SAYI : B.07.0.GEL.0.71/7100-114

A – YENİ TÜRK LİRASI İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER

1- 31.01.2004 tarih ve 25363 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunla;

- 01.01.2005 tarihinden itibaren, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin para biriminin Yeni Türk Lirası (YTL), alt biriminin Yeni Kuruş (YKr) olacağı ve bir Yeni Türk Lirasının yüz Yeni Kuruşa eşit olduğu,

-Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken bir milyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir yeni Türk Lirası değişim oranının esas alınacağı, Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerlerin bir Yeni Kuruşa tamamlanacağı ve yarım Yeni Kuruşun altındaki değerlerin dikkate alınmayacağı,

-Kanunlarda ve diğer mevzuatta, işlemlerde, yargı kararlarında, hukuki muamelelerde kıymetli evrak ve hukuki sonuç doğuran diğer belgeler ile ödeme ve değişim araçlarında Türk Lirasına veya liraya yapılan atıfların 2 nci maddede belirtilen değişim oranında Yeni Türk Lirasına yapılmış sayılacağı,

hükümlerine yer verilmiş olup, söz konusu Kanunun Geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında görev alanına giren konularda düzenleme yapmaya ilgili diğer kuruluşlarla beraber Maliye Bakanlığı da yetkili kılınmıştır.

2- 01.01.2005 tarihinden itibaren Yeni Türk Lirası uygulamasının başlaması nedeniyle, genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin her türlü gelir ve giderlerinin tarh, tahakkuk, tahsil ve ödenmesi ile bu işlemlerin muhasebe kayıtlarına alınmasında uyulacak usul ve esasları belirlemek amacıyla, 21 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği 30.09.2004 tarih ve 25599 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

1- 01.01.2005 tarihinden önce çıkarılmış olan İç Genelge, Genel Yazı ve diğer yazışmalarda Türk Lirası(TL) olarak belirtilen tutarlar, Yeni Türk Lirasına(YTL) çevrilmiş olarak değerlendirilecektir.

2- 01.01.2005 tarihinden itibaren tarh, tahakkuk, tahsilat, takibat, düzeltme, terkin, tecil, iade, mahsup vb. işlemlerle ilgili bütün belgeler YTL ve YKr olarak düzenlenecektir. Vergi dairelerinde kullanılan mevcut defter, belge, form ve basılı kağıtlar YTL ve YKr değişiklikleri yapılarak yenileri bastırılıncaya kadar, üzerlerinde yer alan “Lira”, “Türk Lirası” veya “TL” gibi ifadeler “YTL” ve “YKr” olarak düzeltilmek suretiyle kullanılacaktır.

3- Tarh defterleri, hesap kartları, hesap defterleri, takip yaprak ve kartları vb. belgelerdeki tutarlar 01.01.2005 tarihinden sonra 5083 sayılı Kanunda belirtilen değişim oranı esas alınarak Yeni Türk Lirasına dönüştürülecek ve takip ve tahsil işlemleri bu tutarlar üzerinden yapılacaktır. Türk Lirası tutarlarının Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinde, yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanacak, yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Dönüştürme işlemleri vergi dairelerinde beyanname kabulü ve vergi tahsilatlarının son günleri gibi işlemlerin yoğun olduğu dönemler haricinde, günün belirlenen saatlerinde yapılmak suretiyle gerçekleştirilecektir. Bununla birlikte, mükellefin tahakkuk, tahsilat, terkin, iade, mahsup vb. işlemler için vergi dairesine müracaatı halinde dönüştürme işlemi derhal yapılacaktır.

01.01.2005 tarihinden önce mükellef hesaplarının izlendiği;

- Tarh defterlerinde, 01.01.2005 tarihinden önce TL olarak tarh ettirilerek tarh defterine kaydedilmiş olan tutarların bu tarihten sonra tahakkuk ettirilmesi durumunda, bu tutarlar Yeni Türk Lirası olarak başka renk kalemle YTL ibaresi de yazılmak suretiyle ilgili satıra işlenecektir. Örneğin; 10.500.000 TL tarhiyatın 01.01.2005 tarihinden sonra tahakkuk ettirilmesi durumunda ilgili satıra “10,50 YTL” yazılacaktır.

