|
Kanun No. 3568 R. Gazete No. 20194
Kabulü: 1.6.1989 R.G. Tarihi: 13.6.1989
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1 - Bu Kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin
sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet
sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye
tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmî mercilerin
istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak ve yüksek meslekî
standartları gerçekleştirmek üzere, “Serbest Muhasebecilik”,
“Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik” ve “Yeminli Malî Müşavirlik”
meslekleri ve hizmetleri ile Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve
Yeminli Malî Müşavirler Odaları, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler
ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliğinin kurulmasına, teşkilat,
faaliyet ve denetimlerine, organlarının seçimlerine dair esasları düzenlemektir.
Bu Kanun hükümlerine göre meslek icrasına hak kazananlara “Serbest
Muhasebeci”, “Serbest Muhasebeci Malî Müşavir”, “Yeminli Malî
Müşavir” denir.
Mesleğin konusu
Madde 2 - 1 - A) Muhasebecilik ve malî müşavirlik mesleğinin konusu
:
Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;
a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri
gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr-zarar tablosu ve
beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri
yapmak.
b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe,
finans, malî mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek
veya bu konularda müşavirlik yapmak.
c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak,
inceleme, tahlil, denetim yapmak, malî tablo ve beyannamelerle ilgili
konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek,
tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.
Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara
serbest muhasebeci malî müşavir denir.
B) Yeminli malî müşavirlik mesleğinin konusu :
Fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yazılı işleri yapmanın yanında
Kanunun 12 nci maddesine göre çıkartılacak yönetmelik çerçevesinde
tasdik işlerini yapmaktır.
Yeminli malî müşavirler muhasebe ile ilgili defter tutamazlar,
muhasebe bürosu açamazlar ve muhasebe bürolarına ortak olamazlar.
Meslek unvanlarının haksız kullanılması
Madde 3 - Kanunen kullanmaya yetkisi olmayanlar tarafından serbest
muhasebeci, serbest muhasebeci malî müşavir, yeminli malî müşavir
unvanlarının veya bu unvan veya kavramlara karışacak veya onlara
benzer her türlü unvan, ibare veya remizlerin kullanılması yasaktır.
Odalar, yukarıdaki fıkraya aykırı davranışları öğrendiklerinde
Cumhuriyet Savcılığına bildirmek mecburiyetindedirler. Cumhuriyet
Savcılığınca tahkikatın sonucu, odaya ve ilgililere bildirilir.
Genel Şartlar
Madde 4 - Meslek mensubu olabilmenin genel şartları şunlardır :
a) T.C. vatandaşı olmak (yabancı serbest muhasebeci malî müşavirler
hakkındaki hüküm saklıdır).
b) Medenî hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak.
c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi ağır
hapis veya 5 yıldan fazla hapis yahut zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma,
dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı
dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara
fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı
veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm
giymiş bulunmamak.
e) Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış
olmamak.
f) Meslek şeref ve haysiyetine uymayan durumları bulunmamak.
Serbest muhasebeci malî müşavir olabilmenin özel şartları
Madde 5 - A) Serbest muhasebeci malî müşavir olabilmek için aşağıdaki
özel şartlar aranır.
a) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi
ve siyasal bilimler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan
veya denkliği Yükseköğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim
kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak veya diğer öğretim
kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada
belirtilen bilim dallarından lisansüstü seviyesinde diploma almış
olmak.
b) Staj amacıyla serbest muhasebeci malî müşavir veya yeminli malî
müşavir yanında iki yıl çalışmış olmak.
c) Serbest muhasebeci malî müşavirlik sınavını kazanmış olmak.
Türkiye genelinde malî denetim yapan kamu bankalarının müfettişleri
ile kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlardan, bu
yetkilerini aldıkları tarihten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarında
8 yıllık hizmet süresini dolduranlar ile (a) bendinde sayılan
konularda en az 8 yıl öğretim üyesi veya görevlisi olarak çalışmış
bulunanlar için sınav şartı aranmaz.
d) Serbest muhasebeci malî müşavirlik ruhsatını almış olmak.
B) Serbest muhasebeci olmanın şartları :
(A/a) bendinde belirtilen konularda ön lisans seviyesinde öğrenim görmüş
olanlar ile ticaret liseleri ve maliye meslek liselerinden mezun
olanlar, staj şartını yerine getirmiş olmaları halinde, sınav şartı
aranmaksızın sadece serbest muhasebeci ünvanı ile çalışırlar.
“Serbest muhasebeci malî müşavir” ünvanını kullanamazlar ve
Kanunun (2/A) maddesinin (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri
yapamazlar. Staj süresi ön lisans seviyesinde mezun olanlar için 4 yıl,
ticaret liselerinden ve maliye meslek liselerinden mezun olanlar için 6
yıldır.
Staj süresinden sayılan hizmetler
Madde 6 – Aşağıda belirtilen hizmetlerde geçen süreler, staj amacıyla
serbest muhasebeci malî müşavir veya yeminli malî müşavir yanında
çalışılmış süre olarak kabul edilir.
a) Kanunları uyarınca vergi incelemesine yetkili olarak çalışanların
bu yetkiyi aldıktan sonra kamu hizmetinde geçen süreleri.
b) Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel
kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz,
muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya malî denetiminden
sorumlu bulunanların bu hizmetlerinde geçen süreleri.
c) Bu Kanunun 5 inci maddesinin (A/a) bendinde sayılan konularda öğretim
üyesi veya görevlisi olarak çalışanların bu görevlerde geçen süreleri.
Serbest muhasebeci malî müşavirlik sınavı
Madde 7 - Serbest muhasebeci malî müşavirlik sınavı Birlik tarafından
yazılı olarak yapılır.
Sınav Komisyonu 7 üyeden oluşur. Üyelerin 2’si Maliye ve Gümrük
Bakanlığını temsil eder. Diğer 3 üye Yüksek Öğretim Kurulunca
teklif edilecek 5 aday arasından diğer 2 üye ise Birlikçe teklif
edilecek 4 üye arasından Maliye ve Gümrük Bakanı tarafından seçilir.
Sınav Komisyon üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat,
maliye, muhasebe, işletme, bankacılık, idari bilimler dallarından
lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda
onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği
yapmış bulunmaları şarttır.
Yabancı serbest muhasebeci malî müşavirler
Madde 8 - Serbest muhasebeci malî müşavirlik mesleğini resmen düzenlemiş
olan yabancı bir devletin tabiyetindeki kişilerin, T.C. tabiyetindeki
serbest muhasebeci malî müşavirliklerde aranan nitelikleri taşımak
şartıyla, kendi memleketlerinde elde etmiş oldukları haklardan 2 nci
madde kapsamına giren hizmetleri, karşılıklılık şartı ile
serbest muhasebeci malî müşavir ünvanı altında Türkiye’de de
yapmalarına Maliye ve Gümrük Bakanlığının teklifi üzerine Başbakanın
onayı ile izin verilebilir.
