|
27
Aralık 1999 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
23919
ZORUNLU DEPREM
SİGORTASINA DAİR KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME
Amaç Madde 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
amacı, meydana gelecek deprem afeti sonucu bina maliklerinin veya intifa hakkı
sahiplerinin, binaların ziyaı veya hasarlanması nedeniyle uğrayacakları maddi
zararlarının karşılanmasını teminen zorunlu deprem sigortası yaptırmalarına
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam Madde 2- 634 sayılı Kat
Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, tapuya kayıtlı ve özel
mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar, bu
binaların içinde yer alan ve ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan
bağımsız bölümler ile doğal afetler nedeniyle Devlet tarafından yaptırılan veya
verilen kredi ile yapılan meskenler zorunlu deprem sigortasına tabidir. Kamu
kuruluşlarına ait binalar ile köy yerleşik alanlarında yapılan binalar bu Kanun
Hükmünde Kararname kapsamında zorunlu deprem sigortasına tabi
değildir.
Tanımlar Madde 3- Bu Kanun Hükmünde
Kararnamede geçen; a) Bakan veya Bakanlık: Hazine Müsteşarlığının bağlı
bulunduğu Bakan veya Bakanlığı, b) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını, c)
Kurum: Doğal Afet Sigortaları Kurumunu, d) Kurul: Doğal Afet Sigortaları
Kurumu Yönetim Kurulunu, e) Zorunlu deprem sigortası: Depremin doğrudan veya
dolaylı neden olacağı maddi zararları, 10 uncu madde gereğince belirlenen tutara
kadar teminat altına alan zorunlu sigortayı, ifade
eder.
Doğal Afet
Sigortaları Kurumu Madde 4- Sigorta yapmak ve bu Kanun
Hükmünde Kararname ile kendisine verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere,
Bakanlık nezdinde kamu tüzel kişiliğini haiz "Doğal Afet Sigortaları Kurumu"
kurulmuştur.Kurum, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu, 3346 sayılı Kamu
İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince
Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 832 sayılı Sayıştay Kanunu, 2886
sayılı Devlet İhale Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanununa tabi
değildir. Kurumun sigorta primi alacakları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Kurumun yıllık
hesap, işlem ve harcamaları Müsteşarlık tarafından
denetlenir.
Vergiden
Muafiyet Madde
5 - Kurum ve gelirleri her türlü vergi, resim ve harçtan
muaftır.
Kurumun
Yönetimi Madde 6- Kurum, biri başkan
olmak üzere toplam yedi üyeden oluşan "Doğal Afet Sigortaları Kurumu Yönetim
Kurulu" tarafından yönetilir. Kurumun teknik işleri; Müsteşarlık tarafından
bir sözleşme ile bir sigorta veya reasürans şirketine Kurum idarecisi sıfatıyla
yürütülmek üzere verilir. Sözleşme, en fazla beş yıllık süre için yapılır ve
aynı usule göre yenilenebilir.
Doğal Afet Sigortaları Kurumu
Yönetim Kurulu Madde 7- Kurul üyeleri aşağıdaki
kişilerden oluşur: a) Başbakanlığı temsilen Başbakanlık Müsteşarınca
belirlenecek en az genel müdür yardımcısı düzeyinde bir üye, b) Müsteşarlığı
temsilen Sigortacılık Genel Müdürlüğünden en az genel müdür yardımcısı düzeyinde
bir üye, c) Bayındırlık ve İskân Bakanlığını temsilen doğal afetler konusunda
deneyimli en az genel müdür yardımcısı düzeyinde bir üye, d) Sermaye Piyasası
Kurulunu temsilen fon yönetiminde deneyimli en az daire başkanı düzeyinde
bir üye, e) Türkiye Sigorta ve
Reasürans Şirketleri Birliğini temsilen sigortacılık ve reasürans konusunda en
az yedi yıl deneyimli bir üye, f) İnşaat, jeofizik, jeoloji mühendisliği veya
dengi bölümlerinden mezun ve deprem konusunda en az yedi yıl deneyimli,
Müsteşarlıkça belirlenecek bir üye, g) Kurum idarecisini temsilen en az genel
müdür yardımcısı düzeyinde bir üye. Kurul üyeleri, Müsteşarlığın teklifi
üzerine Bakan tarafından atanır. Bakan, üyeler arasından birini başkan olarak
görevlendirir. Kurul üyeliğine atanan kimseler beş sene için görev yaparlar
ve en fazla iki kere atanabilirler. Kurula atanan üyeler, temsil ettikleri
kuruluşlardan ayrıldıkları takdirde Kurul üyelikleri sona erer. Bu nedenle veya
diğer herhangi bir nedenle üyelikleri sona erenlerin yerlerine ilgili
kuruluş tarafından en geç iki ay içinde yeni bir üye seçilir ve yukarıda
belirtilen usule göre atamaları yapılır. Bu şekilde atananlar, yerine
atandıkları üyelerin sürelerini tamamlarlar. Kurul üyelerinin 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun değişik 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6) ve (7) nci alt bentlerinde belirtilen
şartları taşımaları zorunludur. Kurul en az beş üyenin katılımıyla toplanır
ve kararlarını en az dört üyenin aynı yöndeki oyuyla alır. Kurulun temsili
başkan tarafından, Kurulca alınan kararların yürütülmesi Kurum idarecisi
tarafından yapılır. Kurul başkan ve üyelerine kamu iktisadi teşebbüslerinde
yönetim kurulu başkan ve üyelerine ödenen aylık ücret ve diğer ödemeler
tutarında ücret ödenir.
