A — Ödeme Kaydedici Cihazların
Satışı:
1 - Ödeme kaydedici cihaz
satışı yapan kişi veya kuruluşlar;
a) Ödeme kaydedici cihaz
kullanmakla yükümlü olduklarını, bağlı bulundukları vergi dairesinden alacakları
yazıyla belgeleyen mükelleflere ödeme kaydedici cihaz satacaklardır. Diğer bir
ifadeyle vergi dairesinin yazısını ibraz edemeyenlere (mükellef olmayanlara,
götürü usulde mükellef olanlara vb.) hiçbir şekilde ödeme kaydedici cihaz
satamayacaklardır. Mükellefler bahse konu izin yazısını gelir
veya kurumlar vergisi (vergiden muaf olanlara katma değer vergisi) yönünden
bağlı oldukları vergi dairesinden alacaklardır.
Ancak, perakende satış yapmakla
beraber kurumlar vergisinden muaf olan ve teslimleri katma değer vergisinden
istisna olanlar (askeri kantinler vb.) kurumlarınca düzenlenen ve faaliyet
konuları ile neye istinaden vergiden muaf olduklarını belirtir bir yazıyla
birlikte faaliyet gösterdikleri mahallin yetkili bulunduğu vergi dairesinden
alacakları yazıyla ödeme kaydedici cihaz satın
alabileceklerdir.
b) Vergi dairesince verilen
yazıyı aldıktan sonra, alıcının adı, adresi, vergi dairesi, sicil numarası,
cihazın marka, model ve sicil numarası gibi bilgilerin yanısıra vergi dairesi
yazısının tarih ve numarası da belirtmek suretiyle düzenleyecekleri bir fatura
ile satış işlemini gerçekleştireceklerdir.
c) Cihazla birlikte, kullanma
kılavuzu ve ruhsatnameyi de alıcıya vereceklerdir. Ruhsatnamenin satışa ilişkin
bölümlerini eksiksiz bir şekilde doldurup tasdik edeceklerdir.
d) Ödeme kaydedici cihazları kimlere sattıklarını, satışın
yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde cihazı marka, model ve sicil
numarasını da belirtmek suretiyle bir taraftan alıcının (müşterinin) kayıtlı
olduğu vergi dairesine diğer taraftan da ilgili üretici
veya ithalatçı kuruluşa bildireceklerdir.
2. Kullandıkları cihazları
satanlar;
a) Vergi dairesince
görevlendirilecek bir memura, daha önce cihaz kullanılmak suretiyle elde edilen
hasılatı, tahsil edilen katma değer vergisini, "Z" Raporu sayısını, en son
verilen müteselsil fiş numarası ve tarihini, cihaza yapılan teknik müdahaleleri
ve mali yönden gerekli olabilecek diğer tüm bilgileri, mali hafızadan ve
gerektiğinde işletmede kalan kayıt ruloları ile cihaz ruhsatnamesinden
yararlanılmak suretiyle ayrıntılı bir tutanakla
tespit ettireceklerdir.
b) Vergi dairesince yapılan
tespit müteakip yetkili servise müracaatla, cihaz bünyesindeki eski mali
hafızayı söktürerek bunun yerine cihazla aynı sicil numarasına sahip yeri bir
mali hafıza taktıracaklar, sökülen hafıza ünitesini ise saklamak üzere
alıkoyacaklardır. Kullanılmış ödeme kaydedici cihazlar eski mali hafızası
sökülüp, yeni mali hafıza takılmadan (halk arasındaki yaygın adıyla
sıfırlanmadan) satılmayacaktır.
Diğer taraftan yetkili servis,
söktüğü eski mali hafızada kayıtlı bilgileri 9 seri No.lu Genel Tebliğ eki
"Bilgi Formu"na işleyerek satıcının kayıtlı olduğu vergi dairesine
bildirecektir.
c) Bu işlemleri takiben yukarıda
A/1 bölümünde açıklandığı şekilde satış işlemini gerçekleştireceklerdir.
d) Satış tarihinden itibaren 15 gün içerisinde bağlı oldukları
vergi dairesine müracaat ederek, satışa konu cihazın adlarına devam eden kaydını
sildirecekler ve daha önce aldıkları "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı
iptal edilmek üzere iade edeceklerdir.
