|
20
Temmuz 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25528
Yüksek
Planlama Kurulundan:
Yüksek Planlama Kurulu'nca;
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı'nın 25.6.2004 tarih ve MY-242
sayılı yazısı dikkate alınarak; 2005 Mali Yılı Bütçesi ve 2005 Yılı Yatırım
Programı hazırlık çalışmalarına esas olmak üzere ekli "2005 Yılı Programı ve
Mali Yılı Bütçesi Makro Çerçeve Kararı"nın kabulüne karar
verilmiştir.
Tarih : 19/7/2004
Karar No : 2004/37
Konu : 2005 Yılı Programı ve Mali Yılı Bütçesi Makro Çerçeve
Kararı.
2005 Yılı Programı ve Mali Yılı Bütçesi Makro Çerçeve
Kararı
Makro Politikalar ve Büyüklükler
1. Vatandaşlarımızın refah ve mutluluğunun artırılması temel amacı
çerçevesinde, kalkınma sürecinin sosyal boyutunu da dikkate alan sürdürülebilir
büyüme ortamını oluşturmak, enflasyondaki düşüş eğilimini devam ettirmek ve kamu
hizmetlerinin hız ve kalitesini artırmak temel politikamızdır.
2. Bu temel politikalar çerçevesinde; 2005 yılında da mali disiplini sürdürmek, borçların
sürdürülebilirliğini sağlayacak faiz dışı fazla vermek, Türkiye’nin Avrupa
Birliği’ne üyeliği yönünde ortaya koyduğu politikaların hayata geçirilmesi
yönünde devam eden çalışmaları hızlandırarak zamanında
sonuçlandırmak, başlatılmış bulunan yapısal reformları
kararlılıkla gerçekleştirmek önceliklerimiz olacaktır.
3. 2005 yılı bütçe çalışmalarının, başta kamu yönetiminin
iyileştirilmesi olmak üzere, kamu kaynaklarının kullanımında etkinliğin ve
verimliliğin artırılması yönünde başlatılmış bulunan reform çalışmalarının
ruhuna uygun olması esastır.
4. 2005 yılı sonu itibariyle tüketici fiyatları endeksindeki
artışın yüzde 8, GSMH deflatörünün yüzde 10,1 ve GSMH büyümesinin yüzde 5 olması
beklenmektedir.
5. 2005 yılı program ve bütçe hazırlık çalışmalarında, gösterge
niteliğinde olmak üzere, 1 ABD doları ortalama kuru 1,67 Yeni Türk Lirası (YTL)
(1.670 bin TL) olarak kullanılacaktır.
Bütçe Hazırlama İlkeleri
6. Bütçe hedeflerinin yukarıda verilen makro
politikalar ve hedeflerle uyumlu olması esastır.
7. Kamu kurum ve kuruluşları bütçe hazırlama sürecinde yapılacak
çalışmalarda kendi kurumsal öncelik ve dengelerinin yanısıra ülke ekonomisinin
öncelik ve imkanlarını da göz önünde bulunduracaklardır.
8. Genel idare
kapsamına dahil tüm kamu kurum ve kuruluşlarının mali planlarının ve mali
raporlarının uluslararası standartlara uygunluğunun sağlanarak konsolide
edilebilir hale getirilmesi, performans esaslı bütçelemeye temel teşkil
edebilmesi ile mali yapıda saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması
amacıyla; 01.01.2004 tarihinden itibaren genel bütçeli daireler ile katma bütçeli
idarelerde analitik bütçe sınıflandırmasına geçilmiştir. Buna paralel olarak;
mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları, kamu tüzel kişiliğini haiz kurul ve
üst kurullar, fonlar ile bütçeden yardım alan kuruluşlardan 01.01.2005 veya 01.01.2006
tarihlerinde analitik bütçe sınıflandırmasına geçecek olanlar Maliye
Bakanlığınca belirlenecektir.
9. 2005 yılına ilişkin olarak genel bütçeli daireler ile katma
bütçeli idareler ödenek tekliflerini Ek-1’de, diğer kuruluşlar ise yatırım
ödenek tekliflerini Ek-2’de verilen ödenek teklif tavanları içinde kalmak
kaydıyla hazırlayacaklardır.