Kurulun
Görevleri Madde 8- Kurulun görevleri şunlardır: a)
Kurumun işleyişine ilişkin politikaları tespit etmek ve çalışma planını
düzenlemek, b) Kurum idarecisinin çalışma usul ve esaslarını
belirlemek, c) Kurum nam ve hesabına zorunlu deprem sigortası sözleşmesi
yapmaya yetkili sigorta şirketlerini ve uymaları gerekli usul ve esasları
Müsteşarlığın görüşünü alarak belirlemek, d) Tazminat ödemelerine ilişkin
usul ve esasları belirlemek ve tazminat ödemelerinin en kısa sürede yapılmasını
sağlamak, e) Risk paylaşımı ve reasürans planını onaylamak, f) Kurum
kaynaklarının yatırıma yönlendirilmesine ilişkin usul ve esasları tespit
etmek, g) Halkla ilişkiler ve tanıtım kampanyaları yapılmasına karar
vermek, h) Zorunlu deprem sigortasına tabi bütün binaların sigorta kapsamına
alınmasını temin için gerekli tedbirleri almak. Kurul, görev alanına giren
konularda bilimsel çalışma ve araştırmalar yaptırabilir ve gerekli gördüğü
takdirde; kadro karşılığı aranmaksızın, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya
yabancı, proje süresiyle sınırlı olmak kaydıyla özel sözleşmeli danışman
çalıştırabilir.
Sigorta Yapma ve Yaptırma
Zorunluluğu Madde 9- Bu Kanun Hükmünde
Kararname kapsamındaki bağımsız bölümler ve binalar için, malikler veya varsa
intifa hakkı sahipleri tarafından zorunlu deprem sigortası yaptırılır. Bu
Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden sonra mesken olarak inşa edilecek
bağımsız bölümler ve binalar için, ilgili mevzuat çerçevesinde inşaat ruhsatı
alınmış olması kaydıyla, iskan izninden veya içinde yaşanmaya başlanmasından
itibaren bir ay içinde zorunlu deprem sigortası yaptırılır. İlgili sigorta
şirketi, sigorta sözleşmesinin
bitiminden en az bir ay önce taahütlü
mektup, telgraf ya da noter kanalıyla
sözleşmenin sona ereceğini ve yeni bir sigorta yaptırma zorunluluğunu sözleşme
sahiplerine bildirir. Sigorta
sözleşmesinin, sona ermesinden itibaren bir ay içerisinde yenilenmemesi
durumunda Kurumun sigortadan kaynaklanan sorumluluğu sona
erer.
Sigorta Teminatı, Tarife ve
Talimatlar, Komisyonlar Madde 10- Zorunlu sigortaya ilişkin
teminat tutarları, genel şartları, tarife ve talimatları, primlerin ödenme usul
ve esasları ile Kurum idarecisine ve yetkili sigorta şirketlerine ödenecek
komisyonlar Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır. Sigorta
primlerinin tespitinde; binanın yüzölçümü, inşaat sınıfı ve kalitesi, binanın
üzerinde bulunduğu arazinin jeolojik özellikleri, deprem riski ve benzeri
faktörler dikkate alınır.