B — Ödeme Kaydedici Cihazların Kullanım
Dışı Bırakılması:
İşi bırakan, ödeme kaydedici
cihaz kullanmayı gerektiren bir işle uğraşmayan ve cihazını bir başkasına
satmayan mükellefler;
a) İşi bırakma tarihinden
itibaren bir ay içerisinde vergi dairesince görevlendirilecek bir memura, ödeme
kaydedici cihazlarında kayıtlı olan ve yukarıda A/2-a bölümünde belirtilen mali
bilgileri tutanakla tespit ettireceklerdir. Tutanağın bir örneği mükellefin
vergi dairesindeki dosyasına konulacak diğeri ise cihaz ruhsatnamesine eklenecektir.
b) Yapılan bu tespiti müteakip
ödeme kaydedici cihazı, kullanma kılavuzu ve ruhsatname ile birlikte bir
torbanın içine koyup torbanın ağzını vergi dairesince görevlendirilen memura
mühürlettirerek teslim alacaklardır. Mühürü vergi dairesinin izni olmadan
kesinlikle açmayacaklardır.
c) Bu işlemlerin tamamlanması ile
birlikte cihazın vergi dairesindeki kaydını sildirecekler ve "Ödeme Kaydedici
Cihazlara Ait Levha"yı iptal edilmek üzere geri vereceklerdir.
d) Yeniden ödeme kaydedici cihaz
kullanmayı gerektiren bir
işle uğraşmaları halinde, işe başlama tarihinden itibaren 30 gün içinde faaliyet
gösterdikleri mahallin vergi dairesine müracaat ederek cihazın içinde bulunduğu
torbanın mühürünün açılmasını talep edecekler ve cihazın kaydını
yaptırıp "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı
aldıktan sonra kullanmaya başlayacaklardır. Mühürün bir başka vergi dairesince
açılması halinde, önceki vergi dairesine durum bildirilecektir.
e) Söz konusu cihazları satmak
istemeleri halinde ise vergi dairesine müracaatla torbanın mühürünü açtıracaklar
ve yukarıda A/2 bölümünde yapılan açıklama çerçevesinde satış işlemini
gerçekleştireceklerdir.
C — Ödeme Kaydedici Cihaz
Fişleri:
3100 sayılı Kanuna göre,
perakende mal satan veya hizmet ifa eden birinci ve ikinci sınıf tacirlerin,
Vergi Usul Kanununa göre fatura kullanma mecburiyeti olmayan satışlarını ödeme
kaydedici cihaz fişleriyle belgelendirmeleri gerekmektedir.
Ancak, özellikle uygulamanın
başlangıç yıllarında Bakanlığımızca onaylanan ve halen mükelleflerce
kullanılmakta olan bazı ödeme kaydedici cihazlar, belirli bir rakam
kapasitesinin üzerindeki satış bedelini, fiş üzerinde tek satırda
gösterememektedir.
Bahsi geçen ödeme kaydedici
cihazları kullanan mükellefler cihazlarının teknik özellikleri gereği tek
satırda gösteremedikleri satış bedelini" rakamın büyüklüğüne göre uygun bir
şekilde bölmek suretiyle birden fazla satırda gösterebileceklerdir. Bölüm
işleminin eşit olması şart değildir. Şu kadar ki Vergi Usul Kanunundaki fatura
kullanma mecburiyetine ilişkin
haddin üzerindeki satışlar
için fatura düzenleneceği tabiidir.
Örnek olarak, altı rakam
kapasiteli ödeme kaydedici cihazı kullanan ve müşterisine 1.500.000 liralık
"muhtelif gıda" maddesi satan bir mükellef 1.500.000 lirayı 2'ye bölecek ve
"750.000-750.000" veya "700.000-800.000" lirayı cihazın "muhtelif gıda"
departmanına ait tuşuna iki defa basmak suretiyle (iki satır halinde) satışını
belgeleyecektir. Satış bedelinin 4.100.000 lira olması halinde ise rakam 5'e
bölünecek, "900.000-900.000-800.000-800.000-700.000" veya
"900.000-900.000-900.000-900.000-500.000" lira olmak üzere satış işlemi beş
satır halinde ödeme kaydedici cihaz fişi üzerinde gösterilecektir.
Diğer taraftan mükellefler, fiş
üzerinde tek satırda gösteremedikleri satışlarını ödeme kaydedici cihaza hiç kaydetmeden Vergi Usul Kanununa göre
düzenleyecekleri faturalarla da belgelendirebileceklerdir.
D — Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait
Bilgi Formu:
Üretici veya ithalatçı
kuruluşların yetkili servis elemanlarının, ödeme kaydedici cihazların
hafızalarında meydana gelen arızalara istinaden yaptıkları teknik müdahalelerle
ilgili olarak düzenlemek zorunda bulundukları 9 Seri No.lu genel Tebliğe ekli
"Bilgi Formu"nu vergi dairesine gönderme süresi, üç günden onbeş güne
çıkarılmıştır. Buna göre yetkili servis elemanları,
düzenledikleri Bilgi Formlarını onarımın yapıldığı tarihten itibaren en çok 15
gün içerisinde cihazı onarılan mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine
göndereceklerdir.
Tebliğ
olunur.