|
26.04.2004
Tolga OKTAY
Banka Müfettişi
Tolgay2001@yahoo.com
EMERGING MARKETS & FED
ABD’de yayımlanan son ekonomik veriler ABD ekonomisinden kaynaklanan ve 1-3 yıla yayılabilecek bir faiz yükselişinin görülebileceğini; sözkonusu durumun global çapta ve özellikle de gelişmekte olan piyasalar üzerinde kaçınılmaz etkilerinin olabileceğini işaret etmektedir.
Tüm dünyada özelliklede gelişmekte olan piyasalarda neredeyse tek bakılan veri durumuna gelen ABD ekonomisi ve İstihdam Verileri (Payroll) geçtiğimiz günlerde açıklandı. Açıklanan veriler beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, ABD ekonomisi martta 308 bin istihdamla son dört yılın en yüksek rakamını yakaladı. Bu çıkış Nisan/2000’den bu tarafa ABD'de sağlanan en yüksek istihdam rakamı oldu. Verilere göre istihdamın 230 bini hizmetler sektöründe eğitim, sağlık gibi alanlardan, 78 bini sanayiden sağlandı. Açıklanan veriler USD’nin Euro karşısında değerlenmesine yardımcı olurken, Nisan başında 1.24 seviyelerinde olan parite 1.20 – 1.22 aralığına geri döndü. Bilindiği üzere ABD ekonomisi büyüme sağlıyor; ancak istihdam yaratmada sıkıntı yaşıyordu. Önceki dönemlerde açıklanan istihdam verileri düşük değerlerde kalıp da, FED’in faiz arttırımını gelecek yıllara sarkıtacağı beklentisi EURO’ya yaramıştı. Şimdi durum hemen hemen aksi yönde gelişme göstermektedir. ABD ekonomisinin istihdam yaratmadaki becerisi sağlıklı bir çizgiye oturduğu vakit kısa vadeli dolar cinsi faizlerde yükseliş yaşanması kaçınılmaz olacak; bu da Türkiye’nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan piyasalar üzerine olumsuz etkiler yapacaktır.
Sonuç;
En kötümser yaklaşımla bile faiz yükselişinin başkanlık seçimlerinden (Kasım/2004) bile önce olabileceğini kabullenerek, faiz artışının hızlı ve sürekli olması durumunda hangi seviyeye kadar gidebileceğini ve bu durumun gelişmekte olan ülkelere daha da önemlisi Türkiye ekonomisine nasıl yansıyacağını kestirmeye çalışmak olacaktır. Kısa vadeli faizin 2006 yılı sonuna kadar %3.5 düzeyine yükseleceği yani 2.5 puanlık bir artış göstereceğini de hesaba katarak; Dolar cinsi Döviz Tevdiat Hesaplarında artış görülebileceğini, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye girişlerinde gerileme olabileceğini ve bu sermaye kuraklığının da sırasıyla İMKB; Eurobond ve DİBS piyasasına olumsuz etkilerinin olacağını unutmamak gerekmektedir.
| 
EMERGING
MARKETS & FED