|
23
Eylül 2003
ŞULE SOYER
SMMM
sule115@hotmail.com
RİSK SERMAYESİ
Risk sermayesi en basit anlatımla, kendilerine finansman arayan
şirketlerin veya girişimcilerin, onlara yatırım yapabilecek finansörler
veya sermayedarlar ile buluşması olarak tanımlanır.
Risk sermayesi dar anlamda, yalnızca şirketlerin kuruluş aşamalarındaki yatırımları
kapsamaktadır. Geniş anlamda ise, şirketlere herhangi bir aşamada
yapılan yatırımları ifade etmektedir.
Son yıllarda risk sermayesi daha çok geniş anlamıyla yorumlanmaktadır.
Risk Sermayesi Nedir?
Profesyoneller tarafından oluşturulan bir fondur.Genç, dinamik, hızlı
büyüme ve yüksek kârlılık potansiyeli olan projelere yatırım
yapar. Şirketlerin başlangıç sermayeleri için iyi bir kaynaktır.
Finans sektöründe, belirli amaçlar için kullanımı öngörülen
ve bu amaçlar için oluşturulan bir finansal araçtır.Yatırım
fonlarından biridir.
Risk Sermayesinin Özellikleri,
Yeni, yüksek büyüme ve kârlılık potansiyeli gösteren
projelere yatırım yapar.Yatırım projesi, gelişme potansiyeli gösteren yeni
teknolojileri ve malların üretimini içermeli. Bu özellikleri
kapsayan projeleri olan firmalar öz varlıklarının yetersiz olması nedeni
ile finans sıkıntısı çekmektedirler. Bu sebeple risk sermayesi
bu tür yatırımlar için önem kazanmaktadır.
Başlangıç yatırımlarının yaygın uygulanan yatırım süresi 5-10
yıl arasıdır. Girişilen projenin özelliklerine ve şirket aşamasına göre
bu süre değişiklik gösterir.
Risk sermayesi genellikle hisse senedi satın alır.(Borsa değil). Bu anlamda
sermayedar büyük bir risk altında olacağı için yatırım yapacağı
firma ve projeyi iyi bir inceleme ve elemeye tabi tutar. Ürün ve hizmet
üretimini destekler. Şirket yönetimine katılır, stratejik kararlarda
yardımcı olur.
Risk sermayesinin kapsamı yatırımlarla sınırlı değildir.Girişimci,
aynı zamanda yönetsel bilgi birikimini ve deneyimini kullanmakta, aktif
olarak firmanın fizibilite çalışmalarına, kuruluşuna ve yönetimine
katılmaktadır. Bunun sebeplerinden biri, işletmenin yönetsel deneyimlerinin
risk sermayesi şirketine göre daha az olması, diğeri ise risk sermayesi
şirketi açısından üstlendiği riski azaltmak için firmayı
kontrol altında tutmak istemesidir.
Her risk sermayesi şirketi kendi stratejisi doğrultusunda yatırım yapar.
Bazıları
genel anlamda, her sektörden projelere, her coğrafik yerleşim alanında,
firmaların her aşamasında yatırım yapabilir. Bazıları da bir veya iki sektörde
uzmanlaşmıştır ve sadece bir coğrafik bölgede yatırım yapar.Yüksek
teknolojik yatırımlar en çok tercih edilendir.
Risk sermayesi yatırımları özellikle ABD’de başarılı bir şekilde uygulanmaktadır.
Avrupa Topluluğu ülkelerinde, risk sermayesi kaynaklarının büyük
bir bölümü bankalar tarafından yaratılmaktadır.Genel olarak AT
ülkelerinde risk sermayesi yatırımı, işletmenin hisse senetlerini alarak
değil, borç karşılığı kredi verilerek yapılmaktadır.Çünkü
bankalar risk almaktan kaçınmaktadırlar.
Dünyada, risk sermayesi yatırım ortaklıkları ihtisaslaşmışlardır.
Hemen
hemen her alanda yatırım yapmaktadırlar.
Ülkemizde, risk sermayesi alanında çalışmalar 1980 yılından sonra
zaman zaman hızlanarak sürdürülse de, genelde istenilen sonuçlara
ulaşılamamıştır.
Kaynakları, özel emeklilik, hayat sigortaları veya çok uluslu
şirketlerin uzun vadeli birikimlerinden oluşur.
Türkiye içinde, ekonominin dinamizmi ve rekabetçi gelişmenin
sürdürülmesi açılarından risk sermayesinin önemi
artık yavaş yavaş anlaşılmakta ve risk sermayesi ile hayata geçirilecek
projelerden bahsedilmektedir.
|