Devletin Afetlerle İlgili Mevzuattan
Kaynaklanan Yükümlülükleri Madde 11- Devletin, 7269 sayılı
Umumî Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak
Yardımlara Dair Kanundan ve diğer kanunlardan doğan konut kredisi açma ve bina
yaptırma yükümlülükleri, deprem nedeniyle sigorta kapsamındaki binalarda meydana
gelen ziya ve hasarlar sonucu uğranılan maddi zararlar için Kurum tarafından
tazminat ödenmesiyle birlikte ortadan kalkar. 9 uncu madde gereğince cari bir
zorunlu deprem sigortası bulunmayanlar, bu sigorta kapsamında karşılanacak
zararlar için doğal afetlerle ilgili mevzuat çerçevesinde hak sahibi
olamazlar.
Sigorta Yükümlülerinin Saptanması ve
İzlenmesi Madde 12- Sigorta yaptırmakla
yükümlü olanlar, Kurum tarafından tespit edilir. Bu işlem sırasında Kurum,
ilgili valilik veya belediye ile tapu sicil müdürlüklerinin kayıtlarından
yararlanır. Kamu kurum ve kuruluşları, zorunlu deprem sigortasının
yaptırılmış ve priminin ödenmiş olduğu belgelenmedikçe bu sigortaya tabi
binalarla ilgili tapu tescil işlemleri dahil hiçbir işlem
yapamazlar.
Menfaat Sahibinin
Değişmesi Madde 13- Menfaat sahibinin
değişmesi halinde sigorta, yeni menfaat sahibi ile devam
eder.
Sigortalının
Mükellefiyeti Madde 14- Binanın ve her bir
bağımsız bölümün projeye aykırı olarak ve taşıyıcı sistemi etkileyecek şekilde
tadil edilmesine veya zayıflatılmasına neden olan veya buna imkan veren malik,
meydana gelen zararın bu nedenle ortaya çıktığı veya arttığı tutar kadar
tazminat alma hakkını kaybeder.
Kurumun
Halefiyeti Madde 15- Tazminatı ödeyen
Kurum, yaptığı ödeme tutarınca hukuken sigortalının yerine
geçer.
Halefiyet, sigortalının zararına
olarak ileri sürülemez.
Kurumun Kaynaklarının
Kullanılabileceği Yerler Madde 16- Kurumun kaynakları,
Kurum tarafından ve sadece aşağıdaki amaçlar doğrultusunda kullanılabilir: a)
Kurum tarafından sigorta edilen binalara ait tazminat ödemeleri, b) Kurumun
yönetimi ve işleyişi için gerekli olan bütün masraflar ile Kurum idarecisine
ödenecek komisyon, c) Reasürans, sermaye ve benzeri piyasalardan sağlanan
korumaya ilişkin ödemeler, d) Kurumun görev alanına giren konularda
yaptıracağı bilimsel çalışma ve araştırmalara ilişkin ödemeler, e)
Danışmanlık hizmetlerine (reasürans, yatırım, risk modellemesi gibi) ilişkin
ödemeler, f) Halkla ilişkiler ve tanıtım kampanyalarına ilişkin
ödemeler, g) Yetkili sigorta şirketlerine ödenecek komisyonlar, h) Hasar
tespit işlemlerine ilişkin ödemeler, i) Kurumun Devletten aldığı avansların
geri ödenmesi.
Kurum Kaynaklarının Yetersiz
Kalması Madde 17- Kurum, sigortadan
kaynaklanan toplam yükümlülüklerini ve sahip olduğu kaynakları dikkate alarak
reasürans, sermaye ve benzeri piyasalardan sigortacılık tekniğinin gerektirdiği
şekilde ve yeterli düzeyde koruma temin eder. Ancak, sigortalı hasarın
beklenenin üstünde olması ve bunun Kurum
kaynaklarını ve temin edilen koruma miktarlarını aşması durumunda, ortaya
çıkan zarar, Kurum kaynakları ve koruma miktarının toplamının zorunlu sigorta
kapsamında ödenmesi gerekli toplam tazminata olan oranı dahilinde
karşılanır.
Yönetmelik Madde 18- Kurulun çalışma usul
ve esasları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Geçici Madde 1-
Kurul başkan ve üyeleri, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren üç ay içinde atanırlar. İlk defa atanan üyelerden başkan ve
Kurum idarecisini temsilen atanan üye dışında, üçüncü yılın sonunda kura
sonucunda belirlenecek üç üyenin yerine, bu Kanun Hükmünde Kararnamede
belirtilen hükümlere uygun olarak yeni üye ataması
yapılır.
Yürürlük Madde 19- Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin 9 uncu maddesi hükmü yayımından dokuz ay sonra, 11 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü yayımından
onbeş ay sonra, diğer hükümleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme Madde 20- Bu Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Son Düzenleme Tarihi: 5 Nisan
2002
|