SSK GENELGESİ 16/323

T.C.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI

SİGORTA İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
__________ Sigorta Primleri Daire Başkanlığı

KONU: Borcu Yoktur ve İlişiksizlik Yazıları ile İşyeri Tescil Kayıtlarının Güncellenmesi.

Bu hükme göre, ihale konusu iş ile ilgili teminatın iade edilebilmesi ve özel bina inşaatı işyerlerinden dolayı yapı kullanma izin belgesi alınabilmesi için münhasıran bu işyerleri ile ilgili olarak işverenlerin Kurumumuza borçlarının bulunmaması gerekmektedir.

Diğer taraftan, Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerimizce düzenlenen "ilisiksizlik belgesi". sadece belgede kayıtlı işyerinden dolayı işverenin Kurumumuza borcunun bulunmadığı anlamına gelmektedir.

Kamu İhale Kanunu ve bu Kanuna istinaden çıkarılan uygulama yönetmelikleri uyarınca düzenlenmesi gereken "borcu yoktur" yazıları ise, işverenin Türkiye genelindeki tüm işyerlerinden dolayı Kurumumuza borcunun olup olmadığı araştırıldıktan sonra verilmekte ve bu yazılar teminatın iadesi için değil, ihalelere katılmak isteyen veya ihaleli işleri üstlenen işverenler için düzenlenmektedir.

Görüldüğü gibi, her iki belge (İlişiksizlik belgesi ile borcu yoktur yazıları) düzenlenme amacı açısından birbirinden farklıdır.

Kaldı ki, Kurumca yapılan araştırma sonucunda yeterli işçilik bildirmediği anlaşılan işverenlerin fark işçilik matrahı üzerinden hesaplanan prim tutarını ödemeyi kabul etmemeleri halinde, İlişiksizlik belgesi verilebilmesi için defter ve belgelerinin incelenmesi zorunludur.

Oysa, "borcu yoktur" yazıları verilirken, işverenlerin ve varsa aracıların defter ve belgelerinin incelenmesi gerekmemektedir.

Bu nedenle, Ünitelerimizce düzenlenen "borcu yoktur" yazılarına istinaden idarelerce (ihale makamlarınca) işverenlere teminatlarının iade edilmesi mümkün değildir. Teminatların iade edilebilmesi için Kurumca düzenlenmiş olan "İlişiksizlik belgesi"nin idarelerce aranılması gerekmektedir.

1- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun "İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları" başlığını taşıyan 10 uncu maddesinde, Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan isteklilerin ihale dışında bırakılacağı öngörülmüş ve bu husus aynı kanun uyarınca çıkarılan 11,09.2003 tarih ve 25226 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uygulama Yönetmeliklerinin "İhale Dışı Bırakılma" başlıklı maddelerinde de belirtilmiştir.

Ancak, söz konusu Uygulama Yönetmeliklerinin ""Belgelerin Sunuluş Şekli" ve "İhale Dışı Bırakılma" başlıklı maddelerinde 08.06.2004 tarih ve 25486 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan yönetmeliklerle bazı değişiklikler yapılmıştır.

Bu değişiklik sonucunda; "Belgelerin Sunuluş Şekli" başlıklı maddelerinde "bu Yönetmeliklerin uygulanmasında idarelerin;belgelerin astını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyecekleri, adayların veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ön yeterlik veya ihaleden önce idare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şerh düşülen ve aslı kendilerine iade edilen belgelerin suretlerini de teklif veya başvurularına eklemelerinin mümkün olduğu, adaylar veya istekliler tarafından bu yönde yapılacak başvuruların ihaleden önce idarenin yetkili personelince karşılanmasının zorunlu olduğu,

"İhale Dışı Bırakılma" başlıklı maddelerinde de İhaleye katılan adaylardan veya isteklilerden (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (î) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadıklarına dair beyanlarını ortaya koyan yazılı taahhütnamelerin başvuru veya teklifleri ile birlikte (standart formlar), ihale üzerinde kalan istekliden ise bu durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve sözleşme imzalanmadan önce sunulacak bu belgelerin ihale tarihi itibariyle isteklinin (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesinin gerektiği"

"Ortak girişimlerde söz konusu taahhütname ile belgelerin yukarıda öngörülen şekilde bütün ortaklarca ayrı ayrı verilmesinin zorunlu olduğu,

Buna göre; daha önce ihaleye katılan adayların veya isteklilerin tamamından kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçlarının olmadığına dair yazı (borcu yoktur yazısı) istenilmekte iken, uygulama yönetmeliklerinde yapılan bu değişiklikle, ihaleye katılan adayların veva isteklilerin yazılı taahhütname (Yönetmelik eki standart formlar), ihale üzerinde kalan isteklinin ise ihale tarihi itibarîyle borcu yoktur yazısı vermesi gerekmektedir.

Hal böyle olmakla birlikte, ihaleyi üstlenenlerin dışında ihaleye katılacak adayların veya isteklilerin de Kurum ünitelerine başvurarak borcu yoktur yazısı istemeleri durumunda bu kimseler için de gerekli araştırma ve sorgulama yapılarak kendilerine borcu yoktur yazısı verilecektir.

2- 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ve uygulama yönetmeliklerinde yapılan bu değişiklikler uyarınca, Ünitelerimizden "borcu yoktur" yazısının talep edildiği durumlarda, yüklenicilerin (ihale üzerinde kalan isteklinin) kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçlarının olup olmadığının tespiti amacıyla Türkiye çapında (tüm Sigorta/Sigorta İl Müdürlükleri bazında) sorgulama yapılması zorunludur.

Bilindiği gibi, Ünitelerimizce bu sorgulama işlemi halen Kurum bilgi işlem programları (intranet) vasıtasıyla yapılabilmektedir.