Yeminli malî müşavir olabilmenin özel şartları
Madde 9 - Yeminli malî müşavir olabilmek için :
a) En az 10 yıl serbest muhasebeci malî müşavirlik yapmış olmak,
b) Yeminli malî müşavirlik sınavını vermiş olmak,
c) Yeminli malî müşavir ruhsatını almış olmak,
şartları aranır.
Şu kadar ki, kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış
olanların, bu yetkiyi aldıkları tarihten itibaren kamu kurum ve
kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ile hukuk, iktisat, maliye, işletme,
muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında
öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış olanların bu
hizmetlerinde geçen süreleri serbest muhasebeci malî müşavirlikte
geçmiş süre olarak kabul edilir.
Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış ve meslekî
yeterlilik sınavını vermiş olanlar ile yukarıda sayılan konularda
profesörlük ünvanı almış bulunanlar için sınav şartı aranmaz.
Yeminli malî müşavirlik sınavı
Madde 10 - Yeminli malî müşavirlik sınavı bu Kanunun 7 nci
maddesinde belirtilen komisyon tarafından yapılır.
Yemin
Madde 11 - Yeminli malî müşavirlik mesleğine kabul edilenler, görevlerine
fiilen başlamadan önce, Asliye Ticaret Mahkemesinde aşağıda yazılı
şekilde yemin ederler.
“Yeminli malî müşavirlik mesleğinin, bir kamu hizmeti olduğunu
bilerek, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına, meslekî kurallara ve meslek
ahlakına uyacağıma, mesleğimi tam bir bağımsızlık, tarafsızlık
ve dürüstlükle yerine getireceğime, üzerime aldığım işleri
dikkat ve özenle yapacağıma, namusum ve şerefim üzerine yemin
ederim.”
Tasdik ve tasdikten doğan sorumluluk
Madde 12 - Yeminli malî müşavirler gerçek ve tüzelkişilerin veya
bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve
beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe
standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre
incelediğini tasdik ederler.
Yeminli malî müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları
ile tasdike ilişkin usul ve esaslar; gerçek ve tüzelkişilerin mükellefiyet
şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri,
ithalat ve ihracatları, yatırımın miktarları ve nevileri ile
belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak suretiyle Maliye ve Gümrük
Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.
Kanunları gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen tasdik
edilmiş malî tablolar, kamu idaresinin yetkili memurlarınca, tasdikin
kapsamı ölçüsünde incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak,
çeşitli kanunlarla kamu idaresine tanınan teftiş ve inceleme
yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar
saklıdır.
Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin doğruluğundan
sorumludurlar. Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin
kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve
kesilecek ezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumlu olurlar. Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin kapsamını
düzenleyecekleri raporda açıkça belirtirler.
Bu Kanun hükümlerine göre meslek icra edenlerin vergi kanunları ve
diğer kanunlardaki sorumlulukları saklıdır.
Meslekle ilgili konularda çalıştırılmayacak olanlar
Madde 13 - Meslek mensupları, kişisel veya ortak bürolarında mesleği
yapmaları yasaklananları çalıştıramayacakları gibi, bunlarla her
ne şekilde olursa olsun meslekleri ile ilgili işbirliği yapamazlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler
Odaları
Odalar, nitelikleri ve faaliyet sınırı
Madde 14 - Serbest muhasebeci malî müşavirler ve yeminli malî müşavirlerin
odaları ayrı ayrı kurulur. Serbest muhasebeci malî müşavirler ve
yeminli malî müşavirler odaları, bu Kanunda yazılı esaslar uyarınca
meslek mensuplarının ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî
faaliyetlerini kolaylaştırmak, bu mesleklerin genel menfaatlere uygun
olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve iş
sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak
üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadıyla kurulan, tüzelkişiliğe
sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır.
Bu Kanunda kullanılan oda deyimi, ayrı ayrı kurulacak olan serbest
muhasebeci malî müşavirler, yeminli malî müşavirler odalarını
ifade eder.
Odalar, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
Odaların kuruluşu
Madde 15 - Bölgesi içinde kendi mesleği konusunda en az 25 meslek
mensubu bulunan il merkezlerinde bir oda kurulur. Ayrı ayrı kurulan
serbest muhasebeci malî müşavirler ve yeminli malî müşavirler
odaları, bulundukları ilin adıyla anılır.
Yeterli sayıda meslek mensubu bulunmayan ve oda kurulamayan yerlerin en
yakın odaya bağlanmasına veya bölge odaları kurulmasına Birlikçe
karar verilir. Bu karar Maliye ve Gümrük Bakanlığına bildirilir.
Odalar, kuruluşlarını Birlik Yönetim Kurulu aracılığıyla Maliye
ve Gümrük Bakanlığına bildirmekle tüzelkişilik kazanırlar.
Odalara üye olmayan meslek mensupları meslekî faaliyette
bulunamazlar.
Amaçları dışında faaliyet gösteren odaların sorumlu organlarının
görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine,
Maliye Bakanlığının veya bulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılığının
istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince basit usule göre
yargılama yapılarak karar verilir ve dava en geç üç ay içinde sonuçlandırılır.
Mahkemece beşinci fıkrada yazılı organların görevlerine son
verilmesi halinde kararda ayrıca, görevlerine son verilen organları
bu Kanunda yazılı usullere göre seçecek organları toplamak üzere,
Oda Yönetim Kurulu için Oda Genel Kurulu üyeleri arasından, Birlik Yönetim
Kurulu için Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından beş kişi görevlendirilir.
Seçim, görevlendirilen bu beş kişi tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır.
Görevlendirilen bu beş kişi bu fıkrada yazılı süre içinde görevlerine
son verilen organlar gibi görevli ve yetkili olup aynı şekilde
sorumludurlar. Bu fıkra hükmüne göre seçilecek yeni organlar eski
organların görev sürelerini tamamlarlar.
Maliye ve Gümrük Bakanlığının bu Kanun uyarınca Oda organlarının
işlemleri hakkında onay mercii olarak verdiği kararları görevli oda
organları aynen yerine getirmekle yükümlüdürler. Bakanlık kararını,
idarî yargı merciinin yürütmenin durdurulmasına veya esasına ait
kararı veya kanunî bir sebep olmaksızın yerine getirmeyen veya eski
kararda direnme niteliğinde yeni bir karar veren veya kanunun mecburî
kıldığı işlemleri Bakanlığın uyarısına rağmen yerine
getirmeyen oda organları hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleri
uygulanır.
Görevlerine son verilen organların yerine en geç bir ay içerisinde
yenileri seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlarlar.
Görevlerine son verilen organ üyelerinin kanunda yazılı cezaî
sorumlulukları saklıdır. Bu organların yukarıdaki fıkra gereğince
görevlerine son verilmesine sebep olan tasarrufları hükümsüzdür.
Ancak, milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesi veya suçun
devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde
gecikmede sakınca varsa, odalar, vali tarafından faaliyetten men
edilebilir. Faaliyetten men kararı, yirmidört saat içinde görevli hâkimin
onayına sunulur. Hâkim kararını kırksekiz saat içinde açıklar,
aksi halde, bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Göreve son verme ve görevden uzaklaştırma hükümleri oda genel
kurulu hakkında uygulanmaz.
