SSK GENELGESİ 12/135.EK   (5198 Sayılı Kanunla İlgili)  

Sitemizi Tavsiye Etmek İster misiniz?

 

 

T.C.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI

SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI

SİGORTA İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

(Tahsisler Daire Başkanlığı)

 

A n k a r a

15/07/2004

 

Sayı    : B.13.1.SSK.0.07.00.00.IX.031/562957                                 

Konu    : 5198 Sayılı Kanun.                                                 

        

 

 

G E N E L G E

12-135.EK

 

5198 sayılı “Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu, Sosyal Sigortalar Kanunu Ve Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” 06/07/2004 tarih, 25514 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

 

Söz konusu Kanunla;

 

1- 506 sayılı Kanunun 78’inci maddesi değiştirilerek alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırı, 4857 sayılı İş Kanununun 39’uncu maddesine göre 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük asgari ücret olarak değiştirilmiş, üst sınırı ise günlük asgari ücretin 6,5 katı olarak yeniden düzenlenmiştir.

 

2- 85’inci maddeye göre isteğe bağlı sigortaya devam edenlerle, 86’ncı madde gereği topluluk sigortasına devam edenlerin prim oranı %30’dan %25’e indirilmiştir.

 

3- Yaşla ilgili hükümlerin düzenlendiği 120’nci maddenin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere, “iş kazalarıyla meslek hastalıkları, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasından gelir ve aylık tahsisleri ile sermaye değerinin hesabında, iş kazasının olduğu veya meslek hastalığının hekim raporuyla ilk defa tespit edildiği veya sigortalıların yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya 506 sayılı Kanun ile diğer sosyal güvenlik kurumlarına tâbi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonraki yaş tashihleri dikkate alınmaz” fıkrası eklenmiştir.

 

Bu Kanunla yapılan düzenlemelerden tahsis mevzuatına ilişkin söz konusu hükümlere göre uygulamada meydana gelen değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.

 

A- ALT SINIR GELİR/AYLIKLARI

 

5198 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanunun 78’inci maddesinde yapılan düzenlemeyle; prime esas kazanç alt sınırı 16 yaşından büyükler için geçerli olan günlük asgari ücrete eşitlendiğinden, 01/07/2004-31/12/2004 tarihleri arasında prime esas günlük kazancın alt sınırı 14.805.000.-TL, üst sınırı ise alt sınırın 6,5 katı (14.805.000 x 6,5) 96.232.500.-TL olarak belirlenmiş ve bu düzenleme 01/07/2004 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.

 

Buna göre; iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan gelirlere esas günlük kazanç hesabına giren son takvim ayı 2004 yılının birinci yarısına ait olanlara bağlanacak gelirler 01/07/2004 tarihinden önce geçerli olan asgari günlük kazanç üzerinden belirlenen asgari gelir tutarları esas alınarak hesaplanacaktır.

 

Son takvim ayı 2004 yılı ikinci döneme ait olanlar için ise, 506 sayılı Kanunun 96’ncı maddesi gereğince, iş göremezlik derecesi %25 ve daha yukarı olan sigortalılara 01/07/2004-31/12/2004 süresinde ödenecek asgari sürekli iş göremezlik gelirinin aylık tutarı; 14.805.000 x 30 x % 70 = 310.905.000.-TL, sigortalılar ile hak sahiplerine bağlanacak gelirlerin/aylıkların alt sınırı 14.805.000 x 30 x % 35 = 155.452.500.-TL olacaktır. Bu miktar;

 

Bir hak sahibi için 14.805.000 x 30 x % 35 x % 80 = 124.362.000.-TL’den,

 

İki hak sahibi için 14.805.000 x 30 x % 35 x % 90 = 139.907.250.-TL’den,

 

az olmayacaktır.

 

Son takvim ayı 2004 yılı ikinci döneme ait  olanlar için bu şekilde hesaplanan gelirlere ayrıca 5073 sayılı Kanun gereği 2004 yılı Temmuz ödeme döneminde % 10 artış uygulanacaktır.

 

Yine, 5073 sayılı Kanun uyarınca 506 sayılı Kanunun 67’nci maddesine göre hesaplanan aylıklara ise; 2004/Ocak dönemi için % 10, 2004/Temmuz ödeme dönemi için de ayrıca % 10 artış uygulanacaktır.

 

B- İSTEĞE BAĞLI, TOPLULUK VE TARIM SİGORTASI PRİMLERİ

 

Yeni Kanunla 01/08/2004 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigorta ile sadece malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları yönünden topluluk sigortası primi ödeyenlerin prim oranı %30’dan, % 25’e indirilmiştir.

 

Diğer taraftan, prime esas kazancın alt sınırı ile ilgili düzenleme de 01/07/2004 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiğinden, isteğe bağlı sigorta ile malüllük, yaşlılık ve ölüm topluluk sigortası priminin;

 

01/07/2004-31/07/2004 süresinde  alt sınırı, 14.805.000 x 30 x % 30 = 133.245.000.-TL, üst sınırı ise 96.232.500 x 30 x % 30= 866.092.500.-TL,

 

01/08/2004-31/12/2004 süresinde ise alt sınırı, 14.805.000 x 30 x % 25 = 111.037.500.-TL, üst sınırı ise 96.232.500 x 30 x % 25 = 721.743.750.-TL,

 

olacaktır.

 

Prim oranının % 30’dan %25’e indirilmesiyle 01/08/2004 tarihinden itibaren  sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkelerde topluluk sigortasına tabi olarak çalıştırılmak üzere götürülen sigortalıların malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortası primlerinin % 11’i sigortalı hissesi, % 14’ü işveren hissesi olarak dikkate alınacaktır.