10. Özel Gelir ve Özel Ödeneklerin Düzenlenmesi ile Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı,
08.06.2004 tarihinde TBMM’ye sevk edilmiştir. Bu çerçevede özel ödeneklerle
yürütülen hizmetlere ilişkin bütçe teklifleri bütçe hazırlama rehberinde
belirtilen ilke, esas ve usullere göre hazırlanacaktır. Bu Karar ekindeki ödenek
teklif tavanları
özel ödenekleri kapsamamaktadır.
11. 28.01.2004 tarihli
ve 5083 sayılı Kanun uyarınca; Türk Lirasından altı sıfır atılarak Yeni Türk
Lirası (YTL) uygulamasına geçileceğinden bütçe teklifleri YTL baz alınarak
hazırlanacaktır.
Kamu Yatırım Öncelikleri
12. 2005 yılı yatırım tahsislerinde, eğitim, sağlık, teknoloji
altyapısı, adalet hizmetleri ve ulaştırma alt sektörleri arasında dengeyi
sağlayıcı yatırımlara bölgesel gelişme stratejileri de dikkate alınarak öncelik
verilecektir.
13. Proje bazındaki ödenek tahsislerinde sektörel ve bölgesel
önceliklerin yanı sıra devam eden projelerden,
- 2005 yılı içinde
tamamlanarak ekonomiye kazandırılabilecek projelere,
- Uygulamasında önemli
fiziki gerçekleşme sağlanmış öncelikli projelere,
- Yatırım Programında
yer alıp, dış finansmanı sağlanarak önemli fiziki gerçekleşme sağlanmış
öncelikli projelere,
- Başlatılmış bulunan
diğer projelerle bağlantılı veya eşzamanlı olarak yürütülmesi ve tamamlanması
gereken öncelikli projelere,
- Afetlerin önlenmesi
ve afet hasarlarının telafisine yönelik projelere,
- E-Dönüşüm Türkiye
Projesi ile uyumlu bilgi ve iletişim teknolojisi projelerine
ağırlık verilecektir.
Kamu Yatırım Programının Rasyonelleştirilmesi
Uygulamaları
14. Kamu yatırım
programının rasyonelleştirilmesi çalışmaları, programlama sürecinin
iyileştirilmesi yönünde alınacak ek tedbirlerle önümüzdeki dönemde de
sürdürülecektir. 2005 Yılı Yatırım Programı hazırlık ve uygulama sürecinde
gerçekleştirilecek rasyonelleştirme faaliyetleri çerçevesinde;
a) Yatırım projelerinin
ortalama tamamlanma süresi oldukça yüksek olan sektör (sulama, ulaştırma ve
kültür ) ve kuruluşlara özel olarak yoğunlaşılmasına devam edilecek, bu sektör
ve kuruluşlarda proje stoklarının azaltılarak stokun ortalama tamamlanma
süresini düşürmeye yönelik özel tedbirler alınacaktır. DPT Müsteşarlığı
gerekli gördüğü taktirde yatırım programında yer alan projelerin ortalama
tamamlanma süresini daha fazla azaltma yönünde ihtiyaç duyulabilecek ilave
tedbirleri almaya yetkilidir.
b) 2004 Yılı Yatırım Programında sektörel, bölgesel ve proje
öncelikleri ile kısıtlı ödenek seviyesi göz önünde bulundurularak, ihalesi
yapılmış projelerden (toplu projelerin detayındaki alt projeler ve ana
projelerin kapsamındaki alt işler dahil) önceliğini ve yapılabilirliğini
yitirdiği
belirlenen ve ihmal edilebilir bir ödenek seviyesiyle durdurulan projelere yeni
bir gelişme olma hali dışında 2005 yılında da iz ödenek tahsis edilecektir.
Böylece, mevcut ödeneklerin birinci derecede öncelikli projelere tahsis edilmesi
suretiyle mümkün
olan en fazla sayıda projenin zamanında bitirilmesi
sağlanacaktır.
c) Kuruluşlar,
rasyonelleştirme çalışmasının aynı hız ve kararlılıkla sürdürülmesi amacı
doğrultusunda, geçmiş yıllarda rasyonelleştirme faaliyeti kapsamında yatırım
programından çıkarılan projelerin 2005 Yılı Yatırım Programına alınmasına
yönelik taleplerde bulunmayacaklardır.
