|
T.C.
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI
SİGORTA İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
(Tahsisler Dairesi Başkanlığı)
Tarih :
23/09/2005
Sayı : B.13.1.SSK.0.07.00.00.IX.031-746666
Konu : İsteğe Bağlı Sigorta.
G E N E L G E
12- 151.EK
Kurumumuz isteğe bağlı
sigorta hizmetlerinin 506 sayılı Kanuna tabi çalışma veya diğer sosyal güvenlik
kuruluşlarına tabi hizmetlerle çakışması ve 2829 sayılı Kanuna göre hizmet
bildirimi hallerinde ünitelerimizce farklı uygulamaların yapıldığı tespit
edilmiştir.
Konuyla ilgili olarak uygulamanın usul ve
esasları aşağıda açıklandığı şekilde yeniden belirlenmiştir.
A - BAŞLANGIÇTAKİ
ÇAKIŞMALAR
1)
01/05/2003 tarihinden önce isteğe bağlı sigortaya devam etmek için yazılı
başvuruda bulunanların, isteğe bağlı sigorta başlangıç tarihinde Kurumumuza
veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi sigortalılığının bulunduğunun
anlaşılması halinde, isteğe bağlı sigortalılık, Kurumumuza veya diğer sosyal
güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmanın sona erdiği tarihi takip eden aybaşından
itibaren yeni bir talep şartı aranmaksızın başlatılacaktır.
Örnek - Sigortalı (A), 01/01/1992 tarihi itibariyle isteğe bağlı
sigortaya kabul edilmiş, 1992 yılı Ocak-Aralık, 1993 yılı Ocak-Nisan,
Temmuz-Kasım, 1994 yılı Mart-Aralık, 1995 yılı Ocak-Aralık, 1996 yılı
Haziran-Kasım, 1997 yılı Nisan-Aralık aylarının primlerini ödemiş, daha sonra
ise herhangi bir prim ödemesinde bulunmamıştır. Diğer taraftan, sigortalının
01/02/1990-30/04/1993 tarihleri arasında Bağ-Kur’a tabi zorunlu sigortalı
olduğu 31/08/2005 tarihinde anlaşılmıştır.
Bu durumda sigortalı
(A)’nın isteğe bağlı sigortalılığı, yeni bir talep aranmadan Bağ-Kur’a tabi prim
ödeme halinin sona erdiği 30/04/1993 tarihini izleyen aybaşından (01/05/1993)
başlatılacak, bu tarihten önce ödediği isteğe bağlı sigorta primleri ise iade
edilecektir. Diğer taraftan, 01/05/1993 tarihinden sonra ödediği primleri
geçerli sayılacaktır.
2) 506 sayılı Kanunun 4842
sayılı Kanunla değişik 85 inci maddesi, isteğe bağlı sigorta priminin art arda üç
ay ödenmemesi halinde isteğe bağlı sigortanın sona erdirilmesini hükme
bağladığından, art arda üç ay primini ödemeyenlerin sigortalılıklarının sona
ereceği hususu dikkate alınarak, bu durumda 01/05/2003 tarihinden sonraki
isteğe bağlı sigortanın başlangıç tarihinde Kurumumuza veya diğer sosyal
güvenlik kuruluşlarına tabi zorunlu sigortalılığının bulunduğunun anlaşılması
halinde de Kurumumuz veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmanın
sona erdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren yeni bir talep şartı
aranmaksızın isteğe bağlı sigortalılığı geçerli sayılacaktır.
Örnek - Sigortalı (B)’nin isteğe bağlı sigortalılığı 01/08/2003
tarihinden itibaren başlamış ve bu tarihten itibaren primlerini ödediği ve 15/07/2003-30/09/2003
tarihleri arasında da Kurumumuza tabi zorunlu sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
Sigortalı (B) primlerini ard arda üç ay ödememe
durumuna düşmediğinden, isteğe bağlı sigortalılığı zorunlu sigortalılığının
sona erdiği 30/09/2003 tarihini takip eden aybaşından (01/10/2003) itibaren
başlatılacaktır.
B - İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK
SÜRESİNDEKİ ÇAKIŞMALAR
1)
01/05/2003 tarihinden önce Kurumumuza veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına
tabi hizmetlerin isteğe bağlı sigortalılık ile çakıştığının anlaşılması halinde
çakışma sonrasında primi ödenmiş isteğe bağlı sigortalılık, yeni bir talep
şartı aranmaksızın devam ettirilecek ve sadece çakışan süredeki isteğe bağlı
sigortalılık iptal edilerek, primi ödenen süreler geçerli sayılacaktır.
Örnek - Sigortalı (C)’nin isteğe bağlı sigortaya devam etmekte iken
01/11/1997-25/03/1998 süresinde Kurumumuza tabi sigortalı olarak çalışmış
olduğu 01/06/2005 tarihinde tespit edilmiş, sigortalı 1998/Ocak, Mayıs, Haziran,
Temmuz, Eylül, Aralık, 1999/Ocak-Temmuz, 2000/Mart-Aralık ayların primlerini
ödemiştir. Bu sigortalının isteğe bağlı sigortalılığı, zorunlu sigortalılığının
bittiği 25/03/1998 tarihini takip eden günden (26/03/1998) itibaren devam ettirilecek
ve bu tarihten sonra isteğe bağlı sigorta primini ödediği aylara ait süreler
geçerli sayılacak, 01/11/1997-25/03/1998 döneminde ödenen isteğe bağlı sigorta
primleri ise iade edilecektir.
2)
506 sayılı Kanunun 85 inci maddesi gereğince, 01/05/2003 tarihinden sonraki
sürelerde art arda üç ay primini ödemeyenlerin isteğe bağlı sigortalılıklarının
sona ereceği hususu dikkate alınarak, 01/05/2003 tarihinden sonraki
çakışmalarda, sadece bu hususa bakılacak, dolayısıyla art arda üç ayı geçmeyen
ödememe durumunda yeni bir talep aranmaksızın isteğe bağlı sigortalılık devam
ettirilecek ve sadece zorunlu sigortalılıkla çakışan isteğe bağlı sigortalılık süreleri
iptal edilecektir.
Örnek - Sigortalı (D)’nin isteğe bağlı sigortalılığı 01/05/2003
tarihinden önce devam etmekte iken, bu tarihten sonra 2004/Ocak, 2004/Mart,
2004/Haziran, 2004/Ağustos, 2004/Kasım ve 2005/Şubat aylarına ait primlerini
ödememiştir. Ayrıca, sigortalının 01/02/2004-01/09/2005 döneminde isteğe bağlı
sigorta ile zorunlu sigortalılığının çakıştığı sonradan tespit edilmiştir. Bu
durumda, sigortalı üç ay art arda ödememe durumuna düşmediğinden, yeni bir
talep aranmaksızın isteğe bağlı sigortalılığı devam ettirilecek ve zorunlu
sigortalılıkla çakışan süreleri iptal edilerek primleri iade edilecektir.
C - İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIKLA
ZORUNLU SİGORTALILIK ÇAKIŞTIĞI HALDE 03/11/2003 TARİHİNDEN SONRA DA PRİM ÖDENMESİ
Gerek isteğe bağlı
sigortalılığın başlangıcında gerekse isteğe bağlı sigortanın devam ettiği
sürede sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmalarının bulunduğu sonradan
tespit edilen sigortalıların isteğe bağlı sigortaya devamında yukarıdaki (A) ve
(B) bölümlerinde açıklanan hususlar doğrultusunda işlem yapılacak,
sigortalıların 01/05/2003 tarihinden önceki aylara ait ödenmemiş primlerinin olması
ve 03/11/2003 tarihinde de 1080 gün sigortalı hizmetinin bulunması halinde,
isteğe bağlı sigortalılıkları bu nedenle iptal edilmeyecek ve 01/05/2003 tarihinden
önceki aylara ait ödenmeyen primler de tahsil edilmeyecektir.
Örnek - İsteğe bağlı sigortalılığı 01/05/1994 tarihinden itibaren
başlayan sigortalı (E)’nin, 03/11/2003 tarihi öncesi 1995 yılı Mayıs-Temmuz,
1996 yılı Haziran-Aralık, 1997 yılı Şubat-Temmuz, Kasım-Aralık, 1998 yılı
Nisan-Kasım ayı primlerini ödemediği, bunun dışında ödemelerinde herhangi bir
sorun bulunmadığı, 03/11/2003 sonrasında ise 15/12/2003-01/10/2004 döneminde
isteğe bağlı sigorta primlerini ödediği ve sigortalının 01/02/1995-30/04/1996
ile 05/05/1997-01/09/1997 tarihleri arasında Kurumumuza tabi zorunlu sigortalı
olduğu tespit edilmiştir.