Ancak, bazı Ünitelerimizin özellikle işveren teşcil bilgilerinin güncel ve sağlıklı olmaması, tahsil edilmiş bulunan paraların bir kısmının işyeri H/C kartlarına intikal etmemesi vb. nedenlerle bu konudaki sorgulama işleminden kısa sürede ve istenilen düzeyde sonuç alınamamakta, ayrıca Ünitelerimiz arasında borcu yoktur yazılarının verilmesinde farklı uygulamalar yapıldığından, bu durumlar işverenlerin şikayet ve sızlanmalarına yol açmaktadır.

Bu nedenle, borcu yoktur yazılarının verilmesinde yeknesak uygulama yapılması, tereddütlerin ve ünitelerimizde yaşanan olumsuzlukların giderilmesi bakımından aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre işlem yapılması uygun görülmüştür.

a) Sosyal güvenlik prim borcu kavramına, sigorta primi , sosyal güvenlik destek primi ve issizlik sigortası primi ile bunlara ilişkin gecikme zamları ve varsa faiz ve diğer ferileri girdiğinden, yukarıda sayılan borçlar sosyal güvenlik prim borcu kapsamına dahil edilecektir.

b) Gerek yeni Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 38 inci maddesi uyarınca, 01.05.2004 tarihinden sonra biten ihale konusu işler ve özel bina inşaatı işyerlerinden dolayı Ünitelerimizce yapılan araştırma, gerekse Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirlerce İşyeri Kayıtlarının İncelenmesi Hakkında Yönetmelik gereğince yapılan inceleme sonucunda fark işçilik matrahı üzerinden bulunan ve işverence ödenmesi kabul edilen prim ve gecikme zammı tutarları ile işin 01.05.2004 tarihinden önce bitirilmiş olup olmadığı üzerinde durulmaksızın işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespiti hususunda Sigorta Müfettişlerince düzenlenen raporlarda önerilen asgari işçilik miktarı üzerinden hesaplanan prim ve gecikme zammı tutarları sosyal güvenlik prim borcu kapsamında değerlendirilecektir.

c) Özel İşlem vergisi, eğitime katkı payı ve damga vergisi borçları sosyal güvenlik prim borcu kapsamı dışında olmakla birlikte, 4734 sayılı Kanunun "İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları" başlıklı 10 uncu maddesi ile bu Kanuna istinaden çıkarılan yönetmeliklerde kesinleşmiş vergi borçlarının olmaması hususunun ihaleye katılabilmek için aranılan koşullar arasında sayılması ve ayrıca bu ödemelerin tahsilinden Kurumumuzun da yükümlü bulunması nedeniyle, bu borçlar da kapsama dahil edilecektir.

a)Ödenmemiş bulunan tasarrufa teşvik kesintisi ve katkı tutarları, konut edindirme yardımı, idari para cezalan ve 01.05.2004 tarihinden önce biten ihaleli ve özel bina inşaatı işyerlerinden dolayı Ünitelerimizce 16-118 Ek sayılı Genelge uyarınca yapılan ön değerlendirme sonucunda çıkan fark işçilik matrahı üzerinden hesaplanan tutarlar sosyal güvenlik prim borcu kapsamında değerlendirilmeyecektir.

b) Gerek 16-118 Ek sayılı Genelge uyarınca yapılan ön değerlendirme ve gerekse 16-318 Ek sayılı Genelgeye göre yapılan araştırma sonucunda Kurumumuza yeterli işçilik bildirilmemesi nedeniyle işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespitini teminen Sigorta Teftiş Kurulunun ilgili Grup Başkanlıklarına aktarılan işyerleri ile ilgili olarak henüz rapor düzenlenmemiş veya düzenlenmiş olmakla birlikte değerlendirilmemiş ya da bu tür raporlara istinaden hesaplanan prim borçlarının tebliği üzerine, işverence Ünitelerimize itiraz edilmiş ise bu borçlar kesinleşmiş sosyal güvenlik borcu kavramına dahil edilmeyecektir.

Aynı şekilde yeni Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 39 uncu maddesi uyarınca hesaplanarak işverene tebliğ edilen prim borçlarına karşı Kurumumuz ve mahkemeler nezdinde yapılan itirazlar kesinleşmemiş ise, bu durumdaki borçlar da kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu kavramına dahil edilmeyecektir. Ancak, söz konusu borçların tebliği üzerine Kanunda veyönetmelikte belirtilen bir aylık süre içinde itiraz edilmemişse veya yapılan itirazın Ünite itiraz komisyonunca reddi üzerine yetkili mahkemeye yine bir aylık sürede başvurulmamışsa, yapılan işlem kesinleşmiş olacağından, bu durumdaki borçlar kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu kapsamına dahil edilecektir.

Borcu yoktur yazısı düzenlenirken, işverenlerin dilekçelerinde beyan ettikleri ihale tarihi itibariyle vadesi (ödeme süresi) geçmiş prim borçlarının mevcut olup olmadığına bakılarak işlem yapılacaktır. Başka bir anlatımla işverenlerin borçlarının olup olmadığına ilişkin yapılacak sorgulama işlemi, başvuru dilekçelerinin Ünitelerimize intikal ettiği tarihe bakılarak değil, dilekçede beyan edilen ihale tarihi dikkate alınarak yapılacaktır.

Örnek-1: A işvereni Konya Sigorta İl Müdürlüğümüze 05.11.2004 tarihinde intikal eden dilekçesi ile ihale tarihi olarak belirttiği 02.11,2004 tarihi itibariyle borcu yoktur yazısı talep etmiştir. Aynı işverenin 2004/Eylül ayı dahil önceki aylara ilişkin prim borçları muaccel olduğu halde, bu borçlarını ihale tarihi olan 02.11.2004 tarihi ve sonrasında (05.11.2004 tarihine kadar) ödemiş olsa dahi, Kamu İhale Kanununa istinaden çıkarılan Uygulama Yönetmelikleri uyarınca ihale tarihi itibariyle muaccel borcu olması nedeniyle kendisine örneği Ek-2'de bulunan nitelikte borcu yoktur yazısı verilemeyecektir.

