Site icon Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri

Vergi Usul Kanunu Kapsamında Fatura Düzenlenmesinde 7 Gün Süresi Karmaşası – M. Bahadır ALTAŞ, YMM

Mustafa Bahadır ALTAŞ
Yeminli Mali Müşavir
mba@mbaymm.com

Giriş; Bilindiği üzere 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 uncu maddesinde fatura; satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak, tanımlanmış, 231. maddenin 5. bendinde; faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Uygulamada bu konuda tereddütler yaşanmaktadır.

Yazımızın konusu özellikle e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulaması ile birlikte 7 günlük sürenin hangi tarihe göre dikkate alınması üzerine bir çalışmayı içermektedir.

Yasal Düzenleme

213 sayılı Vergi Usul Kanunun 229 maddesinde Fatura; Satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Şeklinde tanımlanmış olup

Aynı kanunun 230. maddesinde Faturanın Şekli ile 231. maddesinde Fatura Nizamının nasıl olacağı belirlenmiştir.

Fatura düzenleme süresi ile ilgili olarak, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Fatura Nizamı” başlıklı 231.maddesinin 5 numaralı bendinde yer alan düzenlemeye göre “Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir.”“Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar usul yönünde hiç düzenlenmemiş sayılır” şeklindedir.

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 353-a) Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alınmaması ile diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmaması maddesinin 1.bendinde ise “Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, verilmesi ve alınması icab eden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması, düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi, bu belgelerin elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekirken Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç olmak üzere kâğıt olarak düzenlenmesi ya da bu Kanunun 227, 231 ve 234 üncü maddelerine göre hiç düzenlenmemiş sayılması halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bir takvim yılı içinde ilk tespitte 17.000,00.- Türk lirasından, sonraki tespitlerde Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tutarlardan aşağı olmamak üzere bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir….” Şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Bilindiği üzere; 14 Aralık 2012 tarihinde yayınlanan 421 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile elektronik defter tutma ve elektronik fatura uygulamasına ilişkin düzenleme ve açıklamalar yapılmıştır. İlgili tebliğ uyarınca, Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından belirlenen koşulları sağlayan firmaların 2013 takvim yılından itibaren elektronik fatura (e-Fatura) uygulamasına ve bu kapsamında dışında kalan mükelleflerinde e-Arşiv fatura uygulamasına geçmeleri zorunlu kılınmıştır. e-Fatura ve e-Arşiv fatura yeni bir belge türü olmayıp kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir. (397 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin (3.) ve (5.) bölümlerine göre; gerek kâğıt ortamında gerekse elektronik ortamda düzenlenecek faturaların malın teslimi ve/veya hizmetin ifasından itibaren 7 gün içerisinde düzenlenmesi gerekmektedir.)

GİB tarafından yapılan 22.05.2024 tarihli duyuru ile e-Arşiv Fatura, e-Serbest Meslek Makbuzu, e-Müstahsil Makbuzu,  e-Adisyon uygulamalarının e-Arşiv Raporlarında 01.07.2024 tarihi itibari “İmza Zamanı” alanı zorunlu hale getirilmiştir.

Uygulamada Yaşanan Tereddütler

Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Özellikle faturanın düzenlenmesine ilişkin 7 günlük sürenin nasıl uygulanacağı ve bu sürenin hesaplanmasının nasıl olması gerektiği hususunda aşağıdaki konular öne çıkmaktadır.

Bu ve buna benzer işlemlerde hesaplamanın nasıl yapılması gerektiği ve benzeri hususlarda tereddütler yaşanmaktadır.

E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Uygulaması ile Birlikte GİB e-Fatura.gov.tr adresinde yer alan sorular ve verilen cevaplar

Soru Kodu (0069579)
Soruluş Zamanı 02.11.2018 (Son güncelleme 19.07.20119)
Konu Mal ve hizmet tesliminde 7 günlük süre
Soru Ekim 2018 yayınlanan teknik kılavuzda 1/1/2019 tarihinden itibaren e-arşiv faturaların günlük dönemler halinde raporlanması gerektiği belirtilmektedir.