- Hesap defterlerinde, mükellef hesaplarının izlendiği satırda yer alan bakiye TL tutarı YTL’ye çevrilecek, işlem aşaması itibariyle uygun alanlara farklı renk kalemle yazılacak ve 01.01.2005 tarihinden itibaren bu tutarlar üzerinden işlemler sürdürülecektir.

- Hesap kartlarında; 31.12.2004 tarihi itibariyle TL olarak işlenen kayıtlar çift kırmızı çizgi çizilmek suretiyle kapatılacaktır. Yeni açılan kartlarda YTL ve YKr alanları oluşturularak, 31.12.2004 tarihi itibariyle bakiyeler, YTL’ye dönüştürülerek verginin türü, dönemi, taksidi ve vade tarihi de belirtilmek suretiyle aktarılacaktır. Eski kartta yeteri kadar boş satır bulunması halinde YTL’ye dönüştürülen tutarlar bu satırlara da yazılabilecektir. Kapatılan eski kart yeni açılan karta iliştirilerek muhafaza edilecektir.

- Takip yapraklarında,

a) Takibe alınan borçların ilgili satırında yer alan “Açıklama” kısmına, o satırda yer alan borcun bakiyesi vergi türleri itibariyle YTL’ye çevrilerek ayrı renk kalemle yazılacaktır.

b) Türk Lirası olarak yapılan tahsilatlarla YTL olarak yapılacak tahsilatların ayrılması bakımından, takip yaprağının “Yapılan Ödemeler” bölümü 31.12.2004 tarihi itibariyle son satırın altından çift kırmızı çizgi çizilecektir. Yeni Türk Lirası olarak 01.01.2005 tarihinden sonra yapılan tahsilatlar tutarın yanına YTL ibaresi yazılmak suretiyle işlenecektir.

01.01.2005 tarihinden önce düzenlenmiş bulunan mükellef hesaplarının izlendiği diğer belgelerle ilgili olarak yukarıda belirtilen esaslara göre işlem yapılacaktır.

4- Vergi dairelerinde tutulan kayıtlar ve mükelleflere verilmek üzere düzenlenen belgelerde bulunan tutar alanlarının rakamla yazılmasında, binlik ayraç için nokta (.), kuruş gösterimi için ise ondalık ayraç olarak virgül (,) kullanılacaktır.

Örnek: 12.112,25 YTL

5- İlgili yıl bütçe kanunları gereğince devlet hesaplarında yer verilmemesi gerektiği halde yer verilen tutarlar dönüştürme işlemleri sırasında dikkate alınmayacaktır. (Devlet hesaplarında yer verilmemesi gereken tutarlar; 1993-1999 yılları için 1.000 TL, 2000-2002 yılları için 10.000 TL, 2003 ve 2004 yılları için 50.000 TL’dir.)

6- 01.01.2005 tarihinden itibaren verilecek tahakkuklar ve bunlara ilişkin tahsilatların izlenmesi için yeni hesap kartları açılacak ve mükellef hesapları YTL ve YKr olarak izlenecektir. Mevcut hesap kartlarının ise muhafaza edileceği tabiidir.

7- 01.01.2005 tarihinden önce TL olarak düzenlendiği halde, mükelleflere gönderilememiş olan belgeler, uygun bir yerine “Bu belgedeki Türk Lirası olarak belirtilen tutarlar 01.01.2005 tarihinden itibaren YTL olarak değerlendirilecektir.” ibaresi yazılarak ya da bu ibareyi ihtiva eden kaşe basılarak işleme konulacaktır.

8- Vergi dairelerinde yapılacak olan TL’den YTL’ye dönüşüm işlemleri sırasında personelin azami dikkat ve özen göstermesi gerekmekte olup uygulamanın ilk olması nedeniyle herhangi bir yanlışlığa meydan verilmemesi bakımından TL’ den YTL’ ye yapılan dönüştürme işlemlerinin, vergi dairesi müdürü tarafından görevlendirilecek personel tarafından da kontrolü sağlanacaktır.

