|
14
Temmuz 2003 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25168
Sermaye Piyasası Kurulundan:
SERMAYE PİYASASI ARAÇLARININ KREDİLİ ALIM, AÇIĞA SATIŞ VE
ÖDÜNÇ
ALMA VE VERME İŞLEMLERİ HAKKINDA TEBLİĞ
(Seri: V, No: 65)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Tanım ve Kısaltmalar
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Tebliğin amacı, sermaye piyasası araçlarının kredili alım,
açığa satış ve ödünç alma ve verme işlemleri ile bu faaliyeti yapacak olan
kurumlara ilişkin ilke ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
Madde 2- Bu Tebliğ 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun değişik 22
nci maddesinin birinci fıkrasının (I) bendine dayanılarak düzenlenmiştir.
Tanımlar
Madde 3- Bu Tebliğde geçen;
Kanun : 28⁄7⁄1981 tarihli 2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununu,
Kurul : Sermaye Piyasası Kurulu'nu,
Borsa : Sermaye piyasası araçlarının işlem göreceği
borsalar ve Kurulca bu Tebliğ konusu
işlemlerin
yapılmasına izin verilen teşkilatlanmış diğer
piyasaları,
Takasbank : İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Takas ve
Saklama Bankası Anonim Şirketini,
İMKB Yönetmeliği: 19⁄2⁄1996 tarihli ve 22559 sayılı Resmi
Gazetede
yayımlanan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası
Yönetmeliğini,
Özsermaye : Kurulun aracı kurumların sermayelerine ve
sermaye
yeterliliğine ilişkin düzenlemeleri uyarınca
hesaplanan özsermaye tutarını,
İşleme Konu : Kullandırılan kredi karşılığında satın alınan
Kıymetler sermaye piyasası araçları veya açığa satıştan
elde edilen satış hasılatı ile müşterinin bu
işlemler nedeni ile özkaynak olarak yatırdığı
nakit ve sermaye piyasası araçlarının
toplamını,
DİBS Piyasa : Hazine Müsteşarlığı tarafından Devlet İç
Yapıcıları
Borçlanma Senetleri (DİBS) için çift taraflı
kotasyon vermek üzere görevlendirilen aracı
kurum ve bankaları,
Ölçüt Kağıt : Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Hazine
Müsteşarlığı tarafından belirlenecek
DİBS'leri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Yetkili kuruluşlar
Madde 4- Sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış ve
ödünç alma ve verme işlemlerine, sermaye piyasası araçlarının alım satımına
aracılık yetki belgesine sahip aracı kurumlar Kuruldan ayrıca izin almaksızın
aracılık edebilirler.
Aracı kurumlar bu Tebliğde yer alan mekan, teknik donanım, personel ve
muhasebe sistemi gibi şartları yerine getirdiklerini Kurula tevsik etmeleri
şartı ile 30 iş günü içerisinde kendilerine aksi bildirilmedikçe Tebliğ
kapsamına giren işlemleri yapabilirler.
Bankaların sermaye piyasası aracı alımı için doğrudan müşterilere
kullandırmak üzere bu Tebliğde özkaynak olarak sayılan kıymetler karşılığında
açmış oldukları krediler de ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla 7 ve
8 inci maddelerde düzenlenen genel ve özel nitelikteki limitlere ilişkin
hükümler dışında bu Tebliğde yer alan esaslara tabidir.
Sermaye piyasası aracı ödünç alma ve verme işlemlerinin ise aracı
kurumlar, bankalar ve takasbank tarafından bu Tebliğde yer alan esaslar
çerçevesinde Takasbank bünyesinde oluşturulacak piyasada Kuruldan ayrıca izin
alınmaksızın gerçekleştirilmesi mümkündür. Bu piyasaya kabul koşulları, işlem
yapma kural ve biçimleri ile uygulanacak diğer hükümler Takasbank yönetim
kurulunun önerisi üzerine Kurul onayı alınmak kaydı ile yönetmelikle
belirlenir.
DİBS piyasa yapıcısı olarak yetkilendirilmeyen bankalar ve aracı
kurumlar, DİBS'leri yalnızca ödünç verebilirler ancak ödünç alma işleminde
bulunamazlar.
Genel şartlar
Madde 5- Aracı kurumlar, sermaye piyasası araçlarının kredili alım,
açığa satış ve ödünç alma ve verme işlemlerinin yürütülmesi ve kontrol
mekanizmalarının sağlanması amacıyla gerekli teknik donanımı sağlamak ve yeterli
teknik ve mesleki bilgiye sahip, özkaynak oranlarının mevzuat ve müşterilerle
imzalanan ilgili çerçeve sözleşmelere uygunluğu, müşterilerin risklerinin günlük
olarak takip edilmesi ve raporlanması ile görevli bir personeli ve genel müdüre
raporlama yapmak amacıyla yönetim kurulu kararı ile bir genel müdür yardımcısını
sorumlu olarak atamak zorundadırlar. Aracı kurumlar yönetim kurulu kararı ile
sorumlu bir yönetim kurulu üyesi başkanlığında genel müdür veya genel müdür
yardımcısı ile ilgili birim yöneticilerinden meydana gelen bir kredi komitesi
oluştururlar. Kredi komitesinin görev ve yetkileri aracı kurumların iç kontrol
prosedürlerinde belirlenir.
İşlemlere konu olabilecek sermaye piyasası araçları
Madde 6- Borsalar ve teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören
sermaye piyasası araçlarından, sermaye piyasası araçlarının kredili alım ve
açığa satış işlemlerine konu olacaklar ilgili borsanın yetkili organları
tarafından piyasa kapitalizasyonu, likidite, dolaşımda bulunan pay sayısı, işlem
sıklığı ve bu gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle bir veya birden fazla
gruba ayrılarak listelere alınır, Kurul'a bildirilir ve Kurul'un onayını
müteakip ilan edilir.
Kurul gerekli gördüğü hallerde, bazı sermaye piyasası araçlarının
listelerden çıkarılmasını ilgili borsanın yetkili organından isteyebilir.
Listelerde değişiklik yapıldığında, listeden çıkarılan sermaye
piyasası araçları ilgili borsa tarafından tasfiye işlemlerinin
gerçekleştirilmesi amacıyla, üç ayı geçmemek üzere, bir sonraki değişiklik
dönemine kadar geçici liste kapsamına alınır.
