|
Tarım kanunu tasarısı
Amaç
Madde 1
- Bu Kanunun amacı; tarım sektörünün ve kırsal alanın, kalkınma plan ve
stratejileri doğrultusunda geliştirilmesi ve desteklenmesi için gerekli
politikaları tespit etmek ve düzenlemeleri yapmaktır.
Kapsam
Madde
2- Bu Kanun, tarım politikalarının amaç, kapsam ve konularının belirlenmesi;
tarımsal destekleme politikalarının amaç ve ilkeleriyle, temel destekleme
programlarının tanımlanması; bu programların yürütülmesine ilişkin piyasa
düzenlemeleri, finansman ve idari yapılanmanın tespit edilmesi; tarım sektöründe
uygulanacak öncelikli araştırma ve geliştirme programlarıyla ilgili kanuni ve
idari düzenlemelerin yapılması ve tüm bunlarla ilgili uygulama usul ve
esaslarını kapsar.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Kanunda geçen;
a)
Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Müsteşarlık: Hazine
Müsteşarlığını,
c) Kurul: Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme
Kurulunu,
d) Çiftçi : Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak
devamlı veya en az bir ekim dönemi veya yetiştirme devresi tarımsal
üretim yapan kişileri,
e) Çiftçi Kayıt Sistemi: Bakanlık tarafından
oluşturulan çiftçilerin kayıt altına alındığı tarımsal veri tabanını,
f)
Çiftlik Muhasebe Veri Ağı: Tarımsal işletmelerin gelirlerine ve
faaliyetlerine ilişkin muhasebe verilerinin toplanması ve veri ağı kurulmasını,
g) Doğrudan Gelir Desteği: Ürün ve girdi fiyatlarını doğrudan etkilemeden,
üreticilere yapılan gelir transferlerini,
h) Entegre İdare ve Kontrol
Sistemi: Arazi parsel tanımlama, çiftçi kayıt, hayvan kimlik, kontrol ve veri
tabanından oluşan, tarıma verilen desteklerin kontrol edilmesini ve kayıt altına
alınmasını sağlayan sistemi,
i) Özel sektör: Tarımsal alanda faaliyet
gösteren kamu kurum ve kuruluşları dışındaki gerçek ve tüzel kişileri,
j) Sözleşmeli üretim: Üretici ve yetiştiriciler ile diğer gerçek ve tüzel
kişilerin karşılıklı menfaat esaslarına dayalı yazılı akitlerle yürütülen
tarımsal üretim şeklini,
k) Tarım: Doğal kaynakları uygun girdilerle
birlikte kullanarak yapılan her türlü üretim, işleme ve pazarlama
faaliyetlerini,
l) Tarımsal işletme: Üretim faktörlerini kullanarak;
bitkisel ve/veya hayvansal ve/veya su ürünleri ürünlerinin üretimi için tarımsal
faaliyet yapan veya söz konusu tarımsal faaliyete ilave olarak depolama ve
muhafazaya yönelik ekonomik faaliyette bulunan işletmeyi,
m)Tarımsal
piyasaların düzenlenmesi: Tarımsal ürünlerde belirli üretim ve piyasa
koşullarının oluşması durumunda uygulanacak düzenlemeyi,
n)
Tarımsal üretim: Toprak, su ve biyolojik kaynaklar ile birlikte tarımsal
girdiler kullanılarak yapılan bitkisel, hayvansal, su ürünleri ve mikroorganizma
üretimini,
o) Tarımsal ürünler: Bitkisel, hayvansal ve su ürünleri alanında
elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünler ile bunların birinci derece
işlenmesi ile elde edilmiş ürünleri,
p) Sivil toplum
örgütleri:Tarımsal alanda faaliyet gösteren kooperatif, birlik, dernek ve
vakıflar ile gönüllü kuruluşları,
r) Tarım havzaları: Tarımsal faaliyet için, bir veya birkaç il sınırı veya bölge
sınırları içinde aynı ekolojik şartları taşıyan ve birbirinin devamı
niteliğindeki tarım alanlarını,
ifade eder.