1- Bu durumda 7 gün geriye dönük fatura düzenlenemeyecek midir?

2- eğer düzenlenebilecekse raporlama nasıl olacaktır.

Cevap Mevzuatta belirtilen ” 7 gün içinde fatura düzenlenir” ifadesi ile kast edilmek istenen 7 gün geriye dönük fatura düzenlenmesi değil, işlem tarihinden itibaren 7 gün içinde fatura düzenlenmesidir.” Dolayısıyla raporlamaya engel teşkil edecek bir durum bulunmamaktadır.

Örneğin; 02/11/2018 tarihinde irsaliye düzenlenip mal teslimi gerçekleştiyse 10/11/2018 tarihine kadar fatura düzenlenmelidir.

Soru Kodu (0072029)
Soruluş Zamanı 09.01.2018  (son güncelleme 10.01.2019)
Konu E-Fatura 7 günlük fatura düzenleme süresi.
Soru Zarf ulaşma tarihi 09.01.2019 olan fakat belge tarihi 31.12.2018 olan bir fatura ekranımıza gelmiştir. Faturayı kesen taraf bu faturayı daha önce düzenlediğini fakat zarfın yeni oluşturduğunu beyan ediyor. VUK ‘a göre faturayı kesen tarafın 7 günlük süreyi aşıp aşmadığı nasıl kontrol edilebilir.
Cevap ((düzenleme-fatura kağıt faturanın tabi olduğu kurallara tabi olmakla birlikte işleyişi ve uygulaması açısından 7 gün hesabında ( düzenleme, imzalanma, gönderilme, ulaşma) farklı tarihler söz konusu olmaktadır. Bu nedenle ilgili mevzuat birimlerinden alınan görüş aşağıdaki gibidir;

“Faturanın, malın teslimi ve hizmetin ifasından itibaren yedi gün içerisinde düzenlenmesi, söz konusu yedi günlük süre azami süre olduğundan, bu süreye riayet edilmemesi halinde bu süreden sonra düzenlenen faturanın hiç düzenlenmemiş sayılması ve muhatapları hakkında Vergi Usul Kanununda öngörülen cezaların uygulanması icap etmektedir. Ayrıca, faturada, iş sahibinin veya namına imzaya mezun olanların imzasının bulunması zorunlu bulunmakta olup, faturanın düzenlenmesi imzalanma aşaması ile tamamlanmakta/alıcıya verilme durumuna gelmekte, dolayısıyla bahse konu sürenin hesabında, esas itibariyle, bu tarihin dikkate alınması gerekmektedir.”

Buna göre 7 hesabında göndericinin e-faturayı imzaladığı tarihi esas almanız gerekmektedir.

Soru Kodu (0002263) 
Soruluş Zamanı 09.01.2014 (Son güncelleme 20.01.2016)
Konu E-Faturanın Onaylanma Süresi
Soru VUK 231. maddeye göre uygun olarak 7 günlük süre sınırları içerisinde Şirketimizin kullandığı muhasebe programı üzerinden e-faturamızı düzenliyoruz.

1. Bu faturaların mali mühür ile onaylanarak gönderilmesi işleminin de bu 7 günlük süre içerisinde olması mı gerekiyor?

2. Mali mühür ile onaylama tarihi, fatura tarihinden farklı olursa e fatura üzerinde bu fark görünecek mi?

3. Fatura tarihi VUK 231’deki 7 günlük süreye uygun ancak düzenleme tarihi uygun değilse, bunun cezai bir durumu söz konusu olur mu?

Cevap Sayın İlgili, Elektronik fatura, kağıt faturadan farklı bir belge türü değildir. Bu faturalarında gönderilmesi işleminin 7 günlük süre içerisinde olması gerekir. Faturanın üzerindeki fatura düzenleme tarihi ve alıcısına gönderme tarihleri farklı olabilir. Ancak burada VUK’un belirttiği sürelere ve fatura numaralarındaki müteselsilliğe uymalısınız. Aksi halde bu zorunluluğa uymayan mükellefler hakkında Vergi Usul Kanununun ilgili hükümlerinde belirtilen cezai hükümlerin uygulanacağı tabiidir.