Odaların gelirleri
Madde 16 - Odaların gelirleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Odaya giriş ücreti,
b) Yıllık üye aidatları,
c) Yardım ve bağışlar,
d) Çeşitli gelirler.
Odaların organları
Madde 17 - Odaların organları aşağıda gösterilmiştir.
a) Genel Kurul,
b) Yönetim Kurulu,
c) Disiplin Kurulu,
d) Denetleme Kurulu.
Oda Genel Kurulunun teşekkülü
Madde 18 - Genel Kurul, Odanın en yüksek organı olup odaya kayıtlı
bütün meslek mensuplarının katılmasıyla meydana gelir.
Oda Genel Kurulunun görevleri
Madde 19 - Genel Kurulun görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Odaların amaçlarının gerçekleştirilmesi için gereken karar ve
tedbirleri almak.
b) Oda Yönetim Kurulu, Disiplin Kurulu ve Denetleme Kurulu üyeleri ile
Birlik temsilcilerini seçmek.
c) Oda için gerekli taşınmazların satın alınması veya mevcut taşınmazların
satılması hususunda Yönetim Kuruluna yetki vermek.
d) Yönetim Kurulunca yapılacak teklifleri incelemek ve karara bağlamak.
e) Meslek mensuplarınca uyulması zorunlu meslekî kararlar alınması
konusunda Birliğe tekliflerde bulunmak.
f) Yıllık bütçeyi ve kesin hesapları tasdik etmek.
g) Yönetim Kurulunu ibra etmek, gerektiğinde sorumlu görülenler hakkında
disiplin soruşturmasına karar vermek.
h) Odaya yazılacak adayların giriş ücretlerini ve odaya yazılı üyelerin
yıllık aidatlarını tespit etmek ve bunların ödeneceği tarihleri
belirlemek.
i) Oda Yönetim Kurulunun çalışma raporunu incelemek, kabul etmek.
j) Odanın görevlerine giren diğer işleri gündeme dayanılarak veya
üyelerin teklifi üzerine inceleyip karara bağlamak.
k) Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yapmak.
Oda Genel Kurul toplantısı
Madde 20 - Genel Kurul yılda bir defa Mayıs ayının içinde başkanın
daveti üzerine bütçeyi ve gündemdeki diğer maddeleri görüşmek ve
gereken seçimleri yapmak üzere toplanır.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Yönetim veya Denetleme Kurulu gerekli gördüğü
hallerde Genel Kurulu toplantıya çağırabilir.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Odaya kayıtlı üyelerin beşte birinin
görüşme konularını belirten yazılı talebi ile en geç 15 gün içinde
Genel Kurulu toplantıya çağırmak zorundadır.
Genel Kurul toplantısına, odaya kayıtlı üyeler yazı ile çağırılır.
Çağırı mektubunun toplantı gününden en az 10 gün önce taahhütlü
olarak postaya verilmiş veya üyeye tevdi edilmiş olması gereklidir.
Davetiyede toplantının yeri, günü ve saati ile gündemi ve ilk
toplantıda yeterli çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci
toplantının yeri, günü ve saati ile gündemi yazılır.
Oda Genel Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır.
İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk
aranmaz. Ancak, ikinci toplantıya katılan üye sayısı; Yönetim,
Disiplin ve Denetleme Kurulları asıl üyelerinin toplamının iki katından
aşağı olamaz.
Gerek olağan, gerekse olağanüstü Genel Kurul toplantılarında ilk iş
olarak toplantıya bir başkan, bir başkanvekili ile iki kâtip üyeden
kurulu bir başkanlık divanı seçilir. Seçim ayrı ayrı ve Genel
Kurulca aksine karar alınmadıkça işari oyla yapılır ve kullanılan
oyların en çoğunu alanlar seçilir.
Genel Kurul toplantılarında kararlar hazır bulunanların salt çoğunluğu
ile alınır.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, yönetim ve denetleme kurulu üyeleri başkanlık
divanına seçilemezler.
Oda Yönetim Kurulunun teşekkülü
Madde 21 - Yönetim Kurulu, Genel Kurulca kendi üyeleri arasından iki
yıl için seçilen 5 asıl ve 5 yedek üyeden oluşur.
Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasında gizli oyla bir başkan, bir başkan
yardımcısı, bir muhasip ile oda sekreterini seçer.
Odanın hukukî temsilcisi Yönetim Kurulu Başkanıdır.
Yönetim Kurulu asıl üyeleri arasında boşalma olursa yedeklerden sırasıyla
en fazla oy alanlar getirilirler. Yeni üye ilk toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulunun toplu olarak görevinden ayrılması veya asıl üye
sayısının yarıdan aşağıya düşmesi ve yedeklerinin de kalmaması
halinde Oda, genel kurulu, oda denetçileri veya Maliye ve Gümrük
Bakanı tarafından olağanüstü toplantıya çağırılır ve düşen
kurulların görev süresini tamamlamak üzere seçimler yapılır.
Seçilme yeterliği ve seçimin şekli
Madde 22 - Yönetim Kurulu üyeleri, Odaya kayıtlı en az beş yıl kıdemli
olan üyeler arasından seçilir. Üye sayısı yüzden az olan odalarda
beş yıllık kıdem şartı aranmaz. Süresi biten üye yeniden
seçilebilir.
Oy pusulasına, seçilecek asıl üye tamsayısının yarısından en az
bir fazla isim yazılması zorunludur. Bundan noksan isim yazılmışsa
oy pusulaları geçerli değildir. Oy pusulasına seçilecek asıl üye
sayısından fazla ad yazıldığı takdirde, sondan başlanarak fazla
adlar hesaba katılmaz.
Adaylar aldıkları oyların sayısına göre sıralanır ve en çok oy
alandan başlanmak üzere önce asıl, sonra yedek üye seçilmiş
olanlar bu sıraya göre tespit edilir. Adayların aldıkları oylarda eşitlik
halinde aralarında kur’a çekilir. Yedek üyeler aldıkları oy sayısına
göre bulundukları sıra gözönünde tutularak Kurulda göreve çağrılır.
Seçim yeterliğini kaybeden Yönetim Kurulu Üyelerinin görevi kendiliğinden
sona erer.
Oda Yönetim Kurulunun görevleri
Madde 23 - Oda Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Odanın bütçe teklifini düzenlemek ve bunu Genel Kurulun onayına
sunmak.
b) Oda Genel Kuruluna çalışmaları hakkında rapor vermek ve Genel
Kurul kararlarını yerine getirmek.
c) Oda adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek etmek
ve bunlar üzerinde her türlü ayni hak tesis etmek, kaldırmak gibi
konularda Yönetim Kurulu Başkanına veya bir Yönetim Kurulu üyesine
yetki vermek.
d) Kanunlarla verilmiş diğer işleri yapmak.
