en az üçte birine sahip olan pay
sahiplerinin ve temsilcilerinin hazır bulunması yeterlidir.
e. İmtiyazlı pay sahipleri genel kurul
toplantısında müzakere yapılabilmesi için, imtiyazlı payların en az yarısına
sahip pay sahiplerinin veya temsilcilerinin hazır bulunmaları şarttır. İlk
toplantıda bu nisabın olmaması halinde en geç bir ay içinde yapılacak ikinci
toplantıda imtiyazlı payların en az üçte birine sahip olan pay sahiplerinin
veya temsilcilerinin hazır bulunması yeterlidir.
f. Genel kurul toplantısında tahvil ihracının
müzakere edilebilmesi için şirket sermayesinin en az yarısına sahip pay sahiplerinin
veya temsilcilerinin hazır bulunmaları şarttır. İlk toplantıda bu nisabın
sağlanamaması halinde en geç bir ay içinde yapılacak ikinci toplantıda ise esas
sermayenin üçte birine sahip pay sahiplerinin veya temsilcilerinin hazır
bulunması gereklidir.
g. Genel
kurul toplantılarında şirketin tasfiyesi ile bir başka şirketle birleşmesinin
müzakeresinin yapılabilmesi için şirket sermayesinin en az üçte ikisine sahip
pay sahiplerinin veya temsilcilerinin hazır bulunmaları şarttır. İlk toplantı da bu nisabın olmaması halinde yapılacak
ikinci toplantıda ise, esas sermayenin yarısına sahip olan pay sahiplerinin
veya temsilcilerinin bulunması gereklidir.
h. Genel kurul toplantısında, şirket
aktiflerinin toptan satışının müzakere edilebilmesi için şirket sermayesinin en
az yarısına sahip pay sahiplerinin veya temsilcilerinin hazır bulunması
şarttır.
ı. İlk
toplantıda nisabın olmaması halinde en geç bir ay içinde yapılacak ikinci
toplantıda esas sermayenin üçte birine sahip pay sahiplerinin veya
temsilcilerinin bulunması yeterlidir.
j. Bu
bölümdeki (d, e, f ve g) bentlerinde sayılan hususlarla ilgili yapılan genel
kurul toplantılarında belirtilen nisapların olmaması nedeniyle yapılacak ikinci
toplantıların bir aylık süreden sonra yapılması halinde ilk toplantı nisapları
aranır.
Genel
kurul toplantılarında kararlar, yukarıdaki
Genel Kurul toplantılarında toplantı nisabı bölümündeki (b) bendine göre
toplanan, şirketin tabiyetini değiştirmek veya pay sahiplerinin taahhütlerini
arttırmak hususlarındaki müzakereler için toplanan genel kurullarda bütün pay
sahiplerinin veya temsilcilerinin ittifakıyla, bunun dışındaki bentlere göre
toplanan genel kurullarda ise mevcut reylerin ekseriyetiyle karar verilir.
3.
ANONİM ŞİRKETLERDE GENEL KURUL KARARLARININ İPTALİ
Genel
kurul kararlarının iptali ile ilgili olarak Türk Ticaret Yasasının 381. maddesi
şu hükümleri taşımaktadır.
Aşağıda
yazılı kimseler, Yasa veya anasözleşme hükümlerine ve özellikle afaki iyi niyet
esaslarına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, tarihlerinden itibaren
üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye müracaatla iptal
davası açabilirler.
a. Toplantıda
hazır bulunup da karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirten veya oyunu
kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen yahut toplantıya davetin usulü
dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilân veya tebliğ edilmediğini
yahut heyet toplantısına iştirake selahiyetli (yetkili) olmayan kimselerin
karara iştirak etmiş bulunmalarını iddia eden pay sahipleri,
b. Yönetim
Kurulu,
c. Kararların
infazı yönetim kurulu üyeleriyle, denetçilerin şahsi mesuliyetlerini mucip
bulunduğu takdirde bunların her biri,
İptal
davasının açılması keyfiyeti duruşmanın yapılacağı gün, yönetim kurulu
tarafından usulen ilân olunur.