 

506 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine göre topluluk sigortasına tabi baro başkanlıkları ve noter odaları ile diğer işverenlere 5198 sayılı Kanunun prim oranlarında meydana getirdiği değişiklikler hakkında bilgi verilecektir.

 

2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa tabi süreksiz tarım işçilerinin 01/07/2004-31/12/2004 tarihleri arasında ödeyecekleri aylık prim tutarı 14.805.000 x 15 x % 30 = 66.622.500.-TL’dir.     

 

C- BORÇLANMALAR

 

01/07/2004 tarihinden itibaren askerlik borçlanması için müracaat edenlerle, 4056 sayılı Kanun gereğince hizmet borçlanması tutarını ödemek için müracaat edenlerin borç tutarının hesabında prime esas asgari günlük kazanç 14.805.000 x % 20 = 2.961.000.-TL olmuştur.

Diğer taraftan, sigortalılar grev ve lokavtta geçen sürelerini prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında olmak kaydıyla kendilerinin belirledikleri tutar üzerinden borçlanabildiklerinden 01/07/2004-31/12/2004 tarihleri arasında grev ve lokavt borçlanması için müracaat eden sigortalılar günlük (14.805.000 x % 20) 2.961.000.-TL ile (96.232.500 x % 20) 19.246.500.-TL arasında kalmak koşulu ile borçlanma yapabileceklerdir.

 

01/07/2004 tarihinden önce askerlik ile grev ve lokavtta geçen sürelerini borçlanmak için Kuruma müracaat eden sigortalıların borçlanma tutarı söz konusu tarihten önceki prime esas kazanç üzerinden ilgilere tebliğ edilerek bu miktar üzerinden tahsili sağlanacak, altı aylık süre dolmadan yeni müracaatları kabul edilmeyecektir.

 

D- YAŞ

 

506 sayılı Kanunun 120’nci maddesinde yapılan düzenleme ile; iş kazalarıyla meslek hastalıkları, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasından gelir ve aylık tahsisleri ile sermaye değerinin hesabında, iş kazasının olduğu veya meslek hastalığının hekim raporuyla ilk defa tespit edildiği veya sigortalıların yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya 506 sayılı Kanun ile diğer sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonraki yaş tashihlerinin dikkate alınmayacağı hükmü getirilerek, yaş tashihleriyle özellikle yaşlılık aylıklarından erken yararlanma amacına yönelik girişimlerin önlenmesi amaçlanmıştır.

 

Buna göre, gerek 506 sayılı Kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başlanıldığı tarihten sonra, gerekse 2829 sayılı Kanuna göre birleştirilmiş hizmetlere göre belirlenen ilk işe giriş tarihinden sonra, ya da askerlik veya diğer hizmet borçlanmalarına göre belirlenen sigortalılık süresinin başlangıç tarihinden sonra yapılan yaş tashihleri, aylığa hak kazanılıp kazanılmadığının tespitinde veya aylık bağlanmasında nazara alınmayacaktır. Ancak, mahkeme kararı doğrultusunda kayıtlar tashihli doğum tarihine göre düzeltilerek, düzenlenecek her türlü belgede düzeltilmiş doğum tarihi yer alacaktır.

 

Örnek 1 :

 

İlk defa 506 sayılı Kanuna tabi olarak 10/01/1980 tarihinde çalışmaya başlayan sigortalı, bu tarihten sonra 1960 olan doğum tarihini mahkeme kararıyla 1955 olarak düzelttirmiştir. Yani doğum tarihi aslı 1960, tashihi 1955 olmuştur.

 

Bu durumda sigortalının doğum tarihi kayıtlarımızda 1955 olarak düzeltilecek ve varsa sigortalıya verilecek belgelerde de 1955 tarihi yer alacaktır. Ancak, aylığa hak kazanıp kazanmadığının tespitinde ve aylık bağlanması sırasında 1960 olan asıl doğum esas alınacak ve buna göre hesaplama yapılacaktır. 1960 olan doğum tarihine göre aylık bağlandığında kendisine verilecek belgelere tashihli (1955) doğum tarihi yazılacaktır.

 

Örnek 2 :

 

İlk defa T.C.Emekli Sandığına tabi 16/03/1982 tarihinde göreve başlayan ve 1985 tarihli mahkeme kararı ile 1950 olan doğum tarihini 1945 olarak düzelttiren sigortalının, Kurumumuza tabi çalışmaya başladığı tarih 1986’dır.

 

Bu sigortalının yaş tashihine ilişkin mahkeme karar tarihinin, T.C.Emekli Sandığına tabi çalışmaya başlanılan tarihten sonra olması nedeniyle, tahsis işlemlerinde  dikkate alınacak doğum tarihi tashihli doğum tarihi değil, asıl doğum tarihi olan 1950’dir.

 

Örnek 3 :

 

Sigortalılık süresinin başlangıcı 01/02/1982 tarihi olan bir sigortalı, 1981 yılında mahkeme kararıyla 1959 olan doğum tarihini 1958 olarak düzelttirmiş, ayrıca sigortalılık süresinin başlangıç tarihinden önce askerlikte geçen 1 yıl 6 aylık süresini borçlanmış ve sigortalılık başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye götürülerek 01/08/1980 olarak tespit edilmiştir.

 

Bu durumda, sigortalının yaş tashihine ilişkin mahkeme karar tarihi, askerlik borçlanması sonucu tespit edilen sigortalılık başlangıç tarihinden sonraki bir tarih olduğundan, tahsis işlemlerinde dikkate alınacak doğum tarihi 1959 olacaktır.

 

Bilgi edinilmesini ve gereğince işlem yapılmasını rica ederiz.

        

                        

 

Sait ERSOY                          Nazmi GÜLEYÜPOĞLU

Genel Müdür                         Kurum Başkan V.