İhale tarihî itibariyle ödeme vadesi gelmemiş prim borçlarının ödeme süresinin olduğu nazara alınarak bu borçların ödenmesi beklenilmeyecektir.

Diğer taraftan, intranet ortamında yapılacak sorgulama sonucunda, başvuru sahibinin başka ünitemizde tescilli işyerinin olduğunun saptanması halinde, ünitelerimizce, başvuruyu yapan işverenin Kurumumuza borcunun olup olmadığının bildirilmesi hususu diğer ünitelerimizden istenilirken, yazılacak yazılarda aynı zamanda ihale tarihi de belirtilerek, sorgulamanın bu tarih itibariyle yapılması istenilecektir.

İşverenlerce borcu yoktur yazısı verilmesi hususunda yapılacak başvurularda ihale tarihinin belirtilmemesi durumunda ise, işverenlerin borçlarının olup olmadığının tespitinde, borcu yoktur yazısının verilmesine mesnet teşkil eden dilekçe veva yazının ünite kayıtlarına intikal ettiği tarihten bîr önceki iş günü baz alınarak sorgulama yapılacak istenildiğinde de bu tarihe, yani dilekçe veva yazının ünite kayıtlarına intikal ettiği tarihten bir önceki iş günü belirtilmek suretiyle soraulama yapılması istenilecektir.

Örnek-2: A işvereni borcu yoktur yazısı için 01.11.2004 tarihli dilekçe ile Bakırköy Sigorta Müdürlüğüne müracaat etmiş ve söz konusu dilekçe ünite kayıtlarına 03.11.2004 tarihinde intikal etmiş ise, bu işverenin borcunun olup olmadığının tespitinde 02.11.2004 tarihi baz alınarak sorgulama yapılacaktır. Bu bağlamda 2004/Ekim ayı bildirgesinde kayıtlı prim borcunun ödeme vadesi 2004/Kasım ayı sonunda dolduğundan, bu bildirgede kayıtlı prim borcu kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olarak değerlendirilmeyecektir.

Örnek-3: B işvereni borcu yoktur yazısı için 25.11.2004 tarihinde İzmir Sigorta İl Müdürlüğüne başvurmuş ve bu ünitemizce de işverenin borcunun tespiti için Kadıköy Sigorta Müdürlüğüne aynı tarihte faks yazısı gönderilmiş ise, Kadıköy Sigorta Müdürlüğü borç sorgulama işlemini faks yazısında belirtilecek olan 24.11.2004 tarihini baz alarak yapacaktır.

Ünitelerimize borcu yoktur yazısı için başvurulduğunda, işyeri tescil kayıtlarmdaki adres, sicil, T.C. Kimlik Numarası, Vergi Numarası, Kurumlar Vergi Numarası ve Ticaret Sicil Numarası bilgileri tem ve güncel olmadığından, şimdilik "SSK INTRANET/UYGULAMALAR" menüsünden "ilişiksizlik" veya "Türkiye Genelinde İşveren Tescil Sorgulama" seçenekleri kullanılarak, işverenin gerçek veya tüzel kişi olma durumuna göre "unvandan" (ticari unvan veya varsa işletme unvanı) veya "soyaddan" sorgulama yapılacaktır.

Ancak, gerekli durumlarda bu iki sorgulama kriteri (unvan ve soyad) dışındaki seçeneklerde kullanılmak suretiyle sorgulama yapılacaktır.

Diğer taraftan, sorgulama işlemi örneği Ek-l'de bulunan başvuru dilekçesinde beyan edilen işyerleri ile bağlı kalınmaksızın Türkiye çapında yapılacaktır.

Borcu yoktur yazıları ile ilgili olarak yapılacak olan sorgulamaların hangi kriter baz alınarak yapıldığını, bu kritere göre yapılan sorgulamalarda hangi ünitelerde işyeri dosyalarının tespit edildiğini, bu işyerlerinin borçlarının olup olmadığını gösterir bilgisayar çıktılarının alınıp, işverene verilecek olan yazının Ünitede kalacak olan nüshası ile birlikte gerektiğinde yetkililere ve yargı organlarına ibraz edilmek üzere işyeri dosyasında saklanacaktır.

2.4.1-İşverence başvuruda bulunulan Ünite dışında tescilli işyerinin olmadığı anlaşıldığı takdirde, Ünitedeki işyeri dosyalarından yukarıda kapsama dahil olduğu belirtilen borçları da yoksa, işverenlere derhal (aynı gün) borçlarının bulunmadığına dair yazı verilecektir. (Ek-2)

2.4.2-İşverenlerin (başvuruda bulunulan Ünitede tescilli işyeri dosyası olsun veya olmasın) aynı isim veya unvan ile başka ünitelerimizde tescilli işyerlerinin olduğunun tespit edilmesi durumunda;

Başvuruda bulunan işverenin öncelikle diğer ünitelerde işlem gören işveren ile aynı olup olmadığı hususu bilgisayarda mevcut olan kimlik bilgileri, T.C Kimlik Numarası, vergi numarası, kurumlar vergi numarası gibi bilgilere bakılarak araştırılacak, aynı olduğunun tespiti halinde, "İşyeri Tescil Detay Bilgileri" sayfasının altında bulunan "BORÇ" menusu kullanılarak o işyerinin borcunun olup olmadığına bakılacak ve borcunun olmadığının anlaşılması durumunda ayrıca o ünite ile yazışma yapılmadan işlemleri sonuçlandırılacaktır.

Bilgisayarda yapılacak araştırmada sorgulama yapılan işverenin aynı isim veya unvan ile diğer ünitelerde de tescilli işyeri olduğu görülmekle beraber, diğer ünitelerde tescilli olduğu görülen bu işyerlerinin gerçekten borcu yoktur yazısı için başvuran işverene ait olup olmadığı konusunda bir sonuca varılamamış ise, bu durumda da öncelikle yukarıda belirtilen sayfa ve "BORÇ" menüsünden sorgulama yapılacak ve borçlarının olmadığının anlaşılması halinde yine yazışma yapılmadan işlemleri sonuçlandırılacaktır. Ancak, bu şekilde yapılacak sorgulamada diğer ünitelerdeki işyerinin borcunun olduğunun görülmesi durumunda ise, işverenin unvan ve kimlik detay bilgileri de belirtilerek diğer ünite ile yazışma yapılacaktır.