Tarım
politikalarının amaçları
Madde 4 - Tarım politikalarının genel amaçları;
tarımsal üretimin, iç ve dış talebe uygun bir şekilde geliştirilmesi, tarımsal
piyasaların güçlendirilmesi, verimliliğin artırılması, doğal ve biyolojik
kaynakların korunması ve geliştirilmesi, gıda güvencesi ve güvenliğinin
güçlendirilmesi, üretici örgütlerinin geliştirilmesi, stratejik planlamanın
yapılması ve ekonomik büyüklükte tarım işletmelerinin
oluşturulmasını sağlayarak, kırsal kalkınmayı geliştirmek ve böylece
tarım sektöründeki refah düzeyini yükseltmektir.
Tarım politikalarının
ilkeleri
Madde 5 - Tarım politikalarının ilkeleri şunlardır:
a)
Tarımsal üretim ve kalkınmada bütüncül yaklaşım,
b) Uluslararası taahhütlere
uyum,
c) Piyasa mekanizmalarını bozmayacak destekleme araçlarının kullanımı,
d) Örgütlülük ve kurumsallaşma,
e) Özel sektörün rolünün artırılması,
f) Sürdürülebilirlik, insan sağlığı ve çevreye duyarlılık,
g) Yerellik,
h) Katılımcılık,
i) Şeffaflık ve bilgilendirmek,
j) Bölgesel
farklılıkların dikkate alınması,
k) Ekonomik ve sosyal hedeflerin
ayrıştırılması,
l) Bilimsellik,
m) Gençlerin çiftçiliğe özendirilmesi.
Tarım politikalarının öncelikleri
Madde 6- Tarım politikalarının
öncelikleri şunlardır:
a) Yeterli ve güvenilir gıda arzının sağlanması,
b) Tarımsal işletmelerin altyapılarının geliştirilmesi,
c) Tarımsal
faaliyetlerde bilgi ve uygun teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması,
d) Tarımsal girdi ve ürün piyasalarının geliştirilmesi ve üretim-pazar
entegrasyonunun sağlanması,
e) Tarımsal üretimin tarım-sanayi entegrasyonunu
sağlayacak şekilde yönlendirilmesi,
f) Tarım sektörünün kredi ve finansman
ihtiyacının karşılanmasına ilişkin düzenlemeler yapılması,
g) Destekleme ve
yönlendirme tedbirlerinin alınması,
h) Doğal afetler ve hayvan
hastalıklarına karşı risk yönetimi mekanizmalarının geliştirilmesi,
i)
Kırsal hayatın sosyo-ekonomik açıdan geliştirilmesi,
j) Üretici
örgütlenmesinin geliştirilmesi,
k) Tarım bilgi sistemlerinin kullanılması,
l) Toplulaştırma ve arazi kullanım planının yapılması,
m) Toprak ve su
kaynaklarının rasyonel kullanımı,
n) Avrupa Birliğine uyum sürecinde tarımsal piyasaların
düzenlenmesi için gerekli çalışmaların yapılması.
Yetki
Madde 7-
Tarım sektörü ile ilgili politikaların tespit edilmesi, planlanması ve
koordinasyonu ile ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılarak
uygulanmasında Bakanlık yetkilidir.
Tarımsal araştırma
Madde 8 - Bakanlık, tarım sektörünün ihtiyaç duyduğu tarımsal bilgi ve
teknolojilerin yurt içinde geliştirilmesi, bu bilgi ve teknolojilerin yurt
dışından transfer edilerek denenmesi ve adaptasyonu ile yayınını sağlamak için
tarımsal araştırma faaliyetlerini verimli ve etkin kılacak tedbirleri alır.