Bu durumda, sigortalı (E),
03/11/2003 tarihinden önce 01/02/1995-30/04/1996 ve 05/05/1997-01/09/1997 sürelerinde
zorunlu sigortalı olduğundan, isteğe bağlı sigortalılığı zorunlu
sigortalılığının sona erdiği 30/04/1996 ve 01/09/1997 tarihlerini takip eden
günden (01/05/1996 ve 02/09/1997) başlatılacak, bu tarihten önce ödediği isteğe
bağlı sigorta primleri iade edilecek, primi ödenmiş isteğe bağlı sigorta
hizmetleri ise geçerli sayılacaktır.
03/11/2003 tarihi
itibariyle sigortalının 1080 gün hizmeti bulunduğundan, yeni bir talep
aranmaksızın bu tarihten sonraki isteğe bağlı sigorta hizmetleri devam
ettirilecektir.
D- İSTEĞE BAĞLI SİGORTA
HİZMETLERİNİN SOSYAL GÜVENLİK KURLUŞLARINA BİLDİRİLMESİ
Bilindiği üzere, sigortalıların
çeşitli sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi geçen hizmet sürelerinin
birleştirilmesi 14/10/1998 tarihli 12-89.Ek Genelge ve eki Protokol’deki usul
ve esaslar doğrultusunda yürütülmektedir.
Öte yandan, 506 sayılı
Kanunun Geçici 85 inci maddesinde 01/05/2003 tarihinden önce isteğe bağlı
sigortalı olup, isteğe bağlı sigorta prim borçlarını 03/11/2003 tarihine kadar
ödemeyenlerin, borcun ödenmeyen kısmına ait sürelerin hizmetten sayılmayacağı
hüküm altına alınmıştır. Anılan tarihe kadar borcunu ödemeyenlerin isteğe bağlı
sigortalılıkları prim ödedikleri en son ay itibariyle sona ermekle birlikte,
primlerin daha sonra tahsil edilmesi söz konusu olmadığından, isteğe bağlı
sigortalılık içerisinde primi ödenmemiş süreler oluşmaktadır.
Bu tür hizmetlerin diğer
sosyal güvenlik kuruluşlarına bildiriminde, Geçici 85 inci madde gereği primi
ödenmemiş süreler dikkate alınmaksızın, isteğe bağlı sigortanın başladığı tarih
ile sona erdiği tarih kesintisiz olarak belirtilecek, ancak, primi ödenmemiş
süreler gün sayısına dahil edilmeyecektir.
Örnek - 01/01/1999 tarihinde isteğe bağlı sigortalılığı başlayan
(F)’nin en son 2003 yılı Temmuz ayı primini ödediği, 03/11/2003 tarihinde
yapılan kontrolde 2000 yılı Ocak, Mayıs ve 2001 yılı Mart ve Nisan aylarına ait
primlerini ödemediği anlaşılmıştır. Sigortalının isteğe bağlı sigorta
hizmetlerinin bildiriminde, sigortalılık süresi 01/01/1999-31/07/2003 şeklinde,
prim ödeme gün sayısı ise 120 gün dikkate alınmadan 1530 gün olarak
bildirilecektir.
İsteğe bağlı sigorta
uygulamalarına ilişkin; 24/05/1995 tarih, 12-63.Ek Genelge, 14/05/2003 tarih,
12-123.Ek Genelgenin “D-1” bölümü ile 15/03/2005 tarih, 12-142.Ek Genelgenin bu
genelgeye aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmış olup, bu Genelgenin
yayımlanması tarihinden önce isteğe bağlı sigortalılıkları farklı yorumlanan
sigortalılardan talepleri halinde, hizmet çakışmaları nedeniyle primleri iade
edilmemiş olanların durumları bu Genelge esasları doğrultusunda yeniden
değerlendirilecektir.
Bilgi edinilmesini ve
gereğince işlem yapılmasını rica ederiz.
İbrahim ULAŞ Sait ERSOY
Genel Müdür Yardımcısı
Sigorta İşleri Genel Müdürü
Kurum Başkan V.
|