|
27
Mart 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25415
Maliye
Bakanlığından:
Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik
Kanunu Genel Tebliği
Sıra No: 35
3568 sayılı Serbest
Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik
Kanunu(1)'nun 12
nci maddesi ile Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik
Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik(2)'in 7 nci maddesinin ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu(3)'nun mükerrer 227 nci maddesinin Maliye
Bakanlığı'na vermiş olduğu yetkiye istinaden "yatırım indirimi" ile ilgili
işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdik edeceği konular kapsamına alınmış ve
gerekli açıklamalar 7(4), 18(5) ve 20(6) Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde
ve diğer ilgili genel tebliğlerde yapılmıştır.
Yukarıda belirtilen
yetkilere dayanılarak mükelleflerin, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu(7)’nun 19 uncu maddesine göre
"yatırım indirimi" istisnasından yararlanmaları için aranan şartları
taşıdıklarının yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar ile
gerek 24/04/2003 tarihinde yürürlüğe giren anılan madde uyarınca ve gerekse bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce mevcut bulunan düzenleme uyarınca
yatırım indirimi istisnasından yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik
raporu ibraz zorunluluğuna ilişkin hadler bu Tebliğle belirlenmektedir. Gelir
Vergisi
Kanunu'nun 19 uncu maddesi ile bu maddenin uygulamasına ilişkin yapılan
düzenlemeler ve bu Genel Tebliğ hükümleri birlikte mütalaa
olunacaktır.
I — YATIRIM İNDİRİMİ
TASDİK İŞLEMLERİNDE UYULMASI GEREKEN USUL VE ESASLAR İLE TASDİK ZORUNLULUĞUNA İLİŞKİN
HADLERİN BELİRLENMESİ:
1. Tasdik Zorunluluğu Getirilen Yatırım
Tutarı:
Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, Gelir Vergisi
Kanunu'nun 19 uncu maddesi kapsamında 2003 yılı içinde yaptıkları 250 milyar
lirayı aşan yatırım harcamalarının istisnadan yararlanabilmesi için, bu
işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunludur.
Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 61 inci maddesinin birinci fıkrası
hükmü uyarınca, 24/04/2003 tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere göre
yatırım indirimi istisnasından yararlanmaya devam etmek isteyen mükelleflerin
de, 2003 yılı içinde yaptıkları 250 milyar lirayı aşan yatırım harcamalarının
istisnadan yararlanabilmesi için bu işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik
ettirmeleri zorunludur.
2. Tam Tasdik Yaptıran
Mükellefler:
Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyanname ve eklerinin tasdiki
(tam tasdik) için sözleşme düzenlemiş olan mükelleflerin, yatırım indirimi
istisnasından yararlanmaları için ayrıca yatırım indirimi istisnası tasdik
raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu mükelleflerin yatırım
indirimi istisnasına konu teşkil eden işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce
tasdiki için bu Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde yapılan inceleme ve
tetkiklere tam
tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi gerekmektedir.
3. Tasdik İşleminin Yaptırılmaması veya Tasdik Raporlarının
Zamanında İbraz Edilmemesi:
Yatırım indirimi için öngörülen diğer şartlar yerine getirilmiş
olsa dahi Bakanlığımızca tasdik zorunluluğu getirilen "yatırım indirimi"
istisnasına konu teşkil eden işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik
ettirilmemesi veya tasdik raporunun süresinde ibraz edilmemesi hallerinde
istisnadan yararlanılması mümkün değildir.
4. Tasdik Raporunun İbraz Süresi:
Tasdik raporlarının ilgili yıl gelir veya kurumlar vergisi
beyannameleri ile birlikte veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay
içerisinde verilmesi gerekir.
II — YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASI
KONUSUNDA YAPACAKLARI ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER:
3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile
tasdike ilişkin usul ve esasların belirlenmesi yetkisi Maliye Bakanlığına
verilmiş ve bu yetkinin çıkarılacak yönetmeliklerle kullanılacağı hüküm altına
alınmıştır. Tasdik işlemi ile ilgili araştırma ve incelemelerin planlanması,
kanıtların toplanması, denetim teknikleri ve tasdike ilişkin diğer usul ve
esaslar Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları,
Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te açıklanmıştır.
Anılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde yeminli mali müşavirlerin
tasdik çalışmasının yürütülmesi sırasında tasdik konusu ve kapsamı ile ilgili
yeterli miktarda güvenilir kanıtları toplamak zorunda oldukları belirtilmiş ve
kanıt miktarının yeterli olup olmadığının belirlenmesinde, kanıtın nitelik ve
nicelik açısından önemi, hatalı veya hileli olma riski, güvenilirliği gibi
hususların göz önünde bulundurulacağı açıklığa kavuşturulmuştur. Maddenin
devamında ise kanıt toplamanın amacı açıklanmıştır.
Anılan Yönetmeliğin 15 inci maddesinde ise yeminli mali
müşavirlerin tasdik çalışmalarının yürütülmesinde kanıtları hangi tekniklerle
toplayacakları konusu düzenlenmiş olup bu düzenleme uyarınca yeminli mali
müşavirlerin kanıtları; sayım ve envanter incelemesi, belge incelemesi, bilgi
toplama, doğrulama, karşılaştırma ve puantaj, analitik inceleme ve benzeri
tekniklerle toplamaları gerekmektedir.
Belirtilen bu hükümler uyarınca, yeminli mali müşavirler yatırım
indirimi istisnası tasdik incelemeleri yaparken yeterli miktarda güvenilir
kanıtı toplamakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için,
diğer kanıt toplama ve denetim teknikleri yanında rapor dispozisyonunda yer alan
hususlar da dikkate alınarak aşağıda belirtilen araştırma ve incelemelerin yapılması
zorunludur.