Araştırma çalışmalarında görevli uzmanların yetiştirilmesi ve araştırma
altyapısının geliştirilmesini sağlayacak düzenlemeler yapar. Araştırma
faaliyetlerinde üniversitelerle işbirliğini güçlendirecek tedbirler alır.
Tarım danışmanlığı, yayın ve çiftçi eğitimi hizmetleri
Madde 9-
Tarım konusunda yüksek öğrenim yapmış gerçek kişilerle bunları istihdam
eden tüzel kişiler, tarım danışmanı olarak faaliyet gösterebilir.
Bakanlık,
çiftçi eğitimi ve yayın faaliyetlerinde, sivil toplum örgütleri, özel sektör
kuruluşları ve serbest tarım danışmanlarının görev almasını
sağlamak için gerekli düzenlemeler yapar, bu kuruluş ve kişileri teşvik eder,
çalışma esaslarını belirler ve denetler.
Tarım danışmanlığı, özel yayın ve
çiftçi eğitimi hizmetleri çalışma usul ve esasları ile ilgili diğer şartlar
Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Biyolojik
çeşitlilik, genetik kaynakların korunması ve biyogüvenliğin sağlanması
Madde 10 - Bakanlık, biyolojik çeşitliliğin, genetik kaynakların ve
ekosistemlerin korunması ve geliştirilmesine ilişkin araştırmalar yapar veya
yaptırır. Biyoteknolojik yollarla elde edilen ürünlerin fikri mülkiyet hakları
kapsamında korunması, kaydı, tescili, üretimi, tüketimi, gıda olarak kullanımı,
ihracatı ve ithalatı hakkında ilgili kurum ve kuruluşların görüşü alınmak
suretiyle gerekli düzenlemeleri yapar.
Üretici örgütleri
Madde 11 -
Üretici ve yetiştiricilerin çeşitli kanunlara dayanarak kurdukları tarımsal
amaçlı kooperatif ve birliklerin faaliyetlerinin, tarım politikaları
doğrultusunda planlanması ve yürütülmesinde ilgili bakanlık ve kuruluşlarla
gerekli işbirliği ve koordinasyon Bakanlık tarafından sağlanır.
Sözleşmeli üretim
Madde 12 – Bakanlık tarım sektöründe
sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli
düzenlemeleri yapar. Sözleşmeli üretimi özendirmek üzere üreticilere bu Kanunla
belirtilen desteklerin verilmesinde öncelik tanınır.
Tarım havzaları
Madde 13 - Tarımsal
faaliyetlerin uygun alanlarda yoğunlaşması, desteklenmesi, örgütlenmesi
ihtisaslaşması ve entegre bir şekilde yürütülmesi için tarım havzaları
Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir. Bu havzaların faaliyet
ve işleyişi ile ilgili usul ve esasların düzenlenmesine ilişkin
yönetmelik Bakanlık tarafından yürürlüğe konulur.
Kırsal kalkınma
Madde 14- Bakanlık, kırsal alanlarda tarım ve tarım dışı
istihdamın geliştirilmesi, gelirlerin artırılması ve farklılaştırılması,
kadın ve genç nüfusun eğitim ve girişimcilik düzeyinin yükseltilmesine yönelik
tedbirleri alır. Kırsal kalkınma program, proje ve faaliyetlerine ilişkin
düzenlemeleri yapar ve kamu kuruluşları arasında koordinasyonu sağlar.
Kırsal kalkınma program, proje ve faaliyetlerinde; katılımcılık,
tabandan yukarı yaklaşım, yerel kapasitenin geliştirilmesi ve kurumsallaşması
temel ilkelerdir.
Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurulu
Madde 15
- Bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere Tarımsal Destekleme ve
Yönlendirme Kurulu kurulmuştur.
Kurul üyeleri; Tarım ve Köyişleri
Bakanının başkanlığında, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı,
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı müsteşarları ile
Bakan onayı ile belirlenecek Bakanlık genel müdüründen oluşur. Kurul, Bakanın
bulunmadığı durumlarda, Bakanlık müsteşarının başkanlığında toplanır.
