|
T.C.
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVELİK BAKANLIĞI SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI
SİGORTA İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
(Tahsisler Dairesi Başkanlığı)
A n k a r a
Sayı : B.13.1.SSK.0.07.00.00.VIII.031/68114
Konu : Sosyal Destek Ödemesi. 28/01/2003
G E N E L G E
12-122.EK
4784 sayılı “Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa Göre Gelir veya Aylık Almakta Olanlara Sosyal Destek Ödemesi Yapılması Hakkındaki Kanun’’ 15.01.2003 tarih, 24994 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Kanun ile Kurumumuz emekli, dul ve yetimlerine genel bütçeden karşılanmak üzere 2003 yılında ödenecek olan aylık ve gelirlere ilave olarak sosyal destek ödemesi (SDÖ) yapılması hüküm altına alınmış, sosyal destek ödemesinin miktarı ile usul ve esaslarını belirlemeye ve bu ödemeleri ilgili kanunlar uyarınca aylık ve gelir tutarlarına göre aylar itibarıyla farklılaştırmaya Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır.
Kurumumuzca ödenen gelir ve aylıklara ilave edilecek sosyal destek ödeme miktarları ile ödemenin usul ve esaslarını belirleyen 2003/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 17.01.2003 tarih ve 24996 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Söz konusu Kararname gereğince yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır:
A- HALEN GELİR/AYLIK ALMAKTA OLANLARIN SOSYAL DESTEK
ÖDEMELERİ
Kararnamenin 1’inci maddesi ile 506 ve 2925 sayılı Kanunlara göre gelir ve aylık almakta olanlara, 2003 yılında her ayın ödeme tarihlerinde 506 sayılı Kanunun ek 38’inci maddesine göre Ocak 2003 ayından itibaren almakta oldukları gelir, aylık ve telafi edici ödemelerde yapılan artış miktarları toplamını 75.000.000 liraya tamamlayacak şekilde sosyal destek ödemesi yapılması öngörülmüştür.
Buna göre;
1) Aralık/2002 ödeme dönemi itibariyle gelir ve aylık almakta olanlara Ocak/2003 ödeme döneminde ek 38’inci madde uyarınca gelir/aylık ve telafi edici ödemelerde meydana gelen artış tutarının 75.000.000 liradan düşülmesi suretiyle bulunacak miktarda sosyal destek ödemesi yapılacaktır.
Sürekli iş göremezlik geliri almakta olanlara yapılacak sosyal destek ödemelerinin hesaplanmasında 75.000.000 liranın sürekli iş göremezlik derecesi oranındaki kısmı dikkate alınacaktır.
2) Müteakip ödeme dönemlerine ait sosyal destek ödemeleri de yine 506 sayılı Kanunun ek 38’inci maddesine göre gelir, aylık ve telafi edici ödemelerde yapılan artışlar toplamının 75.000.000 liradan düşülmesi suretiyle hesaplanacaktır.
Örnek -1
| - Tahsis Çeşidi |
: Yaşlılık Aylığı |
| - Aylık Başlangıç Tarihi |
: 01/07/1998 |
| - Aralık/2002 Aylığı |
: 252.361.528 TL. |
| - Aralık/2002 TÜFE |
: %1,6 |
| - Ocak/2003 Aylığı |
: 252.361.528 x 1,016 = 256.399.313 TL. |
| - Ocak/2003 Artış Farkı |
: 256.399.313 - 252.361.528 = 4.037.785 |
| - Ocak/2003 Sosyal Destek Ödemesi |
: 75.000.000- 4.037.785= 70.962.215 TL. |
| - Toplam Ödeme Miktarı (Ocak/2003) |
: Aylık + SDÖ + SYZ |
| |
: 256.399.313 + 70.962.215 + 4.690.000 |
| |
: 332.051.528 TL. |
Örnek- 2
| - Tahsis Çeşidi |
: Sürekli İş Göremezlik Geliri |
| - Gelir Başlangıç Tarihi |
: 01/11/1999 |
| - Sürekli İş Göremezlik Derecesi |
: % 25 |
| - Aralık/2002 Geliri |
: 303.296.210 TL. |
| - Aralık/2002 TÜFE |
: %1,6 |
| - Ocak/2003 Geliri |
: 303.296.210 x 1,016 = 308.148.950 TL. |
| - Ocak/2003 Artış Farkı |
: 308.148.950 - 303.296.210 = 4.852.740 |
| - Ocak/2003 Sosyal Destek Ödemesi |
: 75.000.000 x %25 = 18.750.000 |
| |
: 18.750.000 - 4.852.740 = 13.897.260 TL.