Toplantılar
Madde 24 - Yönetim Kurulu normal olarak ayda bir defa toplanabileceği
gibi Oda Yönetim Kurulu Başkanı tarafından, doğrudan doğruya veya
üyelerden en az ikisinin görüşme konusunu taşıyan yazılı isteği
üzerine toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulu salt çoğunlukla toplanır ve üye tam sayısının
salt çoğunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın
bulunduğu taraf üstün tutulur. Oda Yönetim Kurulu Başkanı veya
Yönetim Kurulu üyeleri, ilgili oldukları işlerin görüşülmesine
katılamazlar.
Yönetim Kurulu kararları hakkında düzenlenen tutanak Başkan ve
üyeler tarafından imzalanır.
Yönetim Kurulu Üyeleri mektup ile toplantıya çağrılır. Ardı ardına
üç olağan toplantıya özürsüz olarak katılmamış olan üye,
Yönetim Kurulu kararı ile istifa etmiş sayılır.
Bu karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Birliğe
itiraz olunabilir.
Oda Disiplin Kurulu
Madde 25 - Oda Disiplin Kurulu, üye sayısı 50’ye kadar olan
Odalarda üç, 50’den fazla olan Odalarda beş üyeden kurulur. Ayrıca,
Disiplin Kurulu üyesi 3 olan Odalarda bir, 5 olan Odalarda 3 yedek üye
seçilir.
Disiplin Kurulu iki yıl için seçilir. Süresi dolan üye yeniden
seçilebilir.
Üyeler kendi aralarından bir başkan seçerler. Üyelerin ayrılmaları
halinde yerlerine en çok oy alan yedek üyeler getirilir.
Disiplin Kurulu en az üç kişinin hazır bulunmasıyla toplanır.
Kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile verilir. Oylarda eşitlik
halinde Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Başkanın bulunmadığı zamanlarda meslekte en kıdemli üye Kurula başkanlık
eder.
Oda Disiplin Kurulunun kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren
otuz gün içinde Birlik Disiplin Kuruluna itiraz edilebilir.
Oda Disiplin Kurulunun görevleri
Madde 26 - Disiplin kurulunun görevleri, Oda Yönetim Kurulunun
disiplin soruşturması açılması kararı üzerine üyeler hakkında
disiplin soruşturması yaparak disiplinle ilgili kararları ve cezaları
vermek ve Kanunla verilen diğer yetkileri kullanmaktır.
Oda Denetleme Kurulu
Madde 27 - Denetleme Kurulu, Genel Kurul üyeleri arasından iki yıl
için seçilecek üç üyeden oluşur. Ayrıca bir yedek üye seçilir.
Yönetim Kurulu üyeleri ile Disiplin Kurulu üyeleri Denetleme Kuruluna
seçilemezler.
Denetleme Kurulu üyeleri ilk toplantılarında kendi aralarından bir
başkan seçerler.
Denetleme Kurulu, Odanın işlem ve hesaplarını denetlemek ve bu
hususta Genel Kurula rapor vermekle görevlidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler
Odaları Birliği
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler
Odaları Birliği
Madde 28 - Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirlere
ait bütün Odaların katılacağı Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler
ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği kurulur.
Bu Kanunda kullanılan Birlik deyimi, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini ifade
eder.
Birlik, tüzelkişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur.
Birliğin merkezi Ankara’dadır.
Birlik kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamaz
Yukarıdaki fıkrada belirtilen yasaklara uymayan Birlik Sorumlu
organları hakkında 15 inci maddenin dördüncü ve müteakip fıkraları
hükümleri uygulanır.
Birliğin görevleri
Madde 29 - Birliğin görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Mesleğin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak.
b) Meslek mensuplarının menfaatlerini, mesleki ahlak, düzen ve
geleneklerini korumak.
c) Odaları ilgilendiren konularda yetkili mercilere görüş bildirmek.
d) Odalar arasında çıkacak mesleki anlaşmazlıkları kesin olarak
çözümlemek, uyulması zorunlu meslek kurallarını belirlemek.
e) Bu kanuna göre çıkarılacak yönetmelikleri hazırlamak.
f) Milli ve milletlerarası mesleki kuruluşlara üye olmak,
milletlerarası mesleki toplantılara katılmak.
g) Maliye ve Gümrük Bakanlığınca verilecek görevleri yerine
getirmek.
h) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak ve mesleki konularda
resmi makamlarca istenen bilgi ve görüşleri vermek.
Birliğin gelirleri
Madde 30 - Birliğin gelirleri, birliğe dahil odaların gelirlerinden
alınacak paylar ile birliğe ait mal varlığından sağlanan gelirler,
ruhsatname ücretleri ve genel hükümler çerçevesinde elde edilen bağış
ve yardımlardan meydana gelir.
Birliğin organları
Madde 31 - Birliğin organları aşağıda gösterilmiştir.
a) Genel Kurul,
b) Yönetim Kurulu,
c) Disiplin Kurulu,
d) Denetleme Kurulu,
Birlik Genel Kurulu
Madde 32 - Birlik Genel Kurulu Odaların üyeleri arasından
seçecekleri temsilcilerden meydana gelir. Her oda, üyelerinin yirmibeşte
biri oranında temsilci ile aynı oranda yedek temsilci seçer. Bu oranın
yarısından az olanlar nazara alınmaz, fazla olanlar ise tüme
tamamlanır.
Temsilciler, her odanın olağan genel kurul toplantısında iki yıl
için seçilir. Yeniden seçilmek mümkündür.
Birlik Genel Kurulunun görevleri
Madde 33 - Genel Kurulun görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Birlik Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurulu üyelerini seçmek.
b) Birlik Yönetim Kurulunca hazırlanacak yönetmelik ve raporları
incelemek ve onaylamak.
c) Odalar arasında işbirliği kurmak ve bunların gelişmelerini sağlayıcı
lüzumlu tedbir ve kararları almak.
d) Birlik bütçe ve kesin hesabını görüşerek karara bağlamak,
odalardan alınacak pay miktarını tespit etmek.
e) Birlik için gerekli taşınmazların satın alınması veya mevcut
taşınmazların satılması hususunda Yönetim Kuruluna yetki vermek.
f) Uyulması mecburi mesleki kararları almak.
g)Yönetim Kurulunu ibra etmek, sorumlu görülenler hakkında disiplin
soruşturmasına karar vermek.
h) Kanunla verilen diğer görevleri yapmak.
Birlik Genel Kurul toplantısı
Madde 34 - Genel Kurul her yıl Eylül ayında Birlik Yönetim Kurulu Başkanının
daveti üzerine toplanır.
Birlik Yönetim Kurulu Başkanı, Birlik Yönetim veya Denetleme
Kurulunun gerekli gördüğü hallerde Genel Kurulu olağanüstü
toplantıya çağırabilir. Ayrıca mevcut temsilcilerin beşte birinin
yazılı talebi ile Genel Kurulun olağanüstü toplantıya çağrılması
mecburidir.
Toplantıların günü, yeri, saati ve gündemi toplantı tarihinden en
az yirmi gün önce tirajı yüzbinin üzerinde olan bir gazete ile ilan
edilir ve ayrıca taahhütlü bir mektupla delegelere bildirilir. Bu
ilan ve mektupta, çoğunluk sağlanamaması nedeniyle toplantı yapılamazsa,
yapılacak ikinci toplantının günü, yeri, saati ve gündemi de
belirtilir.