d) Acil ve çok zorunlu haller dışında yatırım programına yeni
proje alınmayacaktır. Getirilen bu sınırlamaya 2005 Yılı Yatırım Programı
uygulama sürecinde de devam edilecektir. Yıllık proje tekliflerinin yatırım
programına alınmasında ise, mevcut tasarruf genelgeleri de dikkate alınarak
azami ölçüde seçici olunacaktır. Çok zorunlu hallerde yapılacak yeni proje
teklifleri sağlıklı yapılabilirlik etütleri ile
gerekçelendirilecektir.
e) 2005 yılında, 2004
yılı sonu itibarıyla fiziki gerçekleşme oranı yüzde 75’in altında olan idari
bina niteliğini haiz kamu hizmet binaları (afet hasarlarının giderilmesine
ilişkin olanlar hariç) ihmal edilebilir düzeyde ödenek tahsisi yoluyla
durdurulacaktır. 2005 yılı ödenek tahsislerinde, önemli oranda fiziki
gerçekleşmesi bulunan kamu hizmet binalarına öncelik verilecektir. Çok zorunlu
haller dışında mevcut kamu hizmet binalarının büyük bakım ve onarımları için
ödenek tahsis edilmeyecektir.
f) 2005 yılında kaynağı
ne olursa olsun, ambulans, itfaiye aracı gibi sağlık, savunma ve güvenlik
açısından özel nitelikli taşıtlar dışında taşıt alımı yapılmayacaktır. Bu tür
özel nitelikli taşıtlar haricindeki araç alımları
durdurulmuştur.
g) 2005 Yılı Yatırım
Programında, güvenlik nedeni ve işin yürütülmesi açısından mutlak zorunluluk
bulunması hali dışında lojman, memur evi, kamp, kreş, misafirhane ve benzeri
yeni sosyal tesis yatırımı başlatılmayacaktır. Yatırım programında devam eden bu
nitelikli projeler iz ödenek ile durdurulacaktır. Çok zorunlu haller dışında
mevcut tesislerin bakım ve onarımları için ödenek tahsis edilmeyecektir.
h) Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar; 2005 yılı tekliflerini,
özellikle yeni başlayacak projeleri ve yeni yapılacak ihaleleri dikkate alarak
özelleştirme programına uygun olarak yapacaklardır.
ı) Kamu projelerinin hazırlanması, analizi, seçimi, programa
alınması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi süreci ile ilgili olarak
alınacak yapısal önlemler ile proje stokunun verimli yapısının gelecekte
bozulmaması yönünde bir ortam oluşturulacaktır. 2002 yılı içinde DPT Müsteşarlığı tarafından
2003-2004 dönemini kapsayacak şekilde hazırlanmış bulunan “Kamu Yatırım Programı
Rasyonelleştirme Eylem Planı” bu amaç doğrultusunda revize
edilerek etkin bir şekilde uygulamaya konulacaktır.
i) Kamu yatırım
projelerinin yatırım programına alınmasında sağlıklı yapılabilirlik etütlerine
dayanan fayda-maliyet veya bazı hallerde maliyet-etkinlik analizi sonuçları
temel ölçüt olarak alınacaktır. Güncelliğini yitirmiş projeler kuruluşlar
tarafından revize edilecektir. 2004 Yılı Yatırım Programında yer alan, 2005 yılı
Yatırım Programında da devam ettirilmesi teklif edilen projelerin proje
maliyetinde sabit fiyatlarla yüzde 30’u aşan oranda artış olması halinde DPT Müsteşarlığı
tarafından güncel keşfe dayanan yeni yapılabilirlik etüdü istenecek ve proje
hakkındaki nihai karar bu etüde dayandırılacaktır.
j) Uygulama aşamasında bulunan kamu projelerinin düzenli olarak
izlenmesi, değerlendirilmesi ve değerlendirme sonuçlarından hareketle projelere
stratejik müdahalelerin zamanında yapılabilmesi için gerek DPT Müsteşarlığı
düzeyinde gerekse yatırımcı kamu kuruluşları düzeyinde güncel teknolojiyle
uyumlu ve il bazında izlemeyi de sağlayacak bir sistemin oluşturulması için
gerekli çalışmalar sürdürülecektir.
