|
8
Eylül 2002 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
24870
Bayındırlık ve İskan Bakanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu
Yönetmeliğin amacı, bina ve diğer inşaat mühendisliği işleri dahil olmak üzere
tüm yapı işlerinde daimi olarak kullanılmak amacıyla üretilecek yapı
malzemelerinin taşıması gereken temel gerekleri, bu malzemelerin tabi olması
gereken uygunluk değerlendirme prosedürleri, piyasa gözetimi ve denetimi
işlemleri ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu
Yönetmelik, yapı işlerine ilişkin EK-I’de belirtilen temel gerekler açısından
yapı malzemelerine uygulanacak kuralları kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3 — Bu
Yönetmelik, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri
Hakkında 209 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 180 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin (f) bendi, 12 nci maddesinin (a) bendi,
30/A maddesi ve hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Yapı: Karada ve suda, kalıcı veya geçici, resmi ve özel, yeraltı
ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve onarımlarını içine alan
sabit ve hareketli tesisleri,
Yapı malzemeleri: Bina ve diğer inşaat mühendisliği işlerini
içermek üzere tüm yapı işlerinde kalıcı olarak kullanılmak amacıyla üretilen
bütün malzemeleri,
Yapı işi: Hem bina hem de diğer inşaat mühendisliği işlerini
içermek üzere tüm yapı işlerini,
Standart: Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir
kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen
kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için ürünün özellikleri,
işleme ve üretim yöntemleri, bunların ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama,
işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya
birkaçını belirten ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,
Üretici: Yapı malzemesini üreten, ıslah eden , adını, ticari
markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici olarak
tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında olması halinde,
üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca,
tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri yapı malzemesinin güvenilirliğine
ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
Dağıtıcı: Yapı malzemesi tedarik zincirinde yer alan ve
faaliyetleri yapı malzemesinin güvenilirliğine ilişkin özelliklerini etkilemeyen
gerçek veya tüzel kişiyi,
Piyasaya arz: Yapı malzemesinin, tedarik veya kullanım amacıyla,
bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan faaliyeti,
Onaylanmış kuruluş: Deney, muayene ve/veya belgelendirme
kuruluşları arasından, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı "Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun", 17/1/2002 tarihli ve 24643
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 13/11/2001 tarihli ve 2001/ 3531 karar sayılı
"Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik"
ve bu Yönetmelik’ de belirtilen esaslar çerçevesinde uygunluk değerlendirme
faaliyetinde
bulunmak üzere Bakanlık tarafından belirlenerek yetkilendirilen özel veya kamu
kuruluşunu,
Uygunluk değerlendirmesi: Yapı malzemesinin, bu Yönetmeliğe veya
bu Yönetmelikte atıfta bulunulan teknik şartnamelere uygunluğunun test edilmesi,
muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,
Piyasa gözetimi ve denetimi: Yapı malzemesinin piyasaya arzı veya
dağıtımı aşamasında veya piyasada iken bu Yönetmeliğe veya bu Yönetmelikte
atıfta bulunulan teknik şartnamelere uygun olarak üretilip üretilmediğinin,
güvenli olup olmadığının Bakanlık tarafından denetlenmesini veya
denetlettirilmesini,
Teknik şartname: Standartlar ile Avrupa teknik onayları,
Uyumlaştırılmış standart: Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nin C
serisinde yayımlanan 89/106/EEC Direktifi kapsamında uyumlaştırılmış
standartlara paralel olarak hazırlanan standart numaraları, bu Yönetmeliğin
uygulanmasını teminen Bakanlık tarafından Resmî Gazete’de yayımlanan Türk
Standartlarını,
Muayene: Tetkik yapma, uygunluk belgesi verilmesi doğrultusunda tavsiyede bulunma ve
üreticinin fabrika veya başka bir yerde kalite kontrol çalışmalarını, malzeme
seçimini ve değerlendirmesini denetleme gibi belirli fonksiyonları belli bir
kriter çerçevesinde yerine getirebilme işlerini,
Deney: Verilen bir
ürün, proses veya hizmetin belirlenmiş bir prosedüre göre bir veya birden fazla
karakteristiğinin tayin edilmesi amacıyla yapılan teknik çalışmayı,
Açıklayıcı dokümanlar: Uyumlaştırılmış standart oluşturmaya,
Avrupa Teknik Onayı için ortak esaslar belirlemeye veya diğer teknik
şartnamelerin 6 ncı madde kapsamında tanınmasına yönelik olarak 5 inci maddede
ortaya konulan temel gerekleri somutlaştıran Komisyonun, Yapı Daimi Komitesine
danışarak üye ülkelerin teknik komitelerine hazırlattığı dokümanları,
Yapı Daimi Komitesi: AB üyesi ülkeler tarafından atanan
temsilcilerden oluşan, 89/106/EEC direktifinin uygulanmasından ve
yürütülmesinden doğan sorunları inceleyen birimi,
Bakanlık: Bayındırlık ve İskan Bakanlığını,
Komisyon: Avrupa Birliği Komisyonunu,
Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını,
Malzeme: Yapı malzemelerini,
TSE: Türk Standartları Enstitüsünü,
CEN: Avrupa Standardizasyon Komitesini,
CENELEC: Avrupa Elektroteknik Standardizasyon
Komitesini,
AB: Avrupa Birliğini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Gerekler, Teknik Şartnameler, Piyasaya Arz
Temel Gerekler
Madde 5 — Bir
malzemenin teknik özelliklerini etkileyebilecek inşaat işlerine uygulanacak
temel gerekler EK-I’de belirtilmiştir. İnşaat işinin niteliğine göre, bu
gereklerin biri, bir kaçı veya hepsi uygulanabilir. İlgili temel gereklerin,
ekonomik açıdan makul bir kullanım ömrü boyunca yerine getirilmesi gerekir.
