25 Temmuz 1972 Tarihli Resmi Gazete (a)

 Sayı: 14256

     (a) - Yönetmelik, 19.6.1972-14220 s. R.G.'de yayımlanmış, ancak dizgi yanlışlıkları bulunduğundan 25.7.1972-14256 s. R.G.'de yeniden yayımlanmıştır.

    KAPSAM

    MADDE 1 - 1475 sayılı İş Kanunu'na dayanılarak işverenler tarafından işçilere verilecek yıllık ücretli izinler, aynı Kanun'un 2'nci maddesi kapsamına giren işyerlerinde bu Yönetmelik'te belirtilen yol ve koşullara göre yürütülür.

    İZİN HAKKININ SAPTANMASI

    MADDE 2 - 1475 sayılı Kanun'un 49'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 50'nci maddesindeki esaslar ve 51'inci maddesindeki durumlar gözönünde tutularak her işçinin yıllık ücretli izne hak kazandığı tarih, bu Yönetmeliğin 15'inci maddesinde sözü geçen yıllık ücretli izin defterinin buna ilişkin sütununa yazılır. Yıllık izin süresinin hesabında işçinin aynı işverene ait işyerlerinde çalıştığı süreler birleştirilir.

    Aynı Bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı Bakanlığa bağlı tüzel kişiliklerin işyerlerinde geçen süreler, işçinin ücretli izin hakkınınhesaplanmasında birleştirilerek gözönünde bulundurulur.

    Kamu iktisadi teşebbüsleri ile özel kanun veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulmuş banka, kuruluş veya müesseselerin her birinin kendine bağlı işyerlerinde geçen süreler de, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında birleştirilerek gözönünde bulundurulur.

    Yıllık ücretli izne çıkacak işçileri gösterir listeler işveren tarafında bu Yönetmeliğin 17'nci maddesindeki bilgileri kapsayacak şekilde işyerinde ilan olunur.

    İZİN KULLANMA DÖNEMLERİ

    MADDE 3 - İşveren veya işveren vekilleri, bu Yönetmeliğin 10'uncu maddesinde sözü edilen izin kurulu veya 18'inci maddeye dayanılarak bunun yerine geçenlere danışmak suretiyle işyerinde yürütülen işlerin nitelik ve özelliklerine göre, yıllık ücretli izinlerin, her yıl senenin belli bir döneminde veya dönemlerinde verileceğini tayin ve bunu işyerinde ilan edebilir.

    1475 sayılı İş Kanunu'nun 49'uncu maddesinin (b) ve (c) bendlerinde belirtilmiş bulunan izin süreleri, aynı Kanun'un 52'nci maddesi uyarınca tarafların uyuşmasıyla, bir bölümü 12 günden aşağı olmamak üzere, ikiye bölünebilir. Bu durumda işveren işçiye 7 günden fazla ücretsiz yol izni vermeye zorlanamaz. Ancak işçi isterse, toplamı 7 günü geçmemek kaydıyla söz konusu ücretsiz izin hakkını 2 bölümde kullanabilir.

    İZİN İSTEĞİNİN ZAMANI

    MADDE 4 - İşçi yukarıdaki maddelere göre hak ettiği yıllık ücretli iznini kullanmak istediği zaman, en az bir ay önce, işverene yazılı olarak bildirir.

    İşveren veya işveren vekilleri bu istekleri Yönetmeliğin 10'uncu maddesinde sözü geçen İzin Kurulu'na veya 18'inci maddesinde belirtilen kişilere bildirir.

    İZİN İSTEĞİ VE VERİLMESİ

    MADDE 5 - İşçi yıllık izin istek kağıdına, adını, soyadını, varsa sicil numarasını, iznini hangi tarihler arasında kullanmak istediğini ve yol izni isteyip istemediğini yazar.

    İzin kurulu veya işveren, işçinin istediği izin kullanma tarihi ile bağlı değildir. Ancak, izin sıra ve nöbetleşmesini göstermek üzere anılan kurulca düzenlenecek çizelgelerin hazırlanmasında bu istekler olanakların elverdiği ölçüde gözönünde tutulur.

    Aynı tarihe rastlayan izin isteklerinde işyerindeki kıdemi fazla olanlara öncelik tanınır.

    Yol izni alanlar, bu süreyi kullanmadan işe dönerlerse, işveren bunları anılan sürenin bitiminden önce işe başlatmayabilir.

    İZİN SURESİNİN SAPTANMASI

    MADDE 6 - İşçinin izin süresi, iznini kullanacağı tarihteki kıdemine göre saptanır.

