I — BİLGİSAYAR BAĞLANTILI
SİSTEMLER
3100 sayılı Kanun ve bu kanunla
ilgili genel tebliğler ile belirlenen teknik ve fonksiyonel yapıları korunmak
şartıyla, ödeme kaydedici cihazların (elektronik terminaller, yazar kasalar ve
yazıcı tertibatı bulunan terazilerin), bilgisayarlara bağlı olarak çalıştığı
sistemler, "Bilgisayar Bağlantılı Sistemler" olup, bu sistemdeki bilgisayarlara
ayrıca fatura düzenleyen cihazlar da bağlanabilecektir.
A — Bilgisayarlar;
a) Bağlı cihazlarda kayıtlı
bilgileri istendiğinde verebilecektir.
b) Bağlı cihazlara program
bilgisi gönderebilecektir. (Mükellefe ilişkin bilgiler, mal cinsleri ve vergi
oranları gibi)
c) Kullanıldığı işletmenin stok
kontrolunu yapabilecektir.
d) Sistemde faaliyetin sürekliliğinin sağlanabilmesi için
birden fazla da kullanılabilecektir.
c) Fatura düzenleyen cihazların
bağlanmasına elverişli olacaktır.
f) Münhasıran işletmenin faaliyet
konusu ile ilgili işlerde kullanılacak, amaç dışı kullanılamayacaktır.
B — Satış Mahallindeki Cihazlar;
1. Ödeme kaydedici cihazlar
(elektronik terminaller, yazar kasalar ve yazıcı tertibatı bulunan
teraziler).
Satış mahallindeki herbir
elektronik terminal, yazar kasa ve yazıcı tertibatı bulunan terazi, ödeme
kaydedici cihazların (mali hafıza güvenliği de dahil) sahip olduğu diğer teknik
ve fonksiyonel şartların yanısıra aşağıdaki özellikleri de taşıyacaktır.
a) Bağlı olduğu bilgisayar ile
devamlı irtibat halinde olacaktır.
b) Bilgisayar ile irtibatı
kesildiğinde, bu süre içerisinde gerçekleştirilen satışlara ilişkin mali
bilgileri (toplam hasılat, katma değer vergisi tahsilatı ve stok durumuna ait
bilgiler gibi) saklayacak ve tekrar irtibat sağlandığında bilgisayara
aktarabilecek özellikte olacaktır. Bu özelliği taşımayanlar ise bilgisayarla irtibatı kesildiğinde tek başına (ödeme kaydedici cihaz olarak)
çalışamayacak ve bilgisayarla irtibat sağlandıktan sonra çalışmaya
başlayacaktır.
c) Mali hafızası en az 2100
işgünü kapasiteli olacaktır.
d) Mali hafıza raporlarında,
bilgi istenilen döneme ait her bir, günlük "Z" raporu sayısı itibariyle;
— Tarihi (gün, ay ve yıl
olarak),
— Katma değer vergisi dahil
toplam hasılatı,
— Toplam katma değer vergisi
tahsilatını,
ayrı ayrı belirtmek suretiyle
verebilecek, sözkonusu raporların sonunda ise istenilen döneme ait toplam
hasılat ve katma değer vergisi tahsilatı ile cihazın kullanılmaya başlandığı
tarihten, hakkında bilgi istenilen dönemin son gününe kadar (son gün dahil) elde
edilen toplam hasılat ve katma değer vergisi tahsilatı yer alacaktır.
e) En az altı departmanlı olacak,
her bir departman değişik katma değer vergisi oranı programlamaya ve bu oranlara
göre otomatik hesaplama yapmaya elverişli olacaktır.
f) Çizgi kod (bar code) okuyucu
bağlanabilir olacaktır.