Kurul, yılda en az iki kez toplanır. Toplantılardan birinin, yıllık
bütçe kanunu tasarısının hazırlanma döneminde, diğerinin ise bütçe
kesinleştikten sonra yapılması esastır. Kurul gerektiği taktirde, Tarım ve
Köyişleri Bakanının daveti üzerine toplanabilir. Kurul, yıl içerisindeki
uygulamalarla ilgili olarak izleme ve değerlendirmelerde bulunmak ve uygulamaya
dönük tedbirler almak üzere, kamu görevlileri, sivil toplum örgütleri ve özel
sektör kuruluşları temsilcilerinden oluşan “Teknik Komiteler” kurabilir.
Kurul, üye tam sayısının en az üçte ikisinin katılımı ile
toplanır. Kararlar çoğunlukla alınır. Oyların eşit olması durumunda
başkanın oyu ağırlıklıdır.
Kurul gerekli gördüğü her türlü belge ve
bilgiyi kamu, sivil toplum örgütleri ve özel sektör kuruluşları ile gerçek ve
tüzel kişilerden isteyebilir. İstenen bilgiler tam ve doğru olarak, talep edilen
süre içerisinde Kurula verilir.
Kurul ve teknik komitelerin sekretarya
hizmetleri Bakan onayı ile belirlenecek Bakanlık birimi tarafından yürütülür.
Kurulun görevleri
Madde 16 - Kurulun görevleri şunlardır:
a) Her yıl, destekleme programlarının esaslarını ve araçlarını
tespit ederek, bunların bütçe ödenek ihtiyaçlarını belirlemek, ilgili
kuruluşlara teklif etmek ve meri mevzuat çerçevesinde uygulanmasını sağlamak,
b) Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında
gerekli düzenlemeleri yaparak Bakanlar Kuruluna teklif etmek,
c) Kamu
kuruluşlarınca uygulanan destekleme programlarında kuruluşlar arası
koordinasyonu sağlamak.
Desteklemelerin amacı ve ilkeleri
Madde 17- Desteklemelerin amacı; tarım
sektörünün öncelikli problemlerinin çözümüne katkıda bulunmak, uygulanan
politikaların etkinliğini artırmak, sektörün bu politikalara uyumunu
kolaylaştırmaktır. Destekleme politikaları, ekonomik ve sosyal etkinlik ve
verimlilik koşullarını sağlayacak programlarla uygulanır. Ödemeler bütçe
imkanları çerçevesinde ve programların niteliğine bağlı olarak, gerekli denetim
ve kontrollerin tamamlanmasından sonra, yılı içerisinde veya müteakip yıl
ödenir.
Destekleme programlarının belirlenmesinde, aşağıdaki ilke ve
stratejiler dikkate alınır:
a) Tarım politikalarının amaçlarına ulaşılmasına
katkıda bulunması,
b) Avrupa Birliği ve diğer uluslararası taahhütler ile
uyumlu olması,
c) Üreticilerin piyasa koşullarında faaliyetlerini yürütmesi,
d) Kullanılacak kaynağın, adil ve etkin bir şekilde üreticilere yansımasını
sağlayacak yapıda olması,
e) Sözleşmeli üretimi geliştirmesi,
f) Tarımın
alt sektörlerinde dengeli bir dağılım göstermesi.
Destekleme programları
Madde 18- Tarım sektöründe uygulanacak destekleme programları ve bu
programların hedef kitle, bütçe payı, ödeme biçimi ve ödemelerin zamanına
ilişkin düzenlemeler aşağıda gösterilmiştir.
a) Doğrudan gelir desteği:
Üreticilere, tarımsal üretim amacıyla işledikleri araziler için, Kurulun
teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen birim ödeme miktarı
üzerinden doğrudan ödeme yapılır. Ödeme miktarları, üreticilerin tarım
politikaları amaçları ve çevre koruma koşullarına uyumunu kolaylaştırmak üzere
farklı düzeylerde belirlenebilir.
