|
Ankara,
18 Ocak 2005
Rüknettin
Kumkale
YMM
ruknettin@kumkale.tr.tc
Aksi
kararlaştırılmadıkça ortaklar hep birlikte müdür sıfatıyla şirket işlerini
idareye ve şirketi temsile yetkili ve mecburdurlar.
Anasözleşme
veya (ortaklar kurulu) genel kurul kararı ile şirketin idare ve temsili
ortaklardan bir veya bir kaçına bırakılabilir.
Kuruluştan
sonra şirkete giren ortaklar bu hususta genel kurulun ayrı bir kararı
olmadıkça, idare ve temsile yetkili ve mecbur olmazlar.
Limited
Şirketin temsilcileri arasında bir hükmi şahıs olduğu takdirde, o hükmi şahıs
adına Limited Şirkette temsilci olarak bulunan hakiki şahıs, Limited Şirketin
temsilcisi olarak tescil ve ilân edilir.
Şirket
sözleşmesi veya genel kurul (ortaklar kurulu) kararıyla şirketin idare ve
temsili ortak olmayan kimselere de bırakılabilir. Bu gibi kimselerin yetki ve
sorumlulukları hakkında ortak olan müdürlere ait hükümler tatbik olunur.
Müdürlerin
sahip oldukları temsil yetkisinin, kapsamı ve tahdidi hakkında Anonim
Şirketlerin yönetim kurullarına ait temsil salahiyetini gösteren hükümler
tatbik olur. Bu açıdan Anonim Şirketlerin 321. maddesine atıf (yollama)
yapılmıştır.
Görevlerini
ifa dolayısıyla müdürlerin işlemiş oldukları haksız fiillerden şirket mesul
olur.
Limited
Şirketlerde görevli müdürlerin yetkilerinin açıklanması ile ilgili olarak atıf
(yollama) yapılan 321. madde şu şekildedir.
“Temsile salahiyeti
olanlar şirketin maksat ve mevzuuna dahil olan her nev’i işleri ve hukuki
muameleleri şirket adına yapmak ve şirket unvanını kullanmak hakkını
haizdirler.
Temsil salahiyetinin
tahdidi hüsnüniyet sahibi üçüncü şahıslara karşı hüküm ifade etmez, ancak
temsil salahiyetinin sadece merkezin veya bir şubenin işlerine hasrolunduğuna
veya müştereken kullanılmasına dair tescil ve ilân edilen tahditler muteberdir.
Anonim Şirket adına
tanzim edilecek evrakın muteber olması için, aksine anasözleşmede hüküm
olmadıkça temsile salahiyetli olanlardan ikisinin imzası kafidir.
Temsile
salahiyetli olanlar tarafından yapılan muamelelerin Anasözleşmeye veya genel
kurul kararına aykırı olması, hüsnüniyet sahibi üçüncü şahısların o muameleden
dolayı şirkete müracaatına mani olamaz.
Temsile veya idareye
salahiyetli olanların vazifelerini yaptıkları sırada işledikleri haksız
fiillerden Anonim Şirket mesul olur. Şirketin rücu hakkı mahfuzdur.”
Limited
Şirketlerde yetkili müdürlerin görevleri şunlardır.
Aksi
kararlaştırılmamış olduğu müddetçe ortakların hepsi müdür sıfatıyla şirketin
işlerini idareye ve şirketi temsile yetkili ve mecburdur.
Ortaklar
kurul kararı ile şirketi temsil edecek müdürlerin yetkileri tescil ve ilân
olunur.
Ortaklar
genel kurulu, müdürler tarafından her yıl bir defa ve iş yılının sona ermesini
takip eden üç ay içinde toplantıya çağrılabileceği gibi, şirket anasözleşmesi
hükümlerine göre veya şirketin menfaatleri gerektirdikçe dahi toplantıya
çağırır.
Esas
sermayenin onda birini temsil eden ortak veya ortaklar (azlık) toplantının
mevzuunu göstermek suretiyle müdürlerden genel kurulu toplantıya çağırmalarını
isteyebilir. Müdürler bu talebi münasip bir müddet içinde yerine getirmedikleri
takdirde mahkeme teklif sahiplerinin talebi üzerine genel kurulun toplantıya
çağrılmasına karar verir.
Müdürler
şirket namına yaptıkları beyanlarda, imzalarıyla beraber şirketin unvanını da
kullanmak zorundadırlar (T.T.Y. Md: 544).
Ticari
mümessil veya vekiller, anasözleşmeyle tayin edilseler bile her müdürün bunları
azletme yetkisi bulunmaktadır.
