|
T.C.
ÇALIŞMA
VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
SOSYAL
SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI
SİGORTA
İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
(Tahsisler
Dairesi Başkanlığı)
Tarih:
11/07/2005
Sayı : B.13.1.SSK.0.07.00.00.IX.031-568707
Konu : 5386 Sayılı Kanun.
G E N E L G E
12-146. EK
09/07/2005 tarihli 25870
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5386 sayılı “Sosyal Sigortalar Kanununda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 506 sayılı Kanunun 121 inci
maddesine bir fıkra ile Kanuna geçici
bir madde eklenmiştir.
Söz konusu Kanunla getirilen
düzenlemelerin tahsis mevzuatında yaptığı değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.
A- KIZ ÇOCUKLARI İLE ANA VE
BABALAR
Bilindiği üzere, 4958 sayılı
Kanunla 506 sayılı Kanunun, hak sahibi kız çocukları ile ana ve babalara
gelir/aylık bağlanması ve bağlanmış olanların kesilmesiyle ilgili maddelerinde
yapılan değişikliklere istinaden, Kanunun yürürlüğe girdiği 06/08/2003 tarihi
itibariyle Kurumumuzdan gelir/aylık almakta olan kız çocukları ile ana ve
babalardan, kendi çalışmaları dışında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından
gelir/aylık alanların gelir/aylıkları kesilmiş idi.5386 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanuna
eklenen Geçici 91 inci madde ile sosyal güvenlik kurumlarından hak sahibi
olarak gelir/aylık almaları nedeniyle aylıkları kesilen kız çocukları ile ana
ve babaların aylıklarının yeniden ödenmesine imkan tanınmıştır.
1- Kız Çocukları
Geçici 91 inci madde ile getirilen
düzenlemeyle, 06/08/2003 tarihinden önce hak sahibi olan kız çocuklarına
bağlanan gelir ve aylıkların, bunların diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi
çalışmaları ve buralardan kendi
çalışmaları nedeniyle gelir ve aylık almaları halinde kesileceği, kendi
çalışmaları dışında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir veya aylık
almaları halinde ise kesilmeyeceği öngörülmüştür. Buna göre;
a) 06/08/2003 tarihinden
önce ölen sigortalıların hak sahibi kız
çocuklarından; gelir ve aylıkları, diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından kendi
çalışmaları dışında gelir/aylık almaları nedeniyle kesilenlerin aylıkları,
talep şartı aranmaksızın kesilme tarihi itibariyle yeniden bağlanacak ve
bunlara ödenen miktarlar geri alınmayacaktır. Yine, aynı nedenle durdurulmuş
olan aylıklar, durdurma tarihi itibariyle yeniden başlatılacaktır.
Gelir/aylıkların bu şekilde
yeniden başlatılmasında; gelir/aylığın kesilmesi nedeniyle diğer hak
sahiplerine önceki hisselerinden fazla ödenen tutarlar, gelir/aylığı başlatılacak
hak sahibine yapılacak ödemelerden mahsup edilecektir. Diğer bir ifadeyle,
gelir ve aylığın kesilmesi nedeniyle diğer hak sahiplerinin artırılan gelir ve
aylıkları, yapılan mahsup işleminde olduğu gibi kalacak ve bu miktarlar
gelir/aylığı yeniden başlatılan hak sahibinin birikmiş tutarlarına
yansıtılmayacaktır.
b) Geçici 91 inci maddenin
dördüncü fıkrası ile bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yersiz yapılan
ödemelerin tahsilinde (kız çocukları için kendi çalışmaları veya kendi
çalışmalarından dolayı alınan gelir ve aylıklar), aynı dosyadan gelir ve aylık
alan diğer hak sahiplerinden varsa
alacak tutarları mahsup edildikten sonra kalan kısmın tahsilatı
yapılacaktır.
Mahsup işlemlerinde itiraz
eden hak sahibinin aylıktaki hissesi dikkate alınmadan tespit edilen yersiz
ödeme tutarları tahsil edilecektir. Mahsup işlemi yapıldıktan sonra itirazların
olması halinde ise bu itirazlar kabul edilecek ve yeniden hak sahiplerinin
gelir ve aylıklarında düzeltmeler yapılacaktır.
Ayrıca, kendi çalışması veya
kendi çalışmalarından dolayı gelir ve aylık alanlardan, gelir ve aylığı kesilen
kız çocuklarına faizli borç çıkarılıp tahsilat yapılmış ise, bunlara doğrudan
geri ödemede bulunulmayacak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir
yıl içinde (09/07/2006 dahil) yazılı talepte bulunmaları halinde, 121 inci
maddede yapılan değişikliğe istinaden borçları yeniden hesaplanacak ve fazla
tahsil edilen tutarlar aynen iade edilecektir.
c) 06/08/2003 tarihinden
önce kendi çalışmaları dışında gelir ve aylık alan kız çocuklarına yapılan
yersiz ödemelerin geri alınmaması, bunların kesilen gelir ve aylıklarının devam
ettirilmesi ve tahsil edilmiş
tutarların da iade edilmesine paralel olarak hak sahipleri arasında eşitliğin
sağlanması amacıyla, 06/08/2003-31/12/2005 tarihleri arasında ölen
sigortalılardan dolayı tahsis talebinde bulunup talebi reddedilenler ile bu
Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra talepte bulunanlara, diğer sosyal güvenlik
kuruluşlarından kendi çalışmaları dışında gelir ve aylık almaları halinde de
gelir/aylık bağlanacaktır.