Listeden çıkarılan sermaye piyasası aracı için açılmış bulunan kredi,
müşterinin talebi ve aracı kurumun kabul etmesi şartıyla listede yeralan başka
bir sermaye piyasası aracıyla değiştirilmek suretiyle devam edebilir.
Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen ölçüt kağıtlar DİBS piyasa
yapıcıları tarafından ödünç alma ve verme işlemine konu edilebilecek menkul
kıymetlerdir. DİBS piyasa yapıcıları tarafından ödünç alma ve verme işlemine
konu edilebilecek ölçüt kağıtlar dışındaki DİBS'ler Hazine Müsteşarlığı'nın
görüşü çerçevesinde Borsa tarafından belirlenerek duyurulur. Ancak bankaların
DİBS dışında kalan sermaye piyasası aracı ödünç alma ve verme işlemleri ile
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bünyesindeki DİBS ödünç alma ve verme
işlemleri bu fıkra hükmüne tabi değildir.
Genel işlem sınırları
Madde 7- Aracı kurumların belirli bir anda kullandırdıkları kredilerin
toplam tutarı ile müşterileri ve⁄veya kendi hesaplarına açığa sattıkları hisse
senetlerinin değerinin toplamı her faaliyet için ayrı hesaplanmak üzere içinde
bulunulan aydan önceki üç ay için ay sonları itibariyle hesaplanan
özsermayelerin ortalamasının iki katını geçemez.
Ancak, ortalamaya dahil olan son aya ait özsermaye rakamının
ortalamadan düşük olması durumunda, limit hesaplamalarında son üç aylık
özsermaye rakamlarının ortalaması yerine son aya ait özsermaye rakamı dikkate
alanır. Kurul'un aracı kurumların sermayelerine ve sermaye yeterliliğine ilişkin
düzenlemelerinde yer alan sermayenin güçlendirilmesine ilişkin özel hükümler
saklıdır.
Kurul tarafından bu maddede belirlenen işlem sınırları Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasının da görüşü alınmak suretiyle değiştirilebilir.
Kurul gerektiğinde, aracı kurumun mali yapısını ve⁄veya işlemlerini
dikkate alarak bu maddede belirlenen işlem sınırlarını düşürebilir veya aracı
kurumun bu Tebliğ kapsamına giren işlemleri yapmasını yasaklayabilir. Bu durumda
aracı kuruma işlemlerini yeni sınıra çekmesi ve tasfiyesi için Kurulca süre
verilir. Kurul tarafından aracı kurumun bu maddede belirlenen işlem sınırlarının
düşürülmesi veya aracı kurumun bu Tebliğ kapsamına giren işlemleri yapmasının
yasaklanması halinde bu hususlar Kurulun aracılık faaliyetlerine ilişkin
düzenlemelerindeki yetki belgesi iptaline ilişkin ilan hükümlerine tabidir.
Sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış ve ödünç alma ve verme
işlemlerine ilişkin limitleri düşürülen veya söz konusu işlemleri yapması
yasaklanan aracı kurumların tekrar söz konusu işlemlerde bulunabilmek üzere
talepte bulunmaları halinde başvuruları Kurulca değerlendirilir.
Özel işlem sınırı
Madde 8- Aracı kurumların bir müşteriye açacakları kredi tutarı, 7 nci
madde çerçevesinde hesaplanan ortalama özsermaye tutarının %10 (yüzde on)'unu
aşamaz.
Sürdürme teminatının kredili işlem süresince % 50 oranında ve üzerinde
uygulanması kaydı ile aracı kurumların bir müşteriye açabilecekleri kredi tutarı
iki katına kadar artırılabilir. Ancak bu hüküm Kurulun aracı kurumların
sermayelerine ve sermaye yeterliliğine ilişkin düzenlemelerinde yer alan
sermayenin güçlendirilmesine ilişkin özel hükümlerden yararlanan aracı kurumlar
için uygulanmaz.
Bu oranın hesaplanmasında;
a) Bir gerçek kişi ile eş ve velayeti altındaki çocuklarına, bunların
sınırsız sorumlulukla katıldıkları veya yönetim kurulu başkanı, üyesi, genel
müdürü ya da genel müdür yardımcısı oldukları ortaklıklara,
b) Bu kişilerin veya bir tüzel kişinin sermayelerinin doğrudan veya
dolaylı olarak %25 veya daha fazlasına iştirak ettikleri ortaklıklara,
c) İstihdam ilişkisi, akdi ilişki ya da sair nedenlerle menkul kıymet
alım satım işlemlerinde birlikte hareket edenlere,
verilecek kredi toplamı, bir müşteriye açılmış kredi sayılır.
Takas süresi içerisinde yapılan işlemlerin teminatlandırılması
Madde 9- Bir müşterinin takası henüz gerçekleşmemiş hisse senedi alımı
işlemleri sonucunda, belirli bir anda oluşabilecek açık takas pozisyonunun
asgari % 20 si oranında net varlığının bulunması zorunludur. Aracı kurum daha
yüksek bir teminat oranı belirleyebilir.
Açık takas pozisyonu hesaplanırken öncelikle aynı hisse senedi için
yapılan alım ve satım tutarları netleştirilerek müşterinin aracı kuruma karşı
hisse senedi alım işlemlerinden doğan nakit yükümlülüğü hesaplanır.
Müşterinin net varlığı Tebliğin 12 nci maddesinde sayılan kıymetlerden
oluşur. Net varlığın hesaplanmasında müşterinin takas yükümlülüğünü yerine
getirmediği kıymetler ile herhangi bir işlemin teminatı olan kıymetler dikkate
alınmaz.
Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan teminat oranının herhangi bir
nedenden dolayı sağlanamaması halinde, teminat oranını daha da düşürecek emirler
kabul edilmez ve gün sonunda müşterinin teminat oranını sağlayamaması halinde,
ertesi gün ilk seansın başlangıcında müşterinin belirtilen teminat oranını
sağlayacak tutardaki kıymeti aracı kurum tarafından belirlenen teminat oranı
sağlanıncaya kadar sözleşmedeki hükümler çerçevesinde resen satılır.