Müdür
olan her ortak diğer ortakların muvafakati olmadan, şirketin uğraştığı ticaret
dalında ne kendi, ne de başkası hesabına iş göremeyeceği gibi başka bir
işletmeye sorumluluğu sınırlandırılmamış ortak, komanditer ortak veya Limited
Şirketin ortağı sıfatıyla iştirak edemez (T.T.Y. Md: 547).
Ortaklarının
sayısı 20 ve 20’den az olan Limited Şirketlerde idare, hak ve görevi bütün
ortaklara ait değilse, müdür sıfatını haiz olmayan ortaklar Borçlar Yasasının
531. maddesinde yazılı bulunan haktan faydalanabilirler. (Borçlar Yasası Madde: 531, İdare salahiyetini haiz olmasa bile her
şerikin şirket işlerinin nasıl gittiği hakkında şahsen malumat almaya ve
şirketin defterlerini ve evrakını tetkike ve kendine mahsus olmak üzere
şirketin mali vaziyeti hakkında hülasa çıkarmaya hakkı vardır.)
Müdürler
iflastan gayri bir sebeple vukuu bulan infisahı (dağılma) tescil ve ilân
ettirmek suretiyle ticaret siciline bildirmekle yükümlüdürler. Tasfiye
memurlarının tayini, azli, tasfiyenin icrası, Ticaret Sicilinden kaydın
silinmesi, defterlerin saklanması gibi Anonim Şirketler faslında geçen konular
Limited Şirketler içinde uygulanmaktadır. Anonim Şirketlerde bu işlemi yönetim
kurulu, Limited Şirketlerde de müdürler yapar.
Müdürler,
Anasözleşmenin değiştirilmesi ile ilgili bürokratik bütün muameleleri,
formaliteleri takip ve yürütmekle yükümlüdürler.
Müdürler, ortakların ad
ve soyadları, pay miktarları ve yapılan tediyeler, payların devir ve
intikalinin yazıldığı pay defterini tutmakla yükümlüdürler.
Şirketin
kuruluşundan sonra bakiye sermaye borcunun takibi ve tahsili müdürlere düşen
bir görevdir
Esas
sermayenin yarısı kaybedilmiş, veya şirketin borçları mevcudundan fazla olmuşsa
veya şirketin acz halinde bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler mevcutsa
Anonim Şirketler faslında bulunan 324. maddenin Anonim Şirket, yönetim kuruluna
vermiş olduğu görevler Limited Şirkette müdürler tarafından kullanılır (TTY.
Md: 546)
Türk
Ticaret Yasasının 534. maddesinde Anonim Şirketlerin bilânço ve yedek akçe
hakkındaki hükümlerin Limited Şirketler hakkında da kullanılacağı hükmünü
taşımaktadır. Bu konu ile Anonim Şirketlerde yönetim kurulu tarafından
yürütülen görevler, Limited Şirketlerde müdürler tarafından yürütülür.
Türk
Ticaret Yasasının 536. maddesi Anonim Şirketlerin genel kurul toplantılarına
ait hükümlerin ortak sayısı 20’nin üzerinde olan Limited Şirketlerin genel
kurul toplantıları için de uygulanacağı hükmünü getirmektedir. Buna göre genel
kurul toplantısı ile ilgili T.T.Y. Md: 369-375-376-394 gibi maddeleri Limited
Şirketlerde müdürler tarafından uygulanacaktır.
Anonim
Şirketlerde, genel kurul kararlarının iptali hakkındaki hükümler, ortak adedi
20’yi aşan Limited Şirketlerde de uygulanmaktadır. Anonim Şirketlerde yönetim
kurulu tarafından yürütülen bu görevler (T.T.Y. Md: 381), Limited Şirketlerde müdürler
tarafından yürütülmektedir (T.T.Y. Md: 536).
Türk
Ticaret Yasası’nın 556. Maddesi ile Limited Şirketlerde şirketin idaresine
memur olan kimselerin sorumlulukları ve cezai müeyyideleri ile ilgili olarak
Anonim Şirketler faslına yollama yapılmış ve buradaki hükümlerin uygulanacağı
açıklanmıştır. Buna göre Limited Şirketlerdeki müdürler, Anonim Şirketlerin
yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuyla aynı mesuliyet altında çalışmaktadırlar.
Burada gene Limited
Şirket bahsinde bulunan ve Anonim Şirket konusuna atıf (yollama) yapan 556.
madde hükmünün geçerliliği söz konusudur.
Böylece
Limited Şirketlerde müdürlerin sorumluluktan kurtulması konusunda Anonim
Şirketlerde, yönetim kurulunun sorumluluktan kurtulması konusu ile ilgili
hükümler uygulanacaktır.
| 
LİMİTED
ŞİRKETLERDE MÜDÜRLER