1 - Karşıt inceleme
Yeminli mali müşavirlerin yatırım indirimi istisnası tasdiki
çalışmalarında karşıt inceleme yapmaları zorunludur. Karşıt incelemelerin 27(8)
ve 29(9) Sıra No'lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve
Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde belirtilen usul ve esaslar
çerçevesinde yapılması gerekmektedir.
2 - Üretici veya ithalatçı firma bilgileri ile diğer
belgeler
a - Yeminli mali müşavirler yatırım indirimi istisnası
incelemelerinde satın alınan amortismana tabi iktisadi kıymeti üreten veya ithal
edilmiş ise ihraç eden firmaya ilişkin; firma unvanı, adres, telefon, faks,
varsa e-posta, internet ağı gibi bilgileri araştıracaklardır. Yurtdışındaki
ihracatçının
iktisadi kıymeti bir başka ülkeden alarak ihracat yapıyor olması halinde
ihracatçı bilgileri yanında menşe ülkedeki üreticinin belirtilen bilgilerini de
elde etmeye çalışacaklardır.
b - Yatırımla ilgili varsa; fizibilite raporu ve üretici belgesi,
taşıma belgesi, montaja ilişkin bilgi ve belgeler ile ithal edilmiş ise eşyanın
gümrük hattından geçiş belgesi örneklerinin doğruluğu araştırılacak ve raporun
ilgili bölümlerinde bu konuda yapılan çalışmalar hakkında bilgi
verilecektir.
3 - Yatırım harcamalarına ilişkin borçlanma ve/veya ödeme bilgi ve
belgeleri
İktisadi kıymetlere ilişkin olarak yapılan ödeme ve/veya borçlanma
bilgi ve belgeleri (sözleşme, banka havalesi, çek vb) ile borç-alacak ilişkileri
irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulamadıkları araştırılacaktır. Ayrıca,
tevsik zorunluluğu kapsamında bulunan ödemelerin Vergi Usul Kanununun mükerrer
257 nci maddesi hükmü uyarınca yayımlanan 320(10), 323(I1) ve 324(12) Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri hükümlerine uygun olarak
yapılıp yapılmadığı kontrol edilecektir. Kayıtlara yansıtılan harcamalarla fiili
yatırımlar arasındaki uygunluk kontrol edilecektir.
4 - Kullanıma hazır halde bulunma
Yatırım indirimi istisnasına konu iktisadi kıymet, yatırımın
yapıldığı yerde fiziki olarak gözlem suretiyle kontrol edilecek, iktisadi
kıymetin yeni olduğu, kullanıma hazır olduğu veya kullanılmaya başlanıldığı
tespit edilecektir.
5 - Harcamalarla ilgili diğer belgelerin incelenmesi
Yatırım indirimi istisnasına konu harcamalarla ilgili karşıt
inceleme yapılması zorunlu olmayan belgeler ile diğer belgelerin de hukuki
geçerliliği ve gerçek durumu yansıttığı tespit edilecek ve şüphelenilen
durumlarda ilgili mükellefler hakkında vergi daireleri ve diğer kamu
idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılacaktır.
III — YATIRIM İNDİRİMİ
TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI ZORUNLU BİLGİLER:
Yeminli mali müşavirlerce yürütülecek incelemelerde yatırım
indirimi mevzuatına ilişkin hükümlere uyulup uyulmadığı, zorunlu araştırma ve
inceleme sonuçları ile rapor dispozisyonunda yer alan asgari hususlar da dikkate
alınarak araştırılması zorunludur.
Yatırım indirimi istisnasından yararlanılmasına ilişkin tasdik
raporları, bu Tebliğin (1) ve (2) numaralı ekini oluşturan rapor dispozisyonuna
uygun olarak hazırlanır ve rapor içeriği itibariyle dispozisyonda yer alan
hususlara ayrıca yer verilmelidir. Yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve
inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.
Tasdik raporlarının "Sonuç" bölümünde, bu Tebliğde belirtilen
konuların incelenip incelenmediği, mükellefin aranan şartlara sahip olup
olmadığı, yatırım indirimi istisnasına konu olan amortismana tabi iktisadi
kıymetlerin toplam tutarı ile bu yatırımlar nedeniyle uygulanacak yatırım
indirimi istisna tutarı mutlaka belirtilecektir.
IV — YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU:
Yeminli mali müşavirlerin yapacakları tasdik incelemelerinin amacı
vergi istisnasından faydalanmak için gerekli şartların yerine getirilip
getirilmediğini ve vergi matrahını oluşturan gelir ve kurumlar vergisi
beyanlarının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle
yeminli mali müşavir gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her
türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.
İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu
düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere
tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yeminli mali müşavirler, yaptıkları
tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerin ve kesilecek
cezaların ödenmesinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu
tutulurlar.
Tebliğ olunur.
(1) 13/06/1989 tarih ve 20194 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
(2) 02/01/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
(3) 10/01/1961 tarih ve 10703 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
(4) 30/01/1993 tarih ve 21481 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
(5) 30/07/1995 tarih ve 22359 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
(6) 19/02/1996 tarih ve 22559 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
(7) 06/01/1961 tarih ve 10700 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
(8) 06/12/2000 tarih ve 24252 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
(9) 02/03/2001 tarih ve 24334 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
(10) 04/07/2003 tarih ve 25158 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
(11) 01/08/2003 tarih ve 25186 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
(12) 28/10/2003 tarih ve 25273 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır.
EK 1 :
Yeminli mali müşavirlik yatırım
indirimi tasdik raporu kapak örneği
EK 2 : Rapor dispozisyonu
| 
SERBEST
MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK
VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO:35)