15. Çeşitli yurt içi veya yurt dışı hibe kaynakları dahil kaynağı
ne olursa olsun, DPT Müsteşarlığı tarafından olumlu görüş verilmeyen ve yatırım
programı ile ilişkisi kurulmayan hiçbir yatırım projesi için dış finansman
arayışına başlanmayacak ve uluslar arası taahhüde girilmeyecektir. Kamu yatırım
programında halen yer alan dış kredili projeler de yatırım programında yürütülen
genel rasyonelleştirme faaliyetinin kapsamında mütalaa edilerek yeniden gözden
geçirilecektir. Bu kapsamda başta DSİ Genel Müdürlüğü ve TCK Genel Müdürlüğü
olmak üzere bütün kuruluşlar;
a) Yatırım programlarında ihaleli olarak devam eden dış kredili
projeleri arasından sektörel açıdan öncelikli, dış kredi kullanımları önemli bir
seviyeye gelmiş, önümüzdeki bir veya iki yıl içinde tamamlanabilecek nitelikte
olanları birinci derecede öncelikli dış kredili projeler olarak tanımlayacak ve
bu projeleri zamanında bitirecek şekilde tahsis yapacaklardır.
b) Yatırım programlarında ihaleli olarak devam eden dış kredili
projeleri arasından dış kredi kullanımları önemli bir seviyeye gelmiş olan ancak
sektör açısından aciliyeti olmayan projeler ile kredi anlaşması yeni imzalanarak
taahhüt altına girilmiş projelerini ikinci derecede öncelikli dış kredili
projeler olarak tanımlayacak ve bu projelere dış kredi tahsisini yavaşlatacak
veya erteleyeceklerdir. Bu projelerden 2005 yılı dış kredi kullanımı gerekli
görülmeyenler 2006 ve sonrasında devam ettirilmek üzere yatırım programında iz ödenekle
tutulacaktır.
c) Yatırım programında yer alan ve halen dış kredi arayışı
sürdürülen projelerini iz ödenek tahsisi suretiyle durduracaklardır.
16. DPT Müsteşarlığı, bu Kararda belirtilen hedef ve öncelikler
doğrultusunda yatırımcı kamu kuruluşlarıyla işbirliği içinde kamu yatırım
programının rasyonelleştirilmesi çalışmalarını yürütecektir. Kuruluşların
birinci derecede sorumlu olacakları söz konusu rasyonelleştirme çalışmalarına
temel teşkil edecek bu esas ve ilkeler 2005 yılı uygulamalarında da dikkate
alınacaktır.
Bağımsız
Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar
17. Özel kanunlarla kurulmuş kamu tüzel kişiliğini, idari, mali
özerkliği haiz düzenleyici ve denetleyici kurumlar, faaliyetleri ve sektöre
ilişkin bilgileri DPT Müsteşarlığına göndereceklerdir. Bu kurumlar her ne
şekilde olursa olsun hizmet binası, lojman, kamp, kreş, misafirhane ve benzeri
sosyal tesisler ve taşıt temini ile arazi ve arsa alımları için DPT
Müsteşarlığının olumlu görüşünü alacaklardır.
Sermaye Gideri ve Sermaye Transferi Dışında Kalan Ödenek
Tekliflerine İlişkin İlkeler
18. Bütçe teklifleri yapılırken işlevini yitirmiş olanlar ile
önceliği olmayan hizmet ve faaliyetler için ödenek talep edilmeyecektir. Ödenek
teklifleri belirlenirken, kurumun asli fonksiyonları dikkate alınacak ve
bütçenin uygulanması aşamasında kurumların asli fonksiyonları için ödenek
yetersizliğine yol açılması önlenecektir.
19. Kamu idareleri, özlük hakları ile kadro ve pozisyon
sayılarında ilave artışa neden olacak münferit kanun, kararname ve diğer mevzuat
tekliflerinden kaçınacaklardır.
20. Geçmiş yıllar harcamalarının analizi yapılacak, başlangıç ve
yıl sonu ödenekleri ile harcamalar arasındaki sapmaların nedenleri
araştırılacaktır. Hizmet genişlemeleri ve uygulama sonuçları birlikte
değerlendirilerek ödenek tekliflerinin daha gerçekçi olması
sağlanacaktır.
21. Döner sermaye gelirleri ile konsolide bütçe kaynakları
birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile
karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde
bulunulmayacaktır.
22. Temsil, ağırlama, tören, fuar ve benzeri faaliyet ve
etkinliklere yönelik ödenekler asgari seviyede tutulacaktır.