GİB bilgi sistemi içinde e-Fatura.gov.tr adresinde E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Uygulaması ile ilgili sorulan sorulara verilen cevapları incelediğimizde özellikle VUK-231 de yer alan 7 günlük sürenin nasıl uygulanması konusunda kesin bir açıklama ve hüküm ortaya konulmamıştır.

Yasa maddesinde yer alan ” 7 gün içinde fatura düzenlenir” ifadesi ile kast edilmek istenen sürenin mal teslim tarihinden itibaren 7 gün geriye dönük fatura düzenlenmesine imkan verip vermediği konusu uygulamada ciddi tartışmalara neden olmaktadır

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından bu konuda verilen özelge aşağı yer almaktadır.

7 günlük sûre hesaplanırken sevk İrsaliyesinde yer alan düzenlenme tarihinin mi yoksa fiili sevk tarihinin mi dikkate alınması gerektiği

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı

Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü

Sayı: 11395140-105[VUK-1-22879]-177270

Tarih: 17.02.2020

Konu : Vergi Usul Kanununda gün olarak belirlenen sürelerin hesabı.

İlgi: 12/09/2019 tarih ve … evrak kayıt sayılı özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun tetkikinde; sevk irsaliyesinde ile fatura kesim tarihinin belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken azami 7 günlük süre hesaplanırken sevk irsaliyesinde yer alan düzenlenme tarihinin mi yoksa fiili sevk tarihi mi dikkate alınması gerektiği, ayrıca düzenlenme tarihi ay sonu, fiili sevk tarihi ise sonraki ayda gerçekleşmiş ise fatura kesim tarihinde yer alan azami 7 günlük sürenin hangi tarihe göre hesaplanması gerektiği hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edildiği anlaşılmaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 uncu maddesinde fatura; satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak, tanımlanmış, 231 inci maddenin 5 inci bendinde; faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanunun 231 inci maddesinin 5 inci bendindeki “azami” ifadesi ile faturanın mutlaka bu süre içerisinde düzenlenmesi gerektiği belirtilmektedir.

Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler uyarınca, mal teslimi ve/veya hizmet ifalarına ilişkin belge düzeninde sürenin gün olarak belirlenmesi sebebiyle 7 günlük sürenin hesabının, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı ilk gün hesaba katılmadan takip eden günden başlaması gerekmektedir.

Buna göre; örneğin 31/01/2020 tarihinde düzenlenen sevk irsaliyesi ile teslim edilen mallara ilişkin faturanın 07/02/2020 tarihine kadar (bu tarih dahil) düzenlenmesi gerektiği tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

GİB tarafından uygulamaya konulan Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN) ve Vergi Denetim ve Analiz Sistemi (VEDAS) gibi yapay zeka kullanımı ile birlikte e-defter ve e-fatura (e-arşiv)  işlemleri anlık olarak takip edilmektedir. Özellikle “İmza Zamanı” alanının 01.07.2024 tarihinde yürürlüğe girmesiyle 7 günlük fatura düzenleme süresinin sistemsel olarak takibi sağlanmış olmaktadır. Buna ek olarak VUK’un 230.maddesi gereğince faturanın, düzenlendiği tarih bilgisini içermesi zorunlu olduğundan, geçmişte satılmış bir mala ilişkin olarak sonradan düzenlenecek faturalarda fatura tarihi ile birlikte düzenlendiği tarih bilgisine de yer verilmesi gerektiği dikkate alınmalıdır.

Yapılan bu son değişiklikler ile 01.07.2024 tarihinden itibaren geriye dönük fatura düzenlenmesi sırasında fatura tarihi 7 günü aşıyorsa, faturanın “imza zamanı” alanı zorunlu olarak doldurulması gerekiyor.

Başka bir ifade ile düzenlenen e-fatura veya e-Arşiv faturanın düzenlenme tarihi bir önceki ayın son günü olsa da Hazine ve Maliye Bakanlığının elektronik sisteminde bu faturanın izleyen ayın ilk haftası içinde düzenlendiği tespit edilebilmektedir.

