Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
24 Şubat 2022 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 31760
Cumhurbaşkanı Kararı
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1– (1) Bu Yönetmeliğin amacı; mevzuat taslaklarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, bağlı, ilgili, ilişkili kurum ve kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından hazırlanan mevzuat taslaklarını kapsar.
(3) Milletvekilleri tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan kanun teklifleri bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 2– (1) Bu Yönetmelik, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 7 nci ve 537 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3– (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Çerçeve madde: Çerçeve taslakların maddelerini,
b) Çerçeve taslak: Mevzuata madde veya hüküm eklenmesini, mevzuatın bazı madde veya hükümlerinin değiştirilmesini veya yürürlükten kaldırılmasını öngören metinleri,
c) Düzenleyici etki analizi: Kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi taslaklarının bütçeye, mevzuata, sosyal, ekonomik ve ticari hayata, çevreye ve ilgili kesimlere etkilerini göstermek üzere hazırlanan ön değerlendirmeyi,
ç) Mevzuat: Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemleri,
d) Müstakil taslak: Başlı başına belirli bir alanı düzenleyen ve ilk defa yürürlüğe konulacak mevzuat metinlerini,
e) Taslak: Çerçeve ve müstakil taslakları,
f) Teklif yazısı: Hazırlanan mevzuat taslakları hakkında Cumhurbaşkanlığına sunulan talep yazılarını,
ifade eder.
Taslak hazırlamada uyulacak ilkeler
MADDE 4– (1) Taslaklar hazırlanırken aşağıdaki ilkelere uyulur:
a) Taslaklar üst hukuk normlarına aykırı olamaz.
b) Taslaklar düzenleme amacına uygun olarak hazırlanır.
c) Taslaklar hazırlanırken yargı kararları, ülkemizin taraf olduğu milletlerarası andlaşmalar, ülkemizin üyesi veya aday üyesi olduğu uluslararası kuruluşlar tarafından yapılan düzenlemeler, Cumhurbaşkanlığı programı ile kalkınma plan ve programları göz önünde bulundurulur.
ç) Taslaklar hazırlanırken düzenlenen alanlara ilişkin mevzuatın tamamı gözden geçirilerek, gerekiyorsa mevcut hükümlerde gerekli değişiklikler yapılır veya anılan hükümlerden ihtiyaç duyulanlar taslağa alınarak ihtiyaç duyulmayan hükümler yürürlükten kaldırılır.
d) Çerçeve taslaklarda, ilgili mevzuata işlenemeyecek ve onun dışında kalarak tek metin olma özelliğini bozacak hükümlere yer verilmemesi esastır.
e) Taslakların kapsam maddesi, herhangi bir tereddüde yol açmayacak açıklıkta düzenlenir ve amaç maddesinin tekrarı biçiminde yazılmaz. Taslağın kapsamı konusunda herhangi bir tereddüt bulunmuyorsa taslakta ayrıca kapsam hükmüne yer verilmez.
f) Taslakların madde metinleri kısa ve anlaşılır biçimde düzenlenir, zorunluluk bulunmadıkça ayraç içinde açıklayıcı hükümlere yer verilmez.
g) Taslakların birden fazla kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına ilişkin hükümler içermesi hâlinde mutabakatla hazırlanması esastır.
ğ) Taslakların hazırlanmasında istişare ve katılımcılığa önem verilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Taslakların Hazırlanması ve Cumhurbaşkanlığına Gönderilmesi
Taslakları hazırlayacak birimler
MADDE 5– (1) Taslaklar, konuyla ilgili kurum ve kuruluşların görevli birimleri tarafından hazırlanır. Hukuk birimleri dışındaki birimlerce hazırlanan taslaklar hakkında hukuk birimlerinin görüşü alınır. Hukuk birimleri, taslakları bu Yönetmeliğe uygunluk bakımından da inceler.
Görüş alma
MADDE 6– (1) Cumhurbaşkanlığına sunulmadan önce taslaklar hakkında kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleri gereğince görüş alınması zorunlu olan kurumların ve ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınır. Görüş isteme yazısına, taslak metin, karşılaştırma cetveli, genel gerekçe ile varsa madde gerekçeleri, düzenleyici etki analizi ve bütçe etki formu eklenir. Bu çerçevede ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sıra;
a) Ekonomik ve sosyal politikalar ve tedbirlerle ilgili taslaklar, kamu gelir ve giderlerini etkileyen taslaklar ile mali konuları düzenleyen taslaklar hakkında Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının,
b) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince Sayıştayın denetim alanına giren mali konularda düzenlenecek yönetmelik ve yönetmelik niteliğindeki düzenleyici işlem taslakları hakkında Sayıştay Başkanlığının,
c) Avrupa Birliği müktesebatına uyum çerçevesinde hazırlanan taslaklar hakkında Avrupa Birliği Başkanlığının,
görüşlerinin alınması zorunludur.
(2) Bakanlıklar ile bunlara bağlı ve ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından gönderilecek görüş isteme yazısı, taslağın mahiyeti ve aciliyet durumu değerlendirilerek bakan veya ilgili bakan yardımcısı tarafından, düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile diğer kurum ve kuruluşlarda ise en üst yönetici tarafından imzalanır.
(3) Sayıştay Başkanlığı, Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığından görüş alınması gereken hâllerde diğer kurum ve kuruluşlardan alınacak görüşlerin tamamlanması ve değerlendirilmiş olması zorunludur.