Coğrafi veya iklimsel farklılıklar veya ulusal, bölgesel veya
yerel düzeydeki yaşam koşullarındaki farklılıklar nedeniyle, her bir temel
gerek, teknik şartnamelerde belirtilen sınıflandırmaların oluşturulmasını
gerektirebilir.
Temel gerekleri somutlaştıran "Açıklayıcı Dokümanlar" Bakanlıkça
tebliğ olarak yayımlanır.
Teknik Şartnameler ve CE Uygunluk İşareti
Madde 6 — İnşaat
işlerinin uygun şekilde tasarlanıp yapılması şartıyla, içerisinde
kullanıldıkları inşaat işlerinin 5 inci maddede belirtilen temel gerekleri
karşılamasına imkan veren malzemelerin CE işareti taşıması halinde, kullanıma
uygun olduğu kabul edilir. CE işareti, malzemelerin, üçüncü bölümde yer alan
prosedür ile dördüncü bölümde yer alan uygunluk değerlendirme prosedürleri dahil
olmak üzere bu Yönetmeliğin bütün hükümlerini karşıladığını gösterir.
Malzemelerin başka hususlar bakımından diğer direktiflere tabi
olması durumunda ilgili tüm direktiflerin gerekliliğini yerine getirmesi
gerekir.
Ancak bu direktiflerden bir veya birkaçı üreticiye bir geçiş
sürecinde uygulanacak düzenlemelerde seçme hakkı veriyorsa CE işareti üretici
tarafından uygulanan direktife uygunluğu işaret eder.
CE İşareti:
a) Malzemenin, standart numaraları Avrupa Birliği Resmi
Gazetesi’nde yayımlanmış olan uyumlaştırılmış standartlara denk gelen Türk
standardına uygun olduğunu;
b) Üçüncü bölümde yer alan prosedür çerçevesinde verilen Avrupa teknik onayına uygun olduğunu veya
c) Uyumlaştırılmış standartların bulunmaması durumunda, beşinci
fıkrada belirtilen ulusal düzeydeki standartlara uyduğunu
gösterir.
Uyumlaştırılmış standartların bulunmadığı durumda hazırlanan
ulusal düzeydeki standartların 5 inci maddede belirtilen temel gerekleri
karşılaması gerekir. Komisyon tarafından Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde
yayımlanan bu ulusal standartlar Bakanlık tarafından da Resmî Gazete’de
yayımlanır.
Üreticinin yukarıda dördüncü fıkranın (a), (b), (c) bentlerinde
belirtilen teknik şartnameleri uygulamaması veya bir kısmını uygulaması
durumunda, 10 uncu maddenin dördüncü fıkrası ve EK-III’de belirtilen kurallar
uygulanır.
CE işareti, malzemelerin birinci, ikinci ve altıncı fıkra
hükümlerini sağladığını gösterir. CE işaretinin, duruma göre malzemeye,
malzemeye iliştirilen bir etikete, malzemenin ambalajına veya malzemeye ait
ticari belgelere iliştirilmesinden üretici sorumludur. CE işaretinin örneği ve
kullanımına ilişkin şartlar EK-III’de verilmektedir.
Piyasaya Arz
Madde 7 — Yapı
işlerinde kullanılmak üzere piyasaya arz edilmesi hedeflenen yapı
malzemelerinin, kullanım amacına uygun olması zorunludur. Bu nedenle, bu
malzemelerin kullanıldıkları, monte edildikleri, uygulandıkları veya tesis
edildikleri yapı işlerinin, gerektiği gibi tasarlanması, inşa edilmesi ve 5 inci
maddede belirtilen temel gereklere ilişkin yönetmelik ve şartnamelere tabi
olması gerekir.