Borcu yoktur yazıları konusunda diğer ünitelerle yapılacak olan yazışmalarda işverenin istemesi üzerine haberleşme gideri (gidiş-dönüş ücreti birlikte) muhasebe servisince makbuz karşılığında işverenden tahsil edildikten sonra durum ilgili Üniteden aynı gün faks ile sorulacak, bilgi sorulan ünitece de, bu yazılara en gec takip eden iki is günü içinde cevap verilecektir. Bu konuda Ünite amirleri, gereken önlemi alacak ve işverenlerin gecikmeden kaynaklanan mağduriyetlerinden ilgili diğer personel ile birlikte doğrudan sorumlu olacaktır.

İşverenin faks ücretini ödemeyi kabul etmemesi halinde posta yoluyla yazışma yapılacaktır.

Kurumumuzun cari ay primlerinin 2005 yılından itibaren bankalar vasıtasıyla ve online olarak tahsil edilecek olması nedeniyle bundan böyle hatalı tahsilat yapılmayacak ve yapılan tahsilatları da Ünitelerimiz güncel olarak takip edebileceklerdir.

Ancak, evvelce yanlış hesaplara intikal etmiş ve ilgili H/C kartlarına aktarılmamış olan ya da emanette bulunan paralarla ilgili olarak banka tahsilat ekranları veya emanet hesabı görüntüleme ekranları kullanılarak yanlış hesaptaki veya emanet hesaptaki paranın tespiti suretiyle gerekli işlemin yapılması mümkün bulunduğundan, bu paraların ilgili hesaplara ve H/C kartlarına süratle aktarılması yapılacaktır.

Diğer taraftan, daha önce yanlış hesaplara intikal etmiş veya emanete alınmış olması nedeniyle ödenmediği görülen borçlarla ilgili olarak borcu yoktur yazısı isteyen işverenler tarafından kendilerinin bu borçları ödediklerine dair makbuz ibraz etmeleri durumunda, bu makbuz muhteviyatının ilgili bankadan teyidine baş vurulmadan, emanet hesapları görüntüleme ekranları da kullanılarak gerekli araştırma yapılacak ve borcun gerçekten ödenmiş olduğunun anlaşılması halinde gerekli aktarma işlemi yapılarak, işverene borcu yoktur yazısı verilecektir.

İşverenlerce bankalar kanalıyla yapılan ödemelerin işyeri H/C kartlarına işlenmesi zaman aldığından, bankalara ödendiği halde işyeri H/C kartlarında görünmeyen tahsilatlar için banka tahsilat ekranlarından ödemenin tespit edilmesini müteakip, başkaca borcun da olmaması durumunda borcu yoktur yazısı hemen verilecektir.

Diğer taraftan, bankalar kanalıyla tahsil edildiği saptandığı halde henüz H/C kartlarına intikal etmemiş olan primlerin, banka tahsilat ekranlarından çıktıları alınarak borcu yoktur Yazısı istenilen işyeri dosyasına konulacak, dolayısıyla işverenden banka teyidi istenmeksizin veya paraların H/C kartlarına aktarılması beklenilmeksizin borcu yoktur yazısı hemen verilecektir.

Kamu İhale Kanunu uyarınca çıkarılan Uygulama Yönetmeliklerinde, vadesi geçtiği halde ödenmemiş, ancak ilgili Kurum tarafından belli bir vadeye bağlanarak tecil edilmiş prim borçlarının vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece kesinleşmiş prim borcu olmadığının kabul edileceği öngörüldüğünden, "Borcu Yoktur" yazısı almak için Kurumumuza başvuran işverenlerin kapsama giren borçlarının, tecil ve taksitlendirilmiş olması halinde, vadesîndekî ödemeler aksatılmadığı, dolayısıyla taksitlendirme işlemi bozulmadığı sürece, bu işverenlere Kurumumuza olan ve taksitlendirilen borç miktarı da belirtilmek suretiyle söz konusu borçlarının taksitlendirildiği ve taksitlendirmeye ilişkin ödeme yükümlülüklerinin (taksit ve cari ay prim borçlarının) düzenli olarak yerine getirildiği hususunda yazı verilecektir. (Ek-3)

Ancak, borcu yoktur yazısı için başvuran işverenlerin kapsama giren borçlarının tecil ve taksitlendirilmiş olmasına rağmen, taksitlendirmeye ilişkin yükümlülükler yerine getirilmemiş ise, bu işverenlere borcu yoktur yazısı verilmeyecektir.

4721 sayılı Medeni Kanunun 8, 9 ve 47 inci maddelerine göre her gerçek veya tüzel kişinin haklara ve borçlara ehil olup, bir şahsın borcundan diğer şahsın sorumlu tutulması (diğer kanunlardaki sorumluluğa ilişkin özel hükümler saklı kalmak kaydıyla Örneğin üst düzeyyöneticilerin sorumluluğu, kefillik, devralanın sorumluluğu vb.) hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, ticari şirketler (kollektif, adi komandit, paylı komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketler) tescil ve ilan edilmekle tüzel kişilik kazanmaktadırlar. Bu nedenle ticari şirketler, ortakları ile ayrı ayrı kişiliğe sahip olduklarından bu şirket ortaklarının kendilerine ait işyerlerinden dolayı Kurumumuza borçları olsa bile ortağı oldukları ticari şirketlerin borçları bulunmuyorsa, talepleri üzerine ticari şirketlere borçlarının olmadığına dair yazı verilebilecektir.