Ödemeler taksitlendirilebilir.
Yıllık bazda, toplam destekleme ödenekleri içerisinde, doğrudan gelir desteği
için ayrılacak pay yüzde kırkbeş oranında uygulanır.
Doğrudan
gelir desteği ödemelerine ilişkin usul ve esaslar, bu Kanunun temel yapısıyla
çelişmeyecek şekilde, her yıl Kurulun tavsiyesi ile Bakanlık tarafından
çıkarılacak uygulama tebliğleri ile belirlenir. Uygulama tebliğleri, ilgili
yılın ilk iki ayı içerisinde yayımlanır. Bakanlık, gerektiğinde ek tebliğler
çıkarabilir.
b) Fark ödeme:
Üreticilere; fark ödemesine esas
ürünlerin üretim bölgeleri itibarıyla geriye doğru son üç yıllık ortalama
verimleri ile üreticilerin bu ürünleri yetiştireceği üretim alanları çarpılarak
bulunacak üretim miktarları üzerinden, müstahsil makbuzu ve benzer belgeler de
dikkate alınarak fark ödemesi yapılır. Söz konusu ödeme, öncelikle arz açığı
olan ürünleri kapsar. Fark ödemesi yapılacak ürünler ile fark ödemesine esas
hedef fiyatlar her yıl Kurulun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından
belirlenir. Hedef fiyatlarla, ürünün üretim maliyeti, yurt dışı ve yurt
içi fiyatları dikkate alınarak tespit edilecek fiyatları
arasındaki fark, fark ödemesi olarak dikkate alınır. Fark ödemesi sisteminden
yararlanmak için müracaat edenlerden üretim yaptığına dair belge istenir.
Yıllık bazda toplam destekleme ödenekleri içerisinde fark ödemeleri için
ayrılacak pay yüzde onüç olarak uygulanır.
c) Telafi edici ödemeler:
Üreticilerin arz fazlası olan ürünlerin
üretiminden vazgeçerek alternatif ürünlere yönelmeleri teşvik edilir.
Üreticilere, arazilerinde alternatif ürünleri yetiştirmelerinden dolayı
karşılaşabilecekleri gelir kayıplarını önlemek üzere telafi edici ödeme yapılır.
Her bir üretici için yapılacak ödeme miktarı, üreticinin alternatif ürünlerin
üretimine ayırdığı arazi miktarı ile birim ödeme miktarının çarpımı suretiyle
hesaplanır. Üreticilerin bir araya gelerek, alternatif ürünlerin işlenmesi ve
pazarlanması için yapacakları yatırımların finansmanı için ek ödemeler
yapılabilir.
Telafi edici ödemelerin ürün kapsamı, ürünler bazında birim
ödeme miktarları, ödeme süreleri ve ek ödeme miktarları her yıl Kurulun teklifi
üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.
Her yıl, toplam
destekleme ödenekleri içerisinde telafi edici ödeme için ayrılacak pay yüzde beş
olarak uygulanır.
d) Hayvancılık destekleri:
Hayvancılık
faaliyetlerinde ırk ıslahı, kaba yem üretiminin artırılması, verimliliğin
artırılması, işletmelerin ihtisaslaşması, işletmelerde hijyen şartlarının
sağlanması, hayvan sağlığı ve refahı, hayvan kimlik sisteminin teşviki,
hayvansal ürünlerin işlenmesi ve pazarlanması ile bunlarla ilgili kontrol, takip
ve standartların iyileştirilmesi ve su ürünlerinin desteklenmesi amacıyla
destekleme tedbirleri alınır.
Hayvancılık
desteklemelerinde, bölge ve iller bazında farklı destekler uygulanabilir ve
hayvancılık destekleri toplamı, toplam tarımsal destek içinde yüzde onikidir.
e) Tarım sigortası ödemeleri:
Üreticilerin, ürünlerini
sigorta ettirmelerini teşvik etmek üzere, sigorta prim bedellerinin bir kısmı
Devlet tarafından karşılanabilir. Her yıl, toplam destekleme ödemeleri
içerisinde, tarım sigortaları prim desteği için ayrılacak pay yüzde beştir.
Tarım sigortasından yararlanacak ürünler ile teminat altına alınacak riskler
Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.
f) Kırsal kalkınma destekleri:
Kırsal gelirlerin artırılması ve
çeşitlendirilmesi, kırsal altyapı, toplulaştırma, tarla içi geliştirme
hizmetleri ve sosyal yapının güçlendirilmesi ile doğal kaynakların korunması ve
geliştirilmesi amacıyla, kırsal toplum kesimlerinin birlikte veya ferdî olarak
yürütecekleri yatırım projelerinin maliyetinin bir kısmı, masraf paylaşma
esasına göre, Devlet tarafından karşılanır. Kırsal kalkınma destekleri
uygulaması Bakanlık tarafından yapılır.
Kırsal yatırımların
desteklenmesinde, köy ve diğer kırsal alanda yaşayan topluma istihdam sağlayıcı
tarımsal ve tarım dışı ekonomik yatırımlara öncelik tanınır. Kırsal kalkınma
destekleri çerçevesinde desteklenecek projeli yatırımlarda; hedef kitle ve yerel
paydaşların katılımı, tabandan yukarı yaklaşım, sürdürülebilirlik, uygun
teknolojilerin kullanılması ve modern işletmecilik sistemlerinin
yaygınlaştırılması ilkelerine uyulması esastır.
Desteklenecek yatırım projelerinin konuları, desteklemelerin proje türleri
bazında hangi oranlarda yapılacağı ve uygulamaya dönük diğer hususlar, Kurulun
teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.
Her
yıl, toplam destekleme ödemeleri içerisinde kırsal kalkınma destekleri için
ayrılacak pay yüzde ondur.
g) Çevre amaçlı tarım arazilerini koruma
programı destekleri:
Erozyon ve olumsuz çevresel etkilere maruz kalan tarım
arazilerinde, işlemeli tarım yapan üreticilerin, arazilerini doğal bitki
örtüleri, organik tarım ve ağaçlandırma için kullanmalarını teşvik etmek üzere,
kendilerine belirli bir süreyi kapsayacak şekilde, çevre amaçlı tarım
arazilerini koruma programı destekleri sağlanır. Ödemeler, Bakanlık ile
üreticiler arasında akdedilecek sözleşmelere dayalı olarak ve birim arazi
üzerinden yapılır. Her bir üretici için yapılacak çevre amaçlı tarım arazilerini
koruma programı destekleri ödemesi, üreticilerin bu program için tahsis
edecekleri arazi miktarı ile birim ödeme miktarının çarpımı ile hesaplanır.
Üreticilerin, bu araziler üzerinde ayrıca çevre koruma tedbirleri almaları da
istenir.
Çevre
amaçlı tarım arazilerini koruma programı destekleri ödemelerinin hangi
arazilerde uygulanacağı, sözleşmelerin kapsamı, ödemelerin süresi ve ödeme
miktarları Kurulun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.
Her yıl, toplam destekleme ödemeleri içerisinde, çevre
amaçlı tarım arazilerini koruma programı destekleri için ayrılacak pay yüzde
beştir.
h) Diğer destekleme ödemeleri:
Araştırma-geliştirme
hizmetleri, pazarlama teşvikleri, özel depolama yardımı, kalite desteği, organik
üretim desteği, imha desteği, ürün işleme desteği, gerektiğinde bazı girdi
destekleri ile tarım havzaları destekleri ve benzer konularda destekleme
araçları kullanılabilir.
Diğer destekleme ödemelerinin payı, yıllık
toplam destekleme ödemeleri içerisinde yüzde beştir.
Tarımsal desteklemelerin uygulama esasları
Madde 19 - Destekleme
ödemelerinde uyulması gereken esaslar şunlardır:
a) Destekleme ödemeleri
bölge, işletme, arazi, ürün, tarım sistemi, sözleşmeli üretim ve çevre gibi
konulardaki öncelikler ve tercihler ışığında farklı miktarlarda verilebilir.
b) Bir tarımsal işletmenin alabileceği azami toplam destekleme miktarı
yıllık olarak belirlenebilir.
c) Tarımsal destekleme araçlarının toplam
tarımsal destekleme bütçesi içindeki payları, gerektiğinde Bakanlar Kurulunca
cari bütçe yılında yüzde yirmibeş oranında artırılabilir veya
azaltılabilir.
d) Destekler üretici örgütleri aracılığı ile ödenebilir.
e) Desteklenecek ürünlerin ve destekleme ödeme miktarının belirlenmesinde
kalite, standart ve sağlık kriterleri dikkate alınır.
f) Üreticilere
yapılacak her türlü destekleme ödemelerinde, entegre idare ve kontrol sistemi
kullanılır.
g) Çiftlik muhasebe veri ağı kayıtlarına ait bilgiler
kontrol ve istatistiki amaçlı olarak kullanılabilir, ancak ifşa edilemez.
Bu hükme uymayanlar için genel hükümler uygulanır.
Tarımsal desteklemelerin finansmanı
Madde 20- Tarımsal destekleme programlarının finansmanı, bütçe
kaynaklarından ve dış kaynaklardan sağlanır.
Haksız ödemelerin geri
alınması ve hak mahrumiyeti
Madde 21- Haksız yere yapılan destekleme
ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen
gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte
geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan belge veya belgeleri
düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde
müştereken sorumlu tutulurlar.
Bu Kanunla belirlenen destekleme
ödemelerinden, idari veya kişisel hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan
ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl
süreyle, hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar.
Geçici
Madde 1 – 2004 yılı doğrudan gelir desteği uygulamasının 2005 ve 2006 yıllarında
yapılacak ödemeleri, 2004 yılında yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun
olarak yapılır.
Doğrudan gelir desteğinin 2005 yılı uygulaması ve
ödemeleri, aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde; bu Kanunun yayımlanmasını
müteakip üç ay içerisinde Bakanlıkça yayımlanacak uygulama tebliği hükümlerine
göre yürütülür.
a) Meyve ve sebze alanları, çayır ve mera alanları,
orman emvali ürün alanları ve çevre amaçlı tarım arazileri korunması projesi
kapsamında çevresel yönden hassas olduğu belirlenen alanlar dışında kalan
alanlarda bitkisel üretim faaliyetlerinde bulunan ve başvuru tarihi itibarıyla
onsekiz yaşını doldurmuş ve/veya ergin gerçek kişi çiftçilere, cari yılda üretim
yapmaları ve bu üretimlerine ilişkin gerekli bilgileri Bakanlığa beyan ederek,
çiftçi kayıt sistemine dahil olmaları şartıyla, doğrudan gelir desteği ödemeleri
yapılır. Bitkisel üretim faaliyetlerinde bulunan, ancak çiftçi kayıt sisteminde
yer almayan çiftçiler, doğrudan gelir desteği ödemesinden
yararlandırılmaz.
b) Çiftçi kayıt sisteminde yer alan bilgiler,
çiftçilerin kendi beyanlarına dayanır ve Bakanlığın gerekli tespitlerinden sonra
kesinleşir. Doğrudan gelir desteği ödemesinden yararlanmak isteyen çiftçiler,
tarım arazilerinin bulunduğu yerdeki tarım ilçe (merkez ilçe ise il)
müdürlüklerine başvurur. Bu başvurular için çiftçilere, uygulama tebliğinin
yayımını müteakip en az üç aylık bir süre tanınır. Bu süre içerisinde başvuruda
bulunmayan çiftçiler için ek süre verilmez.
Ödemelerden yararlanacak
çiftçilerin, kendi mülkiyetlerinde bulunan veya kiralama usulleriyle edindikleri
araziler üzerinde, bitkisel üretim faaliyetiyle iştigal etmeleri koşulu aranır.
Bu başvurular üzerine ve gerekli incelemelerden sonra bitkisel üretim
faaliyetlerinde bulunduğu tespit edilen çiftçiler, çiftçi kayıt sistemine dahil
edilir.
c) Bakanlık önce, kayıtlı çiftçilerin işlediği tarım arazisi miktarlarını
kesinleştirir. Her bir çiftçi için ödenecek miktar, o çiftçinin işlediği arazi
miktarı ile uygulama tebliğinde belirlenen birim ödeme miktarının çarpımı ile
hesaplanır. Ödeme miktarı, kullanılan tarımsal üretim teknikleri ve il/ilçelerin
sosyo- ekonomik gelişmişlik gruplarına göre farklı düzeylerde belirlenebilir.
Ödemeye esas arazi büyüklükleri ve miktarı uygulama tebliğlerinde
belirlenir.
Doğrudan gelir desteği ödemelerine; başvuru yapan çiftçilere
ait bilgilerin, bilgi işlem merkezindeki kayıt sistemine girişinin il ve
ilçelerde tamamlanmasını, ön denetiminin ve kontrollerin bitirilmesini
müteakiben Bakanlık tarafından başlanır.
d) Doğrudan gelir desteği
ödemeleri için gerekli finansman bütçenin ilgili harcama kalemine tahsis edilen
ödeneklerden karşılanır. Ödemeler, Bakanlık tarafından ilgili bankaya/bankalara
kaynak aktarılmasını müteakip, il/ilçe müdürlüklerince çiftçi kayıt sisteminden
alınan onaylı İcmal 1’ler üzerinde yer alan miktara göre, ilgili banka/bankalar
aracılığıyla, nakden veya hesaben, doğrudan çiftçilere yapılır. Ödemelere
ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık ve ilgili banka/bankalar arasında yapılacak
protokolle belirlenir.
Geçici
Madde 2 - Entegre idare ve kontrol sistemi oluşturuluncaya kadar üreticilere
yapılacak bitkisel üretimle ilgili destekleme ödemelerinde çiftçi kayıt sistemi
esas alınır.
Çiftçi kayıt sistemine başvuru sırasında istenecek belgeler
ile başvuruların kabulü, kontrollerin yapılması ve sistemin oluşturulmasına
ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından yayımlanacak uygulama tebliğlerinde
belirtilir. Başvurular, tebliğin yayımından yıl sonuna kadar yapılabilir. Ancak,
herhangi bir destekleme ödemesinden faydalanabilmek için, söz konusu uygulamanın
başvuru süresi içinde çiftçi kayıt sistemine kaydolunması esastır.
Geçici Madde 3- Çiftçilere yapılan doğrudan gelir desteği ödemeleri için
çiftçi kayıt sistemi oluşturulması amacıyla, ilgililerin isteği üzerine tarım
arazilerinin veraset, intikal ve cins tashihi işlemleri için; veraset ve intikal
vergisi, tapu harcı, döner sermaye ücreti ve her türlü vergi ve
kesintiler bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıllık süre
içinde alınmaz. Veraset,intikal ve cins tashihi yaptırmayan üreticiler tarımsal
desteklerden istifade edemezler.
Geçici Madde 4-Bu Kanunun uygulanması
ile ilgili usul ve esasları belirleyen yönetmelikler, bu Kanunun yürürlüğe
girmesini müteakip bir yıl içerisinde yürürlüğe konulur.
Yürürlük
Madde 22 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 23 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|
TARIM
KANUNU TASARISI