|
11
Ağustos 2005
Talha
APAK
Yeminli Mali Müşavir
t.apak@ttnet.net.tr
t.apak@superonline.com
TURİZM YATIRIM VEYA TURİZM İŞLETMESİ
BELGELİ İŞLETMELERE AİT ELEKTRİK ENERJİSİ DESTEĞİ ESASLARI YENİDEN BELİRLENDİ
1. Giriş:
Turizm
işletmelerinin, turizmi teşvik kanunu ve diğer mevzuatta yer alan teşvik
tedbirleri ile istisna, muafiyet ve haklardan yararlanabilmeleri için, Turizm
Bakanlığı’ndan 2634 Sayılı Turizm Teşvik Kanunu uyarınca “Turizm İşletmesi Belgesi” veya “Turizm Yatırım Belgesi” almaları zorunludur. Turizm Yatırımı Belgesi almadan da Turizm İşletmesi Belgesi
alınabilmektedir.
Turizm
işletmelerine, Turizm
İşletmesi Belgesi verilmeden önce, turizm yatırımlarının bitimini müteakip
6 ay süreli ve turizm mevzuatı
açısından talih oyunları mahalleleri açılması izni hariç Turizm İşletme
Belgesinin sağladığı tüm hakları içeren Turizm Deneme İşletme Belgesi verilmektedir.
2. Tanımlar:
2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun
3. maddesine göre;
Turizm İşletmeleri; Türk veya yabancı uyruklu, gerçek veya
tüzel kişilerce birlikte veya ayrı ayrı gerçekleştirilen ve turizm sektöründe
faaliyet gösteren ticari işletme,
Turizm Yatırım Belgesi; Turizm sektöründe yatırım yapana,
tespit edilen yatırım dönemi için Bakanlıkça verilen belge,
Turizm İşletmesi Belgesi; Turizm sektöründe faaliyet
gösteren turizm işletmelerine bakanlıkça verilen belge,
olarak tanımlanmış
bulunmaktadır.
3. Yasal Dayanak ve Kapsam:
2634 Sayılı Turizmi Teşvik
Kanunu’nun 5. maddesine göre;
Turizm sektöründe; bu kanun ve diğer mevzuatta yer alan teşvik
tedbirleri ile istisna, muafiyet ve haklardan yararlanabilmek için Bakanlıktan,
turizm yatırımı belgesi veya turizm işletmesi belgesi alınması zorunludur.
2634 Sayılı Turizmi Teşvik
Kanunu’nun 16. maddesine göre ise;
Turizm belgeli yatırım ve işletmeler elektrik, gaz ve su ücretlerini o
bölgedeki sanayi ve meskenlere uygulanan tarifelerden en düşüğü üzerinden
öderler.
4. Yeni Düzenleme:
09
Ağustos 2005 Tarih, 25901 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Yatırımlarda
Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin 2002/1 Sayılı
Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına
İlişkin 2005/1 No.lu Tebliğ ile
getirilen yeni düzenlemenin usul ve esasları aşağıdaki gibidir.
2634
sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun 16 ncı maddesi dikkate alınarak, Turizm
Yatırım veya Turizm İşletme Belgeli (Turizm Deneme İşletmesi, Kısmi Turizm
Deneme İşletmesi ve Kısmi Turizm İşletmesi Belgesi dahil) işletmelere ait elektrik
enerjisi giderlerinin, şantiye dönemi de dahil olmak üzere o bölgedeki mesken
ve sanayi abonelerine uygulanan tarifelerden en düşüğü ile kendi abone grubuna
uygulanan tarife arasındaki farkın Hazinece karşılanması için, belge
sahiplerinin ilk müracaatlarında aşağıdaki bilgi ve belgelerle birlikte Kültür
ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğüne başvurması, enerji
desteği ödemelerinin başlamasını müteakip ise her dönem için aşağıda belirtilen
bilgi ve belgeler ile birlikte abonesi olduğu bölge dağıtım müdürlüğüne
başvurması gerekmektedir.
a) Firmayı
temsil ve ilzama yetkili firma temsilcisi/temsilcileri tarafından imzalanmış
dilekçe,
b) Turizm
Yatırım veya Turizm İşletme Belgesi örneği,
c) Taahhütname,
d) Vergi
dairesi adı ve hesap numarası, aktarım yapılacak bankanın şube adı ve hesap numarası,
e) Abonesi
olduğu bölge dağıtım şirketinin adı ve abone numarası,
f) 5084
sayılı Kanun ve bu Kanunda değişiklik yapan 5350 sayılı Kanun kapsamında enerji
desteğinden yararlanılmadığına dair Enerji Desteği Komisyonundan alınan yazı.