İptal
davası açılması için gösterilen üç aylık süre, hak düşürücü bir süre olup, bu
müddetin sona ermesinden önce duruşmaya başlanamaz. Birden fazla iptal davası
açılmışsa, bu davalar birleştirilerek görülür.
Mahkeme
şirketin talebi üzerine şirketin muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat
göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyeti ve miktarını mahkeme tayin
eder. İptali istenen
genel kurul kararı, şirket süresinin uzatılmasına ilişkin olup, anasözleşmenin
değiştirilmesini intaç eden bir karardır. Anasözleşmeler yasa ile doğrudan
doğruya değiştirilemezler, ancak anasözleşmede belirlenen koşullarla, ortaklık
genel kurullarında alınan kararlarla değiştirilebilirler. Bir genel kurul
kararından söz edilebilmesi için, öncelikle pay sahiplerinin anasözleşmenin ve
yasaların öngördüğü biçimde toplanmış ve karar almış olması gerekir. Aksi halde
alınan karar hukuken geçerli olmaz, yoklukla malul olur. Böyle batıl olmuş,
sakatlanmış bir kararın iptali davası, Türk Ticaret Yasasının 299 ve 381.
maddelerindeki sürelere tabi değildir. Bu hususu hâkimin göz önüne alması,
tarafların öne sürmelerini veya davaya dayanak yapmalarına da bağlı değildir. (Yargıtay 11. Hukuk
Dairesi 12.10.1995 E:1995/4655, K:1995/7789)
Şirket genel kurulunun, esas sermayenin arttırılmasına
ilişkin kararının, çoğunluğun çıkarlarını gözetmek ve azınlığın payını
küçültmek amacı gütmek suretiyle objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğu
ileri sürüldüğüne göre, bu kararın objektif iyi niyet kurallarına uygun olup
olmadığının saptanması ve bu konuda bir karar verilmesi gerekir.(Yargıtay 11. Hukuk
Dairesi 11.12.1995 E:1995/8154, K: 1995/9165)
Genel
kurul kararlarına karşı iptal davasının, genel kurul kararının alındığı
tarihten itibaren üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemede
açılması gerekmektedir.
3.2.
İptal Davasını Açmaya Hakkı Olanlar
Genel
kurul toplantısına asaleten veya vekaleten veya yasal temsilci marifetiyle
katılmış olan ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirten pay sahipleri;
· Oylarını kullanmalarına haksız olarak müsaade
edilmemesi,
· Toplantıya davetin usulü dairesinde
yapılmaması,
· Gündemin gereği gibi ilân veya tebliğ
edilmemesi,
· Genel kurul toplantısına iştirake selahiyetli
olmayan kimselerin karara iştirak etmiş bulunmaları,hallerini ileri sürerek genel
kurul toplantılarının iptali için dava açabilirler.
Anonim şirket genel kuruluna
katılan bir ortağın, kurulda alınan bir karara karşı iptal davası açabilmesi
için karara karşı koyup (muhalif kalıp) bu durumu tutanağa geçirmesi gerekir.(Yargıtay 11.Hukuk
Dairesi 24.11.1987 E: 1987/5873, K:1987/6577)
Türk
ticaret Yasasının 381. maddesine göre Yönetim Kurulu üyeleri Yasa ve anasözleşme
hükümlerine ve özellikle objektif iyi niyet esaslarına aykırı olan genel kurul
kararlarına karşı, genel kurul tarihinden itibaren üç ay içinde şirket
merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye müracaatla iptal davası açabilirler.
Türk
Ticaret Yasasının 381. maddesine göre yasa ve anasözleşme hükümlerine ve
objektif iyiniyet esaslarına aykırı olarak alınan genel kurul karalarının şahsi
mesuliyetlerini mucip olduğu takdirde bunların her birisi, ayrı yarı genel
kurul tarihinden itibaren üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye
müracaatla iptal davası açabilirler.
4.
İPTAL KARARININ SONUÇLARI
Genel
kurul kararının iptali kesinleştikten sonra, davaya katılmayanlar dahil bütün
ortaklar dolayısıyla yönetim kurul üyeleri ve denetçilerin pay sahibi olan
üyeleri hakkında, geriye doğru, genel kurul kararı tarihine kadar geçerli olmak
üzere hüküm ifade eder.
| 
