T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı: 38418978-125[6-2023/4]-542301
Tarih: 25.09.2025
Konu: Finansman Gider Kısıtlaması Hesaplaması
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success”]ÖZET:
Finansman gider kısıtlaması uygulamasında hangi bilanço verilerinin esas alınacağına ilişkin tereddüt, Ankara Defterdarlığı Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü’nün 25.09.2025 tarihli özelgesi ile netleşti. Buna göre, yabancı kaynak öz kaynak oranı belirlenirken vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki bilanço dikkate alınacak. Başka bir ifadeyle, kurumlar vergisi ve benzeri yükümlülükler ayrıldıktan sonraki tabloya göre değil, VUK bilançosu üzerinden ve finansman gider kısıtlaması öncesi değerlerle karşılaştırma yapılacak.
Bu yaklaşım özellikle geçici vergi dönemi ve yıllık kurumlar vergisi hesaplamalarında şirketlerin yanlış oran kullanmasını önlüyor. Finansman gider kısıtlaması kapsamına girip girmediğini tespit eden mükellefler için bu özelge, uygulamada doğrudan yol gösterici nitelik taşıyor.
Ankara Defterdarlığı’na yapılan başvuruda, şirket tarafından finansman gider kısıtlaması hesaplanırken şu soruya açıklık istenmiştir:
Yabancı kaynak/öz kaynak karşılaştırmasında, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki oran mı, yoksa bunlar hesaplandıktan sonraki oran mı esas alınacaktır?
Özelgede verilen cevap nettir:
Finansman gider kısıtlaması hesaplamasında, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi esas alınmalıdır.
Bu sonuca ulaşılırken;
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6. maddesi,
- aynı Kanun’un 11/1-i bendi,
- 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin özellikle 11.13.2 ve 11.13.5 numaralı bölümleri
birlikte değerlendirilmiştir.
Tebliğde, finansman gider kısıtlamasına tabi olunup olunmadığının;
- her bir geçici vergilendirme döneminin son günü itibarıyla,
- finansman gider kısıtlaması öncesi,
- Vergi Usul Kanunu’na göre çıkarılacak bilanço üzerinden
tespit edileceği açıkça belirtilmektedir.
Bu nedenle özelgeye göre, şirketlerin vergi karşılığı ve diğer yasal yükümlülükler ayrıldıktan sonra oluşan bilançoya göre değil, henüz bu kalemler hesaplanmadan önceki bilanço verilerine göre yabancı kaynak öz kaynak oranı belirlemesi gerekir.
Kararın Pratik Anlamı Nedir?
Bu özelge, uygulamada çok önemli bir teknik noktayı netleştiriyor:
Vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplandıktan sonra öz kaynak veya borç yapısında farklılaşma oluşabileceği için, yanlış bilanço esas alınırsa finansman gider kısıtlaması da hatalı hesaplanabilir.
Özelgeye göre doğru yöntem şudur:
Önce VUK’a göre bilanço çıkarılır.
Sonra finansman gider kısıtlaması öncesi bu bilanço üzerinden yabancı kaynak ve öz kaynak karşılaştırılır.
Vergi ve diğer yasal yükümlülükler sonrasındaki bilanço bu testte esas alınmaz.
Kimleri İlgilendiriyor?
Bu özelge doğrudan;
- kurumlar vergisi mükelleflerini,
- şirket ortaklarını,
- mali müşavirleri,
- YMM’leri,
- finans yöneticilerini,
- muhasebe departmanlarını
ilgilendiriyor.
Özellikle borçla çalışan şirketlerde, finansman gider kısıtlaması nedeniyle kanunen kabul edilmeyen gider tutarı değişebileceğinden, vergi matrahı ve dönemsel vergi yükü bakımından önemli sonuç doğurabilir.
Özetle;
25.09.2025 tarihli özelgeye göre, finansman gider kısıtlaması hesabında esas alınacak yabancı kaynak öz kaynak oranı, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki bilanço üzerinden tespit edilmelidir. Yani uygulamada vergi öncesi bilanço esas alınacak, vergi sonrası oluşan tabloya göre karşılaştırma yapılmayacaktır.[/vc_message][vc_column_text]
İlgi: …
İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden, Şirketiniz tarafından finansman gider kısıtlaması hesaplanırken, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak oranı mı yoksa vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplandıktan sonraki yabancı kaynak/öz kaynak oranının mı dikkate alınması gerektiği hususunda görüş talep edildiği anlaşılmıştır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Safî Kurum Kazancı” başlıklı 6 ncı maddesinde, kurumlar vergisinin bir hesap dönemi içinde elde edilen safî kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safî kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca tespit edilecek kurum kazancından Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan giderler indirilebilecektir.