|
| - Toplam Ödeme Miktarı (Ocak/2003) |
: Gelir + SDÖ + SYZ |
| |
: 308.148.950 + 13.897.260 + 1.172.500 |
| |
: 323.218.710 TL. |
-
2003 YILINDA GELİR VE AYLIĞA HAK KAZANANLARIN SOSYAL DESTEK
ÖDEMELERİ
Kararnamenin 2’nci maddesinde; 2003 yılında aylık bağlanması talebinde bulunan veya sürekli iş göremez duruma düşen sigortalılarla ölen sigortalıların hak sahiplerine ait sosyal destek ödemelerinin, 506 sayılı Kanunun 55, 61, 67 ve geçici 82’nci maddelerine göre belirlenen aylık ile 20 ve 23’üncü maddelerine göre belirlenen gelirin, Ocak/2003 ayı ile gelir/aylık başlangıç tarihleri arasında Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) tarafından açıklanan aylık tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) artış oranındaki miktarları toplamının 75.000.000 liradan düşülmesi suretiyle belirlenmesi öngörülmüştür.
Buna göre;
1) 2003 yılında tahsis talebinde bulunan ya da ölen sigortalıların aylık başlangıç tarihlerindeki sosyal destek ödemeleri, aylık başlangıç tarihi itibariyle belirlenerek bağlanan aylığın, Ocak/2003 ayı ile aylık başlangıç tarihleri arasında DİE tarafından açıklanan TÜFE artış oranları toplamına bölünmesi suretiyle elde edilecek değeri ile bağlanan aylık arasındaki farkın 75.000.000 liradan düşülmesi suretiyle tespit edilecektir.
2) (1) inci maddeye göre hesaplanan sosyal destek ödemeleri müteakip ödeme dönemlerinde genelgenin (A-2) maddesinde açıklanan yönteme göre belirlenecektir.
Örnek -3
| - Tahsis Çeşidi |
: Malullük Aylığı |
| - Aylık Başlangıç Tarihi |
: 01/04/2003 |
| - Bağlanan Aylık Miktarı |
: 267.274.747 TL. |
| - Aralık/2002, Ocak ve Şubat/2003 TÜFE |
: 1,016 x 1,016 x 1,026 =1,059094656 |
| - Sosyal Destek Ödemesi |
: 267.274.747 / 1,059094656 = 252.361.528 |
| |
: 267.274.747 - 252.361.528 = 14.913.219 |
| |
: 75.000.000 – 14.913.219 = 60.086.781 TL. |
| - Toplam Ödeme Miktarı (Mart/2003 ) |
: Aylık + SDÖ + SYZ
|
| |
: 267.274.747 + 60.086.781 + 4.690.000
|
| |
: 332.051.528 TL. |
NOT : Ocak ayı TÜFE %1,6 , Şubat ayı TÜFE %2,6 olarak alınmıştır.
3) İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan gelirlere esas günlük kazanç hesabına giren son takvim ayı 2003 yılına ait olanların gelir başlangıç ve müteakip ödeme dönemlerine ait sosyal destek ödemeleri de 1 ve 2’nci maddelerde açıklanan esaslara göre belirlenecektir.
Örnek -4
| - Tahsis Çeşidi |
: Sürekli İş Göremezlik Geliri |
| - Gelir Başlangıç Tarihi |
: 01/04/2003 |
| - Sürekli İş Göremezlik Derecesi |
: % 25 |
| - Bağlanan Gelir Miktarı |
: 229.308.303 TL. |
| - Aralık/2002, Ocak ve Şubat/2003 TÜFE |
: 1,016 x 1,016 x 1,026 = 1,059094656 |
| - Sosyal Destek Ödemesi |
: 229.308.303 / 1,059094656= 216.513.512 |
| |
: 229.308.303 – 216.513.512 = 12.794.791 |
| |
: 75.000.000 x %25 = 18.750.000 |
| |
: 18.750.000 – 12.794.591 = 5.955.209 TL.
|
| - Toplam Ödeme Miktarı (Mart/2003 ) |
: Gelir + SDÖ + SYZ
|
| |
: 229.308.303 + 5.955.209 + 1.172.500
|
| |
: 236.436.012 TL. |
NOT : Ocak ayı TÜFE %1,6 , Şubat ayı TÜFE %2,6 olarak alınmıştır.
