T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
TEKİRDAĞ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Vergi ve Anlaşmalar Uygulama Müdürlüğü
Sayı: 75497510-120[70-2014-59]]-1
Tarih: 09/01/2015
Konu: Devremülk hakkının kiraya verilmesi durumunda elde edilen gelir vergilendirilmesi.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success”]
ÖZET:
Bu özelge, devre mülkün kiraya verilmesi ve elde edilen gelirin vergi açısından nasıl değerlendirileceğini ele almaktadır. 2013 yılında satın alınan ve aynı yıl içinde kiraya verilen devre mülk, söz konusu devre mülkün henüz işletmeye açılmaması nedeniyle şirket tarafından kira ödemesi yerine, hediye tatil kullanım hakkı ya da hediye tatil karşılığı para ödeme şeklinde değerlendirilmiştir. Bu durumun, Gelir Vergisi Kanunu’na göre nasıl ele alınacağına dair bir açıklama talep edilmiştir.
Gayrimenkul Sermaye İradı
Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesine göre, gayrimenkul sahipleri, mutasarrıfları, kiracıları, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiraya verenler tarafından kiraya verilmesi sonucu elde edilen gelirler gayrimenkul sermaye iradı olarak kabul edilmektedir. Bu gelirler, tahsil esasıyla vergilendirilmektedir ve elde edilen kira bedelleri, vergiye tabi tutulan gelir olarak değerlendirilir. Aynı Kanun’un 72. maddesi, gayrimenkul sermaye iratlarının bir takvim yılı içinde elde edilen gelirlerin tahsilatına dayanarak vergilendirileceğini belirtmektedir.
Devremülk Hakkı ve Kiraya Verilmesi
Devre mülk, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 57-65. maddelerinde düzenlenen, yılın belli dönemlerinde ortak maliklere kullanım hakkı tanıyan bir gayrimenkul türüdür. Bu tür haklar, satışa sunulabileceği gibi kiraya da verilebilir. 2013 yılında almış olduğunuz devre mülk, yine aynı yıl içinde kiraya verilmiş olup, kira yerine hediye tatil veya nakdi ödeme yapılmışsa, bu ödeme gayrimenkul sermaye iradı olarak kabul edilmelidir. Yani, devremülk kiraya verildiğinde elde edilen gelir, her ne kadar ayni bir ödeme (hediye tatil) veya nakdi ödeme şeklinde olsa da gayrimenkul sermaye iradı olarak değerlendirilmektedir.
Vergi Beyanı ve Tevkifat
Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine göre, belirli kamu kurumları ve ticaret şirketleri gibi bazı kurumlar, gayrimenkul sermaye iratları için gelir vergisi tevkifatı yapmak zorundadır. Bu tevkifat, kira gelirinin brüt tutarı üzerinden yapılacaktır ve vergi mükellefi, bu kesintiyi beyannamesine ekleyerek mahsup edebilir.
Elde edilen gelir, Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesinde belirtilen tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2013 yılı için 26.000 TL) aşarsa, bu gelir için beyanname verilmesi gerekmektedir. Beyanname verilmesi halinde, vergi tevkifatı, gelir vergisinin kesinti yoluyla ödenen kısmı olarak beyannameye dahil edilebilir.
Sonuç olarak, devremülk gelirinin vergilendirilmesi, hediye tatil veya nakdi ödeme almanız durumunda, Gelir Vergisi Kanunu’na göre gayrimenkul sermaye iradı olarak değerlendirilmektedir. Bu gelir, 26.000 TL’yi aşması durumunda beyan edilmelidir. Ayrıca, söz konusu ödemeler, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi kapsamındaki kişi veya kurumlar tarafından yapılmışsa, gelir vergisi tevkifatı yapılacak ve bu vergiler beyanname üzerinden mahsup edilebilecektir.
[/vc_message][vc_column_text]
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, 2013 yılında bir şirketten henüz tamamlanmamış devre mülk satın aldığınızı, yine 2013 yılında aynı şirkete söz konusu devre mülkü kiraya verdiğinizi, ancak devre mülk işletmeye açılmadığından şirketin tarafınıza kira ödemesi yerine hediye tatil kullanımı veya hediye tatil karşılığı para ödemesi yaptığı belirtilerek, bu ödemenin gayrimenkul sermaye iradı olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi” başlıklı 70 inci maddesinde, binaların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hüküm altına alınmış, 72 nci maddesinde yer alan “Gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılat, 70’inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarıdır.” hükmü uyarınca gayrimenkul sermaye iratlarında tahsil esası benimsenmiştir. Öte yandan Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ayın olarak tahsil edilen kiralar, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre emsal bedeli ile paraya çevrilir.