Elektronik fatura sisteminin geriye yönelik fatura düzenlenmesine teknik olarak imkan sağlıyor olması, bu durumda olan mükelleflerin, e-fatura sisteminin geriye dönük fatura düzenlenmesine izin verdiği ve faturaların düzenlenmesi sırasında sistem tarafından hiçbir uyarı/ikaz yapılmadığını savunarak yasal dayanağı olmayan bir savunma yapmaktadırlar.

Bu konudaki bir başka görüş ise teslim tarihine göre 7 günlük sürenin bir sonraki aya sarkması halinde faturanın izleyen ayda düzenlenmesi düzenlendiği tarihin yazılması bununla birlikte  fatura tarihi olarak fatura üzerine teslim dönemi olan ayın son gününün tarihinin yazılması şeklindedir.

Alınan bilgilere göre e-fatura ve e-Arşiv fatura gibi elektronik belgelerin oluşturulması sırasında elde edilen XML dosyalarının ve raporların analizleri sonucunda (örneğin 05.12.2025 tarihinde 30.11.2025 tarihli olarak düzenlenen fatura) Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından tespit edilen faturaları düzenleyen mükelleflerin bağlı bulundukları vergi daireleri aracılığı ile e-faturaların geriye dönük düzenlenmesinin izah edilmesi yönünde yazılar gönderilerek izahat istendiği ifade edilmektedir.

Geriye Dönük Düzenlenen Faturalarda Ceza Uygulaması

Faturanın düzenlenmesiyle ilgili faturanın 7 gün içinde geriye dönük olarak düzenlenmesi fiili nedeniyle özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceği görüşünde olanlarda bulunmaktadır.

231 inci maddesinin 5 numaralı bendinde yer alan düzenlemeye göre “Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir.” … “Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar usul yönünde hiç düzenlenmemiş sayılır” denilirken.

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 353-a) Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alınmaması ile diğer şekil ve usul hükümlerine uygulaması

… bu Kanunun 227, 231 ve 234 üncü maddelerine göre hiç düzenlenmemiş sayılması halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bir takvim yılı içinde ilk tespitte 17.000,00.- Türk lirasından, sonraki tespitlerde Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tutarlardan aşağı olmamak üzere bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir….” Şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Bu görüşü savunanlar ise;  Danıştayın faturanın 7 günden fazla süreyle geriye dönük olarak düzenlendiğinden bahisle özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceğine ilişkin kararı gerekçe gösteriyorlar. (DVDK’nun 02.03.2022 tarih 2020/1199 E. 2022/239 K.).

Geriye Dönük Düzenlenen Faturalarda Beyan ve Bildirim Dönemi

Uygulamada geçmişe dönük düzenlenen faturaların, fatura tarihi döneminde mi yoksa faturanın düzenlendiği dönemde mi KDV beyanında ve Geçici Vergi beyanlarında beyan edilmesi konusunda vergilendirme döneminde hata yapılmakta ve dönemsel olarak olası bir vergi kaybı ve vergi ziyaının oluşup oluşmadığı açısından özellik arz etmektedir.

Sonuç; Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler ve açıklamalar dikkate alındığında vergisel yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve bu konudaki bildirim ve beyannamelerin süresinde ve eksiksiz yapılması için yıllar öncesinde geçerli olan teknik imkanlar ve o günün şartlarına göre yapılmış düzenlemelerin günümüz vergi teknolojileri ile dijital muhasebe uygulamalarına uygun olarak yeniden düzenlenmesi önem arz etmektedir. Çünkü Hazine ve Maliye Bakanlığına Bağlı ilgili birimler tarafından değişik tarihlerde e-fatura veya e-Arşiv fatura kullanımdan önce ve sonra verilen özelgelerde bu konu birbirinden çok farklı olarak değerlendirilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 231. maddesinin 5.Fıkrasında Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bu konunda düzenleme yapma yetkisi verilmiş olup Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bu yetkisini kullanarak yasada yer alan “fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren yedi gün içinde düzenlenir.” Hükmü ile ilgili E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Uygulaması kapsamında;

Konuları başta olmak üzere uygulamada yaşanan tereddütleri giderecek bir açıklama yapması ve hatta bu konunda bir Genel Tebliğ veya sirkü yayınlayarak yaşanan tereddütlerin giderilmesi tüm meslek camiasının beklentisidir. Bu konuda yakın zaman içinde bir açıklama yapılmaması halinde vergi dairelerinin farklı uygulamalarının önüne geçilmesi mümkün olmayacağı gibi birçok mükellefinde cezalı duruma düşmesi kaçınılmaz olacaktır.

