BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

            Amaç:

            Madde 1- Bu Yönetmelik, 12.04.1991 tarih ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 1 inci maddesinde yazılı terör eylemleri nedeni ve etkisiyle;

            a) Şehit olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların daha sonra evlenmemiş eşlerinin veya çocuklarından birisinin, yoksa kardeşlerinden birisinin,

            b) Çalışamayacak derecede malül olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların varsa eşlerinin veya çocuklarından birisinin, yoksa kardeşlerinden birisinin

            c) Malül olup da çalışabilir durumda olanların, hangi esaslar çerçevesinde istihdam edilebileceklerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.

            Kapsam:

            Madde 2- Genel, katma ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar ile mahalli idareler ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan her nevi teşebbüs veya bağlı ortaklıklar dışındaki 50 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerleri ve bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.

            Dayanak:

            Madde 3- Bu Yönetmelik, 12.04.1991 tarih ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa, 13.11.1995 tarih ve 4131 sayılı Kanunla eklenen Ek 1 inci madde hükümlerine göre hazırlanmıştır.

            Tanımlar:

            Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

            Komisyon: İllerde Valinin veya yardımcısının başkanlığında, İl Jandarma Komutanı, İl Emniyet Müdürü veya temsilcileri ile ilgili kamu kurumu ve kuruluşunun en üst amirinden, ilçelerde Kaymakamın başkanlığında İlçe Jandarma Komutanı, İlçe Emniyet Müdürü veya İlçe Emniyet Amiri ve ilgili kamu kurum ve kuruluşunun en üst amirinden oluşan komisyonu,

            Durum Belgesi: Bu Yönetmelik esaslarına göre istihdam edilecek kişilerin durumlarını kanıtlayan ve Komisyon tarafından tanzim edilen belgeyi,

            ifade  eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

            Yükümlülük:

            Madde 5- İşverenler; 50 veya daha çok daimi işçi çalıştırdıkları işyerlerinde, %2 oranında şehit olan veya çalışamayacak derecede malül bulunan kamu görevlileri ile er ve erbaşların varsa eşlerini, yoksa çocuklarından birisini, çocukları da yoksa kardeşlerinden birisini veya malül olup da çalışabilir durumda olanları istekleri halinde çalıştırmakla yükümlüdürler.

            Bu şekilde çalıştırılacak olanların sayısının belirlenmesinde, yarıma kadar olan kesirler dikkate alınmaz. Yarım ve daha çok olanlar tama çıkarılır.

            Aynı il sınırları içinde birden çok işyeri bulunan işverenlerin çalıştırmakla yükümlü oldukları bu kişilerin sayısı, toplam daimi işçi sayısına göre hesaplanır.

            Kurumun Aracılığı:

            Madde 6- İşverenler, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca çalıştırmak zorunda oldukları kimseleri, yükümlülüğün doğmasından itibaren bir ay içinde, işyerlerinin bulunduğu bölgedeki Kurum ünitelerinden istemek zorundadırlar.

            Ancak, Kurum aracılığı olmadan bu kimseleri işe alan işverenler durumu en geç bir ay içinde Kuruma bildirmek, tescil ettirmek koşuluyla bu Yönetmelikten doğan çalıştırma yükümlülüklerini yerine getirmiş sayılırlar.

            Başvuruda Bulunabilecekler:

            Madde 7- Başvurularda çalışabilir durumdaki malülün kendisi, şehit veya çalışamayacak durumdaki malülün eşi, eşinin olmaması veya talepte bulunmaması halinde çalışmayan çocuklardan birisi, çocukları da yoksa veya yaşları itibariyle çalışamayacak durumda iseler çalışmayan kardeşlerden birinin talebi esas alınır.

            Şehit veya çalışamayacak durumdaki malülün çocuklarından birinin başvurusu halinde varsa eşinin ve diğer çalışabilir durumdaki çocuklarının, kardeşlerden birinin başvurusu halinde ise, varsa eşinin ve çalışabilir durumdaki çocuklarının ve diğer kardeşlerinin hak sahipliğinden feragat ettiklerine dair dilekçeleri alınır. Eşlerin başvurusu halinde diğerlerin dilekçesi aranmaz.

            Şehit veya malül ailesinden yalnızca bir kişi bu haktan yararlanabilir.

            Başvuru Yeri:

            Madde 8- Bu Yönetmelik hükümlerinden yararlanmak isteyen şehit veya çalışamayacak derecede malül olanların yakınları ile malül olup da çalışabilir durumda olanlar, Ek-1’deki İş İstek Formu ile ikamet ettikleri il veya ilçelerdeki mülki idare amirlerine başvururlar. Malül olup da çalışabilir durumda olanlar, çalışma güçlerini hangi oranda yitirdiklerini ve ne  tür işlerde çalışabileceklerine ilişkin sağlık kurulu raporunu da başvuru talebi ile birlikte vermekle yükümlüdürler. Başvurular Komisyonca incelenerek müracaat sahibinin istihdam edilip edilmeyeceğine karar verilir. İstihdam edilmesine karar verilenler için düzenlenecek Ek-2’deki “Durum Belgesi” ile malül olup da çalışabilir durumda olanların sağlık kurulu raporu Kuruma gönderilir.