23. Demirbaş ödenek teklifleri yapılırken, ihtiyaç fazlası eşya ve
levazımın kurumlar arası devrine imkan tanındığı hususu dikkate alınarak, diğer
kamu idarelerinden karşılanması mümkün görülen demirbaşlar için ödenek talebinde
bulunulmayacaktır.
24. Konsolide bütçeden yardım alan kuruluşlar, harcamalarında
etkinlik ve tasarrufun sağlanması için gerekli bütün tedbirleri alacaklardır. Bu
kapsamda, mevcut kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılması yanında
öz gelirlerin artırılması bakımından gerekli bütün çaba gösterilecek ve
konsolide bütçeden talep edecekleri ödenekleri asgari düzeyde
tutacaklardır.
25. Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde yeni teknolojilerin
kullanılması konusunda çaba sarf edilecek ve bu suretle ortaya çıkacak tasarruf
imkanları ödenek tekliflerine yansıtılacaktır.
Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme
26. Aşağıda belirtilen sekiz pilot kuruluşta stratejik planlama ve
performans esaslı bütçeleme çalışmalarına devam edilecektir.
- Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
- Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı
- Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü
- Karayolları Genel Müdürlüğü
- Hacettepe Üniversitesi
- Denizli Valiliği (İl Özel İdaresi)
- İller Bankası Genel Müdürlüğü
- Kayseri Büyükşehir Belediyesi
27. DPT Müsteşarlığı stratejik planlama çalışmalarının pilot
kuruluşlar ile işbirliği içinde sonuçlandırılmasından yetkili ve sorumludur.
Performans esaslı bütçeleme çalışmaları, stratejik planlama çalışmaları ile
uyumlu olarak ve bir bütünlük teşkil edecek şekilde anılan kuruluşlarda Maliye
Bakanlığı’nın gözetim ve koordinasyonunda yürütülecektir.
Çalışmalarda yeterli ilerleme
kaydeden pilot kuruluşların 2005 bütçe teklifleri pilot uygulamalarda elde
edilen sonuçları yansıtacak şekilde düzenlenecektir.
28. Performans esaslı bütçeleme sistemi çalışmaları kapsamında
Maliye Bakanlığınca 2002 yılında seçilen altı pilot kurumda bazı faaliyet ve
projeler bazında yeni sistemin uygulanması yönünde başlatılan çalışmalara da
devam edilecektir.
29. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca kamu
idarelerinin stratejik plan ve performans esaslı bütçe hazırlamaları ve faaliyet
raporları düzenlemelerine yönelik bir sistem öngörülmektedir. Bunlara ilişkin
usul ve esaslar DPT Müsteşarlığı ve Maliye Bakanlığı’nca Kanunun verdiği yetki
uyarınca bilahare belirlenecektir.
Program ve Bütçe Tekliflerinin İletilmesi
30. Kamu kuruluşları
2005 yılı bütçe ve yatırım programı hazırlıkları sürecinde bu kararda yer alan
ilke, usul ve esaslar çerçevesinde ve bilahare yayımlanacak olan Bütçe Hazırlama
Rehberi ve Yatırım Programı Hazırlama Esaslarına uygun olarak, ödenek
tekliflerini 30.07.2004 tarihine kadar Maliye Bakanlığına ve DPT Müsteşarlığına
ileteceklerdir.
31. KİT’ler ve özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar bu kararla
uyumlu olacak şekilde Hazine Müsteşarlığınca çıkarılacak “2005 Yılı Yatırım ve
Finansman Programı Hazırlık Genelgesi”ne göre hazırlayacakları program
tekliflerini ilgili kuruluşlara ileteceklerdir.
EKLER:
EK-1 Genel-Katma Bütçeli Kuruluşların 2005 Yılı Ödenek Teklif
Tavanları Listesi.
EK-2
KİT’ler, Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşlar, Döner Sermayeli Kuruluşlar,
Sosyal Güvenlik Kuruluşları, İller Bankası ve Fonların 2005 Yılı Yatırım
Ödenek Teklif
Tavanları Listesi.
| 
YÜKSEK
PLANLAMA KURULU KARARI ( 2005 YILI PROGRAMI VE
MALİ YILI BÜTÇESİ MAKRO ÇERÇEVE
KARARI)