    TOPLU İZİN

    MADDE 7 - İşveren veya işveren vekili Nisan ayı başı ile Ekim ayı sonu arasındaki süre içinde, işyerinin ve işçilerin tümünü kapsayan toplu izin uygulayabilir.

    Bu yolda uygulamaya gidildiğinde, İzin Kurulu izin çizelgesini, bütün işçiler aynı zamanda izne başlayacak ve Kanun'un 49'uncu maddesindeki izin sürelerine ve yol izni isteklerine göre her işçinin izin süresinin bitimini gösterecek biçimde düzenler ve ilan eder.

    Toplu izin dönemi, bu dönemde henüz yıllık ücretli izin hakkını kazanmayan işçileri de kapsayacak şekilde saptanabilir. Şu kadar ki, ertesi yıl veya yıllarda bu toplu izin yönteminin uygulanmaması halinde, bu gibilerinin gelecek yıllık ücretli izne hak kazanacakları tarih genel esaslara göre belirlenir.

    TOPLU İZİN DÖNEMİNDE İŞYERİNİN GUVENLİĞİ

    MADDE 8 - Toplu iznin uygulanması halinde işveren veya işveren vekili, işyerinin korunması, işyerindeki araç, gereç donatım veya makinelerin bakımı, hazırlanması, temizlenmesi veya güvenliğinin sağlanması gibi zorunlu durumlar için yeter sayıda işçiyi toplu izin dışında tutabilir.

    Bu durumda olanların yıllık izinleri toplu izin döneminden önce veya sonra diledikleri tarihte verilir.

    MEVSİMLİK VEYA KAMPANYA İŞLERİNDE YILLIK UCRETLİ İZİN

    MADDE 9 - 1475 sayılı İş Kanunu'nun 50'nci maddesinin 5'inci fıkrasında sözü geçen ve nitelikleri yönünden bir yıldan az süren mevsim veya kampanya işlerinin yürütüldüğü işyerlerinde sürekli olarak çalışan işçilerin yıllık ücretli izinleri hakkında da bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

    İZİN KURULU

    MADDE 10 - İşçi sayısı 100 den fazla olan işyerlerinde işveren veya işveren vekilinin atayacağı bir kişinin başkanlığı altında iki işçi temsilcisinden oluşan bir izin kurulu kurulur. Başkanın yokluğunda Kurula aynı yolla seçilecek yedeği başkanlık eder. Kurul'un başkanı dışındaki işçi üyeler ve ikişer yedeği, 274 sayılı Kanun'un değişik 20'nci maddesi uyarınca işyerinde bulunan sendika temsilcilerine seçilir.

    İşyerinde sendika temsilcileri seçilmemiş ise izin kurulunun işçi üyeleri o işyerindeki işçilerin yarıdan bir fazlasının katılacağı bir

toplantıda açık oyla seçilir.

    Kurulun başkanı, üye ve yedekleri işyerinde işveren tarafından ilan olunur.

    Asil üyelerin yokluğunda, yedeklerden biri başkanın çağrısı üzerine toplantılara katılır.

    Eksilen üye ve yedekler aynı şekilde tamamlanır.

    İZİN KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ

    MADDE 11 - İzin kurulunun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:

    a) İşçiler tarafından verilip işveren veya işveren vekili tarafından izin kuruluna iletilecek izin isteklerine göre hazırlayacağı izin

çizelgelerini işverenin onayına sunmak,

    b) İşçilerin yıllık izin hakları ile ilgili dilek ve şikayetlerini inceleyerek sonucunu işverene ve şikayetçiye bildirmek,

    c) Her yıl ücretli izinlerin daha yararlı ve eğlenceli geçirilebilmesi için kamplar veya geziler düzenleme yollarını ve bu yolların işçiler ve aile fertleri için en az külfet yükleme çarelerini aramak ve bu konuda alınması mümkün olan tedbirleri araştırmak ve işverenle gerekli danışmalarda bulunmak,

    d) Bu Yönetmeliğin 15'inci maddesine göre işveren tarafından tutulması gereken yıllık ücretli izin defterini inceleyerek, en az her 15 günde bir yıllık izne hak kazanan işçilerin çizelgelerini hazırlayıp onaylamak ve işyerinde ilan edilmek üzere işveren sunmak.

    İZİN KURULUNCA GÖZÖNUNDE TUTULACAK HUSUSLAR

    MADDE 12 - İzin kurulu izin çizelgelerini hazırlarken işçilerin kıdem derecelerini, izni belirli bir dönemde kullanmak bakımından içinde bulundukları zorunluluk veya engellerini, işin aksamadan ürütülmesini ve işçi sayısını gözönünde bulundurur.