İlk
aşamada, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
tarafından yapılacak ön inceleme sonucunda, bu destekten yararlanabilecek
yatırımlara veya işletmelere ilişkin alfabetik olarak il bazında hazırlanacak
olan liste tablo formatında Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.’ne veya varsa diğer
elektrik dağıtım şirketlerine gönderilir.
Elektrik
dağıtım şirketlerince, tablo formatta yer alan bilgiler doğrultusunda o
bölgedeki mesken ve sanayi abonelerine uygulanan tarifelerden en düşüğü ile bu
abonelere uygulanan tarife arasındaki fark, tamamı fatura döneminde peşin
olarak ödenmiş faturalarda yer alan aktif enerji bedeli üzerinden ve vergiler
(elektrik tüketim vergisi ve katma değer vergisi) hariç olmak üzere
hesaplanarak yararlanılacak destek miktarı aylık olarak tespit edilir ve bu
destekten yararlanacak firmalara ilişkin formatta hazırlanan liste, Kültür ve
Turizm Bakanlığı Yatırımlar ve İşletmeler Genel Müdürlüğüne gönderilir.
Kültür
ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından uygun
görülen firmalara ilişkin liste ise her üç ayda bir, yer alan formatta
Müsteşarlığa iletilir. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel
Müdürlüğü tarafından gönderilen liste kapsamı firmalara ait enerji desteği
tutarları, Müsteşarlıkça Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası aracılığıyla
işletmelerin banka hesaplarına aktarılır.
Uygulamaya
yönelik diğer hususlar ise aşağıdaki gibi sıralanabilir;
·
Turizm Yatırım veya Turizm İşletme Belgeli
işletmeler için elektrik enerjisi desteği uygulaması, Mayıs 2004 tarihinden
itibaren düzenlenen faturalara istinaden yapılır.
·
Turizm Yatırım veya Turizm İşletme Belgelerinin herhangi
bir nedenle iptal edilmesi halinde, iptalin gerçekleştiği döneme ait fatura
tutarı da dahil olmak üzere, iptal tarihinden itibaren elektrik enerjisi
desteğinden yararlanılamaz. Ancak, iptalin kaldırılması halinde iptalin
kaldırıldığı tarihten sonraki döneme ait faturadan başlamak üzere destek
uygulamasına devam olunur.
·
İşletme sahipliğinin değişmesi halinde, Turizm
Yatırım veya Turizm İşletme Belgelerinde firma unvanın değiştirilmesi için
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğüne müracaat edilmesi zorunludur. Bu
değişikliğin onaylanmasını müteakip enerji desteğinden belgede kayıtlı yeni
firma yararlanabilir. Bu durumda elektrik enerjisi aboneliğinin de yeni firma
adına yenilenmesi gerekmektedir.
·
5084 sayılı Kanun ile bu Kanunda değişiklik yapan
5350 sayılı Kanun hükümleri uyarınca veya 12/4/2002 tarihli ve 2002/4100 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararına istinaden enerji desteğinden yararlanmakta olan
işletmeler için bu madde kapsamı enerji desteği uygulanmaz. Bu durumda,
işletmelerin tercihleri dikkate alınmak suretiyle enerji desteği uygulaması
yapılır.
·
Dağıtım şirketleri dışındaki şirketlerden elektrik
enerjisi temin eden işletmeler bu madde kapsamı destekten yararlanamaz.
5. Sonuç ve Değerlendirme:
Ekonomide önemli bir yeri olan
turizm işletmeleri;
- Seyahat Acenteleri,
- Konaklama İşletmeleri,
- Talih Oyunları (Casino)
İşletmeleri,
- Yat Limanı ve Yat İşletmeleri
Olarak gruplandırılmakta veya
isimlendirilmektedir.
Bilindiği gibi, turizm
sektörüne yönelik enerji desteği uygulaması, son olarak 22.04.2005 tarih, 25794
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2002/4367 sayılı kararname eki olan 2005/8680
sayılı karar ile uygulanmakta idi.
Getirilen yeni düzenlemenin özü
ise; elektrik enerjisi giderlerinin, şantiye dönemi de dahil olmak üzere o
bölgedeki mesken ve sanayi abonelerine uygulanan tarifelerden en düşüğü ile
kendi abone grubuna uygulanan tarife arasındaki farkın Hazinece
karşılanmasıdır.
Turizm gelirlerinin
artırılması, sektördeki işletmelerin ekonomik sıkıntılarının azaltılması ve
istihdamın teşviki amacıyla turizm sektörüne yönelik değişik zamanlarda
uygulanan enerji desteği teşviki kapsamı son olarak 2005/1 sayılı tebliğ ile
biraz daha genişletilmiş olmakla beraber, mevcut sıkıntıları giderici tam bir
çözüme henüz ulaşılamamıştır. Piyasanın beklediği bu ve benzeri teşviklerin
artırılarak uygulama alanının genişletilmesidir.
| 