2- Ana ve Babalar
06/08/2003 tarihinden önce
ölen sigortalılardan dolayı hak sahibi ana ve babalara, herhangi bir sosyal
güvenlik kuruluşuna tabi çalışmaları ve kendi çalışmalarından dolayı buralardan
gelir ve aylık almaları nedeniyle bağlanan ve daha sonra kesilen gelir ve
aylıklarıyla ilgili olarak, kesilme tarihine kadar ödenen gelir ve aylıklar geri alınmayacak, ancak, bu durumda olan
ana ve babaların gelir ve aylıkları yeniden başlatılmayacaktır.
Sözü edilen ana ve babalardan, Kurumca tahsil edilmiş
miktarlar varsa bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde (
09/07/2006 tarihi dahil) yazılı talepleri halinde aynen iade edilecektir.
Dolayısıyla, sadece herhangi
bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışmayan ve kendi çalışmalarından dolayı
buralardan gelir ve aylık almayan ana ve babaların aylıklarının ödenmesine
devam edilecek ve bunlardan
gelir/aylığı kesilen veya durdurulanların, gelir ve aylıkları kesilme
veya durdurma tarihi itibariyle yeniden başlatılacaktır.
B-ÖLÜM GELİR VE AYLIKLARINDA YERSİZ ÖDEME MİKTARININ
TESPİTİ
5386 sayılı Kanunla 506
sayılı Kanunun 121 inci maddesine eklenen fıkraya göre, bundan böyle ölüm geliri ve aylıklarından
yapılan yersiz ödeme tutarlarının tespitinde, yersiz ödenmiş olan gelir ve
aylıkların kesilmesi nedeniyle aynı dosyadan gelir ve aylık ödemesi yapılan
diğer hak sahiplerine Kurumca yapılması gereken gelir ve aylık ödeme tutarları
nazara alınmak suretiyle tespit edilecek Kurum zararının esas alınarak tahsil
edilmesi, ancak, diğer hak sahiplerinden itirazda bulunanların hisselerinin bu
fıkra uygulamasında hariç tutulması göz önünde bulundurulacaktır.
C- 01/01/2000 TARİHİNDEN
ÖNCE İŞTEN AYRILAN VE BU TARİHTEN SONRA TAHSİS TALEBİNDE BULUNANLAR
01/01/2000 tarihinden önce
işten ayrılan ve daha sonraki yıllarda tahsis talebinde bulunan ve işten
ayrıldıkları yılda 360’dan az prim ödeme gün sayıları bulunan sigortalıların,
tahsis talebinde bulundukları yılın kazançları dikkate alınarak, bağlanan
aylıkların ödenmesine devam edilecek ve bu konuda yapılan yersiz ödemeler geri
alınmayacaktır. Özetle, bu Kanunun yürürlüğe girmesi ile bu durumda
bulunanlarla ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
D- DİĞER İŞLEMLER
5386 sayılı Kanunla 506
sayılı Kanunda yapılan düzenlemelere paralel olarak;
1) Sigorta Müdürlüklerince,
bu Genelge’de belirtilen hususlar hakkında ilgili kişilerin bilgilendirilmesi
sağlanacak ve gerekirse bu konuda imkanlar ölçüsünde duyuru yapılacaktır.
2) Diğer sosyal güvenlik
kuruluşlarından kendi çalışmaları dışında gelir ve aylık almaları nedeniyle
gelirleri/aylıkları kesilen kız çocukları ile ana ve babalardan, 5386 sayılı
Kanuna göre yeniden talepte bulunanların talep belgeleri geciktirilmeksizin
Genel Müdürlüğe intikal ettirilecek, bu Genelge’nin uygulanmasından doğan geri
ödemeler Genel Müdürlükçe yapılacağından, bu konuda sigorta il/sigorta
müdürlüklerince herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
3) Kendi çalışmaları dışında
diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir ve aylık almaları nedeniyle ölüm
geliri/aylığı kesilerek takip ve tahsil için ünitelere intikal ettirilen
ana-baba ve kız çocuklarının borçlarıyla
ilgili olarak, yasal takibe başlanmamış olanlar hakkında herhangi bir
işlem yapılmayacak, takibe başlanmış olanların ise işlemleri durdurulacaktır.
4) Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışan ve bu çalışmalarından
dolayı buralardan gelir ve aylık almaları nedeniyle ölüm gelir ve aylığı kesilerek takip ve tahsil için ünitelere
intikal ettirilen kız çocuklarının borçlarıyla ilgili olarak ise;
a) Takibine henüz
başlanmamış olanlarla ilgili herhangi bir işlem yapılmaması,
b) Takibine başlanmış
olmasına rağmen henüz tahsilat yapılmamış olanlar ile kısmi veya tam tahsilat
yapılmış olanların takibine devam edilmesi,
Gerekmektedir.
5) Yukarıda 3 ve 4 üncü maddelerde
belirtilenlerin son durumlarının; “Adı”, “Soyadı”, “Tahsis Numarası”, “Borç
Tutarı (Ana Para ve Faiz)” ve “Tahsil Edilen Miktarlar” ile ilgili bilgileri
içeren listeler ivedilikle Genel Müdürlüğe bildirilecektir.
Bilgi edinilmesini ve gereğince işlem yapılmasını rica
ederiz.
İbrahim
ULAŞ Sait ERSOY
Genel
Müdür Yrd. Sigorta İşleri
Genel Müdürü
Kurum
Başkan V.
| 
SSK
GENELGESİ 12/146.EK (5386 SAYILI KANUN HK.)