            Kurum; Komisyonca gönderilen başvuruları kendi grupları içerisinde meslekli ve mesleksiz ayrımı ile kaydeder.

            Bu Yönetmelik kapsamına girenlerin, şehitlik veya malüllük halinin meydana geldiği tarihten itibaren 5 yıl içerisinde başvuruları gereklidir. Bu süre içerisinde yapılmayan başvurular dikkate alınmaz.

            Ancak, şehitlik veya malüllük halinin meydana geldiği tarih itibariyle istihdam edilebilecek, başka hak sahibi bulunmaması ve çocuklarının yaşının küçük olması durumunda yukarıdaki süre, çocukların 18 yaşına girdikleri tarihten itibaren başlar.

            Yönetmeliğni yürürlük tarihinden önce meydana gelen olaylar için bu süre, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar. 

            Talep ve Gönderme:

            Madde 9- İşverenler, çalıştırmakla yükümlü bulundukları bu Yönetmelik kapsamındaki kişileri Kurumdan isterler. Çalıştırma yükümlülüğünün gerçekleştirilmesini olanaksız kılacak şekilde talep konuları ileri sürülemez.

            İşe göndermede müracaat tarihi ve dağıtımda hakkaniyet ilkesi esas alınır. Ancak, Kurum aşağıdaki öncelik sırasını da gözününde bulundurabilir.

a)    Çalışabilir malüllerden kendi imkanları ile iş bulanlar,

b)    Eğitim daha yüksek olanlar veya mesleği bulunanlar,

c)    İşe alıştırma (Rehabilitasyon) uygulamasına tabi tutulmuş olanlar,

d)    Aile üyelerinden hiçbirinin herhangi bir işte çalışmayanlar,

e)    Öğrenim çağında çocuğu bulunanlar.

            Kurum, talepte bulunulan her açık iş için Kurumda kayıtlı en az üç kişiyi, niteliklerini belirten listelerle birlikte on beş gün içinde işverene gönderir.

            İşverenler, gönderilen bu kişilerden işe alınan ve alınmayanları, alınmama gerekçeleri ile birlikte onbeş gün içinde Kuruma bildirmek zorundadırlar.

            İşverence talebin ilk gönderilen kişiler arasından karşılanamadığının bildirilmesi veya bu durumun Kurumca belirlenmesi halinde ikinci kez gönderme yapılır. İşverenlerin talepleri halinde Kurum ünitesinde bu Yönetmelik kapsamında kayıtlı olanların mesleklerini de içeren liste gönderilir. İşveren ikinci kez gönderilenler ya da listede yer alanlar arasından seçim yapmak ve istihdam etmek zorundadır.

            Malüllerin Çalıştırılabilecekleri İşler:

            Madde 10- Malül olup da çalışabilir durumda olanlar, sağlık kurulu raporunda gösterilen, fiziksel ve ruhsal durumlarına uygun, malüllük derecelerini yükseltmeyecek hafif işlerde çalıştırılırlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Denetim, Yönetmelik Hükümlerine Uymayan İşverenler Hakkında Yapılacak İşlemler

            Denetim:

            Madde 11- İşyerleri; şehit olan veya çalışamayacak derecede malül bulunan kamu görevlileri ile er ve erbaşların yakınları veya malül olup da çalışabilir durumda olanların çalıştırılması yükümlülüğü bakımından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığınca denetlenir.

            İşyerleri ile ilgili Kurum kayıtları her yıl en geç Kasım ayının sonuna kadar yıllık program da dikkate alınmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderilir.

            Yukarıdaki fıkralarda yer alan hükümler, yurt emniyeti için gerekli maddeler imal olunan işyerlerinden, Askeri İşyerleriyle Yurt Emniyeti İçin Gerekli Maddeler İmal olunan işyerlerinin Denetim ve Teftiş Hakkında Tüzük’ün 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamında bulunanlar hakkında da uygulanır

            Aykırı Davranışlar:

            Madde 12- Terör eylemleri nedeniyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malül bulunan kamu görevlileri ile er ve erbaşların yakınlarını veya malül olup da çalışabilir durumda olanları çalıştırmayan işverenler hakkında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca  çalıştırmadığı kişi başına ve çalıştırmadığı her ay için sanayi kesimindeki 16 yaşından büyük işçilere uygulanan asgari ücretin aylık bürüt tutarının 10 katı para cezası uygulanır

            Bu Yönetmelikte öngörülen idari nitelikteki para cezaları gerekçesi belirtilmek suretiyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürünce verilir

            İdari nitelikteki para cezaları ilgililere usulüne göre tebliğ edilir. Bu para cezalarına karşı tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Verilen idari nitelikteki para cezaları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mahalli mal memurluklarınca tahsil olunur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

           Koordinasyon:

            Madde 13- Kurum, bu Yönetmelik hükümleri gereğince işe yerleştirdiklerini istihdam edildikleri işyeri ünvanları ve adresleri ile birlikte İçişleri Bakanlığına bildirir.