    İZİN KURULUNUN TOPLANTILARI

    MADDE 13 - İzin Kurulu kendisine yüklenen görevleri yerine getirmek üzere, en geç 15 günde bir defa ve yıllık izin çizelgelerinin hazırlanması sırasında gerektikçe başkanın çağrısı ile iş saatleri içinde toplanır.

    Toplantılarda alınan kararlar ve yapılan işler bir deftere sıra ile yazılarak imzalanır.

    YAZI İŞLERİ

    MADDE 14 - İzin kurulunun yazı işlerinin gerektirdiği yer, eleman, araç ve gereçler işveren tarafından sağlanır.

    YILLIK UCRETLİ İZİN DEFTERİ

    MADDE 15 - İşveren çalıştırdığı işçilerin izin durumlarını gösteren ve örneği bu Yönetmeliğe ekli yıllık izin defterini tutmak, bu defteri istendiğinde yetkili memurlara göstermek ve izin kuruluna vermek zorundadır.

    İşveren dilerse her işçinin yıllık izin durumunu aynı esaslara göre kartoteks sistemiyle de yürütebilir.

    İZNE HAK KAZANANLARIN ÇİZELGESİ

    MADDE 16 - 11'inci maddenin (d) fıkrasına göre İzin Kurulunca hazırlanacak yıllık ücretli izin hakkını kazananların çizelgelerinde

işçinin :

    a) Adı ve soyadı,

    b) Bir önceki yıllık izin hakkını kazandığı tarih,

    c) İşe giriş tarihi, (Yılık ücretli izin hakkını ilk defa kullananlar için)

    d) 1475 sayılı İş Kanunu'nun 51'inci maddesi kapsamı dışındaki çalışma süresi kesilmelerine ait gün sayısı, (Çizelgelerin bu kısmına çeşitli kesilme nedenlerine göre değişik sütunlar açılabilir.)

    e) Yılık ücretli izin hakkı için bir yıl çalışma koşulunu yerine getirdiği ve yıllık ücretli izin hakkını kazandığı tarih gösterilir.

    YILLIK İZİN ÇİZELGESİ

    MADDE 17 - 11'inci maddenin (a) fıkrası ile 12'nci maddeye göre İzin Kurulunca hazırlanacak çizelgelerden işçinin;

    a) Adı ve soyadı,

    b) Varsa sicil numarası,

    c) İşyerindeki çalışma süresi,

    d) Yıllık ücretli izne hak kazandığı tarih,

    e) İzin günleri sayısı,

    f) Yol izni günleri sayısı,

    g) İznin başlayacağı tarih,

    h) İzninin sona ereceği tarih, gösterilir.

    İZİN KURULU BULUNMASI ZORUNLU OLMAYAN İŞYERLERİ

    MADDE 18 - İşçi sayısı 100 den az olan işyerlerinde 11'inci ve sonraki maddelerde sözü edilen işlem ve işler, işveren veya işveren vekili veya bunların atayacağı bir kişi ile işçilerin kendi aralarında toplanarak açık oyla seçecekleri bir temsilci tarafından aynı yol ve yöntemlere göre yürütülür.

    SEÇİMLER

    MADDE 19 - a) 10 ve 18'inci maddelerde sözü geçen seçimler iki yılda bir ve çift sayılı yılların Haziran ayının başı ile Temmuz ayının sonu arasındaki süre içinde yapılır. Yeni izin kurulu seçilinceye kadar eski kurul görevine devam eder.

    b) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni açılan işyerlerinde seçim, işyerinin açıldığı tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde yapılır.

    UCRETİN ÖDENMESİ

    MADDE 20 - İşçinin iznini kullandığı döneme rastlayan hafta tatili ile Ulusal Bayram ve genel tatil günleri izin süresine eklenir.

    Günlük izin ücretinin saptanmasında, fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, sosyal yardımlar ve işyerinin temelli işçisi olup, normal saatler dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler hesaba katılmaz.

    İşveren veya işveren vekili, işçinin izin dönemine ilişkin ücreti ile ödenmesi ve bu döneme rastlayan diğer ücret ve ücret niteliğindeki haklarını, izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

    GEÇİCİ MADDE - 10 ve 18'inci maddelerde sözü geçen seçimlerin ilki bu Yönetmeliğin Resmi Gazete ile yayımını izleyen bir ay içinde yapılır.

    MADDE 21 - 1475 sayılı İş Kanunu'nun 57'nci maddesine dayanılarak Çalışma Bakanlığı'nca hazırlanan bu Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.