Genel Kurul, temsilcilerin tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır.
İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk
aranmaz. Ancak ikinci toplantıya katılan temsilci sayısı Birlik
Yönetim, Disiplin ve Denetleme kurulları asıl üyeleri toplamının
iki katından az olamaz.
Genel Kurul toplantıları ilanda belirtilen gün, yer ve saatte yapılır.
Temsilciler Birlik Yönetim Kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısına
imza koyarak toplantı yerine girerler. Toplantı, Birlik Yönetim
Kurulu Başkanı veya görevlendireceği bir kurul üyesi tarafından
açıldıktan sonra toplantıyı yönetmek üzere bir Divan Başkanı,
bir Başkanvekili ve iki kâtip üye seçilir.
Genel Kurul toplantılarında önceden bildirilen gündemdeki konular
görüşülür. Ancak Birlik Genel Kurulu temsilcilerinin beşte
ikisinin imzası ile teklif edilen konular da gündeme ilave edilir.
Toplantıda hazır bulunan temsilcilerin beşte birinin imzası ile de
gündeme yeni madde ilavesi teklif edilebilir.
Genel Kurul toplantılarında hazır bulunanların salt çoğunluğuile
karar verilir.
Toplantıyı Divan Başkanı yönetir, kâtipler toplantı tutanağını
düzenler ve Başkanla birlikte imzalar.
Birlik Yönetim Kurulu
Madde 35 - Birlik Yönetim Kurulu, Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından
iki yıl için seçilen dokuz asıl ve dokuz yedek üyeden kurulur.
Yönetim Kurulu üyelerinden beşinin yeminli mali müşavir olması
zorunludur. Üyeler arasında yönetim kuruluna seçilecek yeminli mali
müşavir yoksa, onlara ait noksan serbest muhasebeci mali müşavirden
tamamlanır.
Yönetim Kurulu Başkanı ve üyeleri, Genel Kurul toplantılarına katılma
ve oy kullanma hakkına sahiptirler.
Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan, bir genel
sekreter ile bir muhasip seçer. Yönetim Kurulu Başkanı yeminli mali
müşavirler arasından seçilir. Başkanın bulunmadığı hallerde Başkanın
tevkil edeceği kişi Başkanlık yapar.
Birliğin hukukî temsilcisi Yönetim Kurulu Başkanıdır.
Yönetim Kurulu asıl üyeleri arasında boşalma olursa yedeklerden sırasıyla
en fazla oy alanlar getirilir. Yeni üye ilk toplantıya çağrılır.
Birlik Yönetim Kurulunun görevleri
Madde 36 - Birlik Yönetim Kurulunun görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Genel Kurul kararlarını yerine getirmek.
b) Birlik adına kanunla tanınan yetkiler dairesinde iktisap ve
yüklenmelerde bulunmak.
c) Birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek
etmek ve bunlar üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek, kaldırmak;
bu konularda Yönetim Kurulu Başkanı veya bir Yönetim Kurulu üyesine
yetki vermek.
d) Bütçeyi yapmak ve uygulamak.
e) Odalarca tespit edilen giriş ve yıllık aidatların listesini
Maliye ve Gümrük Bakanlığının tasdikine sunmak.
f) Odaların görüşlerini almak suretiyle hazırlayacağı asgarî
ücret tarifelerini Maliye ve Gümrük Bakanlığının tasdikine
sunmak.
g) Bu Kanun hükümlerine göre yapılması gereken sınavları yapmak.
h) Mesleki ruhsatları vermek.
i) Kanunlarla verilen diğer işleri yapmak.
Toplantılar
Madde 37 - Yönetim Kurulu, birlik başkanı tarafından, doğrudan doğruya
veya üyelerden en az ikisinin görüşme konusunu taşıyan yazılı
isteği üzerine toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulu salt çoğunlukla toplanır ve üye tamsayısının salt
çoğunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın
bulunduğu taraf üstün tutulur. Birlik başkanı veya Yönetim Kurulu
üyeleri, ilgili oldukları işlerin görüşülmesine katılamazlar.
Yönetim Kurulu kararları hakkında düzenlenen tutanak Başkan ve
üyeler tarafından imzalanır.
Yönetim Kurulu üyeleri mektup ile toplantıya çağrılır. Ardı ardına
üç olağan toplantıya özürsüz olarak katılmamış olan üye,
Yönetim Kurulu kararı ile istifa etmiş sayılır.
Birlik Disiplin Kurulu
Madde 38 - Birlik Disiplin Kurulu, Genel Kurul üyeleri arasından iki yıl
için seçilecek beş asıl ve beş yedek üyeden meydana gelir. Süresi
dolan üye yeniden seçilebilir. Asıl üyelerin üçünün yeminli mali
müşavir olması mecburidir. Genel Kurulda bu sayıda yeminli mali müşavir
yoksa bulunanlarla yetinilir. Disiplin Kurulu kendi üyeleri arasından
bir başkan ve bir başkan yardımcısı seçer.
Birlik Disiplin Kurulu, Oda Disiplin kurullarının kararlarına karşı
yapılacak itirazları incelemek ve bu konularda gerekli kararları
vermekle görevlidir.
Yönetim Kurulu üyeleri, Disiplin Kuruluna seçilemezler.
Birlik Disiplin Kurulunun itirazların reddine ait kararları Maliye ve
Gümrük Bakanlığının tasdiki ile kesinleşir.
Birlik Disiplin Kurulu üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır
ve tamsayısının salt çogunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik
halinde Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Birlik Denetleme Kurulu
Madde 39- Birlik Denetleme Kurulu; Genel Kurulun üyeleri arasından iki
yıl için seçilecek, biri yeminli mali müşavir, ikisi de serbest
muhasebeci mali müşavirden olmak üzere üç üyeden oluşur. Ayrıca
üç yedek üye seçilir. Yeniden seçilmek mümkündür. Üyeler arasında
yeterli sayıda yeminli mali müşavir yoksa, eksiklik serbest
muhasebeci mali müşavirden tamamlanır.
Yönetim Kurulu üyeleri ile Disiplin Kurulu üyeleri Denetleme Kuruluna
seçilemezler.
Denetleme Kurulu, Birliğin işlem ve hesaplarını denetlemek ve bu
hususta Genel Kurula rapor vermekle görevlidir. Denetçiler Birlik
Yönetim Kurulu toplantılarına katılabilirler, ancak oy
kullanamazlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Oda ve birlik organlarının seçim esasları
Madde 40 - Odaların ve birliğin organ seçimleri gizli oyla yapılır
ve seçim işlemleri aşağıdaki esaslara göre yargı gözetimi altında
gerçekleştirilir.
Seçim yapılacak Genel Kurul toplantısından en az 15 gün önce oda
ve birlik seçimleri için üyeleri belirleyen liste, toplantının
gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak
ikinci toplantıya dair hususları belirten bir yazıyla birlikte üç
nüsha olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanına tevdi edilir. Bir
yerde birden fazla ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde görevli
ilçe seçim kurulu, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir. Toplantı
tarihlerinin, gündemde yer alan diğer konular gözönünde
bulundurularak, görüşmelerin, bir cumartesi günü akşamına kadar
sonuçlanmasını ve seçimlerin ertesi günü olan pazar gününün
dokuz-onyedi saatleri arasında yapılmasını sağlayacak şekilde
düzenlenmesi zorunludur.