Örnek-1: (A) ve (B) olmak üzere iki gerçek kişi ortağı olan X Limited Şirketinin Kurumumuza borcu bulunmamasına karşın, bu şirketin ortaklardan (A)'nın kendisine ait müstakilen tescil edilmiş Güneş Kırtasiye isimli işyerinin Kurumumuza borcu varsa, X Limited Şirketi tüzel kişilik olarak Kurumumuzdan borcu yoktur yazısı talep etmesi durumunda borcu bulunmayan şirket tüzel kişiliğine borcu yoktur yazısı verilecektir.

Örnek-2:Kurumumuzda tescilli ve ortakları da aynı gerçek kişiler olan X ve Y Limited Şirketlerinden; X Limited şirketinin Kuruma borcunun bulunmasına karşın, Y Limited Şirketinin borcunun olmaması ve bu şirket tarafından da Kurumumuzdan borcu yoktur yazısının talep edilmesi halinde Y Limited şirketine borcu yoktur yazısı verilecektir.

Kendisine ait işyerinin borcu bulunmayan gerçek bir kişinin, ortağı olduğu şirketin borcunun olduğunun tespiti halinde, şirket ortaklığından (anonim şirket hariç) dolayı şirketin borcundan Kuruma karşı sorumluluğu bulunduğundan, gerçek kişi olarak kendisine ait işyerinden borcu yoktur yazısının talep edilmesi halinde, ortağı olunan şirketin nevî dikkate alınarak ortaklık sıfatından kaynaklanan borç ödenmedikçe, borcu yoktur yazısı verilmeyecektir.

Örnek-3: A gerçek kişisinin Kurumumuzda kendi adına tescilli Huzur Market isimli işyerinin herhangi bir borcu bulunmamasına karşın, aynı gerçek kişinin %50 hissesine sahip olduğu X Umited Şirketinin Kurumumuza borcu bulunmakta ise, bu durumda A gerçek kişisi Huzur Market işyerinden kendisine borcu yoktur yazısı talep etmesi halinde, bu kişi ortağı olduğu X Limited şirketinin borcundan 6183 sayılı Kanunun 35 inci maddesi uyarınca sermaye hissesi oranında (%50) sorumlu olduğundan, şirketin borcundan dolayı hakkında takibe geçilmiş olması kaydıyla bu borcu ödemediği sürece, gerçek kişi olarak sahip olduğu Huzur Market işyerinden kendisine borcu yoktur yazısı verilmeyecektir. A gerçek kişisi X Limited şirketinde şirket müdürü ise, bu durumda şirket müdürlüğü yaptığı dönemden kaynaklanan borcun tamamından 506 sayılı Kanunun 80 inci maddesi ve 6183 sayılı Kanunun Mükerrer 35 inci maddesi uyarınca sorumluluğu bulunduğundan, bu borcu ödemediği sürece gerçek kişi olarak sahibi olduğu Huzur Market işyerine yine borcu yoktur yazısı verilmeyecektir

Aynı şekilde, diğer tüzel kişiliği haiz işverenlerin borçlarından sorumlu tutulan üst düzey yönetici ve kanuni temsilcilerle ilgili Kanunlardaki özel hükümler gözönünde bulundurularak işlem yapılacaktır.

Bilindiği gibi, 506 sayılı Kanunun 87 inci maddesi uyarınca; işverenlere ait işyerlerinin bölüm veya eklentilerinden iş alan ve kendi adlarına sigortalı çalıştıran aracılar müstakil işveren durumunda bulunmamakta ve kendi adlarına işyeri dosyası açılmamakla birlikte, bu kimselerin çalıştırdıkları sigortalılardan dolayı tahakkuk eden ve ödenmeyen prim borçlarından dolayı kendileri ile birlikte işverenleri de sorumlu bulunduğundan, söz konusu aracıların kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borçları ödenmedikçe, kendilerine (aracılara) ve işverenlerine borçlarının olmadığına dair yazı verilmeyecektir.

Kurumumuzda tescilli işyeri bulunmayan kimselerin borcu yoktur yazısı için müracaat etmesi durumunda, bu kimselere, "Kurumumuz işyeri tescil kayıtlarında yapılan araştırmada tescîili işyerinin bulunmadığı anlaşılmıştır" şeklinde bir yazı verilecektir.

Bilgisayardan yapılacak sorgulamada, işverenlerin daha önce başka ünitede işlem gören işyerlerine ait işyeri dosyalarının "iz" e ayrıldığının tespiti durumunda, "iz" e ayrılan işyerlerinden dolayı ödenmemiş prim borcu bulunamayacağından, işyerinin işlem gördüğü Ünite ile bu amaçla yazışma yapılmayacaktır.

Kanun kapsamından çıkarıldığı halde, henüz iz'e ayrılmamış işyerleri ise, yapılacak sorgulamada dikkate alınarak bu işyerlerinin kapsama giren borçlarının olup olmadığı araştırılacaktır.

Kamu İhale Kanunu uyarınca çıkarılan Uygulama Yönetmeliklerinin "Belgelerin Sunuluş Şekli" başlıklı maddelerinde,"........ bu Yönetmeliklerin uygulanmasında" idarelerin; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyecekleri" belirtilmiştir.

Anlaşılacağı üzere, Kurumumuz tarafından düzenlenecek olan borcu yoktur yazılarının asıllarının noter tarafından onaylanmak suretiyle çoğaltılması ve çoğaltılan bu yazıların idarelere ibrazı üzerine bunlara itibar edilmesi mümkün bulunmaktadır.

Dolayısıyla, Kurumumuzun borcu yoktur yazısı verijmesine mesnet teşkil eden bir dilekçeye istinaden aynı tarih itibariyle birden fazla borcu 'yoktur yazısı verme zorunluluğu bulunmamakla birlikte, bir dilekçeye istinaden birden fazla borcu yoktur yazısı verilmesi istenildiği takdirde her bîr borcu yoktur yazısına ayrı ayrı tarih-sayı verilmek kaydıyla bu talepler de karşılanacaktır.