9- 13 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde, 01.01.2005 tarihinden sonra (2004 yılı vergilendirme dönemine ilişkin olanlar dahil) verilecek beyannamelerin düzenlenmesinde YTL para biriminin esas alınacağı ve YTL üzerinden düzenleneceği açıklanmıştır.

Bu çerçevede, 2005 yılında kullanılacak beyannamelerde gerekli değişiklikler yapılmış olup, baskı ve dağıtım işlemleri devam etmektedir. Buna göre, mükelleflerin Aralık 2004 dönemine ait olup, 2005 yılı Ocak ayında verilecek beyannameler de dahil olmak üzere yeni basımı yapılan beyannameleri kullanmaları gerekmektedir. Geçiş süreci dikkate alınarak önceden bastırılmış olan beyannamelerin mükelleflerce verilmesi halinde, bu beyannameler de kabul edilecektir. Ancak beyannamelerin TL olarak düzenlendiğinin anlaşılması halinde, tahakkuk fişinin düzenlenmesi sırasında YTL’ye dönüşüm işlemi yapılacaktır.

10- 01.01.2005 tarihinden itibaren kullanılacak olan ve yeni baskısı yapılan aşağıda belirtilen beyanname örnekleri Genel Müdürlüğümüz www.gelirler.gov.tr adresine excel formatında konulmuştur. Dileyen mükellefler; beyannamelerini kağıt ortamında veya 340 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca elektronik ortamda verebilecekleri gibi excel formatında sunulan beyanname programlarını bilgisayarlarına indirmek suretiyle bilgisayar ortamında ya da elle düzenleyerek vergi dairelerine verebileceklerdir.

Genel Müdürlüğümüz www.gelirler.gov.tr adresinde bulunan beyannameler:

-Muhtasar Beyanname,

-Katma Değer Vergisi Beyannameleri,

-Özel Tüketim Vergisi Beyannameleri

-Geçici Vergi Beyannamesi,

-Damga Vergisi Beyannamesi,

-Hizmet Vergisi Beyannamesi (Banka Muameleleri Vergisi),

-Hizmet Vergisi Beyannamesi (Sigorta Muameleleri Vergisi),

-Özel İletişim Vergisi Beyannamesi,

-Şans Oyunları Vergisi Beyannamesi,

-Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi (Beyana tabi geliri sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan ibaret olanlar için).

11- 01.01.2005 tarihinden itibaren YTL’ye geçiş ile birlikte, vergi daireleri veznelerince yapılacak tahsilat ve muhasebe kayıt işlemleri, Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından konu ile ilgili yapılan düzenlemelere göre yerine getirilecektir.

Geçiş dönemi olan 2005 yılı içerisinde hem Türk Lirasının hem de Yeni Türk Lirasının tedavülde olması nedeniyle Türk Lirası cinsinden tahsilat yapılması durumunda da alındılar Yeni Türk Lirası üzerinden düzenlenecektir.

12- Taksitli ödemelerde yuvarlama işlemleri ilk taksitte yapılacaktır.

Örnek: Mükellef(X)’in 2005 yılında iki taksitte ödeyeceği yıllık gelir vergisinin toplam tutarı 858,75 YTL’dir. Bu durumda, her bir taksit 858,75 / 2 = 429,375 olmaktadır. 429,375 YTL olarak belirlenen birinci taksitte ödenecek olan tutar; 429,38 YTL olarak yuvarlanacaktır. İkinci taksitte ödenek tutar ise 429,37 YTL olacaktır.

13- Otomasyonlu vergi dairelerinde konu ile ilgili olarak bilgisayar programlarında gerekli değişiklikler yapılmış ve vergi daireleri sistemlerine aktarılmıştır. Ancak otomasyona geçiş öncesi ile ilgili işlemlerin bu genelgede belirtilen şekilde yerine getirilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.

	Bakan a.
	Osman ARIOĞLU
	Gelirler Genel Müdürü