Aracı kurumlar tarafından emri veren müşterinin nakit yükümlülüğünü
yerine getirecek mali güce sahip olduğu hususunda gerekli araştırmaların
yapılmış, 07.09.2000 tarih ve 24163 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Seri: V,
No: 46 sayılı Aracılık Faaliyetleri ve Aracı Kuruluşlara İlişkin Esaslar
Tebliği'nin 12 nci maddesinde yer alan müşteriyi tanıma kuralı çerçevesinde
müşterinin borcunu karşılar tutarda mal varlığı ve ödeme gücü olduğuna dair
tevsik edici belgelerle kredi komitesinin olumlu görüşünün alınmış ve bu
Tebliğin 7 nci maddesine göre hesaplanan ortalama özsermayenin yüzde 20 sini
aşmamak kaydıyla yönetim kurulu kararı ile limit tanınmış olması durumlarında
takas süresini aşmamak üzere herhangi bir teminat almaksızın alım emri kabul
edilebilir. Kurul, bu limiti aracı kurum ve hisse senedi bazında
değiştirebilir.
Yukarıda yer alan hususlara, müşterilerin önceden bilgilendirilmesini
teminen aracı kurum ile müşteriler arasında imzalanacak alım satım aracılığı
çerçeve sözleşmesinde yer verilmesi gereklidir.
Kredi hesabı ve hesapların ayrılması
Madde 10- Aracı kurumlar sermaye piyasası araçlarının kredili alımı ve
açığa satış işlemlerinde bulunacak gerçek veya tüzel kişiler adına "kredi
hesabı" açmak zorundadırlar. Müşterilerin hem sermaye piyasası araçlarının
kredili alımı hem de açığa satış işlemlerinin aynı anda olması halinde her iki
işlem türü için de ayrı hesap açılır.
Kredi hesabının müşterinin aracı kurumda bulunan diğer hesaplarından
ayrı olarak işlemesi ve izlenmesi esastır. Müşterinin bu Tebliğ kapsamındaki
işlemlerinden doğan ve yatırılması gereken özkaynak ve benzeri mali
yükümlülükleri aracı kurum nezdinde bulunan diğer hesaplarındaki, nakit ve
menkul kıymetler teminat veya karşılık gösterilerek kapatılamaz. Şu kadar ki,
özkaynak açığının tamamlanmasını teminen, müşteri hesapları arasındaki borç ve
alacağın mahsubuna yönelik olarak her bir özkaynak açığı için ayrı ayrı ve açık
ortaya çıktıktan sonra verilmek kaydıyla yazılı bir talimat verilerek hesaplar
arasında virman yapılabilir.
Çerçeve sözleşmeler
Madde 11- Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı, açığa satışı ve
ödünç alma ve verme işlemlerinde bulunulabilmesi için aracı kurum ile müşteri
arasında işlemin niteliğine göre "sermaye piyasası araçlarının kredili alım
işlemi çerçeve sözleşmesi", "açığa satış işlemi çerçeve sözleşmesi" ve "Sermaye
piyasası araçları ödünç alma ve verme işlemleri çerçeve sözleşmesi" imzalanması
zorunludur. Bu sözleşmelerde yer verilmesi gereken asgari hususlar Kurulca
belirlenir. Bu sözleşmeler, aracı kurumlarla müşterisi arasındaki ilişkiyi genel
olarak düzenleyen, başlangıçta bir kez akdedilen ve münferit işlemlerin esasını
oluşturan çerçeve anlaşmalardır.
Çerçeve sözleşmeler müteselsil sıra numaralı ve en az iki nüsha olarak
düzenlenir ve bir örneği müşterilere verilir.
Çerçeve sözleşmelerde sermaye piyasası mevzuatına aykırı hükümler ile
müşterilerin haklarını ciddi şekilde zedeleyici ve aracı kurumlar lehine tek
taraflı olağanüstü haklar sağlayan hükümlere ve emirlerin ispatının müşteriye
yüklenmesine ilişkin hükümlere yer verilemez. Sözleşmelerde hüküm bulunmayan
hallerde genel hükümler uygulanır.
Özkaynak olarak kabul edilebilecek kıymetler
Madde 12- Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı, açığa satış ve
ödünç alma ve verme işlemlerinde özkaynak olarak kabul edilebilecek kıymetler,
nakit olarak Türk lirası ve konvertibl döviz, sermaye piyasası aracı olarak ise
işlemlere konu olabilecek sermaye piyasası araçları listelerinde yer alan
sermaye piyasası araçları, A ve B tipi yatırım fonu katılma belgeleri ile
Borsada işlem görmesi kaydıyla devlet tahvili, hazine bonosu ve Kurulca uygun
görülecek diğer sermaye piyasası araçlarıdır.
Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı ve açığa satış işlemlerinde
özkaynak oranının hesaplanmasında;
a) Nakit, devlet tahvili, hazine bonosu, B tipi yatırım fonu katılma
belgesi ve⁄veya Kurulca uygun görülen diğer sermaye piyasası araçlarının kabul
edilmesi halinde bu kıymetlerin %100'ü,
b) İMKB 100 endeksine dahil hisse senetleri ve⁄veya A tipi yatırım
fonu katılma belgesi kabul edilmesi halinde tevdi edilen kıymetlerin
%90'ı,
c) İMKB 100 endeksi dışında kalan hisse senetlerinin %75'i
özkaynak olarak kabul edilir.
Özkaynak olarak verilen bir şirkete ait hisse senedi tutarı özkaynak
tutarının %35'ini geçemez.
Sözleşmede hüküm bulunması kaydıyla, müşteri özkaynak olarak verilen
kıymetleri başka kıymetlerle değiştirebilir. Müşteriler tarafından peşin olarak
satın alınan sermaye piyasası araçları müşterinin yazılı onayı olmaksızın,
kredili sermaye piyasası aracı ve açığa satış işlemlerinde, kredi ile satın
alınan sermaye piyasası araçları ise her ne suretle olursa olsun açığa satış
işlemlerinde özkaynak olarak kullanılamaz.
Aracı kurumlar, müşterilerinin mali yapısına ve kredi ile satın alınan
veya açığa satılan sermaye piyasası araçlarının risk düzeyine göre daha yüksek
bir özkaynak oranı uygulayabilirler.
Aracı kurumlar, başlangıçta ve daha sonra gerçekleştirilecek sermaye
piyasası araçlarının kredili alımı veya açığa satış işlemlerinde menkul
kıymetlerin cari piyasa değerinin tamamını ya da belirli bir yüzdesini özkaynak
olarak kabul etmeye yetkilidirler.
Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı ve açığa satış işlemlerinde
Kurul, özkaynak oranını genel olarak veya aracı kurumlar itibariyle artırıp
azaltmaya yetkilidir. Kurul özkaynak oranını genel olarak değiştirirken Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasının görüşünü alır. Ayrıca, Kurul sermaye piyasası aracı
bazında özkaynak oranını belirleme ve bu oranı değiştirme yetkisini
haizdir.
Sermaye piyasası araçlarının değerlemesi
Madde 13- Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı, açığa satış ve
ödünç alma ve verme işlemlerine konu olan ve özkaynak olarak verilen sermaye
piyasası araçlarının değerlemesi, aracı kurumlar tarafından aşağıdaki esaslar
dikkate alınarak yapılır.
a) Sermaye piyasası aracının alımının yapıldığı günde sermaye piyasası
aracının alış fiyatı ve komisyonların,
b) Takip eden günlerde sermaye piyasası aracının bir önceki seans
ağırlıklı ortalama fiyatının,
c) Sermaye piyasası aracına ait bir önceki seansta işlemin olmaması
ve⁄veya ağırlıklı ortalama fiyatının elde edilememesi durumunda, en son seansa
ait en iyi alış ve en iyi satış fiyatlı emirlerin aritmetik ortalamasının,
değerlemede kullanılması esastır.
Yatırım fonu katılma belgeleri gün sonunda fon kurucusu tarafından
açıklanan alış fiyatları üzerinden değerlenir.
İşlem sıraları sürekli kapatılmış olan hisse senetleri ile işlem
sıraları geçici durdurulmuş olan hisse senetlerinin kapalılık halinin beş iş
gününden fazla sürmesi ve Borsa Yönetim Kurulu tarafından kapalılık halinin
devamına karar verilmesi durumunda, söz konusu hisse senetleri teminat olma
niteliklerini kaybederler. Söz konusu hisse senetleri bu Tebliğ kapsamındaki
işlemlerde özkaynak olarak kabul edilmez, daha önceden özkaynak olarak alınmış
olanlar ise özkaynak oranı hesaplamalarında dikkate alınmaz.
Özkaynak olarak verilen konvertibl dövizler ise, varsa borsalarda ve
teşkilatlanmış diğer piyasalarda oluşan fiyatlar, fiyatların bulunmaması halinde
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından ilan edilen döviz alış kurları
üzerinden değerlemeye tabi tutulur.
DİBS'lere ilişkin değerleme ise Kurul'un aracı kurumların
sermayelerine ve sermaye yeterliliğine ilişkin düzenlemelerinde yer alan
değerleme ilkeleri çerçevesinde yapılır.
Sermaye piyasası araçlarının yukardaki esaslar çerçevesinde belirlenen
değerleri, bu Tebliğin uygulaması açısından cari değeri olarak dikkate
alınır.
Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı, açığa satış ve ödünç alma
ve verme işlemlerine konu olan sermaye piyasası araçlarının korunması
Madde 14- Bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde sermaye piyasası
araçlarının kredili alımı, açığa satış ve ödünç alma ve verme işlemlerine konu
olan kıymetler ile söz konusu işlemler nedeniyle özkaynak olarak yatırımcı
tarafından aracı kuruma tevdi edilen nakit ve menkul kıymetler rehnedilemez,
kullanım amaçları dışında tasarruf edilemez, üçüncü kişilere devredilemez.
Halka arzda işlem yasağı
Madde 15- Kurul kaydına alınan sermaye piyasası araçlarının halka arz
yoluyla satışına aracılık eden aracı kurumlar halka arz süresince bu menkul
kıymetlerle ilgili kredili işlem yapamazlar. Aracı kurumlar, Kurul kaydına
alınan sermaye piyasası araçlarının halka açılma amacıyla Borsada satış sureti
ile yapılan halka arzlarında, söz konusu sermaye piyasası araçlarıyla ilgili
açığa satış işlemi yapamazlar.
Kurulun halka arzlarda fiyat istikrarının sağlanmasına ilişkin
düzenlemeleri saklıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sermaye Piyasası Araçlarının Kredili Alım İşlemleri
Sermaye piyasası araçlarının kredili alım işlemi
Madde 16- Kredili sermaye piyasası aracı alımı işlemi, bu Tebliğde yer
alan esaslar çerçevesinde kredi kullanılması suretiyle müşteri tarafından
sermaye piyasası aracı alınmasıdır. Müşteri tarafından, alım emrinin kredili
sermaye piyasası aracı işlemi olduğunun emrin verilmesi esnasında bildirilmesi
zorunludur.
Kredili olmayan bir alım emri nedeni ile müşterinin ödemekle yükümlü
olduğu tutarın tamamının veya bir kısmının takas günü itibarıyla tevdi
edilmemesi veya söz konusu tutarın takas tarihi itibariyla müşterinin aracı
kurum nezdindeki hesabında bulunmaması durumunda, herhangi bir ilave bildirime
ihtiyaç duyulmaksızın işlemin 7 ve 8 inci maddelerdeki limitler açısından
kredili işlem olduğu kabul edilir.
Bu durumda takas tarihini izleyen üç iş günü içerisinde aracı kurum
tarafından;
a) Aralarında kredili işlem sözleşmesi bulunan müşterilerin yazılı
onayı alınarak; kredili sözleşmesi bulunmayan müşterilerle ise sözleşme akdetmek
suretiyle, işlemin bu Tebliğ'in bütün hükümleri açısından sermaye piyasası
araçlarının kredili alımı işlemi sayılması veya,
b) Daha önce imzalanan alım satım aracılığı çerçeve sözleşmesinde bu
yönde hüküm bulunması ve alım emrinin yerine getirildiğinin müşteriye açıkça
bildirilmiş olması şartı ile nakit yükümlülüğünü yerine getirmeyen müşteri
namına alınan işleme konu sermaye piyasası araçlarının yükümlülük tutarına
tekabül eden kısmı satılarak borç tutarının tahsil edilmesi veya,
c) İMKB Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin ya da genel hükümlerin
uygulanması suretiyle söz konusu temerrüdün tasfiye edilmesi ya da tasfiyesi
için gerekli işlemlere başlanması zorunludur.
İşlemlere konu sermaye piyasası araçları listelerinde yer almayan
sermaye piyasası araçlarına ilişkin olarak gerçekleştirilen işlemlerde de takas
yükümlülüğünün müşteri tarafından süresi içinde yerine getirilmemesi halinde bu
maddenin üçüncü fıkrasının (b) ve (c) bentleri uygulanır.
Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işlemlerinde özkaynak ve
özkaynağın korunması
Madde 17- Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işlemlerinde
özkaynak, işleme konu kıymetlerin 13 üncü maddenin birinci fıkrasındaki esaslara
göre belirlenen cari değerleri ile bu kıymetlere ödenen kâr payı, faiz ve
benzeri gelirler toplamından verilen kredi tutarının ve günlük olarak tahakkuk
etmiş faizlerinin düşülmesi suretiyle hesaplanır.
Müşteri sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işleminde,
başlangıçta asgari %50 oranında özkaynak yatırmak zorundadır. Başlangıçta
yatırılacak özkaynak, açılan kredi ile satın alınan menkul kıymetlerin cari
piyasa değeri kadar nakit veya menkul kıymetin peşin olarak yatırılmasını ifade
eder. Kredili sermaye piyasası aracı işlemlerinin devamı süresince özkaynak
oranının asgari %35 olması zorunludur.
Özkaynak oranının hesaplanmasında;
[(İşleme konu kıymetlerin cari piyasa değeri-kredi tutarı)⁄işleme konu
kıymetlerin cari piyasa değeri]
formülü kullanılır.
İlgili borsa tarafından bu Tebliğ kapsamındaki işlemlere konu olacak
birden fazla sermaye piyasası aracı listesi belirlenmesi durumunda, Kurul farklı
listeler için farklı özkaynak oranları belirleyebilir ve bu oranları Haftalık
Bültende ilan eder.
Müşteri, zararını durdurmak amacıyla, aracı kurumla imzalanan sermaye
piyasası araçlarının kredili alımı işlemi çerçeve sözleşmesinde yer alan ya da
bu madde hükümleri çerçevesinde alt sınırları belirlenen özkaynak oranına
ulaşmadan, daha yüksek bir özkaynak oranında sermaye piyasası araçlarının
satışını sağlayan resen satış emrinin uygulanması konusunda sermaye piyasası
araçlarının kredili alımı işlemi çerçeve sözleşmesine hüküm konulmasını ve buna
ilişkin esasların belirlenmesini isteyebilir.
Özkaynak tamamlama bildirimi
Madde 18- Aracı kurumlar müşterilerinin kredi hesabındaki özkaynak
tutarını, Tebliğin 2 numaralı ekinde yer alan formata uygun olarak her iş günü
itibarıyla hesaplamak ve raporlamak zorundadırlar.
Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işlemi karşılığı yatırılan
özkaynak tutarı, işleme konu kıymetlerin cari değerindeki değişmeler sonucunda
gerekli özkaynak tutarının altına düştüğü takdirde, aracı kurumlar eksikliğin
tespit edildiği gün itibarıyla, özkaynak oranını 17 inci maddede yer alan
başlangıç özkaynak oranına tamamlayacak şekilde nakit ve⁄veya sermaye piyasası
aracı yatırmak üzere müşteriye en seri haberleşme aracı ile yazılı olarak
özkaynak tamamlama bildiriminde bulunurlar. Sermaye piyasası araçlarının kredili
alımı işlemlerinde özkaynak tamamlama bildirimine ilişkin hesaplama örneği
Tebliğin 1 numaralı ekinde yer almaktadır.
Özkaynağın, tamamlama bildiriminin müşteriye yapıldığı tarihten
itibaren iki iş gününü geçmeyecek şekilde sermaye piyasası araçlarının kredili
alımı işlemi çerçeve sözleşmesinde belirlenen süre içerisinde tamamlanmaması
halinde, aracı kurum ayrıca bir ihbarname göndermesine gerek kalmaksızın,
kredili olarak alınan ve⁄veya özkaynak olarak verilen sermaye piyasası
araçlarını satarak krediyi kapatma yetkisine sahiptir. Kendisine özkaynak
tamamlama bildirimi gönderilmiş müşterinin hiçbir alım emri, bildirim gününden
özkaynak tamamlanıncaya kadar geçecek süre boyunca yerine getirilmez.
Hesaptan nakit çekilmesi ve yeniden yatırım
Madde 19- Müşteri, hesabındaki özkaynak tutarının, asgari özkaynak
oranını sağlayan tutarın üzerine çıkması halinde, özkaynak fazlasını nakit
olarak çekebileceği gibi, aracı kurum tarafından kabul edilmesi halinde yeni
sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işlemlerinde özkaynak olarak
kullanabilir.
Sermaye piyasası araçlarının sağladığı hakların kullanımı
Madde 20- Müşterinin kredili olarak satın aldığı ve⁄veya özkaynak
olarak yatırdığı sermaye piyasası araçlarından doğan, faiz ve temettü gelirleri
müşteriye aittir. Bu gelirler, sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işlemi
çerçeve sözleşmesinde aksine hüküm bulunmaması halinde müşteri adına aracı kurum
tarafından tahsil edilir.
Hisse senetlerinden doğan oy hakkı müşteriye aittir. Kredi karşılığı
alınan ya da özkaynak olarak yatırılan hisse senetlerinin bedelsiz hisse senedi
alma ve yeni pay alma hakları müşteri hesabına aracı kurum tarafından
kullanılır.
Aracı kurumların müşterilerine kullandırmak amacı ile kredi
alması
Madde 21- Aracı kurumlar bu Tebliğde belirlenen esaslar çerçevesinde
yürütülecek sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işlemlerinde sermaye
piyasası aracı teminatı karşılığında müşterilerine kullandırmak üzere bankalar,
Takasbank ve Kurul'un uygun gördüğü diğer kurum ve kuruluşlar ile organize ödünç
piyasalarından kredi alabilirler. Aracı kurumlar bu krediler karşılığında,
müşteri bazında kredinin özkaynağı olarak kredi kuruluşu tarafından talep edilen
miktardan daha fazla sermaye piyasası aracını teminat olarak veremez. Teminat
olarak verilen sermaye piyasası araçları, sadece o müşteriye kullandırılmak
üzere alınan krediye teminat teşkil eder.
Aracı kurumların kredi kullandığı kurum ve kuruluşlar ile piyasalar,
kredi karşılığında kendisine verilen sermaye piyasası araçlarını kredinin
teminatı olarak alır ve bu sermaye piyasası araçlarını başka bir kişi veya
kuruma satamaz, teminat gösteremez ve ödünç veremez. Aracı kurum ile kredi
alınan kuruluşlar arasında imzalanan sözleşmelerin kredinin sona ermesi ve geri
ödemeye ilişkin hükümleri saklıdır.