C- DİĞER İŞLEMLER
1) Söz konusu düzenleme, gelir ve aylıkların aylık TÜFE artış oranlarına göre yükseltilmesini öngören 506 sayılı Kanunun ek 38’inci maddesinde herhangi bir değişiklik yapmadığından, gelir, aylık ve telafi edici ödemelerin yükseltilmesine ilişkin işlemler önceden olduğu gibi bu madde gereğince sürdürülecektir. Bu şekilde hesaplanan gelir, aylık ve telafi edici ödemeler toplamı, sosyal destek ödemesi ilaveli gelir veya aylık miktarını geçtikten sonra ek 38’inci maddenin uygulamasından doğan artışlar, toplam ödemelere yansıtılacaktır.
2) Sosyal destek ödemesi, ölüm gelir/aylığı almakta olan hak sahiplerine her dosya için tamamı dağıtılacak şekilde, gelir/aylıktaki hisseleri (payları) gözetilerek ödenecektir. Buna göre, ölen sigortalının gelir ya da aylık alan tek hak sahibi varsa, genelgenin (A) ve (B) bölümlerinde açıkladığı şekliyle hesaplanan sosyal destek ödemesinin tamamı bu hak sahibine ödenecektir. Sigortalının gelir/aylığının tamamının ödenmediği, diğer bir ifade ile paylar toplamının paydadan küçük olduğu durumlarda sosyal destek ödemesi pay sayısına bölünmek suretiyle dağıtılacaktır. Örneğin, sigortalının ölümüyle geride aylık bağlama hakkına sahip eşiyle bir çocuğunun bulunduğunu varsayalım. Bu durumda eş ve çocuğun hisseleri toplamı (2/4 + 1/4 = 3/4) olacaktır. Kararnamede sosyal destek ödemesinin hak sahiplerine tamamının dağıtılması öngörüldüğünden, eş ve çocuğun hisselerinin payları (2+1) toplanacak, sosyal destek ödemesinin 2/3’si eşe, 1/3’i de çocuğa olmak üzere tamamı ödenecektir.
Örnek -5
| - Tahsis Çeşidi |
: Ölüm Aylığı |
| - Hak sahibi |
: Eş (3/4) |
| - Aylık Başlangıç Tarihi |
: 01/11/1998 |
| - Aralık/2002 Aylığı |
: 201.889.222 TL |
| - Aralık/2002 TÜFE |
: % 1,6 |
| - Ocak/2003 Aylığı |
: 201.889.222 x 1,016 = 205.119.450 |
| - Ocak/2003 Artış Farkı |
: 205.119.450 – 201.889.222 = 3.230.228 |
| - Ocak/2003 Sosyal Destek Ödemesi |
: 75.000.000 – 3.230.228 = 71.769.772 TL. |
| - Toplam Ödeme Miktarı (Ocak/2003) |
: Aylık + SDÖ + SYZ |
| |
: 205.119.450 + 71.7696.772 + 4.690.000 |
| |
: 281.579.222 TL. |
2003 yılında ölen sigortalının hak sahiplerine ödenecek sosyal destek ödemeleri, aylık başlangıç tarihinde tespit edilen aylığın Ocak/2003 ayı ile aylık başlangıç tarihi arasında DİE tarafından açıklanan TÜFE artış oranındaki miktarlar toplamının, hak sahiplerine ödenecek pay/paylar oranında dağıtılması suretiyle belirlenecektir.
Örnek -6
| - Tahsis Çeşidi |
: Ölüm Aylığı |
| - Hak sahibi |
: Eş (2/4), Çocuk (1/4) |
| - Aylık Başlangıç Tarihi |
: 01/04/2003 |
| EŞİN 1 |
: |
| - Bağlanan Aylık Miktarı |
: 160.364.849 TL. |
| - Aralık/2002, Ocak ve Şubat/2003 TÜFE |
: 1,016 x 1,016 x 1,026 = 1,059094656 |
| - Sosyal Destek Ödemesine Esas Miktar |
: 75.000.000 x (2/3) = 50.000.000 |
| - Sosyal Destek Ödemesi |
: 160.364.849 / 1,059094656= 151.416.919 |
| |
: 160.364.849 – 151.416.919 = 8.947.930 |
|
|
: 50.000.000 – 8.947.930 = 41.052.070 TL. |
| - Toplam Ödeme Miktarı (Mart/2003 ) |
: Aylık + SDÖ + SYZ
|
|
|
: 160.364.849+41.052.070+2.345.000
|
|
|
: 203.761.919 TL.
