VERGİ BARIŞINDA VADESİNDE ÖDENMEYEN TAKSİTLER   

DÜNYA

24.03.2003, PAZARTESİ

Veysi Seviğ

Vergi Barış Yasası'nın 18. maddesi hükmü gereği olarak, söz konusu yasa hükümlerinden yararlanma isteminde bulunan yükümlüler, ödenmesi gereken taksitleri, süresinde ödememeleri veya eksik ödemeleri halinde, ödenmemiş olan tutarları son taksit ödeme süresi sonuna kadar; ödenmeyen ya da eksik ödenen kısmının son taksite ait olması halinde ise bu tutarın son taksiti izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen kısımla birlikte her ay için ayrı ayrı yüzde on fazlasıyla ödemeleri halinde, yasa ile sağlanan haktan yararlanabileceklerdir.

Yasal düzenleme gereği olarak yükümlülerin taksitlendirilmiş olan vergi borçlarının, bu bağlamda herhangi bir taksitin ödenmesi halinde de yasa hükümlerinden yararlandırılmasına olanak sağlanmış bulunmaktadır. Buna göre taksitlerin süresinde ödenmemesi halinde ödemede gecikilen her ay ve kesri için ayrı ayrı yüzde 10 oranında zam tahsil edilecektir. Tahsil edilen bu zam ret ve iade edilmeyecektir.

Diğer yandan Vergi Barışı Yasası'nın 10'uncu maddesi uyarınca, "Hesaplanan gelir, kurumlar ve katma vergilerinin; Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim, Aralık 2003 ayları ile Şubat, Nisan, Haziran 2004 ayları sonuna kadar dokuz eşit taksitte ödenmesi şarttır. Bu vergilerin kanunda belirtilen şekilde ödenmemesi halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51'inci maddesine göre gecikme zammıyla birlikte takip ve tahsiline devam olunur."

Dikkat edileceği üzere Vergi Barışı Yasası'nın 10'uncu maddesinde söz konusu yasa hükümlerine göre taksite bağlanan alacakların "...kanunda belirtilen şekilde ödenmemesi halinde.." Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Yasa hükümlerine göre tahsil edilmesi öngörülmüş bulunmaktadır.

Bu nedenle yasanın 18. maddesinde yer alan bu hüküm, söz konusu Vergi Barışı Yasası'nın özel nitelikteki bir hükmü olup, zamanında ödenmeyen veya eksik ödenen taksit veya taksitler için özel nitelikte ayrı bir ödeme olanağı sağlamış bulunmaktadır.

Bu durumda, matrah artırımı hükümlerine göre hesaplanan vergilerin süresinde ödenmemesi halinde, yasada belirtilen taksit ödeme süresi sonuna kadar, bir başka anlatımla 30 Haziran 2004 tarihi itibariyle ödenmeyen kısmın her ay için yüzde 10 fazlasıyla hesaplanarak ödenmesi gerekmektedir.

Son taksitin ödenmemesi halinde, bu taksitin yüzde 10 fazlasıyla 2004 yılı Temmuz ayı sonuna kadar ödenmesi öngörülmüş bulunmaktadır. Ancak, Vergi Barışı Yasası'nın tanımış olduğu bu olanağa rağmen ödenmeyen borçlar için Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Yasa'nın 51'inci maddesine göre işlem yapılacaktır.

Yasa hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan, ancak yasa hükümlerine göre taksitlendirilen borçlarının tamamını ödemeyen yükümlüler ise bu yasadan ödedikleri tutar kadar yararlandırılacaklardır.

Yasa hükümlerinden birden fazla vergi türü ve dönemi için yararlanan yükümlülerin yaptıkları ödemeler, vadesi önce gelen borçlardan başlayarak her bir dönem itibariyle mahsup edilecektir. Yapılan ödemelerle belirtilen şekilde yapılan mahsup sonucu tamamen tahsil edilemeyen dönemlerde Vergi Barışı Yasası'na uygun davranılmamış olduğundan ve kısmi ödeme olan döneme ilişkin vergiler için yapılmış ödemeler kadar yasa hükümlerinden yararlanılmış olacaktır.

Örneğin Bakırköy Vergi Dairesi yükümlüsü (A), Vergi Barışı Yasası kapsamında kesinleşmiş tüm borçları için Vergi Barışı Yasası hükümlerinden yararlanma isteminde bulunmuştur.

Yükümlünün yasanın yürürlüğe girdiği tarih itibariyle yasadan yararlandırılacak borçları aşağıda gösterilmiştir:

- 2001 dönemine ait gelir vergisi : 1.800.000.000 TL

- Gelir vergisine ilişkin gecikme zammı : 1.008.000.000 TL

- 20/04/2002 vadeli gelir (stopaj) vergisi : 500.000.000 TL

- Gelir (stopaj) vergisine ilişkin gecikme zammı + 385.000.000 TL

Toplam 3.693.000.000 TL

Vergi asıllarına vade tarihleri ile yasanın yürürlüğe girdiği tarihe kadar gecikme zammı yerine hesaplanacak TEFE oranı ve tutarları ise şöyledir:

- Gelir vergisi 1. taksit tutarı 600.000.000 x % 26.1 = 156.600.000 TL

- Gelir vergisi 2. taksit tutarı 600.000.000 x % 22 = 132.000.000 TL

- Gelir vergisi 3. taksit tutarı 600.000.000 x % 16 = 96.000.000 TL

- Gelir stopaj + 500.000.000 x % 27.3= 136.500.000 TL

Toplam 2.300.000.000 TL 521.100.000 T~L

Yükümlü, vergi asılları ile hesaplanan TEFE tutarları toplamını 9 taksitte ödeyerek yasa hükümlerinden yararlanabilecektir.

Ödenecek taksit tutarları = (Vergi asılları + Toplam TEFE Tutarı)/9

=(2.300.000.000 + 521.100.000)/9 = 313.455.000 TL

Yükümlü, yasa hükümlerine uygun olarak 8 taksiti süresinde ödemiş, ancak son taksit için ödeme yapmamıştır.

Bu durumda, yükümlünün yaptığı ödemeler, vadesi ve dönemi önce gelen borçlardan başlanarak her bir dönem itibariyle mahsup edilecektir. Yapılan ödemeler ile yukarıda belirtilen şekilde mahsup sonucu alacağı tamamen tahsil edilmediği dönemlerde yasa hükmü ihlal edilmiş sayılacaktır.