2. Fatura düzenleyen
cihazlar:
a) Bağlı olduğu bilgisayar ile devamlı irtibat halinde
olacaktır.
b) Bilgisayar ile irtibatı
kesildiğinde, bu süre içerisinde gerçekleştirilen satışlara ilişkin mali
bilgileri (toplam hasılat, katma değer vergisi tahsilatı ve stok durumuna ait
bilgiler gibi) saklayacak ve tekrar irtibat sağlandığında bilgisayara
aktarabilecek özellikte olacaktır. Bu özelliği taşımayanlar ise bilgisayarla
irtibatı kesildiğinde tek başına (ödeme kaydedici cihaz olarak) çalışamayacak ve
bilgisayarla irtibat sağlandıktan sonra çalışmaya
başlayacaktır.
c) Çizgi kod (bar code) okuyucu
bağlanabilir olacaktır.
d) Bu cihazlarla düzenlenecek
faturalar, Vergi Usul Kanunu ile bu kanunla ilgili yönetmelik ve genel
tebliğlerle belirlenen esaslara göre noter tasdikli veya anlaşmalı matbaalara
bastırılmış olacaktır.
II — BAĞLANTILI ÖDEME
KAYDEDİCİ CİHAZ SİSTEMLERİ
Bir işyeri dahilinde ana yazar
kasa ile irtibatlı uydu ödeme kaydedici cihazlardan oluşan sistemler,
"Bağlantılı Ödeme Kaydedici Cihaz Sistemleri"dir. İstenildiği takdirde ana yazar
kasaya fatura düzenleyen cihazlar da bağlanabilecek ve bu durumda sağlanan cihaz
yukarıdaki (I/B-2) bölümde belirtilen özelliklere sahip olacaktır.
Ana yazar kasa ve uydu ödeme
kaydedici cihazlar, ödeme kaydedici cihazların (mali hafıza güvenliği de dahil)
sahip olduğu tüm teknik ve fonksiyonel şartların yanısıra aşağıdaki özellikleri
de taşıyacaktır.
a) Sistemdeki ana yazar kasa,
kendisine bağlanan uydu ve fatura düzenleyen cihazlara program bilgisi
(mükellefe ilişkin bilgiler, mal cinsleri, vergi oranları gibi) gönderebilecek,
stok kontrolü yapabilecek ve bu cihazlarda kayıtlı bilgileri istendiğinde
verebilecektir.
b) Uydu ödeme kaydedici cihazlara
çizgi kod (bar code) okuyucusu bağlanabilir olacaktır.
c) Uydu ödeme kaydedici cihazlar ana
yazar kasa ile irtibatı
kesildiğinde, bu süre içerisinde gerçekleştirilen satışlara ilişkin mali
bilgileri (toplam hasılatı, katma değer vergisi tahsilatı ve stok durumuna ait
bilgiler gibi) saklayacak ve tekrar irtibat sağlandığında ana yazar kasaya
aktarabilecek özellikte olacaktır. Bu özelliği taşımayanlar ise
ana yazar kasayla irtibatı kesildiğinde tek başına çalışamayacak ve ana yazar
kasayla irtibat sağlandıktan sonra çalışmaya başlayacaktır.
d) Ana yazar kasanın, bilgisayara
bağlanmak istenmesi halinde, bu sistem I inci bölümde açıklanan "Bilgisayar
Bağlantılı Sistemler" gibi değerlendirilecektir.
III — ELEKTRONİK YAZAR KASALAR
VE YAZICI TERTİBATI BULUNAN TERAZİLER
3100 sayılı Kanun ve bu kanunla
ilgili genel tebliğlerde sayılan (silinemez ve değiştirilemez mali hafızaya
sahip bulunma, satış fişi verme, X, Z ve mali hafıza raporu alma gibi) teknik ve
fonksiyonel özellikleri taşıması şartıyla üretici veya ithalatçı
kuruluşların;
a) Çizgi kod (bar code) okuyucusu
ve veya terazi bağlı yazar kasaları,
b) Satışı yapılan emtiaya ilişkin
ağırlıkla ilgili bilgileri de verebilen (çizgi kod okuyuculu veya okuyucusuz)
yazıcı tertibatı bulunan elektronik terazileri,
mükelleflerce kullanılmak üzere
satışa sunmadan önce Bakanlığımıza müracaatla onay istemeleri
gerekmektedir.