|
| ÇOCUĞUN 1 |
: |
| - Bağlanan Aylık Miktarı |
: 80.182.425 TL. |
| - Aralık/2002, Ocak ve Şubat/2003 TÜFE |
: 1,016 x 1,016 x 1,026 = 1,059094656 |
| - Sosyal Destek Ödemesine Esas Miktar |
: 75.000.000 x (1/3) = 25.000.000 |
| - Sosyal Destek Ödemesi |
: 80.182.425 / 1,059094656= 75.708.460 |
| |
: 80.182.425 – 75.708.460 = 4.473.965 |
|
|
: 25.000.000 – 4.473.965 = 20.526.035 TL. |
| - Toplam Ödeme Miktarı (Mart/2003 ) |
: Aylık + SDÖ + SYZ
|
|
|
: 80.182.425+20.526.035+2.345.000
|
|
|
: 103.053.460 TL.
|
3) Gelir veya aylık almakta iken evlenen kız çocuklarına ödenecek evlenme yardımının hesaplanmasında sosyal destek ödemesi dikkate alınmayacaktır. Evlenme yardımı, hak sahibinin evlendiği tarihteki (sosyal destek ödemesi hariç) gelir/aylığına göre belirlenecek, sosyal destek ödemesi evlendiği tarihi takip eden dönem başı itibariyle diğer hak sahiplerine aktarılacaktır.
Ölüm gelir/aylığı alan hak sahiplerine ödenecek sosyal destek ödemesinin hesaplanmasında, ödeme kütüğünde (8) kodu bulunan kız çocukları dikkate alınmayacaktır.
4) Birden fazla dosyadan gelir ve aylık alanlara her dosya için sosyal destek ödemesi yapılacaktır. Ancak, 506 sayılı Kanunun 92 ve 93’üncü maddelerine göre yarıya inen gelir veya aylığa ait dosyadan ödenecek sosyal destek ödemesi de yarıya indirilecektir.
Hak sahibi eşin, aynı zamanda babasından ya da sonraki eşinden gelir/aylık alması nedeniyle hissesinin mahfuz tutulduğu dosyadan sosyal destek ödemesi yapılmayacak, bu dosyadaki sosyal destek ödemesi diğer hak sahiplerine tamamı dağıtılacak şekilde ödenecektir.
5) Yabancı ülkelerle akdedilen sosyal güvenlik sözleşmeleri uyarınca kısmi gelir veya aylık alanlara yapılacak sosyal destek ödemesi, Türk mevzuatına tabi olarak geçen prim ödeme gün sayılarının, sosyal güvenlik sözleşmesine göre nazara alınan toplam prim ödeme gün sayısına olan oranına göre belirlenecektir.
6) Sosyal destek ödemesi, 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun hesaplaşma ile ilgili hükümlerinin uygulanmasında dikkate alınmayacaktır.
7) Ödeme dönemlerine göre peşin ödenen sosyal destek ödemesi, ölüm ve durum değişikliği halinde geri alınmayacaktır.
8) Sosyal destek ödemeleri herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın net olarak ödenecektir. Ancak yersiz yapılan sosyal destek ödemeleri, ilgilinin varsa almakta olduğu gelir veya aylıklarından % 25 oranında kesilmek suretiyle, yoksa genel hükümlere göre geri alınacaktır.
9) 506 sayılı Kanunun 63’üncü maddesinin (B) fıkrasının ikinci bendine göre, yaşlılık aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilenlerin (avukat veya noter) sosyal destek ödemeleri, kesintisiz aylıkları üzerinden hesaplanacaktır.
10) 4447 sayılı Kanunun geçici 4’üncü maddesine göre yürürlüğe konan 30/10/2002 tarihli, 2002/4847 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yürürlükten kaldırıldığından, gelir ve aylıkların artırılmasında söz konusu Kararname dikkate alınmayacaktır.
Bilgi edinilmesini ve gereğince işlem yapılmasını rica ederiz.
Nazmi GÜLEYÜPOĞLU Prof. Dr. Gürol BANGER Genel Müdür
Kurum Başkanı
DAĞITIM :
GEREĞİ İÇİN : BİLGİ İÇİN :
Merkez ve Taşra Çalışma ve Sosyal Teşkilatına Güvenlik Bakanlığına
|