Kredinin muacceliyeti
Madde 22- Kredi borcu aşağıdaki hallerde muaccel hale gelir
a) Aracı kurum tarafından yapılan özkaynak tamamlama bildirimine
rağmen müşterinin süresi içerisinde özkaynağı tamamlamaması,
b) Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işlemi çerçeve
sözleşmesi ile belirlenen kredi süresinin sona ermesi,
c) Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işlemi yapılan sermaye
piyasası araçlarının, ilgili listeden çıkarılması,
Muaccel hale gelen kredi karşılığında, sözleşmede hüküm bulunması
kaydıyla, özkaynak olarak yatırılan kıymetler nakde dönüştürülmek suretiyle
tasfiye edilebileceği gibi, aracı kurumun hesabına da geçirilebilir. Bu durumda
söz konusu kıymetler Tebliğin 13 üncü maddesinde yer alan değerleme hükümleri
çerçevesinde değerlenir.
Kredi borcunun muaccel hale gelmesi durumunda bu Tebliğde hüküm
bulunmayan hallerde sermaye piyasası araçlarının kredili alımı işlemi çerçeve
sözleşmesi ve genel hukuk hükümleri uygulanır.
Sermaye piyasası araçlarının saklanması
Madde 23- Kredili olarak alınan veya özkaynak olarak yatırılan sermaye
piyasası araçları aracı kurum adına ve müşteriler itibarıyla, aracı kurumlar
tarafından 21 nci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde kredi kullanılması
halinde teminata verilen sermaye piyasası araçları ise ilgili kredi veren
kuruluş adına Takasbank'ta saklanır. Ayrıca, 4 üncü maddenin üçüncü fıkrası
çerçevesinde bankalar tarafından müşterilere açılan krediler karşılığında
özkaynak olarak alınan sermaye piyasası araçları müşteriler bazında banka
kayıtlarında izlenir.
Kredinin özkaynağını teşkil eden hisse senetlerinin rehni taraflar
arasında kararlaştırılmış ise, rehin, genel hükümler çerçevesinde ve aracı kurum
vasıtasıyla Takasbank nezdinde gerçekleştirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Açığa Satış İşlemleri
Açığa satış işlemleri
Madde 24- Açığa satış işlemi; sahip olunmayan sermaye piyasası
araçlarının satılmasını ya da satışa ilişkin emrin verilmesini ifade eder.
Satışa ilişkin takas yükümlülüğünün ödünç alınan sermaye piyasası araçları ile
yerine getirilmesi de açığa satış sayılır.
Sermaye piyasası aracının satış emrinin verilmesi anından önce, satın
alınmış veya sermaye piyasası aracının devri konusunda her iki tarafı da
bağlayıcı sözleşme yapılmış olunmasına rağmen henüz teslimatın yapılmamış olması
durumlarında satışı yapan kişinin söz konusu sermaye piyasası aracına sahip
olduğu varsayılır. Müşteri tarafından verilen satım emrinin açığa satış
olduğunun emrin verilmesi esnasında aracı kuruma yazılı olarak bildirilmesi
zorunludur.
Satıma konu olan sermaye piyasası araçlarının satım emrinin verildiği
an itibarı ile müşterinin aracı kurum nezdindeki hesabında bulunmaması veya söz
konusu yükümlülüğün ilgili sermaye piyasası aracının ödünç alınması sureti ile
yerine getirilmesi durumunda herhangi bir ilave bildirime ihtiyaç duyulmaksızın
müşteri tarafından verilen satım emrinin bu Tebliğ hükümleri ve açığa satış
işlemlerine ilişkin borsa işlem kuralları açısından açığa satış olduğu kabul
edilir. Ancak müşterinin satışı yapılan sermaye piyasası aracını tevdi
edebilecek durumda olduğunu ve satışa konu sermaye piyasası aracının takas
tarihine kadar aracı kuruma iletileceğini beyan etmesi durumunda işlem açığa
satış işlemi sayılmaz. Müşteri söz konusu beyanın doğruluğundan sorumludur.
Aracı kurum müşteri tarafından yapılan söz konusu beyanın doğruluğunun
araştırılmasından, gerekirse doğruluğunun teyit edilmesinden ve gerekli
belgelerin temin edilerek saklanmasından sorumludur.
Hazine Müsteşarlığı tarafından DİBS'lere ilişkin olarak çift taraflı
kotasyon vermek üzere yetkilendirilen DİBS piyasa yapıcılarının gerçekleştirmiş
oldukları işlemler bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde açığa satış olarak kabul
edilmez.
Açığa satış işlemlerinde özkaynak ve özkaynağın korunması
Madde 25- Açığa satış işlemlerinde özkaynak; işleme konu kıymetlerin
13 üncü maddenin birinci fıkrasındaki esaslara göre belirlenen cari değerleri
ile açığa satıştan elde edilen hasılatın toplanması suretiyle hesaplanır.
Müşteri açığa satış işleminde başlangıçta asgari %50 oranında özkaynak
yatırmak zorundadır. Başlangıçtaki özkaynak, açığa satılacak menkul kıymetlerin
cari piyasa değeri kadar nakit veya menkul kıymetin peşin olarak yatırılmasını
ifade eder. Açığa satış işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının %35
olması zorunludur.
Özkaynak oranının hesaplanmasında;
[(İşleme konu kıymetlerin cari piyasa değeri-açığa satışa konu sermaye
piyasası aracının piyasa değeri)⁄işleme konu kıymetlerin cari piyasa
değeri]
formülü kullanılır.
Açığa satılan veya özkaynak olarak verilen sermaye piyasası
araçlarının değerlemesinde 13 üncü maddenin birinci fıkrasında yer alan ilkelere
uyulur.
Müşteri, zararını durdurmak amacıyla, aracı kurumla imzalanan açığa
satış çerçeve sözleşmesinde yer alan ya da bu madde hükümleri çerçevesinde alt
sınırları belirlenen özkaynak oranına ulaşmadan, daha yüksek bir özkaynak
oranında sermaye piyasası araçlarının alışını sağlayan resen alış emrinin
uygulanması konusunda açığa satış çerçeve sözleşmesine hüküm konmasını ve buna
ilişkin esasların belirlenmesini isteyebilir.