(4) Taslaklar hakkında konuyla ilgili mahallî idareler, üniversiteler, sendikalar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarının, iş ve yatırım ortamına ilişkin taslaklar hakkında ise ayrıca özel sektör paydaşlarının görüşlerinden de faydalanılır.
(5) Kamuoyunu ilgilendiren taslaklar, Cumhurbaşkanlığına iletilmeden önce teklif sahibi bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından internet, basın veya yayın aracılığıyla kamuoyunun bilgisine sunulabilir. Bu suretle taslak hakkında toplanan görüşler değerlendirildikten sonra teklifte bulunulur.
(6) Cumhurbaşkanlığı taslaklara ilişkin doğrudan görüş alabilir.
Görüşlerin bildirilmesi
MADDE 7– (1) Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları, taslaklara ilişkin görüşlerini en geç on beş gün içinde bildirir. Bu süre, Cumhurbaşkanlığı tarafından istenilen görüşlerde daha kısa olarak uygulanabilir. Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları görüş vermek için ek süre isteyebilir. Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları görüş bildirmekten kaçınamaz. Süresinde görüş verilmezse olumlu görüş verilmiş sayılır.
(2) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sivil toplum kuruluşları da taslaklara ilişkin görüşünü on beş gün içinde bildirir. Süresinde görüş verilmezse olumlu görüş verilmiş sayılır.
(3) Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarının taslakları kendi görevleri bakımından incelemeleri esastır. Ancak görüş bildirmeleri istenen kurum ve kuruluşlar hukukun genel ilkeleri, kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden genel değerlendirmelerini de bildirebilir.
(4) Görüşler, EK-1’de yer alan form doldurulmak suretiyle düzenlenebilir formatta görüş isteyen kuruma gönderilir.
Taslakların Cumhurbaşkanlığına gönderilmesi
MADDE 8– (1) İlgili kurum ve kuruluşlardan alınması gereken görüşler tamamlandıktan sonra;
a) Görüşe gönderilen taslak,
b) Taslağa ilişkin görüşler,
c) Görüşlerin değerlendirildiği EK-2’de yer alan form,
ç) Taslağın mevcut düzenlemeyle karşılaştırılmasına ilişkin karşılaştırma cetveli,
d) Görüşler dikkate alınarak düzenlenen nihai taslak ve genel gerekçe,
e) Kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi taslaklarında madde gerekçeleri ile 26 ncı madde uyarınca hazırlanan düzenleyici etki analizi,
f) Kamu gelirlerinin azalmasına veya kamu giderlerinin artmasına neden olacak ve kamu idarelerini yükümlülük altına sokacak taslaklar için 27 nci madde gereğince hazırlanan bütçe etki formu,
güvenli elektronik imzalı teklif yazısı ekinde elektronik ortamda Cumhurbaşkanlığına gönderilir. Zorunlu hâller ve olağanüstü durumlarda teklif yazısının veya eklerinin fiziksel olarak gönderilmesi mümkündür, bu hâlde eklerin mühürlü veya paraflı olması gerekir.
(2) Belirli bir tarihe kadar yürürlüğe konulması veya Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulması gereken düzenlemelere ilişkin taslaklar, bu tarihten en az on beş gün önce Cumhurbaşkanlığına gönderilir.
Teklif yazıları
MADDE 9– (1) Bakanlıklarca hazırlanarak Cumhurbaşkanlığına gönderilecek taslaklara ilişkin teklif yazıları, münhasıran bakan tarafından imzalanır. Birden fazla bakanlık tarafından yürütülecek mevzuatın taslaklarına ilişkin teklif yazılarına ilgili bakanların onayının bulunduğunu gösteren belge de eklenir.
(2) Bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlarca Cumhurbaşkanlığına gönderilecek taslaklara ilişkin teklif yazıları bağlı, ilgili ve ilişkili olunan bakan tarafından imzalanır. Ancak ilgili kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin öngördüğü hâllerle sınırlı olmak üzere, Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe konulanlar dışındaki yönetmelikler ile diğer düzenleyici işlemlere ilişkin teklifler, ilgili veya ilişkili bulundukları bakanlığa da bilgi verilmesi kaydıyla düzenleyici ve denetleyici kurum başkanı tarafından imzalanır.
(3) Birinci ve ikinci fıkra kapsamı dışında kalan kamu kurum ve kuruluşları ile Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlardan gönderilecek teklif yazıları, bu kurum ve kuruluşların üst yöneticileri tarafından imzalanır. Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili veya ilişkili kurumlara, ilgilendirilen kurum ve kuruluşlardan gönderilecek teklif yazıları ise ilgilendirildikleri kurum ve kuruluşun üst yöneticisi tarafından imzalanır.
(4) Teklif yazısı ekinde yer alan nihai taslak, genel gerekçe, madde gerekçeleri, görüş değerlendirme formu ve karşılaştırma cetvelinin düzenlenebilir formatta olması gerekir. Gizlilik dereceli belgelerin gönderilmesi ve alınması ile ilgili mevzuat hükümleri saklıdır.
(5) Yukarıdaki fıkralar ile 8 inci madde hükümlerine uyulmadan Cumhurbaşkanlığına gönderilen teklif yazıları işleme konulmayarak iade edilir veya söz konusu noksanlıkların belli bir süre içerisinde giderilmesi ilgili bakanlık veya kurumdan istenir. Verilen süre içinde noksanlıkların tamamlanmaması hâlinde teklif yazısı iade edilir.