Piyasaya arz edilecek malzemelerin bu Yönetmelik hükümlerini
karşılaması gerekir. Ancak, uyumlaştırılmış standartlarda ve Avrupa teknik
onaylarında aksi yönde hükümler bulunmaması halinde, AB’yi kuran anlaşmayla
tutarlı olan ulusal mevzuata göre üretilen malzemelerin piyasaya arzına izin
verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Avrupa Teknik Onayı
Madde 8 — Avrupa
teknik onayı, malzemenin kullanıldığı inşaat işlerine ilişkin temel gereklerin
yerine getirilmesini esas alarak, bir malzemenin kullanımının, amaçlanan
kullanıma uygun olduğunun teknik açıdan saptanmasıdır.
Avrupa teknik onayı aşağıdaki özellikleri taşıyan malzemelere
verilebilir.
a) Avrupa Birliğince uyumlaştırılmış bir standart veya kabul gören
bir ulusal standardın bulunmadığı veya uyumlaştırılmış bir standardın
oluşturulması doğrultusunda bir faaliyetin bulunmadığı ve Komisyonun standart
hazırlamanın mümkün olmadığı veya kısa sürede hazırlanamayacağını belirttiği
malzemeler,
b) Avrupa Birliğince uyumlaştırılmış veya kabul gören ulusal
standartlardan büyük ölçüde sapma gösteren malzemeler.
Uyumlaştırılmış bir standardın hazırlanmakta olduğu durumlarda da;
bir malzeme veya malzeme grubu için Avrupa teknik onayına ilişkin ortak
esasların bulunması halinde, 2 nci fıkranın (a) bendinde yer alan hükümler
Avrupa teknik onayı verilmesine engel teşkil etmez. Bu uygulamaya, ilgili
uyumlaştırılmış standardın yürürlüğe girmesine kadar devam edilir.
c) Bir malzeme veya malzeme grubuna yönelik Avrupa teknik onayı,
açıklayıcı dokümanlara başvurularak ve Yapı Daimi Komitesinin görüşü alınarak o
malzemeye veya malzeme grubuna ilişkin ortak esaslar çerçevesinde yürütülen
inceleme, deney ve bunlar sonucunda yapılacak bir değerlendirmeye dayanılarak
verilir. Açıklayıcı dokümanlar, Bakanlık tarafından yayımlanır.
d) Bir malzeme veya malzeme grubu için ortak esasların bulunmadığı
veya henüz oluşturulmadığı hallerde EK-II’de anılan teşkilat çatısı altında
ortak hareket eden onay kuruluşlarının malzeme hakkında esas aldıkları temel
gerekler ile birlikte açıklayıcı dokümanlar dikkate alınarak Avrupa teknik onayı
verilir.
Avrupa teknik onayı, 5 yıllık bir süre için verilir. Bu süre,
uzatılabilir.
Madde 9 — Bir
malzeme veya malzeme grubuna yönelik Avrupa teknik onayı, üretici veya topluluk
içindeki yerleşik temsilcisinin isteği üzerine, EK-II’de belirtilen prosedür
çerçevesinde, Bakanlık tarafından görevlendirilen onaylanmış kuruluşlarca
verilir. Bakanlık, Avrupa teknik onayını vermek üzere görevlendirdiği onaylanmış
kuruluşların isim ve adresini, Müsteşarlık aracılığıyla Komisyona bildirir.
Avrupa teknik onayı vermek üzere görevlendirilen onaylanmış
kuruluşların, yeni malzemelerin kullanıma uygunluğunun bilimsel ve pratik
bilgilere dayanarak tespit edilmesini, üreticilerin çıkarları açısından tarafsız
kararlar alınmasını, dengeli bir değerlendirmenin sağlanmasını teminen tüm
ilgili tarafların katkılarının alınmasını sağlamaları gerekir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk Teyidi
Madde 10 —
Malzemelerin 6 ncı maddede belirtilen teknik şartnamelerin gereklerine
uygunluğunun ispatlanmasından üretici sorumludur.
Uygunluğu beyan edilmiş malzemelerin 6 ncı maddede belirtilen
teknik şartnamelere uygun olduğu varsayılır. Uygunluk, EK-III çerçevesinde,
teknik şartnamelere dayanılarak yürütülen deney veya elde edilen diğer kanıtlara
bağlı olarak tespit edilir.