Hakim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirip incelemek
suretiyle varsa noksanları tamamlattırdıktan sonra seçime katılacak
üyeleri belirleyen liste ile yukarıdaki fıkrada belirtilen diğer
hususları onaylar. Onaylanan liste ile toplantıya ait diğer hususlar
oda ve birlik ilan yerlerinde asılmak suretiyle üç gün süre ile
ilan edilir.
İlan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hakim tarafından
incelenir ve en geç iki gün içinde kesin karara bağlanır.
Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ait diğer hususlar
onaylanarak ilgili oda veya birliğe gönderilir.
Hakim, kamu görevlileri veya aday olmayan üyeler arasından bir başkan
ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu tayin eder. Aynı şekilde
ayrıca üç yedek üye de belirler. Seçim sandık kurulu başkanının
yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık eder.
Seçim sandık kurulu, seçimlerin kanunun öngördüğü esaslara göre
yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup bu
görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız olarak
devam eder.
Dörtyüz kişiden fazla üye bulunması halinde her dörtyüz kişi
için bir oy sandığı bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir
kurul oluşturulur. Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler ilçe
seçim kurulundan sağlanır ve sandıkların konacağı yerler hakim
tarafından belirlenir.
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tesbit edilip
seçim sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Birden
fazla sandık bulunması halinde tutanaklar, hakim tarafından birleştirilir.
Tutanakların birer örneği seçim yerinde asılmak suretiyle geçici
seçim sonuçları ilan edilir. Kullanılan ylar ve diğer belgeler
tutanağın bir örneği ile birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere
ilçe seçim kurulu başkanlığına tevdi edilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların
düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak
itirazlar, hakim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara
bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından
hemen sonra hakim yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilan
eder ve ilgili oda ile birliğe bildirir.
Oy verme işlemi, gizli oy açık tasnif esaslarına göre yapılır.
Listede adı yazılı bulunmayan meslek mensubu oy kullanamaz. Oylar oy
verenin kimliğini oda veya resmi kuruluşça verilen belge ile ispat
etmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından
sonra kullanılır. Oylar, üzerinde ilçe seçim kurulu mühürü
bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından her
seçim için ayrı ayrı verilecek kâğıtlara yazılmak ve mühürlü
zarflara konulmak suretiyle kullanılır. Bunların dışında yazılan
veya mühürsüz zarflara konulan oylar geçersiz sayılır.
Hakim, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya
kanuna aykırı uygulama sebebiyle seçimlerin iptaline karar verdiği
takdirde, süresi bir aydan az ve iki aydan fazla olmamak üzere
seçimin yenileneceği pazar gününü tespit ederek oda ve birliğe
bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri
bu madde ile kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak
yürütülür.
İlçe seçim kurulu başkanı hakime ve seçim sandık kurulu başkanı
ile üyelerine, Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri
Hakkında Kanunda belirtilen esaslara göre ücret ödenir. Bu ücret ve
diğer seçim giderleri birlik ve ilgili odaların bütçelerinden karşılanır.
Seçimler sırasında sandık kurulu başkan ve üyelerine karşı işlenen
suçlar, devlet memurlarına karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.
Seçimlerin düzen içerisinde ve sağlıklı biçimde yürütülmesi
amacıyla hakimin ve sandık kurulunun aldığı tedbirlere uymayanlara
eylemin ağırlığına göre bu Kanunda yazılı disiplin cezaları
verilir.
Oda ve birlik organlarının denetimi
Madde 41 - Maliye ve Gümrük Bakanlığı oda ve birlik organlarının
görevlerini kanun hükümlerine uygun olarak yapıp yapmadıklarını
ve malî işlemlerini hazırlayacağı yönetmelikte belirlenecek
esaslara göre denetlemeye yetkilidir.
Odaların ve birliğin yurt dışında temsili
Madde 42 - Odaları veya birliği temsil etmek üzere milletlerarası
toplantı ve kongrelere katılmak, Maliye ve Gümrük Bakanlığının
iznine tabidir.
Meslek sırları
Madde 43 - Meslek mensupları ve bunların yanlarında çalışanlar, işleri
dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları ifşa edemezler, çeşitli
kanunlarla muhbirlere tanınan hak ve menfaatlerden faydalanamazlar.
Ancak, suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere duyurulması
mecburidir.
Adlî veya idarî her türlü inceleme veya soruşturma birinci fıkra
hükmünün dışındadır.
Tanıklık, sırrın ifşası sayılmaz.
Yukarıdaki hükümler oda ve birlik personeli hakkında da uygulanır.
Reklam yasağı
Madde 44 - Meslek mensupları iş elde etmek için reklam sayılabilecek
faaliyetlerde bulunamazlar.
Tabela veya basılı kâğıtlarında ruhsatname ile belirlenen meslekî
ünvanları dışında başka sıfat kullanamazlar.
Yasaklar
Madde 45 - Serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci malî müşavirler
bu ünvanlarla, yeminli malî müşavirler ise bu ünvan ve tasdik
yetkisiyle; 2 nci maddede yazılı işlerin yürütülmesi amacıyla
gerçek ve tüzelkişilere tâbi ve onların işyerlerine bağlı olarak
hizmet akdi ile çalışamazlar, ticarî faaliyette bulunamazlar,
meslekle ve meslek onuru ile bağdaşmayan işlerle uğraşamazlar.
Yeminli malî müşavirler, eşi (boşanmış dahi olsa) usul ve
füruundan biri ve 3 üncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhrî
hısımlarının veya bunların ortak oldukları firmaların işlerine
bakamazlar, yukarıda sayılan yakınlıktaki akrabaları olan serbest
muhasebecilerin ve serbest muhasebeci malî müşavirlerin baktığı işleri
tasdik edemezler.
Bilirkişilik, tasfiye memuru, hayrî ve ilmî kuruluşların yönetim
kurulu üyeliği görevleri meslekle bağdaşmayan işler sayılmaz.
Birden çok meslek mensubu çalışmalarını; serbest muhasebecilik,
serbest muhasebeci malî müşavirlik veya yeminli malî müşavirlik
ortaklık bürosu veya şirket şeklinde birleştirebilirler. Bu
bürolarda yapılan faaliyetler ticarî faaliyet sayılmaz. Şirket şeklinde
çalışılması halinde, yapılan işlerden doğacak cezaî sorumluluk
işi yapan meslek mensubuna aittir.
Ücret
Madde 46 - Ücret meslek mensuplarının hizmetlerine karşılık olan
meblağı ifade eder. Ücretin asgarî miktarı tarife ile belirlenir.
Tarifedeki asgarî miktar altında ücret karşılığında iş kabulü
yasak olup, aksine hareket disiplin cezasını gerektirir.
