50 SERİ NO'LU KATMA DEĞER VERGİSİ MÜKELLEFLERİNİN ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARI KULLANMALARI MECBURİYETİ HAKKINDA KANUNLA İLGİLİ GENEL TEBLİĞ   

  

 

26 Ocak 1995 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 22183

Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında 3100 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre hareket edilmesi uygun görülmüştür.

A — Ödeme Kaydedici Cihazların Satışı:

1 - Ödeme kaydedici cihaz satışı yapan kişi veya kuruluşlar;

a) Ödeme kaydedici cihaz kullanmakla yükümlü olduklarını, bağlı bulundukları vergi dairesinden alacakları yazıyla belgeleyen mükelleflere ödeme kaydedici cihaz satacaklardır. Diğer bir ifadeyle vergi dairesinin yazısını ibraz edemeyenlere (mükellef olmayanlara, götürü usulde mükellef olanlara vb.) hiçbir şekilde ödeme kaydedici cihaz satamayacaklardır. Mükellefler bahse konu izin yazısını gelir veya kurumlar vergisi (vergiden muaf olanlara katma değer vergisi) yönünden bağlı oldukları vergi dairesinden alacaklardır.

Ancak, perakende satış yapmakla beraber kurumlar vergisinden muaf olan ve teslimleri katma değer vergisinden istisna olanlar (askeri kantinler vb.) kurumlarınca düzenlenen ve faaliyet konuları ile neye istinaden vergiden muaf olduklarını belirtir bir yazıyla birlikte faaliyet gösterdikleri mahallin yetkili bulunduğu vergi dairesinden alacakları yazıyla ödeme kaydedici cihaz satın alabileceklerdir.

b) Vergi dairesince verilen yazıyı aldıktan sonra, alıcının adı, adresi, vergi dairesi, sicil numarası, cihazın marka, model ve sicil numarası gibi bilgilerin yanısıra vergi dairesi yazısının tarih ve numarası da belirtmek suretiyle düzenleyecekleri bir fatura ile satış işlemini gerçekleştireceklerdir.

c) Cihazla birlikte, kullanma kılavuzu ve ruhsatnameyi de alıcıya vereceklerdir. Ruhsatnamenin satışa ilişkin bölümlerini eksiksiz bir şekilde doldurup tasdik edeceklerdir.

d) Ödeme kaydedici cihazları kimlere sattıklarını, satışın yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde cihazı marka, model ve sicil numarasını da belirtmek suretiyle bir taraftan alıcının (müşterinin) kayıtlı olduğu vergi dairesine diğer taraftan da ilgili üretici veya ithalatçı kuruluşa bildireceklerdir.

2. Kullandıkları cihazları satanlar;

a) Vergi dairesince görevlendirilecek bir memura, daha önce cihaz kullanılmak suretiyle elde edilen hasılatı, tahsil edilen katma değer vergisini, "Z" Raporu sayısını, en son verilen müteselsil fiş numarası ve tarihini, cihaza yapılan teknik müdahaleleri ve mali yönden gerekli olabilecek diğer tüm bilgileri, mali hafızadan ve gerektiğinde işletmede kalan kayıt ruloları ile cihaz ruhsatnamesinden yararlanılmak suretiyle ayrıntılı bir tutanakla tespit ettireceklerdir.

b) Vergi dairesince yapılan tespit müteakip yetkili servise müracaatla, cihaz bünyesindeki eski mali hafızayı söktürerek bunun yerine cihazla aynı sicil numarasına sahip yeri bir mali hafıza taktıracaklar, sökülen hafıza ünitesini ise saklamak üzere alıkoyacaklardır. Kullanılmış ödeme kaydedici cihazlar eski mali hafızası sökülüp, yeni mali hafıza takılmadan (halk arasındaki yaygın adıyla sıfırlanmadan) satılmayacaktır.

Diğer taraftan yetkili servis, söktüğü eski mali hafızada kayıtlı bilgileri 9 seri No.lu Genel Tebliğ eki "Bilgi Formu"na işleyerek satıcının kayıtlı olduğu vergi dairesine bildirecektir.

c) Bu işlemleri takiben yukarıda A/1 bölümünde açıklandığı şekilde satış işlemini gerçekleştireceklerdir.

d) Satış tarihinden itibaren 15 gün içerisinde bağlı oldukları vergi dairesine müracaat ederek, satışa konu cihazın adlarına devam eden kaydını sildirecekler ve daha önce aldıkları "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı iptal edilmek üzere iade edeceklerdir.