İşverenlerin Kamu İhale Kanuna göre Kurumumuza borçlarının bulunmadığına dair yazı alabilmelerinde kullanabilecekleri başvuru dilekçesi (Ek: 1) ile bu dilekçe üzerine kendilerine cevaben verilecek yazıların (Ek:2, Ek:3) birer örneği ilişikte gönderilmektedir.

Ayrıca, işverenlere bu genelgeye istinaden Ünitelerimizce düzenlenecek cevabı nitelikteki diğer yazıların örnekleri de (Ek-4, Ek-5) yeknesak uygulama yapılması amacıyla ilişikte yayınlanmıştır.

Örneği Ek-1'de belirtilen başvuru dilekçesi şekle tabi olmayıp, aynı hususları ihtiva eden dilekçeler de kabul edilecektir.

3.1. Özel Nitelikteki Diğer İşyerleri İçin Düzenlenecek Borcu Yoktur Yazıları;

Özel nitelikteki diğer işyerlerinden "borcu yoktur" yazısının istenilmesi halinde, işyeri kayıtlarının incelenmesine başvurulmaksızın, bu konudaki taleplerin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar Ünitelerimize verilmiş olan prim belgelerinde kayıtlı muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, aylık sosyal güvenlik destek primi ile idari para cezaları, fark işçiliküzerinden tahakkuk ettirilmiş olan prim borcu (kesinleşmemiş olsa bile), eğitime katkı payı, özel işlem vergisi, damga vergisi, tasarrufu teşvik kesintisi ve katkı tutarı, konut edindirme yardımı borcu ve bunlara ilişkin gecikme zammı ve varsa faizleri, borç kapsamına dahil edilecektir.

Örnek: A Hipermarket işyeri işvereni, işyerindeki işin bölümlerinden biri olan temizlik işini 1 yıl süreyle B aracı firmasına vermiştir, A işvereni, 1 yılın sonunda temizlik işlerini üstlenmiş olan B aracı firmasından Kurumumuza bu işten dolayı borcunun olmadığına dair yazı getirmesini istemiştir. Bu durumda, aracı B'nin sadece söz konusu işten dolayı borcunun olup olmadığı hususu yukarıda belirtildiği şekilde (tüm borçlan dikkate alınmak suretiyle) araştırılarak sonucuna göre işlem yapılacaktır.

Söz konusu yazıların verildiği tarihte işverenlerin muaccel olmamış borçlarının bulunması durumunda, verilecek olan yazılara borcunun olduğu, ancak ödeme vadesinin gelmediği hususunda not yazılacaktır. (Ek-4)

Ayrıca, işverenlere verilecek bu tür yazılara da ihalelere girmek için kullanılamayacağına ve ibra anlamına gelmediğine dair şerh konulacaktır,

3.2. İhaleli İslerde İstihkak Ödenmesi İçin İstenen Borcu Yoktur Yazıları:

Sigorta Primlerinin Hakedişlerden Mahsup Edilmesi ve Ödenmesi ile Kesin Teminatların İadesi Hakkında Yönetmelik'in 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, işverenlerin tahakkuk etmiş ve muaccel hale gelmiş prim ve gecikme zammı borçlarının hakedişierinden kesilerek ödenmesinin Kurumumuzca idareden istenilmesi gerekmektedir.

Bu arada, Kurumumuzun herhangi bir istemi olmadan uygulamada bazı idarelerce (ihale makamlarınca) işverenlerin istihkakları ödenmeden önce Kurumumuza borçlarının olup olmadığı sorulmaktadır.

Bunun üzerine, başvurunun yapıldığı Ünitemizce ihaleli işin işlem gördüğü işyerinin borcu olmadığı halde, Türkiye genelinde yapılan sorgulama sonucunda aynı işverenin diğer ünitelerimize muaccel borçlarının olduğu tespit edilebilmektedir.

Bu durumda, işverenlere ihaleli işten kaynaklanan borçlarının olmaması

nedeniyle hakediş ödemesine esas olmak üzere borcu yoktur yazısı verilecektir. Ancak, işverenin borçlu olduğu ilgili Ünitelerimize, istihkak haczi yapmaları amacıyla ihale makamının ve yapılan ihaleli işin adları da belirtilmek suretiyle durum derhal bir yazıyla bildirilecektir.

IV-ÖZEL BİNA İNŞAATI İŞYERLERİ HAKKINDA DÜZENLENECEK İLİSİKSİZLİK YAZILARI:

506 sayılı Kanunun 5198 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile değişik 83 üncü maddesinin son paragrafına göre, özel nitelikteki bina inşaatları ile ilgili olarak yapı kullanma izin belgesi verilmeden Önce, ilgililerden bu bina inşaatı işyerinden dolayı Kuruma borçlarının olmadığına dair Kurumca düzenlenmiş bir belgenin istenmesi zorunludur.

Bu nitelikteki işyerlerinden dolayı yapı sahiplerince Kurumumuza borçlarının bulunmadığına dair bir belgenin verilmesinin istenilmesi halinde, yalnızca bu bina inşaatı işyerinden dolayı Kurumumuza sigorta primi, işsizlik sigortası primi, aylık sosyal güvenlik destek primi, idari para cezası, Kuruma yeterli işçiliğin bildirilmemiş olması nedeniyle işin 01.05.2004 tarihinden önce veya sonra bitmiş olup olmadığı üzerinde durulmaksızın müfettiş raporuna istinaden Ünitelerimizce tahakkuk ettirilmiş olan prim borcu (idari aşamada kesinleşmemiş olsa bile), eğitime katkı payı, özel işlem vergisi, damga vergisi, tasarrufa teşvik kesintisi ve katkı tutarı, konut edindirme yardımı ve bunlara ilişkin gecikme zammı ve faiz borçlarının olup olmadığına bakılacak ve borçlarının bulunmaması kaydıyla kendilerine Kurumumuza borçlarının bulunmadığına dair soğuk damgalı ilişikslzlik yazısı verilecektir. (Ek-5)

Söz konusu işyerlerinden dolayı 16-118 Ek sayılı Genelge uyarınca yapılan ön değerlendirme ve 16-318 Ek sayılı Genelgede belirtilen araştırma sonucunda Kurumumuza bildirümedigi anlaşılan fark işçilik üzerinden hesaplanan ve işverence ödenmesi kabul edilmeyen tutar ise borç kapsamına dahil edilmemekle birlikte, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespiti amacıyla müfettişlik incelemesi istenilerek sonuçlanıncaya kadar işverene borcunun olmadığına dair yazı verilmeyecektir.