Diğer taraftan, aynı Kanunun 94 üncü maddesinde; “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.” hükmüne yer verilmiş olup, aynı maddenin birinci fıkrasının (5/a) alt bendinde ise; 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben (2009/14592 sayılı B.K.K ile % 20 Yürürlük; 03.02.2009) tevkifat yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı Kanunun “Toplama Yapılmayan Haller” başlıklı 86 ncı maddesinin birinci bendinin (c) alt bendinde; vergiye tabi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2013 yılı için 26.000-TL) aşmaması koşuluyla, Türkiye’de tevkifata tabi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları için yıllık beyanname verilmeyeceği, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde de bu gelirlerin beyannameye dâhil edilmeyeceği hükmü yer almıştır.
Diğer taraftan, “Devre Mülk Hakkı” 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 57-65 inci maddelerinde düzenlenmiş ve devre mülk hakkının mesken olarak kullanılmaya elverişli bir yapı veya bağımsız bölümün ortak maliklerinden her biri lehine bu yapı ve bağımsız bölümünden yılın belli dönemlerinde istifade hakkı, müşterek mülkiyet payına bağlı bir irtifak hakkı olarak kurulabilen bir hak olduğu belirtilmiştir. Devre mülk hakkı, satışa konu edilebildiği gibi kiralama konusu da edilebilmektedir.
Devre mülk hakkı nitelik itibariyle gayrimenkul olarak tescil edilen bir hak olduğundan, bu tür hakların kiralanmasından elde edilen gelir de 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70/4 üncü maddesine göre gayrimenkul sermaye iradıdır.
Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, 2013 yılında almış olduğunuz devre mülkün yine aynı yıl içerisinde kiraya verilmesi sonucu kiracı konumunda bulunan şirket tarafından tarafınıza kira ödemesi yapılması yerine hediye tatil kullanımı adı altındaki ayni ödeme veya hediye tatil karşılığı yapılan nakdi ödemelerin gayrimenkul sermaye iradı kapsamında değerlendirilmesi gerekmekte olup, elde ettiğiniz kira gelirinin brüt tutarının Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2013 yılı için 26.000 TL olup, beyanname verme sınırı olan 26.000 TL’nin aşılıp aşılmadığının tespitinde, gelir vergisi kesintisine tabi brüt kira gelirleri ile mesken kira gelirlerinin gelir vergisinden istisna edilen tutarı aşan kısmı ve bu toplamada beyana tabi başkaca gelirlerinin olup olmadığı hususları birlikte dikkate alınacaktır.) aşması halinde beyana dahil edilmesi gerekmektedir.
Öte yandan söz konusu ödemelerin Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılan kişi ve kurumlar tarafından yapılması halinde kira ödemeleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılacağı ve beyanname verilmesi halinde, kira ödemeleri üzerinden yapılan tevkifatların beyannamenin kesinti yoluyla ödenen vergiler satırına yazılmak suretiyle mahsup edilebileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange”]
FAQ – Sık Sorulan Sorular:
- Devremülk kiraya verildiğinde hangi tür gelir vergisi uygulanır?
Devremülk kiraya verildiğinde elde edilen gelir, Gelir Vergisi Kanunu’na göre gayrimenkul sermaye iradı olarak değerlendirilir ve bu gelir üzerinden vergi tevkifatı yapılır. - Devremülk karşılığı hediye tatil veya nakdi ödeme alırsam, gelir vergisi ödemem gerekir mi?
Evet, devremülk karşılığı hediye tatil veya nakdi ödeme almanız durumunda, bu gelir gayrimenkul sermaye iradı olarak kabul edilir ve gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekebilir. - Devremülk gelirinin beyan edilmesi için ne kadar gelir elde etmeliyim?
2013 yılı için, devremülk gelirinizin brüt tutarı 26.000 TL’yi aşarsa, bu gelir beyanname ile beyan edilmelidir. - Gelir Vergisi Kanunu’na göre devremülk kiralama gelirinde vergi tevkifatı nasıl yapılır?
Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde belirtilen kişi ve kurumlar tarafından yapılan ödeme için gelir vergisi tevkifatı yapılır ve bu vergi, beyanname üzerinden mahsup edilebilir. - Devremülk gelirleri hangi tarihlerde beyan edilmelidir?
Devremülk gelirleri, ilgili yıl için beyanname verilmesi gereken tarihlerde beyannamede yer almalıdır, özellikle brüt kira gelirleri 26.000 TL’yi aşarsa.
[/vc_message][vc_column_text]
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”danger”] Site Sorumluluk Beyanı ve Hukuki Haklarımız [/vc_message][vc_column_text]