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange”]

FAQ – Sık Sorulan Sorular

1) 7 günlük süre neye göre başlar?
VUK 231/5’e göre süre, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren başlar ve azami 7 gün içinde fatura düzenlenmelidir.

2) “7 gün geriye dönük fatura kesilebilir” anlamına mı gelir?
Uygulamadaki tartışmanın temel noktası budur. Metinde aktarılan GİB SSS yaklaşımı, ifadenin “işlem tarihinden itibaren 7 gün içinde düzenleme” anlamına geldiği yönündedir; “sınırsız/kolay geriye dönük” düzenleme olarak okunmaması gerektiği vurgulanır.

3) e-Fatura’da 7 gün hesabında hangi tarih esas alınır (düzenleme–imza–gönderim–ulaşma)?
e-Fatura’da farklı tarihler oluşabildiği için tereddüt doğar. Metinde aktarılan GİB SSS cevabına göre, esas itibarıyla e-faturanın imzalandığı tarih (düzenleme/imza aşamasının tamamlandığı an) süre hesabında belirleyici kabul edilmektedir.

4) Sevk irsaliyesi varsa 7 gün hangi tarihten sayılır?
Tereddütler; irsaliye düzenlenme tarihi mi, fiili sevk/teslim tarihi mi sorusunda yoğunlaşır. Uygulamada en güvenli yaklaşım, teslim/ifa tarihinin ispatını güçlendiren belgelerle uyumlu hareket ederek 7 günü teslim/ifa olgusu üzerinden takip etmektir.

5) 01.07.2024’ten sonra “İmza Zamanı” neden kritik?
e-Arşiv raporlarında “İmza Zamanı” alanının zorunlu olması, faturanın teknik olarak hangi anda imzalanıp üretildiğinin daha net izlenebilmesine ve 7 günlük sürenin sistemsel tespitine katkı sağlar.

6) 7 gün aşıldıysa sonuç ne olur?
VUK 231/5’te, süresinde düzenlenmeyen faturanın usul yönünden hiç düzenlenmemiş sayılacağı hükmü yer alır. VUK 353 kapsamındaki özel usulsüzlük cezası tartışmaları da bu noktada başlar (metinde Danıştay kararına dayanan farklı görüşler olduğu belirtilmektedir).

7) Geriye dönük düzenlenen faturada KDV hangi dönemde beyan edilir?
Uygulamada, fatura tarihi dönemi mi yoksa düzenleme dönemi mi sorusu önem taşır; çünkü dönemsel vergi kaybı/vergi ziyaı riskleri bu tercihle ilişkilendirilebilir. Metin, bu konuda yeknesak bir uygulama ihtiyacına dikkat çeker.

8) “İrsaliye yerine geçer” ibaresi olan faturada 7 gün kuralı uygulanır mı?
Bu tür işlemlerde de temel referans VUK 231/5’tir; ancak teslimin anı, belgenin düzenlenme ve kullanım amacı gibi unsurlar tereddüt yaratabildiğinden uygulamada açık rehberlik ihtiyacı sürmektedir.

e-Fatura 7 gün kuralı e-Arşiv Fatura 7 gün VUK 231/5 fatura düzenleme süresi
Fatura hiç düzenlenmemiş sayılması e-Fatura imza zamanı Geriye dönük fatura düzenleme
Sevk irsaliyesi fatura tarihi VUK 353 özel usulsüzlük cezası KDV beyan dönemi fatura tarihi mi düzenleme tarihi mi

[/vc_message][vc_column_text]

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success”] Sorumluluk Beyanı ve Hukuki Haklarımız [/vc_message][vc_column_text]

Exit mobile version