Yazar kasalara, çizgi kod okuyucusu veya terazi veya her ikisinin
birlikte bağlanması ile yeni bir model meydana getirilmiş olacağından, üretici
veya ithalatçı kuruluşların daha önce Bakanlığımızca onaylanan ve halen piyasada
kullanılmakta olan yazar kasalarını, kesin olarak buna
göre düzenlemeleri (çizgi kod okuyucusu veya terazi veya her ikisini birlikte
bağlamaları) mümkün değildir. Ancak üretici veya ithalatçı kuruluşların piyasada
kullanılan bütün yazar kasalarını (onaylanan model itibariyle) aynı şekilde
değiştirmek şartıyla Bakanlığımızdan onay aldıktan sonra
sözkonusu düzenlemeyi yapabilecekleri tabiidir.
IV — ONAY İÇİN İSTENECEK
BELGELER
Yukarıda özellikleri belirtilen
bilgisayar bağlantılı sistemler, bağlantılı ödeme kaydedici cihaz sistemleri
elektronik yazar kasalar ve yazıcı tertibatı bulunan terazilerin onayı için
başvuruda bulunacak üretici veya ithalatçı kuruluşların, daha önce yayımlanan
genel tebliğlerde belirtilenlere ek olarak, Bakanlığımızca lüzum görülmesi
halinde, sisteme ait yazılım ve donanıma ilişkin ayrıntılı
bilgi ve belgeleri de vermeleri gerekmektedir.
V — MÜKELLEFLERCE KULLANILAN
ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARIN SATIŞ VE DEVRİ
Bakanlığımızca onaylanan
bilgisayar bağlantılı sistemleri, bağlantılı ödeme kaydedici cihaz sistemlerini,
elektronik yazar kasalar veya yazıcı tertibatı bulunan teraziler, işyerinde
kullanmakta olan mükellefler, daha sonra kullanmak üzere yeni bir bilgisayar
bağlantılı sistem, bağlantılı ödeme kaydedici cihaz sistemi, elektronik yazar
kasa veya yazıcı tertibatı bulunan
terazi aldıklarında
ellerindeki eski cihazlarını aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde ödeme kaydedici
cihaz kullanma yükümlülüğü olan bir başka mükellefe veya Bakanlığımızdan onay
almış bulunan üretici veya ithalatçı kuruluşlara satabilecek ve
devredebileceklerdir.
a) Ödeme kaydedici cihazlarda
kayıt altına alınan mali bilgilerin, silinemez ve değiştirilemez özellikte
olması sebebiyle, bir süre kullanıldıktan sonra mali hafızalarında hasılat
kayıtlı iken satışı yapılan cihazlarda yer alan bilgilerin, cihazı satan
mükellefin ödeyeceği vergilerin takibi, satınalanın da kendine ait olmayan
hasılattan sorumlu duruma düşmemesi bakımından satış ve devir işleminden önce
ilgili vergi dairesince mutlaka tesbit edilmesi gerekmektedir. Bunun için
sözkonusu cihazları satan mükellef tarafından
devir ve teslim yapılmadan önce, ilgili vergi dairesine başvuruda bulunarak,
cihazda kayıtlı mali bilgilerin tesbit edilmesi talep edilecektir.
b) Başvuruyu alan vergi dairesi,
cihazı satan mükellefin, satış tarihine kadar cihaz kullanmak suretiyle elde
ettiği hasılatı, tahsil olunan katma değer vergisini, son "Z" raporu sayısını,
en son verilen müteselsil fiş numarası ve tarihini, cihaza yapılan teknik
müdahaleleri, cihazın mali hafızasının değiştirilip değiştirilmediğini ve mali
bakımdan gerekli olabilecek diğer tüm bilgileri, mali hafızadan ve gerektiğinde
işletmede kalan kayıt rulolarından yararlanmak suretiyle görevlendireceği bir
elemanı marifetiyle tesbit ettirecektir.
c) Cihazın ödeme kaydedici cihaz
kullanma yükümlülüğü olan bir mükellefe satılması veya devredilmesi
halinde;
— Cihazlar satıcıya ait
bilgilerin yeraldığı eski mali hafıza ile satılabileceği gibi, eski mali
hafızası yetkili servis elemanlarınca sökülerek (saklanmak üzere) satıcıya
verilmek ve yerine yeni bir mali hafıza takılmak suretiyle de satılabilecektir.