Aynı Kanunun “Kabul Edilmeyen İndirimler” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde,
“Kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri dışında, kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere, yatırımın maliyetine eklenenler hariç, işletmede kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının %10’unu aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan kısmı. Belirlenecek oranı sektörler itibarıyla farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı, bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
hükmü yer almaktadır.
Konu ile ilgili olarak, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin;
-“11.13.2. Finansman Gider Kısıtlamasının Uygulanacağı Dönem” başlıklı bölümünde,
“Gider kısıtlaması kapsamında olup bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, her bir geçici vergilendirme döneminin son günü itibarıyla finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanununa göre çıkaracakları bilanço esas alınmak suretiyle öz kaynak ve yabancı kaynak mukayesesi yaparak finansman gider kısıtlamasına tabi olup olmayacaklarını tespit edeceklerdir.
Yıllık dönemde; hesap dönemi olarak takvim yılını kullanan mükelleflerde 31 Aralık tarihli bilanço, özel hesap dönemini kullanan mükelleflerde ise hesap döneminin son günü itibarıyla çıkarılacak bilanço esas alınacaktır.
Dolayısıyla, finansman gider kısıtlaması ilk defa 2021 yılının birinci geçici vergilendirme dönemi itibarıyla dikkate alınacaktır.”
-“11.13.5. Geçici Vergilendirme Dönemlerinde Finansman Gider Kısıtlaması” başlıklı bölümünde,
“Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi kapsamında finansman gider kısıtlaması 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, 1/1/2021 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemi kazançlarına uygulanmaya başlandığından,
-Hesap dönemi olarak takvim yılını kullanan mükelleflerde 2021 yılının ilk geçici vergilendirme döneminde,
-Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilmiş olan mükelleflerde ise 2021 yılında başlayan özel hesap döneminin ilk geçici vergilendirme döneminde yabancı kaynak ve öz kaynak mukayesesi yapılarak dikkate alınacaktır.
Dolayısıyla, gerek geçici vergilendirme dönemlerinde gerekse yıllık dönemde finansman gider kısıtlamasına tabi olunup olunmayacağı hesap döneminin son günü itibarıyla finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanununa göre çıkarılacak bilanço esas alınarak tespit edilecektir.
…” açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu kapsamda, geçici vergilendirme dönemlerinde veya yıllık hesap döneminde, finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre çıkarılan bilanço esas alınmak suretiyle öz kaynak ve yabancı kaynak mukayesesi yapılarak finansman gider kısıtlamasına tabi olunup olunmayacağı tespit edileceğinden, finansman gider kısıtlaması hesaplaması yapılırken vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi sonucu bulunan tutarın dikkate alınması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange”]FAQ – Sık Sorulan Sorular
1) Finansman gider kısıtlamasında hangi bilanço esas alınır? Vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki, finansman gider kısıtlaması öncesi VUK bilançosu esas alınır.
2) Vergi karşılığı ayrıldıktan sonraki bilanço dikkate alınır mı? Hayır. Özelgeye göre vergi sonrası bilanço değil, vergi öncesi bilanço dikkate alınmalıdır.
3) Yabancı kaynak ve öz kaynak karşılaştırması ne zaman yapılır? Her bir geçici vergilendirme dönemi sonu itibarıyla ve yıllık hesap döneminin sonunda yapılır.
4) Finansman gider kısıtlaması herkese uygulanır mı? Hayır. Kanunda sayılan bazı kurumlar, örneğin kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri bakımından farklı durumlar söz konusudur.
5) Bu özelgenin en önemli sonucu nedir? Şirketlerin, finansman gider kısıtlaması hesabında yanlış bilanço kullanmasının önüne geçilmesidir. Böylece hatalı vergi matrahı hesaplama riski azalır.
6) Tüketiciler bu özelgeden doğrudan etkilenir mi? Doğrudan hayır. Bu özelge esas olarak şirketlerin vergi uygulamasını ilgilendirir. Ancak maliyetler üzerinden dolaylı etkiler oluşabilir.
7) Geçici vergi dönemlerinde de aynı yöntem mi uygulanır? Evet. Tebliğde açıkça belirtildiği üzere, geçici vergi dönemlerinde de finansman gider kısıtlaması öncesi çıkarılan bilanço esas alınır.[/vc_message][vc_column_text]