4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun Cezalar başlıklı birinci bölümünün 26 ncı maddesinde, hangi hallerde para cezası uygulanacağı, 27 nci maddesinde, ceza uygulamasının nasıl yapılacağı, 28 inci maddesinde, suç ve ceza tutanaklarının Maliye Bakanlığının görüşü alınarak hazırlanacak Yönetmelikle düzenleneceği, 29 uncu maddesinde de para cezalarının ödenme süreleri yer almıştır.

5228 sayılı Bazı Kanunlarda ve 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 31.07.2004 tarih ve 25539 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve söz konusu Kanunun 49 uncu maddesi ile 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrası değiştirilmiştir.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 5228 sayılı Kanun ile değişik 29 uncu maddesinde;

“Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay %5 faiz uygulanır. Aylık faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay sayılır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. İlgilisine tebliğ edilmeyen tutanakların tebliğinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 116 ncı maddesi hükümleri uygulanır.

Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Bu para cezaları, Maliye Bakanlığının sayman mutemetlerine, mal sandıklarına veya Bakanlıkça yetkili kılınmış personele ödenebileceği gibi banka, posta çeki veya kredi kartı ile de ödenebilir. Maliye Bakanlığı kredi kartı ile tahsilat yapılmasına izin vermeye, tahsilatın saymanlık hesaplarına aktarılmasına ilişkin süreleri ve diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre; derhal ödenmeyen “Karayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezası” nın 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil işlemleri vergi dairelerince yerine getirilecek olup, yapılacak iş ve işlemler aşağıda açıklanmıştır.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 28 inci maddesi ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 75 inci maddesi doğrultusunda, 7419-a Örnek No.lu “4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu Uyarınca Düzenlenen Suç/İhlal Tutanağı” ile 7420-a Örnek No. lu “Karayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezası Tutanağı” nın basımı kendinden kopyalı 4 örnek, müteselsil seri ve sıra numaralı olarak Bakanlığımız tarafından yapılmıştır.

7420-a Örnek No.lu “Karayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezası Tutanağı” illerde dağıtımını yapacak Defterdarlık Gelir Müdürlüğüne zimmetle verilecektir.

7419-a Örnek No.lu “4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu Uyarınca Düzenlenen Suç/İhlal Tutanağı” Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğüne teslim edilmiş olup, bu tutanakla ilgili olarak vergi dairelerince yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

Söz konusu idari para cezası derhal ödenmediği takdirde, adına ceza kesilenler tarafından işyeri adresinin, yoksa ikametgah adresinin bulunduğu yerdeki motorlu taşıtlar vergisini tahsile yetkili vergi dairelerine veya tahsilat yetkisi verilen bankalar ile özel finans kurumlarına ödenebilecektir.

Yabancı plakalı taşıt sahibi veya şoförüne kesilecek söz konusu cezalar motorlu taşıtlar vergisini tahsile yetkili vergi dairelerine veya tahsilat yetkisi verilen bankalar ile özel finans kurumlarına ödenebileceği gibi çıkış esnasında Gümrük Saymanlıklarına da ödenebilecektir.


I - Tutanakların Teslim Alınması, Teslim Edilmesi ve Düzenlenmesi Konularında İlgili Kuruluşlarca Yapılacak İşlemler

Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 74 üncü maddesinde, tutanakları düzenlemeye görevli ve yetkililer;

1- Bakanlıkça yetkili kılınmış;
-Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü personeli,
-Ulaştırma Bakanlığı Bölge Müdürlükleri personeli,
-Bakanlığın görevlendireceği diğer kamu personeli,
2- Trafik polisi ve zabıtası,
3-Terminallerde görevli belediye zabıtası,
4-Trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde rütbeli jandarma personeli

olarak sayılmıştır.

Karayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezası Tutanağı söz konusu tutanağı düzenlemeye yetkili olanların görev yaptıkları Kurumlar tarafından; illerde defterdarlık gelir müdürlüklerinden, ilçelerde motorlu taşıtlar vergisini tahsile yetkili vergi dairelerinden zimmetle alınacaktır.

Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 76 ncı maddesi çerçevesinde düzenlenen tutanakların; birinci nüshası ceza muhatabına verilecek, vergi dairesi yazılı ikinci nüsha takip ve tahsili için yedi iş günü içinde tutanakların seri, sıra numaraları ve ceza muhataplarını içeren bir liste veya yazı ekinde adına ceza kesilenlerin işyeri adresinin, yoksa ikametgah adresinin bulunduğu yerdeki motorlu taşıtlar vergisini tahsile yetkili vergi dairelerine, Ulaştırma Bakanlığı yazılı üçüncü nüsha Ulaştırma Bakanlığına gönderilecektir. Dördüncü nüsha (Dip) ise, tutanağı düzenleyenler tarafından tutanakların alındığı kendi kurumlarına teslim edilecektir. Teslim alan kurum ise dip koçanları müteselsil seri ve sıra numaralarını da kapsayacak bir yazı ekinde evvelce teslim alınan gelir müdürlüğüne veya motorlu taşıtlar vergisini tahsile yetkili vergi dairesine teslim edecektir.