Özel bina inşaatı işyerleri ile ilgili olarak Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirler tarafından usulüne uygun olarak düzenlenerek Kurumumuza ibraz edilen raporlarda Kuruma yeterli işçilik bildirilmiş olduğunun belirtilerek, ilişiksizlik belgesinin düzenlemesi hususunda öneride bulunulması halinde, işverenin Kurumumuz kayıtlarına göre borcu da yoksa kendisine bu nitelikte bir belge verilecektir.

Öte yandan, bu tür yazılara ihalelere girmek için kullanılamayacağına ve ibra anlamına gelmediğine dair şerh konulacaktır.

V-TEMİNAT İADELERİ İÇİN DÜZENLENEN İLİŞİKSİZLİK YAZILARINA SOĞUK DAMGA BASILMASI;

Son zamanlarda, bazı ihale makamlarından alınan yazılardan; işverenlerin teminatlarının iadesini teminen Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerimizce düzenlenen ilişiksizlik belgelerinin bir çoğunda soğuk damga bulunmadığı belirtilerek kesin teminatların iade edilme aşamasında soğuk damgayı ihtiva etmeyen ilişiksizlik yazılarına itibar edilerek işlem yapılmasının mümkün olup olmadığı sorulmaktadır.

506 sayılı Kanunun 83 üncü maddesi uyarınca ihale konusu işlerle ilgili olarak Kurumumuzdan alınacak ilişiksizlik belgesine istinaden ihale makamlarınca geri verilmesi gereken kesin teminatların sahte belge tanzim edilmek suretiyle iadesini önlemek ve bu suretle Kurumumuz alacaklarını daha kısa sürede tahsilini gerçekleştirebilmek amacıyla, ihale makamlarına yazılacak olan ilişiksizlik belgelerine mutlaka soğuk damga basılacaktır.

3.7.2002 tarihli, 16-267 Ek sayılı Genelgede, ülke çapındaki tüm işyerlerinin sorgulanabilmesi ve Kurum alacaklarının kısa sürede tahsili amacıyla işyerlerinin tesciline ilişkin bilgilerin, bu meyanda vergi sicil numarasının mutlak surette temin edilmesi gerektiği,

24.1.2003 tarihli, 16-279 Ek sayılı Genelgede, verilecek işyeri bildirgelerinde işverenlerin T.C. kimlik numaralarının yazılması ve uygulamanın yaygınlaştırılması istenildiği,

Yine, 16-318 Ek sayılı Genelgede de Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde işveren gerçek kişi ise T.C Kimlik Numarası ve Vergi Kimlik numarası, tüzel kişi ise, vergi sicil numarasına yer verilmiş olduğundan, ileriki bir tarihte "borcu yoktur" yazısı talep eden işverenlerin başka işyerlerinden dolayı borçlarının olup olmadığı hususunda bilgisayardan yapılacak sorgulamanın bu numaralar üzerinden yapılacağı nazara alınarak, söz konusu belgelerin Ünitelerimize intikalini müteakip işyeri tescil kütüklerinin derhal güncelleştirileceği, işyeri tescil kütüğünün güncellenmesinde bu işlemin, öncelikle aylık prim ve hizmet belgesi veren işverenlerden başlanarak yapılacağı, daha sonra da işverenlerle ve ilgili resmi kurum ve kuruluşlarla yazışma yapılmak suretiyle gayri faal ve kanun kapsamından çıkarılmış olan işyerleri için yapılacağı (İze ayrılmış işyerleri hakkında tescil kütüklerinin güncellenmesine gerek bulunmamaktadır.)

Belirtilmesine rağmen, bu konuya gerekli özenin ve önemin gösterilmemesi nedeniyle pek çok ünitemizde işyeri tescil kayıtlarının güncelleştirilemediği anlaşılmıştır.

İşverenlerin borcu yoktur yazısına ilişkin taleplerinin kısa sürede cevaplandırılabilmesi, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile çeşitli konularda yapılacak çapraz kontrol ve bilgi alış verişlerinin daha sağlıklı ve hızlı yapılabilmesi için işyeri tescil kayıtlarında gerçek kişilerin T.C. Kimlik Numarası ve Vergi Kimlik Numarasının, tüzel kişilerde ise Vergi Sicil Numarasının bulunması son derece önem taşımaktadır.

1- Aylık Prim ve Hizmet Belgesini internet ortamında veren işverenlerin işyeri tescil bilgilerinin güncellenmesinin hazırlanmakta oian bilgisayar programı vasıtasıyla merkezden otomatik olarak yapılması hedeflendiğinden, Üniteîerimizce bu işlem söz konusu belgeleri kağıt ortamında veren işverenlerden başlanarak yapılacak ve bu amaçla 2004-Eylül ayına ait Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri işyeri tescil servislerine intikal ettirilerek, belgelerdeki adres bilgileri de dahil olmak üzere T.C. Kimlik Numarası ve Vergi Kimlik Numarası bilgileri tescil kütüklerine işlenecek ve gerekli düzeltme işlemi yapılacaktır.