            İşverence Tutulacak Kayıtlar:

            Madde 14- İşverenler, bu Yönetmelik hükümlerine göre çalıştırdıkları kişilerin kimliklerini, işe alındıkları tarihleri, verilen ücretleri gösteren kayıtları düzenli olarak tutmak zorundadırlar.

            İşten Ayrılanların Bildirilmesi:

            Madde 15- İşverenler bu Yönetmelik kapsamında olup da işe yerleştirilen, daha sonra herhangi bir nedenle hizmet akdi sona eren veya işten ayrılanları, bir ay içerisinde ayrılma nedenleri ile birlikte Kuruma bildirmek zorundadırlar.

            İşe yerleştirilenlerden 25.08.1971 tarih ve 1475 sayılı İş Kanununun 17 nci maddesinin II nci bendinde belirtilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri nedeniyle hizmet akitleri fesh edilenler, Kurumca yeniden değerlendirmeye tabi tutulmazlar.

            Kayıtların Saklanması:

            Madde 16- Bu Yönetmelik hükümleri gereğince Kuruma kaydedilenler, son işlem tarihinden itibaren iki yıl süre ile işleme tabi tutulurlar. Bu sürenin dolması veya kişilerin iş çağrısına geçerli mazeretleri olmaksızın 3 kez uymamaları ya da gönderildikleri işyerleri ile ilişki kurmamaları halinde talepleri işlemden kaldırılır.

            Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte, şehit olan veya çalışamayacak derecede malül olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların yakınlarını veya malül olup da çalışabilir durumda olanları istihdam eden işverenlerin çalıştırdıkları bu kimseler, %2’lik kontenjan hesabında dikkate alınır.

            Yürürlük:

            Madde 17- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Yürütme:

            Madde 18- Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

 

EK:1

İŞ İSTEK FORMU						FOTOĞRAF
ŞEHİT VEYA MALÜLÜN ADI SOYADI VE KURUMU:
İLK MÜRACAAT MAKAMI:			ŞEHİT VEYA MALÜLE YAKINLIK DERECESİ:				Bu Bölüm Kurum Tarafından Doldurulur
SOYADI               :			ÖĞRENİM DURUMU     :				‘      ‘
ADI                     :			MESLEĞİ     :				‘      ‘      ‘
BABA ADI           :			SAKATLIĞI VARSA ÖZELLİĞİ    :				‘
DOĞUM YERİ    :			KULLANDIĞI VASITA VEYA ALET  :				‘      ‘      ‘
DOĞUM TARİHİ:          Gün     Ay     Yıl                                           ........./........./..........			NÜFUSA KAYITLI OLDUĞU İL                     : İLÇE               :				‘   ‘ ‘   ‘  ‘  ‘
CİNSİYETİ           :        Erkek        Kadın                                             ‘          ‘			Kütük No:	Cilt No:	Sayfa No:
MEDENİ HALİ:              Evli             Bekar                                             ‘            ‘                                             Boşanmış    Dul                                              ‘          ‘			İKAMET ADRESİ:
ÇALIŞTIĞI İŞYERİ:     Kendi            Kamu                                             ‘            ‘                                              Özel           İşsiz                                              ‘          ‘							‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘
ASKERLİK DURUMU:  Yaptı    Yapmadı                                                    ‘          ‘                                              Muaf       Tecilli                                              ‘          ‘			İL                   : İLÇE             :
VARSA BAĞLI OLDUĞU SOSYAL GÜVENLİK KURUMU:      SSK     ‘                      Em.San. ‘Bağ-Kur ‘   SİCİL NUMARASI       :			ÇALIŞMAK İSTEDİĞİ İLLER      : 1. 2. 3. 4, 5.				‘   ‘ ‘   ‘  ‘  ‘
SABIKASI VARMI?                                        :    Var  ‘    Yok    ‘ (Varsa Belge Eklenecek)
BAKMAKLA MÜKELLEF OLDUĞU KİŞİLER
ADI SOYADI	CİNSİYETİ	DOĞUM TARİHİ DOĞUM YERİ	YAKINLIK DERECESİ	ADI SOYADI	CİNSİYETİ		DOĞUM TARİHİ DOĞUM YERİ	YAKINLIK DERECESİ