İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLMESİ   

 

19 Kasım 2003

Şadi Çetin
YMM

sadicetin@turmob.org.tr

 

İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLMESİ


Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 91-32/5 Sayılı Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2003-32/38) 17 Kasım 2003 Tarih ve  25292 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Yayımı tarihinde yürürlüğe girmek üzere; Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara ilişkin 91-32/5 sayılı Tebliğin 15 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

YENİ YAPILAN DÜZENLEME

"İhracat bedellerinin yurda getirilmesi:
Madde 15- Türkiye'de ihracat, ihracat Rejimi Karar ve Yönetmelikleri ile Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kararlar ve bu kararlara ilişkin tebliğler ve talimatlar ile bankacılık teamüllerine göre yürütülür.


İhracat bedelleri, peşin ödeme, akreditifli ödeme, vesaik mukabili ödeme, mal mukabili ödeme ve kabul kredili ödeme şekillerinden birine göre yurda getirilerek bir bankaya veya özel finans kurumuna satılır. Alıcıdan temin edilen prefinansman peşin döviz hükmünde olup, döviz alışı peşin döviz olarak yapılır.


Ancak, işlenmemiş altın ihracatında ihracat bedellerinin yurda getirilmesi yükümlülüğü aranmaz.


İhracatta ödeme şekilleri ile transit ticarete ilişkin usul ve esaslar Merkez Bankası'nca belirlenir.


İhracat bedellerinin beyan edilen Türk parası veya döviz üzerinden yurda getirilmesi esas olup, Türk parası üzerinden yapılan ihracat karşılığında döviz getirilmesi mümkündür.


İhracat bedeli ile transit ticarette satış bedelinin yolcu beraberinde efektif olarak yurda getirilmesi halinde gümrük idarelerine beyan edilmesi esastır.


Ancak,


- Türkiye'de İkamet Etmeyenlere Özel Fatura ile Yapılan Satış bedelini,

 

- Yabancı taşıtlar ile yabancı ülkelere sefer yapan yerli taşıtlara verilen yağ, yakıt, temizlik maddeleri ve kumanya bedellerini oluşturan efektiflerde beyan yükümlülüğü aranmaz.


Ayrıca, 01.07.2003 tarihinden itibaren Irak'a gerçekleştirilen ve tutarı 50.000.- ABD Doları veya eşitine kadar olan ihracat veya transit ticarete ilişkin mal bedellerini oluşturan efektiflerde 30.06.2004 tarihine kadar beyan yükümlülüğü aranmaz.


Fiili ihracı müteakip bedel getirme süresi içinde ödeme şekli değişikliği veya alıcısı tarafından kabul edilmeyen malların başka bir bedelle satışına ilişkin talepler Müsteşarlıkça incelenip sonuçlandırılır."

TEBLİĞİN DEĞİŞTİRİLEN MADDESİNİN ESKİ HALİ

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar gereğince tespiti Bakanlığa bırakılan konularda ve diğer hususlarda uyulması gereken usul ve esasları düzenlemek amacıyla; 20.6.1991 Tarih ve 20907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "91-32/5 Nolu Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ"in İhracat Bedellerinin yurda getirilmesi başlıklı 15'nci maddesinin eski hali aşağıdaki gibidir.

"Madde 15- Türkiye'den ihracat, Ihracat Rejimi Kararı ve Yönetmelikleri ile Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki Kararlar ve bu kararlara ilişkin tebliğler ve talimatlar ile bankacılık teamüllerine göre yürütülür.


İhracat bedelleri, peşin ödeme, akreditifli ödeme, vesaik mukabili ödeme, mal mukabili ödeme ve kabul kredili ödeme şekillerinden birine göre yurda getirilerek bir bankaya veya özel finans kurumuna satılır. Alıcıdan temin edilecek prefinansman peşin döviz hükmünde olup, döviz alışı peşin döviz olarak yapılır. (Paragrafın bu hali 4.12.1999 günlü, 23896 sayılı RG de yayımlanan 99-32/24 sayılı Tebliğ ile düzenlenmiştir)


Ancak, işlenmemiş altın ihracatında ihracat bedellerinin yurda getirilmesi yükümlülüğü aranmaz.
İhracat bedellerinin beyan edilen Türk parası veya döviz üzerinden yurda getirilmesi esas olup, Türk parası üzerinden yapılan ihracat karşılığında döviz getirilmesi mümkündür.


İhracatta ödeme şekillerine ilişkin usul ve esaslar Merkez Bankası'nca belirlenir."

SONUÇ:

17 Kasım 2003 tarih ve  25292 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren söz konusu Tebliğ'in 15'nci maddesine ilave yapılmak suretiyle getirilen değişiklik özetle aşağıdaki gibidir.

İhracat bedeli ile transit ticarette satış bedelinin yolcu beraberinde efektif olarak yurda getirilmesi halinde gümrük idarelerine beyan edilmesi esası getirilmiştir. Fakat Türkiye'de ikamet etmeyenlere özel fatura ile yapılan satış bedelleri ile yabancı taşıtlar ile yabancı ülkelere sefer yapan yerli taşıtlara verilen yağ, yakıt, temizlik maddeleri ve kumanya bedellerini oluşturan efektiflerde beyan yükümlülüğü aranmayacaktır. Diğer taraftan 01.07.2003 tarihinden itibaren Irak'a gerçekleştirilen ve tutarı 50.000.- ABD Doları veya eşitine kadar olan ihracat veya transit ticarete ilişkin mal bedellerini oluşturan efektiflerde 30.06.2004 tarihine kadar beyan yükümlülüğü aranmayacaktır. Fiili ihracı müteakip bedel getirme süresi içinde ödeme şekli değişikliği veya alıcısı tarafından kabul edilmeyen malların başka bir bedelle satışına ilişkin talepler Müsteşarlıkça incelenip sonuçlandırılacaktır.