Her odanın yönetim kurulu, her yıl ocak ayından geçerli olmak
üzere serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci malî müşavirler ve
yeminli malî müşavirlerin yapacakları iş ve işlemler karşılığında
alacakları ücretleri gösterir birer tarife hazırlayarak Birliğe
gönderir.
Birlik yönetim kurulu, oda yönetim kurullarının tekliflerini de
gözönüne almak suretiyle çeşitli odaları içine alacak grupları
tespit ve gruplarda uygulanacak tarifeleri hazırlayarak Maliye ve
Gümrük Bakanlığına gönderir.
Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarifeyi aynen veya gerekli gördüğü
değişikliklerle tasdik eder. Tarifeler Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe girer.
Yeni tarifenin tasdikine kadar mevcut tarife hükmü uygulanır.
Görevle ilgili suçlar
Madde 47 - Meslek mensupları, görevleri sırasında veya görevleri
sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı, fiillerinin niteliğine göre
Türk Ceza Kanununun devlet memurlarına ait hükümleri uyarınca
cezalandırılırlar.
Disiplin cezaları
Madde 48 - Mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde
bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan yahut da
görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek
mensupları hakkında, muhasebe ve müşavirlik hizmetlerinin gereği
gibi yürütülmesi maksadı ile durumun niteliğine ve ağırlık
derecesine göre aşağıdaki disiplin cezaları verilir.
Disiplin cezaları şunlardır :
a) Uyarma; meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli
davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b) Kınama; meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının
yazı ile bildirilmesidir.
c) Geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma; meslekî sıfatı saklı
kalmak şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere
meslekî faaliyetten alıkoymadır.
d) Yeminli sıfatını kaldırma; yeminli malî müşavirin yeminli sıfatının
kaldırılmasıdır.
e) Meslekten çıkarma; meslek mensubunun ruhsatnamesinin geri alınarak
bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.
Meslekî kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve
harekette bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı
harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında uyarma,
tekrarında ise kınama cezası uygulanır.
Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya
kusurlu olarak yapan veyahutta bu Kanunda yer alan mesleğin genel
prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları için
geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.
Tasdik yetkisini gerçeğe aykırı olarak kullandığı Maliye ve
Gümrük Bakanlığınca ilk defa tespit edilen ve rapora bağlanan
yeminli malî müşavirler hakkında geçici olarak meslekî faaliyetten
alıkoyma, bu husus tekerrür edip bunun mahkeme kararıyla kesinleşmesi
halinde de yeminli sıfatını kaldırma cezası verilir.
Mükellefle birlikte kasden vergi ziyaına sebebiyet verdikleri mahkeme
kararı ile kesinleşen meslek mensuplarına, meslekten çıkarma cezası
verilir.
Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını
gerektiren davranışta bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu için
bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir.
Beş yıllık dönem içinde iki defa meslekî faaliyetten alıkoyma
cezası ile cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili
yeniden işleyen meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası
uygulanır.
Disiplin kurulları bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin
cezasının uygulanmasına karar verebilirler.
Takibat ve hüküm tesisi disiplin soruşturması yapılmasına ve
disiplin cezası uygulanmasına engel değildir.
Meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası
verilemez. Yetkili disiplin kurulunun 10 günden az olmamak üzere verdiği
süre içinde savunma yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar.
Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.
Ceza hükmü
Madde 49 - 3 üncü maddenin 1 inci fıkrasına aykırı davrananlar
hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve bir milyon liradan on
milyon liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.
12/4, 13, 15/4, 43/1, 43/2, 44, 45 inci maddenin 1 inci fıkrası
hükümlerine aykırı davranışta bulunanlar hakkında suç daha ağır
bir cezayı gerektirmiyorsa bir milyon liradan on milyon liraya kadar ağır
para cezasına ve 12/4 fıkrası hükmü için bu cezaya ilaveten altı
aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Yönetmelikler
Madde 50 - Bu Kanunla ilgili olarak aşağıda belirtilen hususlar çıkarılacak
yönetmeliklerle düzenlenir.
a) Serbest muhasebeci malî müşavirlik ve yeminli malî müşavirliğe
ait çalışma usul ve esasları.
b) 7 nci maddeye göre sınav için teşekkül ettirilecek komisyonun
çalışma usulleri, sınav esasları, sınavın konuları, serbest
muhasebeci malî müşavir veya yeminli malî müşavir yanında çalışma
şekli, süresi (staj) ile ilgili diğer hususlar.
c) Yeminli malî müşavirlerin tasdik işlerine dair işlemler.
d) Müracaat usulleri.
e) Ruhsat verilmesi ve ünvanın kullanılması.
f) Üye kayıt defteri, meslek kütüğü ve meslek sicil numarası.
g) Üye aidatları.
h) Taşınmaz mallara sahip olma.
i) Müşavirlik ve muhasebecilik ücretinin esasları.
j) Meslek mensuplarınca tutulacak defter ve kayıtlar ile bunların
bildirim mecburiyeti.
k) Disiplin kovuşturması yapılması konusunda karar verecek merci,
disiplin cezalarını vermeye yetkili merciler, disiplin cezalarına karşı
yapılacak itirazın usul ve şartları ve disiplinle ilgili diğer
hususlar.
l) Oda ve birlik personelinin istihdamı ve özlük hakları ile ilgili
hususlar.
m) Kanunun uygulaması ile ilgili diğer hususlar.
n) Değerlendirme ve sınav komisyonları ile geçici kurulun çalışma
usul ve esasları, bunların kimlerden oluşacağı, nerelerde ve ne
zaman çalışmaya başlayacakları ve diğer hususlar.
a, b, c, j, k, l, m bentlerinde belirtilen yönetmelikler Odalar Birliğince
birliğin kurulmasından itibaren bir yıl içinde hazırlanır. Maliye
ve Gümrük Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra Resmî
Gazete’de yayımlanır.
(n) bendinde belirtilen yönetmelik en geç altı ay içinde Maliye ve
Gümrük Bakanlığınca, diğer yönetmelikler Birlikçe, Birliğin
kurulmasından itibaren altı ay içinde çıkarılır.
Geçici Madde 1 - 1 Mart 1989 tarihi itibariyle;
a) Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı işleri bir işyerine
bağlı olmaksızın yapanlar veya yapmış olanlar,
b) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlar ile kamu
kuruluşlarının veya bilanço usulünde defter tutan özel kuruluşların
muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisini haiz ve
muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya malî denetiminden
sorumlu olarak çalışmış olanlar,
Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı nitelikleri taşımaları kaydıyla
Kanunun 5 inci maddesinin (A/a) endinde yer alan öğrenim şartı
aranmaksızın serbest muhasebeci olmaya hak kazanırlar. Bunlar malî
müşavir olarak faaliyette bulunamazlar ve bu unvanı kullanamazlar.
Serbest muhasebeci olmak isteyenler, daha önceki çalışmalarını, bağlı
oldukları vergi dairelerinden veya çalışmış oldukları kurum ve
kuruluşlardan alacakları belgelerle geçici kurulca uygun görülecek
mercie ibraz etmek ve Serbest Muhasebecilik İzin Belgesi almak zorundadırlar.