Bir malzemenin uygunluğunun kabul edilmesi şu hususlara
bağlıdır:
a) Üreticinin, üretimin ilgili teknik şartnamelere uygun olarak
yapılmasını sağlamak üzere fabrika üretim kontrol sistemine sahip olması;
veya
b) İlgili teknik şartnamelerde belirtilen belli malzemeler için
fabrika üretim kontrol sisteminin yanı sıra, bir onaylanmış kuruluşun, malzeme
veya üretim kontrolünün değerlendirilmesinde ve gözetiminde rol alması.
Komisyon tarafından belirlenerek, teknik şartnamelerde ve ilgili
yayınlarda yayımlanan, hangi malzeme veya malzeme grubuna üçüncü fıkra
çerçevesinde hangi prosedürün uygulanacağı Bakanlıkça tebliğ olarak
yayımlanır.
Özel üretimlerde ve seri olmayan üretimlerde, sağlık ve emniyet
açısından özel önem arz eden malzemelere yönelik teknik şartnamelerde aksi
öngörülmediği durumda, üçüncü olasılık olarak EK-III’ün 2 nci maddesinin (ii)
bendi çerçevesinde yapılan uygunluk beyanı yeterli kabul
edilir.
Madde 11 — Söz
konusu prosedürler EK-III çerçevesinde izlendiğinde:
a) 10 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendi durumunda,
uygunluk beyanı, üretici tarafından yapılır.
b) 10 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendi durumunda, bir
üretim kontrol ve gözetim sisteminin veya malzemenin uygun olduğuna ilişkin
uygunluk belgesi, onaylanmış bir belgelendirme kuruluşu tarafından
verilir.
Üreticinin uygunluk beyanı veya uygunluk belgesi, üreticiye CE işaretini malzemeye, malzemeye
iliştirilecek etiket üzerine, ambalaja veya ilgili ticari dokümanlara iliştirme
hakkını verir. CE işaretinin örneği ve uygunluk teyidi prosedürleri
çerçevesindeki kullanımına ilişkin kurallar EK-III’te
verilmektedir.
Madde 12 — CE
işaretinin, bu Yönetmelik ile 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 15/11/2001 tarihli ve 2001/3530 karar sayılı "CE Uygunluk İşaretinin
Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik" hükümlerine uygun
olarak kullanılması zorunludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Özel Hükümler
Madde 13 — Belli
bir malzemeyle ilgili olarak teknik şartnamenin mevcut olmaması halinde, bir AB
üyesi ülkedeki bir onaylanmış kuruluş tarafından, Türkiye’de yürürlükte olan
metotlara veya eşdeğer sayılan diğer metotlara uygun olarak yapılan deney ve
muayenelerden geçen malzemenin, talep edilmesi halinde, bu Yönetmelik
hükümlerini karşıladığı kabul edilir.
İhraç edilecek bir ürün için hedef AB üyesi ülkede yürürlükte
bulunan kurallara göre deney ve muayeneleri yürütmek üzere onay vermek istediği
kuruluşu, Bakanlık, Müsteşarlık aracılığıyla, söz konusu ülkeye bildirir.
Ülkeyle yapılacak bilgi alışverişi Müsteşarlık aracılığıyla sağlanır. Söz konusu
bilgi alışverişinin tamamlanmasından sonra, belirlenen kuruluş, Bakanlık tarafından
onaylanır. Şüpheye düşülmesi halinde, kanıt göstermek suretiyle, Bakanlık,
Müsteşarlık aracılığıyla Komisyonu haberdar eder.
Türkiye’de yürürlükte bulunan standart ve şartnamelere göre deney
ve muayene yapmak üzere bir AB üyesi ülke tarafından yetkilendirilen ve
Türkiye’ye bildirilen bir kuruluşun, deney ve muayeneleri gerektiği şekilde
yapmadığının tespit edilmesi halinde, Bakanlık, durumu Müsteşarlık aracılığıyla
söz konusu kuruluşun onaylandığı AB üyesi ülkeye bildirir. Söz konusu üye
ülkenin alınan önlemler konusunda makul bir süre zarfında bilgi vermemesi veya
alınan önlemlerin yetersiz olduğunun tespit edilmesi durumunda, Bakanlık, söz
konusu malzemenin piyasaya arzını ve kullanılmasını yasaklar ve durumu,
Müsteşarlık aracılığıyla, diğer AB üyesi ülkeler ile Komisyona
bildirir.
Madde 14 — Bir AB üyesi ülkede, 13 üncü
maddede belirtilen prosedür çerçevesinde verilen raporlar ve uygunluk teyitleri,
Türkiye’de bunlara denk gelen ulusal mevzuatla eşdeğer tutulur.