B — Ödeme Kaydedici Cihazların Kullanım Dışı Bırakılması:

İşi bırakan, ödeme kaydedici cihaz kullanmayı gerektiren bir işle uğraşmayan ve cihazını bir başkasına satmayan mükellefler;

a) İşi bırakma tarihinden itibaren bir ay içerisinde vergi dairesince görevlendirilecek bir memura, ödeme kaydedici cihazlarında kayıtlı olan ve yukarıda A/2-a bölümünde belirtilen mali bilgileri tutanakla tespit ettireceklerdir. Tutanağın bir örneği mükellefin vergi dairesindeki dosyasına konulacak diğeri ise cihaz ruhsatnamesine eklenecektir.

b) Yapılan bu tespiti müteakip ödeme kaydedici cihazı, kullanma kılavuzu ve ruhsatname ile birlikte bir torbanın içine koyup torbanın ağzını vergi dairesince görevlendirilen memura mühürlettirerek teslim alacaklardır. Mühürü vergi dairesinin izni olmadan kesinlikle açmayacaklardır.

c) Bu işlemlerin tamamlanması ile birlikte cihazın vergi dairesindeki kaydını sildirecekler ve "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı iptal edilmek üzere geri vereceklerdir.

d) Yeniden ödeme kaydedici cihaz kullanmayı gerektiren bir işle uğraşmaları halinde, işe başlama tarihinden itibaren 30 gün içinde faaliyet gösterdikleri mahallin vergi dairesine müracaat ederek cihazın içinde bulunduğu torbanın mühürünün açılmasını talep edecekler ve cihazın kaydını yaptırıp "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı aldıktan sonra kullanmaya başlayacaklardır. Mühürün bir başka vergi dairesince açılması halinde, önceki vergi dairesine durum bildirilecektir.

e) Söz konusu cihazları satmak istemeleri halinde ise vergi dairesine müracaatla torbanın mühürünü açtıracaklar ve yukarıda A/2 bölümünde yapılan açıklama çerçevesinde satış işlemini gerçekleştireceklerdir.

C — Ödeme Kaydedici Cihaz Fişleri:

3100 sayılı Kanuna göre, perakende mal satan veya hizmet ifa eden birinci ve ikinci sınıf tacirlerin, Vergi Usul Kanununa göre fatura kullanma mecburiyeti olmayan satışlarını ödeme kaydedici cihaz fişleriyle belgelendirmeleri gerekmektedir.

Ancak, özellikle uygulamanın başlangıç yıllarında Bakanlığımızca onaylanan ve halen mükelleflerce kullanılmakta olan bazı ödeme kaydedici cihazlar, belirli bir rakam kapasitesinin üzerindeki satış bedelini, fiş üzerinde tek satırda gösterememektedir.

Bahsi geçen ödeme kaydedici cihazları kullanan mükellefler cihazlarının teknik özellikleri gereği tek satırda gösteremedikleri satış bedelini" rakamın büyüklüğüne göre uygun bir şekilde bölmek suretiyle birden fazla satırda gösterebileceklerdir. Bölüm işleminin eşit olması şart değildir. Şu kadar ki Vergi Usul Kanunundaki fatura kullanma mecburiyetine ilişkin haddin üzerindeki satışlar için fatura düzenleneceği tabiidir.

Örnek olarak, altı rakam kapasiteli ödeme kaydedici cihazı kullanan ve müşterisine 1.500.000 liralık "muhtelif gıda" maddesi satan bir mükellef 1.500.000 lirayı 2'ye bölecek ve "750.000-750.000" veya "700.000-800.000" lirayı cihazın "muhtelif gıda" departmanına ait tuşuna iki defa basmak suretiyle (iki satır halinde) satışını belgeleyecektir. Satış bedelinin 4.100.000 lira olması halinde ise rakam 5'e bölünecek, "900.000-900.000-800.000-800.000-700.000" veya "900.000-900.000-900.000-900.000-500.000" lira olmak üzere satış işlemi beş satır halinde ödeme kaydedici cihaz fişi üzerinde gösterilecektir.

Diğer taraftan mükellefler, fiş üzerinde tek satırda gösteremedikleri satışlarını ödeme kaydedici cihaza hiç kaydetmeden Vergi Usul Kanununa göre düzenleyecekleri faturalarla da belgelendirebileceklerdir.

D — Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Bilgi Formu:

Üretici veya ithalatçı kuruluşların yetkili servis elemanlarının, ödeme kaydedici cihazların hafızalarında meydana gelen arızalara istinaden yaptıkları teknik müdahalelerle ilgili olarak düzenlemek zorunda bulundukları 9 Seri No.lu genel Tebliğe ekli "Bilgi Formu"nu vergi dairesine gönderme süresi, üç günden onbeş güne çıkarılmıştır. Buna göre yetkili servis elemanları, düzenledikleri Bilgi Formlarını onarımın yapıldığı tarihten itibaren en çok 15 gün içerisinde cihazı onarılan mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine göndereceklerdir.

Tebliğ olunur.