Şu kadar ki cihazın mali hafızasının sökülmesi ve yerine yenisinin takılması
işlemi satış ve devirden (fatura düzenlenmeden) önce olacak, bu husus
ruhsatnamede ve düzenlenen tutanakla ayrıntılı bir şekilde belirtilecektir.
— Yukarıda belirtildiği şekilde,
vergi dairesince yapılan tesbitler sonucunda, üç örnek tutanak düzenlenecek,
düzenleyen görevli memur, satıcı ve alıcı mükellefler tarafından imzalanan
tutanağın, bir örneği satıcının dosyasına konulmak üzere vergi dairesinde,
diğeri satıcıda kalacak, bir diğeri ise cihazın ruhsatnamesine
eklenecektir.
— Cihaz ruhsatnamesinin satışa
ilişkin bölümleri satışı gerçekleştiren kişi veya kurum tarafından eksiksiz bir
şekilde doldurulup tasdik edilecek, ayrıca ruhsatnameye cihazın ne sebeple
satıldığı belirtilecek ve düzenlenen tutanağın tarihi işlenecektir.
— Cihazı satınalan mükellef,
fatura, ruhsatname kullanma kılavuzu, tutanak örneği ile birlikte cihazı teslim
alacak ve alış faturasının düzenlendiği tarihten (fatura tarihi dahil) itibaren
15 gün içinde gerekli belgelerle birlikte bağlı bulunduğu vergi dairesine
müracaatla cihazın adına kaydının yapılmasını ve "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait
Levha"nın verilmesini talep edecektir.
— Cihazı satınalan mükellef,
ayrıca satışa ilişkin işlemi ve cihazın kimden alındığını gerekli kayıt yapılmak
üzere, onbeş gün içinde yazılı olarak ruhsatnamede belirtilen üretici veya
ithalatçı kuruluşa bildirecektir.
d) Cihazın, Bakanlığımızdan onay
almış bulunan üretici veya ithalatçı kuruluşlara satılması veya devredilmesi
halinde ise;
— Yukarıda belirtildiği şekilde,
vergi dairesince yapılan tespitler sonucunda, iki örnek tutanak düzenlenecek,
düzenleyen görevli memur, satıcı ve alıcı mükellefler tarafından imzalanan
tutanağın bir örneği satıcının dosyasına konulmak üzere vergi dairesinde, diğeri
satıcıda kalacaktır.
— Üretici veya ithalatçı kuruluş
tarafından, cihazın eski mali hafızası (üzerinde bilgi kayıtlı ise) sökülerek
saklanmak üzere satıcıya verilecek ve cihaza yeni bir mali hafıza
takılacaktır.
— Üretici veya ithalatçı
kuruluşlarca, cihazın satıcıdaki ruhsatnamesi iptal edilmek üzere geri alınacak
ve cihaza takılan mali hafıza ile aynı sicil numarasını taşıyan bir ruhsatname
düzenlenecektir.
— Bu şekilde alınan cihazlar,
üretici veya ithalatçı kuruluşlarca tekrar satışa arzedildiğinde, ilk kez
satılan cihazlarda olduğu gibi (satıcı tarafından bir ay içinde alıcının bağlı
olduğu vergi dairesine bildirilmesi vs..) işlem yapılacaktır.
e) Satış ve devir işleminin
gerçekleşmesi ile birlikte satıcı mükellef bağlı olduğu vergi dairesine onbeş
gün içerisinde müracaat ederek, daha önce almış bulunduğu "Ödeme Kaydedici
Cihazlara Ait Levha"yı, iptal edilmek üzere iade edecek ve satışa konu cihazın
adına devam eden kaydının silinmesini isteyecektir.
Tebliğ olunur.