Kanunun yayımından itibaren maddenin (a) bendinde belirtilenler 6 ay
içinde, (b) bendinde belirtilenler ise 5 yıl içinde Serbest
Muhasebecilik İzin Belgesi veya ruhsatı almak için ilgili mercie
belgelerini ibraz etmek zorundadırlar. Bu sürelerden sonra müracaat
edilmesi halinde bu haktan yararlanılamaz.
Serbest Muhasebecilik İzin Belgesi, Birliğin teşkilinden sonra
Serbest Muhasebecilik Ruhsatı ile değiştirilir.
Geçici Madde 2 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Kanunun 4
üncü maddesindeki şartları taşımaları ve hukuk, iktisat, maliye,
işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler
dallarından lisans seviyesinde veya diğer yükseköğretim kurumlarından
lisans seviyesinde mezun olmakla beraber, sayılan bu bilim dallarından
lisansüstü seviyesinde mezun olmaları şartıyla;
a) Türkiye genelinde malî denetim yapan kamu bankaları müfettişleri
ile kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlardan; bu
yetkilerini aldıkları tarihten itibaren en az 3 yıl kamu hizmetinde
çalışmış ve kamu hizmetinden ayrılmış olanlar ile hukuk,
iktisat, maliye, muhasebe, işletme, bankacılık, kamu yönetimi ve
siyasal bilimler dallarında en az 3 yıl öğretim üyeliği veya
görevliliği yapmış olanlar,
b) Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı işleri bir işyerine
bağlı olmaksızın en az 5 yıl yapanlar veya yapmış olanlar,
c) Kamu kuruluşlarının veya bilanço usulünde defter tutan özel
kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz
olarak muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya malî
denetiminden sorumlu olarak en az 5 yıl çalışmış olanlar,
Serbest muhasebeci malî müşavir olmaya hak kazanırlar.
Serbest muhasebeci malî müşavir olmaya hak kazananlardan (a) ve (b) fıkrasında
sayılanlar, ilgili vergi dairelerinden veya ilgili kuruluşlardan
alacakları çalışma sürelerini tevsik eden belgeleri kanunun
yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içerisinde, (c) fıkrasında sayılanlar
ise 5 yıl içerisinde yetkili mercie ibraz etmek zorundadırlar.
Bu maddede yazılı şartları taşıyanlara geçici 4 üncü maddede
belirtilen geçici kurul tarafından Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik
İzin Belgesi düzenlenmek suretiyle, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik
unvanı verilir.
İzin belgesi, Birliğin kurulmasından sonra, Serbest Muhasebeci Malî
Müşavirlik Ruhsatı ile değiştirilir.
Geçici Madde 3 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Kanunun 4
üncü maddesindeki şartları taşımaları ve 5 inci maddesinde
belirtilen konularda lisans seviyesinde veya diğer yükseköğretim
kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber, sayılan bu
bilim dallarından lisansüstü seviyesinde mezun olmaları şartıyla;
a) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış ve yeterlik sınavı
vermiş olanlarda, inceleme yetkisi aldıkları tarihten itibaren kamu
hizmetlerinde geçen süreleri ile kamu hizmetinden ayrıldıktan
sonraMaliye, Muhasebe ve işletme konularında geçen çalışma
süreleri toplamı 8 yıl olanlar,
b) Hukuk, İktisat, Maliye, İşletme, Bankacılık, Kamu Yönetimi ve
Siyasal Bilimler dallarından birinden profesör unvanı almış
olanlar,
c) En az 12 yıldan beri; Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı
işleri, bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlardan ve kamu kuruluşlarının
veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe
birimlerinde birinci derecede imza yetkisini haiz olarak sorumlu
bulunanlardan, son üç yıllık dönemde düzenledikleri beyannamelerle
ilgili mükelleflerin bilançolarının aktif toplamları yıllık
ortalaması 10 milyar lirayı aşmış olanlar,
Yeminli malî müşavir olmaya hak kazanırlar.
Bunlara geçici 4 üncü maddede belirtilen geçici kurul tarafından
Yeminli Malî Müşavirlik İzin Belgesi düzenlenmek suretiyle yeminli
malî müşavir unvanı verilir. İzin belgesi Birliğin teşkilinden
sonra Yeminli Malî Müşavirlik Ruhsatı ile değiştirilir.
Geçici Madde 4 - Odaların ve Birliğin teşkiline kadar bu kuruluşlara
verilen görevler Maliye ve Gümrük Bakanınca oluşturulacak Geçici
Kurul tarafından yürütülür.
Geçici Kurul; Maliye ve Gümrük Bakanınca seçilecek on üyeden oluşur.
Kurul üyelerine verilecek huzur hakkı Maliye ve Gümrük Bakanının
onayı ile belirlenir.
Geçici Kurul Odaların ve Odalar Birliğinin organlarının teşekkülüne
kadar Maliye ve Gümrük Bakanı tarafından uygun görülecek il veya
bölgelerde en az üç üyeden oluşacak Değerlendirme Komisyonları
kurar.
Geçici madde hükümleri gereğince sınavsız Serbest Muhasebeci Malî
Müşavir olacaklar ile Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik sınavına
girmek isteyenler, kurulacak Değerlendirme Komisyonlarına müracaat
ederler. Değerlendirme Komisyonlarının verdiği karar üzerine sınava
girmeye hak kazananların sınavları, Odaların ve Odalar Birliğinin
kuruluşu tamamlanıncaya kadar Maliye ve Gümrük Bakanı tarafından
kurulacak Sınav Komisyonları tarafından yapılır. Sınav Komisyonu,
biri Maliye ve Gümrük Bakanlığı temsilcisi, ikisi de üniversite öğretim
üyesi olmak üzere üç üyeden oluşur. Birden fazla Sınav
Komisyonları kurulabilir.
Geçici Madde 5 - Geçici 1, 2 ve 3 üncü maddelere göre hak sahibi
olup da bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte T.B.M.M. Üyesi veya
Belediye Başkanı oldukları için bu görevleri nedeniyle ilgili
meslek mensubu unvanını alamayanların bu görevlerinin bitiminden
itibaren 1 yıl içinde ilgili odaya başvurmaları halinde unvanları
verilir.
Geçici Madde 6 - İlgili Devletlerce karşılıklılık şartı sağlanıncaya
kadar 8 inci madde hükmünden faydalanamayan yabancı serbest
muhasebeci malî müşavirler, bu Kanunun yürürlük tarihini takibeden
yılın sonuna kadar işlerine devam edebilirler.
Geçici Madde 7 - Birlik kurulup faaliyete geçinceye kadar bu Kanunun
uygulanması ile ilgili giderler Maliye ve Gümrük Bakanlığı
bütçesinden karşılanır.
Geçici Madde 8 - Bu Kanunun 22 nci maddesine göre seçilecek Yönetim
Kurulu üyelerinde odaların kurulmasından itibaren 6 yılı için, 5 yıllık
kıdem şartı aranmaz.
Yürürlük
Madde 51 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 52 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|
SM,
SMMM VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU