|
22 Eylül 2005 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 25944
Hazine
Müsteşarlığından:
Tarım
Sigortaları Uygulama Yönetmeliği
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu
Yönetmeliğin amacı, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu çerçevesinde
akdedilecek tarım sigortası sözleşmelerinin tabi olacağı esaslar ile Tarım
Sigortaları Havuzu ve Havuzun işletilmesini üstlenen Şirketin denetlenmesine
ilişkin esasların belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2 — Bu
Yönetmelik, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında akdedilecek tarım
sigortası sözleşmelerinin tabi olacağı esaslar çerçevesinde, sigorta poliçeleri,
tarife ve talimatlar, sigorta ettirenin bilgilendirilmesi, sözleşmelere ilişkin
bilgilerin toplanması ve hasar tespiti; Tarım Sigortaları Havuzu ile Havuzun
işletilmesini üstlenen Şirketin denetlenmesine ilişkin esaslar çerçevesinde, ana
sözleşme, teşkilat, hisse edinimi, birleşme ve devir, reasürans ve retrosesyon ile raporlamaya ilişkin hususları
kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu
Yönetmelik 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanununun 18 inci
maddesine dayanarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu
Yönetmelikte geçen;
Bakan: Hazine Müsteşarlığının bağlı
bulunduğu Bakanı,
Müsteşarlık: Hazine
Müsteşarlığını,
Sigortacı: 21/12/1959 tarihli ve
7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde tarım sigortaları alanında
faaliyette bulunan sigorta şirketlerini,
Tarım sigortaları: 5363 sayılı
Tarım Sigortaları Kanununda kapsama alınan sigortaları,
Havuz: Tarım Sigortaları
Havuzunu,
Kurul: Tarım Sigortaları Havuzu
Yönetim Kurulunu,
Şirket: Havuzun işletilmesini
üstlenen şirketi,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Sigorta
Sözleşmelerine İlişkin Hükümler
Poliçe verme
yükümlülüğü
Madde 5 — Sigortacı
sigorta sözleşmesi gereğince, sigorta ettirene, sözleşmede yer alan tarafların
haiz olduğu hak ve borçları gösteren bir sigorta poliçesi vermek
zorundadır.
Sigorta poliçeleri, Müsteşarlık
tarafından onaylanacak genel şartlar ile 7 nci maddede
belirtilen tarife ve talimatlara uygun olarak Havuz tarafından
hazırlanır.
Okunaklı bir biçimde basımı
yapılacak genel şartlar, poliçeyle birlikte sigorta ettirene
verilir.
Sigorta ettirenin
bilgilendirilmesi
Madde 6 — Sigorta
sözleşmelerinin akdedilmesinde, sigortalının bilgilendirilmesi esastır.
Sigortalının bilgilendirilmesi amacıyla Havuz tarafından hazırlanacak ve ikinci
fıkrada asgari içeriği belirtilen bir bilgilendirme kitapçığı, poliçeyle
birlikte sigorta ettirene verilir.
Sigorta ettirene imza karşılığında
verilecek bilgilendirme kitapçığında;
a) Devlet tarafından sağlanacak
prim desteğine,
b) Primin ödenme şekli ve
ödenmemesinin sonuçlarına,
c) Uygulanacak
muafiyetlere,
d) Teminat kapsamında ve kapsam
dışında bulunan hallere,
e) Sözleşme çerçevesinde sigorta
ettirenin hak ve yükümlülüklerine,
f) Hasar anında yapılması gereken
hususlara
ilişkin bilgilere yer
verilir.
Sigortacı, üreticileri sigorta
sözleşmesi yapmak için davet veya teşvik amacıyla gerçeğe aykırı, yanıltıcı veya
aldatıcı beyan ve tahminde bulunamaz; her çeşit tarife, broşür, izahname ve diğer belgeler ile reklam ve ilanlarını,
taahhütleriyle sigorta ettirene sağlayacakları hak ve menfaatlerin sınır ve
kapsamı dışında bir anlayışa mahal verecek şekil ve surette
düzenleyemez.
Sigortacının acenteleri de
yukarıdaki fıkra hükmüne uygun hareket etmek zorundadır.
Sözleşme süresi içinde, sözleşmede
yer alan tarafların hak ve yükümlülüklerini etkileyebilecek hususların sigortacı
tarafından ilgililere yazılı olarak bildirilmesi
zorunludur.
Tarife ve
talimatlar
Madde 7 — Tarım
sigortası sözleşmelerinde uygulanacak tarife ve talimatlar, Kurul tarafından
belirlenerek Bakan onayına sunulur.
Tarifede belirlenecek sigorta
priminin 5363 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi çerçevesinde Devlet tarafından
sağlanacak prim desteği haricinde kalan kısmı ile sigorta sözleşmesine, bedeline
veya primine ilişkin olarak mevcut ve ileride konulabilecek vergi ve diğer
yükümlülükler sigorta ettiren tarafından ödenir.
Sigorta priminin ikinci fıkra
uyarınca sigorta ettirenin sorumluluğunda bulunan kısmının peşin ödenmesi
esastır. Primin taksitle ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde, taksit tutarları
ve vadeleri poliçeyle birlikte yazılı olarak sigorta ettirene verilir veya
poliçeye yazılır.
Tarifede, sigortacının meydana
gelen zararın sigorta bedelinin belirli bir oranını veya miktarını aşmayan
kısmını tazmin etmeyeceği şeklinde tenzil-i muafiyet belirlenebilir. Muafiyet
oranı, kuraklık riski için % 10’u, diğer riskler için % 5’i aşamaz. Muafiyet
oranı poliçede belirtilir.
Bu maddede belirtilen muafiyetin
yanısıra ayrıca sigorta ettirenle müşterek sigorta
yapılamaz.
Sigortacıya, düzenlediği poliçeler
çerçevesinde tahsil ettiği primler üzerinden % 15 oranında komisyon ödenir.
Sigortacıya ayrıca, Kurul
tarafından belirlenecek esaslar dahilinde, % 5 oranını aşmayacak şekilde teşvik
komisyonu ödenebilir.
Sigortacı bir hafta içinde tahsil
ettiği primlerin komisyon, vergi ve diğer yasal yükümlülükler düşüldükten sonra
kalan kısmını, primlerin tahsilini takip eden haftanın son iş gününe kadar
Havuza aktarmak zorundadır.
Merkezi veri
tabanı
Madde 8 — Havuz
nezdinde, tarım sigortaları ile ilgili poliçe,
ekspertiz ve hasar bilgilerinin toplanarak; iller, teminat verilen riskler ve
teminat türüne göre hasar bilgilerinin sorgulanmasına ve raporlanmasına imkan
sağlaması, denetim ve gözetime esas veri oluşturulması amacıyla bir merkezi veri
tabanı oluşturulur.
Merkezi veri tabanını oluşturan
bilgi, yazılım ve donanımın sahipliği ve her türlü hakkı Havuza aittir. Bu
bilgilerden kendilerine ait olanlar ile genel istatistiki nitelikte olanlara; sigortacı, acenteler ve
sigorta hasar eksperlerinin erişim hakkı saklıdır.
Merkezi veri tabanının günlük iş ve
işlemlerinin yürütülmesinden Şirket sorumludur. Bu amaçla Şirket yeteri kadar
programcı ve diğer teknik personel istihdam eder. Merkezi veri tabanındaki
bilgilere erişim hakkı bulunanlar ve teknik personel, genel nitelikli bilgiler
ile kamuoyuna açıklanmasında sakınca görülmeyenler haricindeki bilgileri
başkalarına veremez ve açıklayamaz.
Sigortacı, 5363 sayılı Kanun
kapsamında akdettiği sözleşmelere ilişkin bilgileri, sözleşmenin akdedildiği
günü takip eden gün sonuna kadar merkezi veri tabanına
aktarır.
Sigortacıya yapılan hasar ihbarları
ve sigortacı tarafından yapılan tazminat ödemelerine ilişkin bilgiler, hasar
ihbarının veya tazminat ödemesinin yapıldığı günü takip eden gün sonuna kadar
merkezi veri tabanına aktarılır.
Merkezi veri tabanında toplanan
bilgiler aylık olarak, en geç bir sonraki ay sonuna kadar Kurul tarafından
Müsteşarlığa bildirilir.
Hasar tespiti
Madde 9 — 5363
sayılı Kanunun 9 uncu maddesine göre risk inceleme ve hasar tespitinde görevli
kılınan kişiler, Müsteşarlık veya yetkili kılacağı bir kurum nezdindeki sigorta hasar eksperleri siciline kaydolmak
amacıyla aşağıdaki belgelerle birlikte Müsteşarlığa
başvurur:
a) Nüfus cüzdanının ve öğrenim
belgesinin noter onaylı örneği,
b) Düzenleniş tarihi altı aydan
eski olmayan ikametgah belgesi,
c) Düzenleniş tarihi altı aydan
eski olmayan ve arşiv kaydını da içeren adli sicil
belgesi,
d) İflas veya konkordato ilan
edilmediğine dair belgeler,
e) Son altı ay içinde çekilmiş beş
adet vesikalık fotoğraf.
Gerekli belgeleri tamamlayarak
birinci fıkrada belirtilen sicile kaydolunanlara "Tarım Sigortaları Havuzu
Eksperlik Belgesi" verilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Denetime
İlişkin Hükümler
Ana
sözleşme
Madde 10 — Şirket
ana sözleşmesi 5363 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak düzenlenmek
zorundadır. Hazırlanacak ana sözleşme, Müsteşarlığın onayına
sunulur.
Şirket ana sözleşmesinin
değiştirilmesinde Müsteşarlığın uygun görüşü alınır. Müsteşarlıkça uygun
görülmediği takdirde, değişiklik tasarıları Şirket genel kurulu gündemine
alınamaz ve görüşülemez. Sicil memuru, Müsteşarlığın uygun görüşü olmaksızın ana
sözleşme değişikliğini Ticaret Siciline kaydedemez.
Teşkilat
Madde 11 — Şirket
yönetim kurulu üyesi, denetçi, genel müdür, genel müdür yardımcıları ile
şirkette imza yetkisini haiz olarak çalıştırılacak kişilerin 7397 sayılı Kanunun
2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde
belirtilen nitelikleri taşımaları gereklidir.
Şirket yönetim kurulu üyesi, denetçi, genel
müdür ve genel müdür yardımcılarında, birinci fıkrada belirtilen hususlara
ilaveten 7397 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci
fıkralarında belirtilen niteliklerin bulunması şartı
aranır.
Şirket yönetim kurulu üyeliği ve
denetçiliğe atananlar, birinci fıkrada belirtilen nitelikleri sahip olduklarını
gösterir belgelerle birlikte göreve başladıkları tarihten itibaren 1 ay içinde
Müsteşarlığa bildirilir. Şirket genel müdür ve genel müdür yardımcılığı görevine
atanacakların atamalarının yapılmasından önce Müsteşarlığın uygun görüşü
aranır.
Hisse edinimi, birleşme ve
devir
Madde 12 — Bir
gerçek veya tüzel kişinin Şirketin paylarını edinmesi; Şirketin başka bir tüzel
kişiyle birleşmesi, aktif ve pasifleriyle başka bir tüzel kişiye devrolunması Müsteşarlığın iznine
tabidir.
İşletme bedeli
Madde 13 —
Şirkete, Havuz tarafından tahsil edilen primler üzerinden belirli bir oranda
işletme bedeli ödenir.
Kurul tarafından belirlenecek
işletme bedeli, tahsil edilecek primler üzerinden yıllık
olarak;
a) 0 – 100 milyon YTL için %
2’den,
b) 101 – 200 milyon YTL için %
1,5’den,
c) 201 – 400 milyon YTL için %
1,2’den,
d) 400 milyon YTL’den fazlası için % 1’den
fazla olamaz.
Faaliyet raporu ve mali
tablolar
Madde 14 —
Şirket, 5363 sayılı Kanun kapsamında yürüttüğü faaliyetleri her ay itibarıyla
ilgili olduğu ayı takip eden ay sonuna kadar rapor halinde Müsteşarlığa
bildirir. Şirketin faaliyet sonuçlarına ilişkin olarak ayrıca yıllık rapor
düzenlenir.
Şirket, bilanço ile kâr ve zarar
cetvellerinin denetçilerce onaylanmış birer örneğini, Şirket genel kurulunca
onaylanış tarihinden itibaren 1 ay içinde ve yurt çapında basımı ve dağıtımı
yapılan günlük 2 gazetede ilan etmek ve bunlarla birlikte Şirket yönetim kurulu
ve denetçi raporlarının birer örneğini Müsteşarlığa iletmek
zorundadır.
Reasürans ve retrosesyon
Madde 15 —
Şirket, Havuz tarafından üstlenilen risklerin transferi amacıyla ulusal ve
uluslararası sigorta, reasürans, sermaye ve benzeri piyasalardan sigortacılık
tekniğinin gerektirdiği şekilde ve yeterli düzeyde koruma temin etmek amacıyla
yerli veya yabancı kuruluşlarla Havuz adına yaptığı reasürans anlaşmalarının
birer örneğini, anlaşmanın yapılış tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde
Müsteşarlığa iletir.
Sigortacılar tarafından bir sonraki
yıla ilişkin olarak Havuza yöneltilen retrosesyon
talepleri, içinde bulunulan yılın 1 Aralık tarihine kadar her bir sigortacıya
ilişkin bilgiler ayrı tablolarda düzenlenmek suretiyle Müsteşarlığa bildirilir.
Müsteşarlık, hangi sigortacıların
retrosesyon alabileceklerine ilişkin kuralları
belirler.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Son
Hükümler
Yürütme
Madde 16 — Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürürlük
Madde 17 — Bu
Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan
yürütür.
| 
TARIM SİGORTALARI UYGULAMA YÖNETMELİĞİ