2-Faal işyerlerinin yukarıda belirtildiği şekilde tescil kayıtlarının güncellenmesi ile ilgili işlerin bitirilmesini müteakip, gayri faal işyerlerinin tescil kayıtlarının güncellenmesi işlemi yapılacak ve bu amaçla işyeri tescil kütüklerinde mevcut olmayan (ize ayrılmış işyerleri hariç) vergi kimlik numaralan ile T.C. kimlik numaraları öncelikle işyeri dosyasındaki bilgi ve belgelerden (örneğin işyeri bildirgesinden) bakılarak, mümkün olmaması halinde ise işverenlerle görüşme yoluyla veya yazışma yapılmak suretiyle tespit edilen bilgilerden yararlanılarak güncelleme işlemi yapılacaktır.

3-İze ayrılmış dosyaların işyeri tescil kayıtlarının güncellenmesi işlemi yapılmayacaktır.

4-İşverenlerin tescil bilgilerinin ortak bir veri tabanıyla sorgulanmasına imkan verecek olan vergi kimlik numaralarının ve T.C. kimlik numaralarının işveren tescil bilgilerine eklenmesi eldeki tüm imkanlar kullanılarak en geç 2005/Şubat ayı sonuna kadar bitirilecektir.

Ünitelerimizce işyeri tescil kayıtlarının günce!lenmesine yönelik yaptıkları işlemlerin sonucu Genel Müdürlüğümüzce her ay bilgisayar ortamında izlenecek olup, bu işlemlerinin yukarıda belirtilen tarihe kadar bitirilmesinden Ünite Amirleri bizzat sorumlu tutulacaktır.

Konu ile ilgili olarak daha önce yayımlanmış oian 23.02.2001 tarihli, 169091 sayılı ve 04.02.2002 tarihli, 86640 sayılı Genel Yazılar yürürlükten kaldırılmıştır.

Celal Özcan Sait ERSOY

Daire Başkanı G. Genel Müdür

Kurum Başkanı V.

Bilgi edinilmesini, gereğinin buna göre yapılmasını rica ederiz. Ek-5 adet yazı örneği

Kurumunuzda işlem gören işyerlerimizin işyeri sicil numaraları aşağıda belirtilmiştir.

Bu işyerlerimizin dışında Kurumunuzda başkaca tescilli işyerimiz bulunmamaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesi ve bu Kanuna göre çıkarılan ilgili Uygulama Yönetmeliği uyarınca, ihale tarihi olan ...... /...... /....... tarihi itibariyle Türkiye genelinde Kurumunuza kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcumuzun olup olmadığına dair bir yazının verilmesini arz ederim.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLİĞİ

Yukarıda kayıtlı dilekçeniz/yazınız incelenmiş olup, Türkiye genelinde yapılan araştırma sonucunda ,.../..../200.... tarihi itibariyle Kurumumuza kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunuzun bulunmadığı anlaşılmıştır.

İş bu yazımız, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesi hükmü uyarınca düzenlenmiş olup, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 83 üncü maddesi gereğince çıkarılmış olan "Sigorta Primlerinin Hakedişlerden Mahsup Edilmesi ve Ödenmesi ile Kesin Teminatların İadesi Hakkında Yönetmelik" in 6 ncı maddesi uyarınca düzenlenen ilişiksizlik belgesi niteliğinde bulunmamaktadır. Bu nedenle ibra anlamına gelmemektedir.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI

Yukarıda kayıtlı dilekçeniz/yazınız incelenmiş olup, Türkiye genelinde yapılan
araştırma sonucunda ..../..../200 tarihi itibariyle Kurumumuza

...................... TL borcunuz olup, söz konusu borcunuzun.................. sayılı Kanun uyarınca taksitiendirildiği ve bu taksitlendirmeye ilişkin ödeme yükümlülüklerinizin (taksit ve cari ay prim borçlarının) düzenli olarak yerine getirildiği anlaşılmıştır.

İş bu yazımız, 4734 sayıls Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesi hükmü uyarınca düzenlenmiş olup, 506 sayılı Sosyai Sigortalar Kanununun 83 üncü maddesi gereğince çıkarılmış olan "Sigorta Primierinin Hakedişlerden Mahsup Edilmesi ve Ödenmesi ile Kesin Teminatların İadesi Hakkında Yönetmelik" in 6 ncı maddesi uyarınca düzenlenen ilişiksizlik belgesi niteliğinde bulunmamaktadır. Bu nedenle ibra anlamına gelmemektedir.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI

Yukarıda kayıtlı dilekçeniz/yazınız incelenmiş olup, dilekçenizde belirtilen

...................... sicil nolu işyeri ile ilgili olarak verilmiş olan prim belgelerinden dolayı muaccel borcunuzun bulunmadığı, buna karşılık muaccel olmamış (henüz ödeme vadesi gelmemiş) ....................... ................. TL borcunuzun olduğu anlaşılmıştır.

İş bu yazımız, ilgide kayıtlı dilekçenize istinaden düzenlenmiş olup, ihalelere girmek için kullanılamaz. Ilişiksizlik belgesi niteliğinde değildir. Ayrıca ibra anlamına da gelmemektedir.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI

Yukarıda kayıtlı dilekçeniz/yazınız incelenmiş olup,........... .....tarih, ................... sayılı Yapı Ruhsatına istinaden.................. ............................. ...adresinde yapılan ve Müdürlüğümüzde ...................... .....sicil numaralı dosyada işlem gören bina inşaatı işyerinizden dolayı Kurumumuza borcunuzun bulunmadığı anlaşılmıştır.

İş bu yazımız, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 83 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca yapı kullanma izin belgesi verilebilmesi için düzenlenmiş olup, ibra anlamına gelmemektedir.

NOT: Bu yazı tamamen bitirilmiş oian yap. için geçerli olup, şayet inşaat ruhsatında belirtilen binanın bir bölümü için düzenlenmiş ise, hangi bölüm için verildiği hususu yazının içerisinde açık olarak belirtilecek, aynca daha sonra bitirilecek kısımlar için Kurumumuzdan yeniden bu nitelikte bir yazının verilmesinin aranılacağı konusunda ilgili Belediye uyarılacaktır