Özkaynak tamamlama bildirimi
Madde 26- Aracı kurumlar müşterilerinin açığa satış hesaplarındaki
özkaynak tutarını, bir örneği Tebliğin 2-A nolu ekinde yer alan formata uygun
olarak her iş günü itibariyle hesaplamak ve raporlamak zorundadır.
Açığa satış işlemi karşılığı yatırılan özkaynak tutarı asgari özkaynak
tutarını sağlayan oranın altına düştüğü takdirde, aracı kurumlar eksikliğin
tespit edildiği gün itibarıyla, özkaynak oranını 25 inci maddenin ikinci
fıkrasında yer alan başlangıç özkaynak oranına tamamlayacak şekilde nakit
ve⁄veya sermaye piyasası aracı yatırmak üzere müşteriye en seri haberleşme aracı
ile yazılı olarak özkaynak tamamlama bildiriminde bulunurlar. Açığa satış
işlemlerinde özkaynak tamamlama bildirimine ilişkin hesaplama örneği Tebliğ'in 3
numaralı ekinde yer almaktadır.
Özkaynağın, tamamlama bildiriminin müşteriye yapıldığı andan itibaren
iki iş gününü geçmemek üzere açığa satış işlemi çerçeve sözleşmesinde belirlenen
süre içerisinde tamamlanması halinde, aracı kurum ayrıca bir ihbarname
göndermesine gerek kalmaksızın, açığa satıştan elde edilen nakdi kullanarak
veya özkaynak olarak verilen sermaye piyasası araçlarını satarak açığa satış
işlemini sözleşmede belirlenen esaslar çerçevesinde kapatma yetkisine
sahiptir.
Hesaptan nakit çekilmesi ve yeniden yatırım
Madde 27- Müşteri, hesabındaki özkaynak tutarının, asgari özkaynak
tutarını sağlayacak oranın üzerine çıkması halinde, özkaynak fazlasını nakit
olarak çekebileceği gibi, aracı kurum tarafından kabul edilmesi halinde yeni
açığa satış işlemlerinde özkaynak olarak kullanabilir.
Açığa satış emrinin bildirilmesi
Madde 28- Müşteri tarafından açığa satış emri olduğu yazılı olarak
bildirilen emirlerin alınması veya aracı kurum tarafından 24 üncü maddenin
üçüncü fıkrası kapsamında bir işlemin açığa satış olduğunun tespit edilmesi
yahut aracı kurumun kendi hesabına açığa satış işlemi gerçekleştirecek olması
durumunda, aracı kurum emri Borsaya iletirken emrin açığa satış emri olduğunu
açıkça belirtir.
Müşteri tarafından açığa satış emri olduğu aracı kuruma yazılı olarak
bildirilen ancak aracı kurum tarafından Borsa'ya açığa satış emri olduğu
bildirilmeyen ve⁄veya aracı kurum tarafından 24 üncü maddenin üçüncü fıkrası
kapsamında açığa satış niteliğinde olduğu tespit edilen ancak aracı kurum
tarafından Borsa'ya açığa satış olduğu bildirilmeyen emirlerden dolayı cezai
sorumluluk aracı kuruma aittir.
Müşteri ve aracı kurum, yapmakla yükümlü oldukları her bir açığa satış
bildiriminden dolayı ayrı ayrı olarak Tebliğ hükümlerine aykırılıktan
sorumludurlar.
İşlemlerde fiyat sınırı
Madde 29- Aracı kurumun müşteri adına veya kendi hesabına açığa satış
işlemi gerçekleştirmesi durumunda açığa satış işlemi, açığa satışa konu olacak
sermaye piyasası aracının en son gerçekleşen işlem fiyatından daha yüksek bir
fiyat üzerinden yapılır. Ancak, en son gerçekleşen fiyatın bir önceki fiyattan
daha yüksek olması halinde açığa satış işlemi en son gerçekleşen fiyat
düzeyinden yapılabilir.
Seans açılışında, en son gerçekleşen fiyat bir önceki seansın kapanış
fiyatıdır.
Açığa satış işlemi yapma yasağı
Madde 30- Sermaye piyasası aracı ihraç eden şirketin yönetim kurulu
üyeleri ile üst düzey personeli ve %10 veya daha fazla paya sahip ortakları ile
bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilen kişiler ve bu kişilerin eş ve
velayeti altında bulunanların söz konusu ihraççının sermaye piyasası aracında
açığa satış işlemi yapmaları yasaktır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Sermaye Piyasası Aracı Ödünç Alma ve Verme İşlemleri
Sermaye piyasası araçlarının ödünç alma ve verme işlemi
Madde 31- Sermaye piyasası aracı ödünç alma ve verme işlemi, ilgili
çerçeve sözleşmede belirlenen esaslar dahilinde, ödünç veren tarafından ödünç
alan tarafa, belirli bir dönem için sermaye piyasası araçlarının verilmesi ve
aynı cins sermaye piyasası aracının mislen geri alınmasını ifade eder.
Aracı kurumlar, kendi nam ve hesaplarına tuttukları sermaye piyasası
araçları ile müşteriler veya portföy bulunduran diğer kişi ve kurumlar
tarafından yetki verilmiş olması şartıyla, müşterilerin veya portföy bulunduran
diğer kişi ve kurumların hesaplarında bulunan sermaye piyasası araçlarını başka
kişi ve kuruluşlara ödünç verebilirler.
Ödünç alınan sermaye piyasası araçlarından doğan hakların
kullanımı
Madde 32- Ödünç alınan sermaye piyasası araçlarının ödünç verene
tesliminden önce, ihraçcı ortaklık tarafından temettü veya faiz ödenmesi
durumunda, söz konusu ödemeler ödünç alan tarafından ödünç veren tarafa sermaye
piyasası araçları ödünç alma ve verme işlemi çerçeve sözleşmesi hükümleri
dahilinde ödenmek zorundadır.
Ödünç alınan hisse senetlerinin ödünç verene tesliminden önce, ihraçcı
ortaklığın sermaye artırımı sonucu yeni pay ve bedelsiz pay alma hakkı
kullanımı söz konusu olduğunda, tarafların yükümlülükleri sermaye piyasası
araçları ödünç alma ve verme işlemi çerçeve sözleşmesi hükümleri dahilinde
serbestçe belirlenir.
Ödünç alan aracı kurum tarafından verilen özkaynak tutarı ile ödünç
alınan sermaye piyasası araçlarının cari değeri arasındaki fark Tebliğin 4 nolu
ekinde yer alan ödünç alınan menkul kıymetler izleme formu ile izlenir.