Söz konusu idari para cezalarının takip ve tahsilatının süratli bir şekilde yerine getirilmesi bakımından, tutanakların düzenlenmesi sırasında tutanaktaki alanların, eksiksiz ve okunaklı bir şekilde doldurulması gerekmektedir. Ayrıca, söz konusu tutanakların kaybedilmesi halinde bu durum derhal Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğü Vergi Kanunu Uygulamaları Şubesine) bildirilecektir.

4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu uyarınca yabancı plakalı taşıt sahibi veya şoförüne kesilecek söz konusu para cezalarının anında tahsil edilememesi durumunda, ilgili Gümrük kapılarında gerekli tedbirlerin alınması amacıyla düzenlenen tutanağın en kısa sürede Ulaştırma Bakanlığı’na gönderilmesi gerekmektedir.

II- Gelir Müdürlükleri ve Vergi Dairelerince Yapılacak İşlemler:

Karayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezalarının takip ve tahsil işlemleri, motorlu taşıtlar vergisinin tahsili ile görevli vergi dairelerince yerine getirilecektir.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu hükümlerine göre kesilen idari para cezaları bu amaçla düzenlenen 7420-a Örnek No.lu “Karayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezası Tutanağı” esas alınarak Vergi Daireleri İşlem Yönergesinde belirtilen esaslara göre takip ve tahsil edilecektir.

Defterdarlık gelir müdürlükleri ve vergi daireleri tarafından ilgili Kurumlara teslim edilen Karayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezası Tutanaklarının izlenmesi amacıyla, 1222-b örnek numaralı “Basılı Formlara Ait Cilt Ve Takip Numaralarını İzleme Defteri” kullanılacaktır. Söz konusu tutanakların teslimi sırasında, 5002-b örnek numaralı “Teslim Edilen, Alınan Ve Gönderilen Basılı Kağıtlar Formu” düzenlenerek teslim eden ve teslim alan tarafından imzalanacak ve bir nüshası teslim alana verilecektir.

İlgili kurumlar tarafından posta yoluyla tebliğ edilemeyen tutanaklar vergi dairelerine gönderilecek olup, bu tutanaklar 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 116 ncı maddesi uyarınca ilgili tahsil dairesinin ilan asmaya mahsus yerinde liste halinde ilan edilecek, ilan tarihini takip eden otuzuncu günün sonunda tebliğ edilmiş sayılarak, tebliğ tarihinden itibaren karayolu taşıma kanunu idari para cezasının ödeme süresi başlayacaktır.Ödeme süresinin bitim tarihinin söz konusu para cezasının vade tarihi olacağı tabiidir.

İlan listelerinde karayolu taşıma kanunu idari para cezasından borçlu bulunanların adları ve soyadları, bilinen en son adresleri ve borç tutarları ile tutanakların tarihi, seri ve sıra numaralarına ilişkin bilgilerin yer alması gerekmekte olup, ilanın asılması ve indirilmesi tutanakla tespit edilecektir.

Karayolu taşıma kanunu idari para cezalarının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekmekte, bu sürede ödenmeyen cezalara gecikilen her ay ve kesri için aylık % 5 faiz uygulanması icap etmektedir. Ancak, uygulanacak faiz kesilen cezanın iki katını geçemeyecektir.

Karayolu taşıma kanunu idari para cezasının aslı ve ödemede gecikilen aylar için hesaplanan para cezası faizi düzenlenecek belgelerde ayrı satırlarda gösterilecektir. 4925 sayılı Kanuna göre tahsil edilecek Karayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezası için “9050” kodu, “KY.TAŞ.K.İPC” adı ve “0009050004” özel işlem numarası, hesaplanan para cezası faizi için “1085” kodu ve “P.CEZA FAİZİ” adı tespit edilmiş ve otomasyonlu vergi dairelerinin sistemlerine aktarılmıştır. Otomasyonsuz vergi dairelerinde ise, yukarıda belirtilen idari para cezasının ve süresinde ödenmeyen cezalar için hesaplanacak para cezası faizinin kısa adı düzenlenen belgelere yazılacaktır.

Diğer taraftan; 4925 sayılı Kanuna göre tahsil edilecek Karayolu Taşıma Kanunu İdari Para Cezalarının izlenebilmesi için 602- Bütçe Gelirleri, 603- Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler ve 600- Gelirler Hesaplarının her birinin altında “02.05.01.16 - 4925 Sayılı Kanuna Göre Tahsil Edilen İdari Para Cezaları” detay kodları, ödemede gecikilen aylar için hesaplanan faiz için ise “02.05.01.25- İdari Para Cezası Faizleri” detay kodları açılmış olup muhasebe kayıtları sırasında bu detay kodları kullanılacaktır.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.