ALTINCI BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluşlar
Madde 15 — Bu
Yönetmelik kapsamına giren malzemelerle ilgili teknik onay verecek, uygunluk
belgesi düzenleyecek, muayene ve deney faaliyetlerini yürütecek belgelendirme
kuruluşları, muayene kuruluşları ve deney laboratuvarları ile ilgili bu
Yönetmelikte hüküm bulunmayan konularda 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 13/11/2001 tarihli ve 2001/3531 karar sayılı "Uygunluk
Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik" hükümleri
uygulanır.
Belgelendirme kuruluşları, muayene kuruluşları ve deney
laboratuvarları, EK-IV’de yer alan kuralları karşılamak zorundadır.
Birinci fıkrada belirtilen kuruluş ve laboratuvarlar, bunların
uygunluk değerlendirmesi yapacağı malzemeler ve görevlendirildikleri alanlar,
Bakanlık tarafından yayımlanacak tebliğlerde belirtilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 16 — Bu
Yönetmelik hükümlerini karşıladığı beyan edilen bir malzemenin 5 inci ve 6 ncı
madde hükümlerine uymadığının tespit edilmesi halinde, söz konusu malzemenin
piyasadan çekilmesi, piyasaya arzının engellenmesi, serbest dolaşımının
sınırlandırılması ve bunlarla ilgili bildirimler 17/1/2002 tarihli ve 24643
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 karar sayılı "Ürünlerin
Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde
gerçekleştirilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Bildirime İlişkin Esaslar, Cezai Hükümler, Yürürlük ve
Yürütme
Bildirime İlişkin Esaslar
Madde 17 — Avrupa
Konseyinin yapı malzemeleriyle ilgili 93/68/EEC sayılı Direktifi ile değişik
89/106/EEC sayılı Direktifine uygun olarak hazırlanan bu Yönetmelik, Resmî
Gazete’de yayımlandıktan sonra, Bakanlık tarafından Müsteşarlık aracılığıyla
Komisyona iletilir.
Cezai Hükümler
Madde 18 — Bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında, 4703 sayılı Ürünlere
İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri
uygulanır.
Yürürlük
Madde 19 — Bu
Yönetmelik yayımı tarihinden onsekiz ay sonra yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 20 — Bu
Yönetmelik hükümlerini Bayındırlık ve İskan Bakanı yürütür.
EK–I
TEMEL GEREKLER
Malzemelerin kullanılacağı yapı işlerinin (tamamı veya tek tek
kısımları) amaçlanan işlevleri görmeye uygun olmaları yanında, ekonomik yönü
gözetmeleri ve bu açıdan aşağıdaki temel gereklere, şayet söz konusu işler bu
gerekleri ihtiva eden düzenlemelere tabii iseler, riayet etmeleri zorunludur.
Düzenli olarak gözden geçirilecek bu gerekler ekonomik açıdan makul bir
çalışma süresince yerine getirilmelidir. Bu gerekler
genellikle tahmin edilebilir etkenlerle ilgilidir.
1. Mekanik dayanım ve stabilite
Yapı işleri, yapım ve kullanım sırasında maruz kalacakları
yüklerden dolayı aşağıdaki durumlara yol açmayacak şekilde tasarlanıp,
yapılmalıdır.
a) Yapılan işin tamamı veya bir kısmının çökmesi;
b) Kabul edilemeyecek boyutta büyük
deformasyonlar;
c) Taşıyıcı sistemde önemli boyutta deformasyon oluşması sonunda
yapı işinin diğer kısımlarında veya teçhizat yada tesis edilen ekipmanlarda hasar meydana gelmesi,
d) Sebebini oluşturan olayın boyutlarına oranla çok büyük hasarlar
meydana gelmesi.
2. Yangın durumunda emniyet
Yapı işleri, yangın çıkması halinde aşağıdaki hususları sağlayacak
şekilde tasarlanıp, yapılmalıdır:
- İnşa edilen yapının yük taşıma kapasitesi belli bir süre
azalmamalıdır,
- Yapı içinde yangın çıkması, yangının ve dumanın yayılması
sınırlı olmalıdır,
- Yangının etraftaki yapı işlerine yayılması sınırlı
olmalıdır,
- Yapı sakinleri binayı terk edebilmeli veya başka yollarla
kurtarılabilmelidir,
- Kurtarma ekiplerinin emniyeti göz önüne alınmalıdır.
3. Hijyen, sağlık ve çevre
Yapı işleri ikamet edecek kişiler veya komşuları için aşağıdaki
nedenlerden dolayı hijyen ve sağlık açısından tehdit oluşturmayacak şekilde
tasarlanıp, yapılmalıdır:
- Zehirli gaz çıkması,
- Havada tehlikeli partikül veya gazların bulunması,
- Tehlikeli boyutlarda radyasyon yayılması,
- Su veya toprağın kirletilmesi, zehirlenmesi,
- Atık su, duman, katı ve sıvı atıkların hatalı şekilde
uzaklaştırılması,
- İnşaat işinin bazı kısımlarında veya içindeki yüzeylerde rutubet
oluşması.
4. Kullanım emniyeti
Yapı işleri, kullanma veya çalışma sırasında kayma, düşme, çarpma,
yanma, elektrik çarpması, patlama sonucu yaralanma gibi kabul edilemeyecek kaza
risklerine meydan vermeyecek şekilde tasarlanıp, yapılmalıdır.
5. Gürültüye karşı koruma
Yapı işleri, gürültünün binada bulunanların ve çevredeki
insanların sağlığını tehdit etmeyecek, onların yeterli koşullarda uyuma,
dinlenme ve çalışmalarına izin verecek seviyede tutulacağı bir şekilde
tasarlanıp, yapılmalıdır.
6. Enerjiden tasarruf ve ısı muhafazası
Yapı işleri ile bu işlerde kullanılan ısıtma, soğutma ve
havalandırma tesisatları, yerel iklim koşulları ve ikamet edenlerin durumlarını
dikkate alarak az bir enerji kullanımı gerektirecek şekilde tasarlanıp,
yapılmalıdır.
EK–II
AVRUPA TEKNİK ONAYI
1. İmalatçı veya onun yerleşik temsilcisi onaylama konusunda
yetkili kılınmış tek bir kuruluşa başvurmak suretiyle onay talebinde
bulunabilir.
2. Türkiye’de görevlendirilen onaylanmış kuruluşlar, AB’de
89/106/EEC sayılı Konsey Direktifi çerçevesinde onaylanmış kuruluşlar tarafından
oluşturulan teşkilatın faaliyetlerine iştirak eder. Birden fazla onaylanmış
kuruluşun mevcut olması halinde bu kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlayacak
ve bu teşkilatta sözcülük yapacak kuruluş Bakanlık tarafından belirlenir.
3. Onay talebinin yapılması ve onayın hazırlanıp verilmesinde
izlenecek prosedür bu EK II’ nin 2 nci maddesinde belirtilen teşkilat tarafından
oluşturulur. Ortak prosedür kuralları Yapı Daimi Komitesinin görüşü
doğrultusunda Komisyon tarafından benimsenir.
4. Onaylanmış kuruluşlar oluşturdukları teşkilat çerçevesinde
birbirlerine gerekli desteği sağlayacaklardır. Bu teşkilat, teknik onaya ilişkin
belli meselelerde koordinasyonu sağlamakla da yükümlüdür. Gerekirse teşkilat bu
amaçla alt çalışma grupları oluşturabilir.
5. Avrupa teknik onayları diğer bütün onaylanmış kuruluşları da
bundan haberdar edecek olan onaylanmış kuruluşlarca yayımlanır. Yetkili bir
onaylanmış kuruluşun isteği üzerine, verilen bir onaya dayanak oluşturulan bütün
dokümanlar söz konusu kuruluşa gönderilir.
6. Avrupa teknik onayına ilişkin prosedürden doğan masraflar her
ülkenin kendi düzenlemeleri çerçevesinde müracaatçı tarafından
ödenir.
EK–III
TEKNİK ŞARTNAMELERE UYGUNLUK TEYİDİ
1. UYGUNLUK KONTROL METOTLARI
Bir Malzemenin bu yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca teknik
şartnamelere uygunluğun teyidinde izlenecek prosedürler belirlenirken aşağıda
yer alan uygunluk teyidi metotları kullanılacaktır; belli bir sistem için
kullanılacak metotların seçilmesi ve bir bütün haline getirilmesinde onuncu
maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen kriterler uyarınca eldeki
malzemeye veya malzeme gruplarına uygulanan gerekler baz alınacaktır.
a) Malzemenin üretici veya onaylanmış bir kuruluş tarafından
başlangıç tip deneyinden geçirilmesi;
b) Fabrikada elde edilen numunelerin üretici veya onaylanmış bir
kuruluş tarafından daha önce belirlenmiş deney programı çerçevesinde deneye tabi
tutulması;
c) Fabrikada, pazarda veya inşaat sahasında elde edilen
numunelerin üretici veya onaylanmış bir kuruluş tarafından denetleme niteliğinde
bir deneyden geçirilmesi;
d) Teslimata hazır veya teslim edilmiş bir mal grubu içinden
seçilen numunelerin üretici veya onaylanmış bir kuruluş tarafından deneye tabi
tutulması;
e) Fabrika üretim kontrolü;
f) Fabrika ve fabrika üretim kontrolünün onaylanmış bir kuruluş
tarafından yürütülecek ilk tetkik;
g) Onaylanmış bir kuruluşun fabrika üretim kontrolünü devamlı
olarak gözetim, değerlendirme ve tetkik altında tutması.
Bu Yönetmelikte, fabrika üretim kontrolü tabiri üreticinin
üretimini kendi bünyesinde sürekli olarak kontrol etmesi anlamına gelmektedir.
İmalatçının benimsediği tüm hususlar, gerekler ve hükümler sistematik bir
şekilde yazılı politika ve prosedür olarak dokümante edilecektir. Üretim kontrol
sistemine ilişkin bu dokümantasyon, kalite güvencesi konusunda ortak bir anlayış
yaratacak ve malzemelerin istenen özelliklere sahip olmasının ve kontrol sisteminin
verimli bir şekilde işleyip işlemediğinin denetlenmesini
sağlayacaktır.
2. UYGUNLUK TEYİT
SİSTEMLERİ
Aşağıda açıklanan uygunluk teyit sistemlerinin kullanılması tercih
edilmektedir.
(i) Onaylanmış bir belgelendirme kuruluşunun malzemenin
uygunluğuna ilişkin şu esaslar dahilinde yaptığı belgelendirme:
(a) (üreticinin görevleri)
(1) Fabrika üretim kontrolü;
(2) İmalatçının daha önceden belirlenen bir deney planı uyarınca
fabrikada alınan numuneler üzerinde gerçekleştirdiği
deney;
(b) (onaylanmış kuruluşun görevleri)
(3) Malzeme üzerinde yapılan başlangıç tip deneyi;
(4) Fabrika ve fabrikanın üretim kontrolü üzerine yapılan ilk
tetkik;
(5) Fabrika üretim kontrolünün devamlı olarak gözetim altında
tutulması, değerlendirilmesi ve bildirimi yapılması;
(6) Ayrıca, fabrikada, pazarda veya inşaat sahasında alınan
numunelerin denetleme niteliğinde deneyden geçirilmesi de mümkündür.
(ii) İmalatçının malzemeye dair şu esaslara dayalı olarak yaptığı
uygunluk beyanı:
Birinci alternatif:
(a) (üreticinin görevleri)
(1) Malzemenin başlangıç tip deneyinden
geçirilmesi;
(2) Fabrika üretim kontrolü;
(3) Ayrıca, fabrikada alınan numunelerin daha önceden belirlenmiş
bir deney planına uygun olarak deneye tabi tutulması da mümkündür;
(b) ( onaylanmış kuruluşun görevleri)
4) Fabrika üretim kontrolünün şu esaslara dayalı olarak
belgelendirilmesi
-Fabrika ve fabrika üretim kontrolünün ilk
tetkiki,
-Ayrıca, fabrika üretim kontrolünün devamlı olarak gözetim altında
tutulması, değerlendirilmesi ve onaylanması da mümkün.
İkinci alternatif:
(1) Malzemenin onaylanmış bir laboratuar tarafından başlangıç tip
deneyine tabi tutulması;
(2) Fabrika üretim kontrolü.
Üçüncü alternatif:
(a) Malzemenin üreticinin tarafından başlangıç tip deneyine tabi
tutulması;
(b) Fabrika üretim kontrolü.
3. UYGUNLUK
TEYİDİNDE ROL ALAN KURULUŞLAR
Uygunluk teyidinde rol oynayan kuruluşlar gördükleri işlevlere
göre aşağıdaki şekilde ayrılırlar:
(i) belgelendirme kuruluşu, belli prosedür ve yönetim kurallarına
göre uygunluk belgesi vermek için gerekli yetki ve sorumluluğu taşıyan, tarafsız
resmi veya özel kuruluş;
(ii) muayene kuruluşu, tetkik yapmak, uygunluk belgesi verilmesi
doğrultusunda tavsiyede bulunmak ve sonradan da üreticinin fabrika veya başka
bir yerde kalite kontrol çalışmalarını, malzeme seçimini ve değerlendirmesini
denetlemek gibi belirli fonksiyonları belli bir kriter çerçevesinde yerine
getirebilmek için organizasyon, personel, yeterlilik ve mesleki disipline sahip
tarafsız kuruluş;
(iii) deney
laboratuarı, ölçüm, inceleme, deney, kalibrasyon yapan veya çeşitli yollarla
malzeme veya mamullerin özellik ya da performansını tespit eden
laboratuar.
Bu EK III’ün 2 nci maddesinin (i) bendi ile (ii) bendi (birinci
alternatif)’nde belirtilen işlerde bu
EK III’ün 3 üncü maddesinin (i) bendinden (iii) bendine kadar olan üç işlevi tek
bir kuruluş veya farklı kuruluşlar yerine getirebilir. Bu durumda uygunluk
değerlendirmesinde rol oynayan muayene kuruluşu ve/veya deney laboratuarı
belgelendirme kuruluşu adına görevini yerine getirir.
Belgelendirme ve muayene kuruluşları ile deney laboratuarlarının
yeterliliği, tarafsızlığı ve mesleki disiplini ile ilgili kriterler EK IV’de yer
almaktadır
4. CE UYGUNLUK
İŞARETİ, AT UYGUNLUK BELGESI, İMALATÇININ AT UYGUNLUK
BEYANI
4 .1. CE uygunluk işareti
- CE uygunluk işareti aşağıdaki biçimde düzenlenmiş "CE"
harflerinden oluşacaktır.
- CE İşareti küçültülüp, büyültülürse, o takdirde yukarıdaki
ölçekli çizimde verilen oranlara itibar edilecektir.
- CE işaretinin her bir harfinin dikey boyutları 5 mm’ den az
olmamak üzere büyük oranda birbirleri ile aynı olacaktır.
- CE işaretinin altında üretim kontrol safhasında rol oynayan
onaylanmış kuruluşun tescil numarası yer alacaktır.
İlave bilgi:
- CE işareti yanında üreticinin adı veya tanıtıcı markası,
işaretin iliştirildiği yılın son iki rakamı ile uygun hallerde AT uygunluk
belgesinin numarası, ve teknik şartnamelere dayalı olarak malzemenin
özelliklerini tarif eden ibareler bulunacaktır.
4.2. AT Uygunluk Belgesi
AT Uygunluk Belgesi özellikle aşağıdaki hususları içerecektir.
- Belgelendirme Kuruluşunun adı ve adresi
- Üreticinin veya topluluk içindeki kurulmuş temsilcisinin adı ve
adresi
- Ürünün tanımı (tarifi) (cins,tip, sınıf, kullanım….vb.
tanımlar)
- Ürünün uyacağı hükümler
- Ürünün kullanımında uygulanabilir özel şartlar
- Belge numarası
- Uygulanabildiğinde, belgenin geçerlilik süresi ve şartları
- Belgeyi imzalamakla görevlendirilmiş olan kişinin adı ve
pozisyonu
yer alacaktır.
4.3 AT Uygunluk Beyanı
AT uygunluk beyanı aşağıdaki hususları içerecektir.
- Üreticinin veya topluluk içinde kurulmuş temsilcisinin adı ve
adresi
- Ürünün tanımı (tarifi) (cins,tip, sınıf, kullanım vb.
tanımlar)
- Ürünün uyacağı hükümler
- Ürünün kullanımında
uygulanabilir özel şartlar
- Uygulanabildiğinde, onaylanmış kuruluşun adı ve adresi
- Üretici veya yetkili temsilcisi adına beyanı imzalamakla görevli
olan kişinin adı ve pozisyonunu
içerecektir.
4.4 Uygunluk belgesi ve beyanı ürünün kullanılacağı ülkenin resmi
dili veya dillerinde sunulacaktır.
EK–IV
DENEY LABORATUVARLARI, MUAYENE KURULUŞLARI VE
BELGELENDİRME KURULUŞLARI KRİTERLERİ
Bakanlık tarafından yetkilendirilecek deney laboratuarları,
muayene kuruluşları ile belgelendirme kuruluşlarının şu asgari koşulları yerine
getirmesi gerekmektedir:
1. Personel ile gerekli araç ve ekipmanların mevcut olması,
2. Personelin teknik ve mesleki ihtisaslarının yeterliliği,
3. Bu Yönetmelik’de değinilen konular arasında deneylerin
yürütülmesi, raporların hazırlanması, belgelerin verilmesi ve gözetim yapılması
sırasında yapı malzemeleriyle dolaylı veya dolaysız ilgili çevreler, kişi ve
kuruluşların karşısında idari ve teknik personelin tarafsızlığını koruması,
4. Personelin mesleki sırları saklaması,
5. Ülkenin kanunen sorumluluk sigortası yükümlülüğünün bulunmadığı
hallerde böyle bir sigorta yaptırılması.
Bu EK–IV’ün 1 inci ve 2 nci maddelerinde belirtilen şartların
yerine getirilip getirilmediği, belirli aralıklarla Bakanlık tarafından kontrol
edilir veya yeterliliği olan bir kuruluşa kontrol ettirilir.
| 
YAPI
MALZEMELERİ YÖNETMELİĞİ (89/106/EEC)