Ödünç alınan sermaye piyasası araçları karşılığında özkaynak
verilmesi
Madde 33- Ödünç alan, ödünç aldığı sermaye piyasası araçları
karşılığında, ödünç veren tarafa ödünç alınan sermaye piyasası araçlarının cari
değerinin %100'ünden az olmamak kaydıyla, aralarında serbestçe belirlenecek
tutarda özkaynak verir.
Verilecek özkaynağın, 12 nci maddede belirlenen özkaynak olarak kabul
edilebilecek kıymetlerden oluşması gereklidir. Ancak, DİBS piyasa yapıcıları
tarafından gerçekleştirilecek ödünç alma ve verme işlemlerinde, özkaynak olarak
kabul edilecek kıymetler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Hazine
Müsteşarlığının görüşü alınarak ilgili Borsa tarafından belirlenir.
Özkaynak tutarı ile ödünç verilen sermaye piyasası araçlarının cari
değeri arasındaki fark ödünç veren adına ilgili aracı kurum tarafından günlük
olarak Tebliğin 5 nolu ekinde yer alan ödünç verilen menkul kıymetler izleme
formu düzenlenerek takip edilir. Özkaynak tutarı, sermaye piyasası araçlarının
cari değerinin %100'ünün altına düştüğü takdirde, ödünç alan tarafa aynı gün
içinde en seri haberleşme aracı ile yazılı olarak özkaynak tamamlama
bildiriminde bulunulur. Ancak ödünç alan tarafın aracı kurum, ödünç veren
tarafın ise aracı kurumun kendi müşterisi olması durumunda bildirime gerek
olmaksızın aracı kurumun özkaynak tutarını başlangıç seviyesine tamamlaması
gerekir.
Özkaynağın, bildirimin alındığı gün tamamlanması esastır. Özkaynağın
bildirimin alındığı gün itibariyle tamamlanmaması durumunda, aracı kurum
tarafından ayrıca bir ihbarname gönderilmesine gerek kalmaksızın özkaynak tutarı
ve⁄veya müşterinin açığa satış nedeniyle hesabında bulunan özkaynak kullanarak
yükümlülükler yerine getirilir ve varsa negatif fark müşteriden tazmin
edilir.
Ödünç alınan veya özkaynak olarak verilen sermaye piyasası araçlarının
değerlemesinde 13 üncü maddenin birinci fıkrasında yer alan ilkelere uyulur. Şu
kadar ki ödünç alma ve verme işleminin gerçekleştirildiği günde sadece sermaye
piyasası aracının bir önceki seans ağırlıklı ortalama fiyatı dikkate
alınır.
Müşteri hesabındaki özkaynak tutarının bu maddenin birinci fıkrasında
yer alan oranın üzerine çıkması halinde, özkaynak fazlasının kullanım esasları
ödünç alanla ödünç veren arasında imzalanacak sermaye piyasası araçları ödünç
alma ve verme işlemi çerçeve sözleşmesinde belirlenir.
Ödünç alma ve verme işleminin muacceliyeti
Madde 34- Ödünç alma ve verme işleminden doğan borç aşağıdaki hallerde
muaccel hale gelir.
a) Aracı kurum tarafından yapılan özkaynak tamamlama bildirimine
rağmen müşterinin özkaynağı tamamlamaması,
b) Sermaye piyasası araçları ödünç alma ve verme işlemi çerçeve
sözleşmesi ile belirlenen ödünç alma ve verme işlemi süresinin sona
ermesi,
c) Açığa satışı yapılan sermaye piyasası araçlarının ilgili listeden
çıkarılması.
Muaccel hale gelen borç karşılığında, sözleşmede hüküm bulunması
kaydıyla, özkaynak olarak yatırılan kıymetler nakde dönüştürülmek sureti ile
tasfiye edilebileceği gibi, aracı kurumun hesabına geçirilebilir. Bu durumda söz
konusu kıymetler 13 üncü maddede yer alan değerleme hükümleri çerçevesinde
değerlenir.
Ödünç alma ve verme işlemlerinden doğan borcun muaccel hale gelmesi
durumunda bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde sermaye piyasası araçları ödünç
alma ve verme işlemi çerçeve sözleşmesi ve genel hükümleri uygulanır.
ALTINCI BÖLÜM
Diğer Hükümler
Müşterilerin özkaynak tamamlama ve⁄veya takas yükümlülüğünü yerine
getirmemesine ilişkin bildirim
Madde 35- Üç ay içerisinde iki defadan daha fazla takas yükümlülüğünü
ve⁄veya özkaynak tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen müşteriler ilgili
aracı kurum tarafından Borsaya bildirilir ve söz konusu müşterilerin kimlik
bilgileri Borsa tarafından ilan edilir. İşlem gününde emre konu nakit veya
menkul kıymet tutarlarının hesaplarında bulunmaması veya emrin verildiği anda
peşinen tevdi edilmemesi durumunda bu müşterilerin alım veya satım emirleri hiç
bir aracı kurum tarafından Borsada ilan edildiği tarihten itibaren altı ay süre
ile kabul edilmez.
İMKB mevzuatında yer alan boykota ilişkin hükümler saklıdır.
Kaldırılan hükümler
Madde 36- 27⁄12⁄1994 tarihli ve 22154 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Seri: V, No: 18 sayılı Kredili Menkul Kıymet, Açığa Satış ve Menkul
Kıymetlerin Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Hakkında Tebliğ yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 - Bu Tebliğ yürürlüğe girmeden önce Kurulca kredili
menkul kıymet, açığa satış ve menkul kıymetlerin ödünç alma ve verme işlemleri
izin belgesi iptal edilen aracı kurumlar bu Tebliğde yer alan mekan, teknik
donanım, personel, muhasebe sistemi gibi şartları yerine getirerek söz konusu
faaliyetlerde bulunmak üzere Kurula müracaat edebilirler. Bu aracı kurumların
başvuruları müracaat halinde Kurulca değerlendirilir.
Hali hazırda kredili menkul kıymet, açığa satış ve menkul kıymetlerin
ödünç alma ve verme işlemleri izin belgesine sahip olan aracı kurumlar için 4
üncü madde hükmü uygulanmaz.
Yürürlük
Madde 37- Bu Tebliğ 1⁄10⁄2003 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 38- Bu Tebliğ hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu yürütür.
EKLERİ
İÇİN TIKLAYINIZ
|