Site icon Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri

Zarar Beyanı Varken Girişim Sermayesi Fonu Ayrılır mı?

Alomaliye Mevzuat Ekibi

Zarar Beyanı Varken Girişim Sermayesi Fonu Ayrılır mı?

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Ankara Defterdarlığı

Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü

Sayı: E-27575268-105[2024-567]-

Tarih: 21.07.2025

Konu: Cari dönemde zarar beyan eden mükellefin ilgili dönem kazancından girişim sermayesi fonu ayırması

İlgi: …

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success”]

ÖZET:

Kurumlar vergisi beyannamesinde zarar beyan edilmesi ve indirime esas kazanç bulunmaması halinde VUK 325/A kapsamında “girişim sermayesi fonu” ayrılması (ve KV matrahından indirim yapılması) mümkün değildir. Buna karşılık, 4691 sayılı Kanun Ek 3 uyarınca (2024 sonrası eşik/oran güncellenmiş haliyle) teknokent istisnası belirli eşiğin üzerindeyse istisnanın %3’ünün pasifte geçici hesaba aktarılması ve yıl sonuna kadar GSYF/GSYO yatırımı veya kuluçka girişimciye sermaye olarak yönlendirilmesi şartı ayrıca uygulanır.

Detaylı Özet

Bu metin aslında iki ayrı düzenlemeyi aynı olayda karşılaştırıyor; karıştırmamak kritik:

1) VUK 325/A + KVK 10/1-(g): “Girişim Sermayesi Fonu” (İndirim Mekanizması)

Yani zarar döneminde “indirim üretecek bir kazanç” olmadığı için 325/A fonu kurgusu çalışmıyor.

Pratik anlamı:

2) 4691 Ek 3: “İstisnadan Yararlanmanın Şartı Olarak %3’ün Aktarımı” (Yükümlülük Mekanizması)

31/12/2025 Tarihli Cumhurbaşkanı Kararı İle 01/01/2026 Tarihinden İtibaren Tutarlar Yeniden Değiştirildi. Tıklayınız

Pratik anlamı:

Kritik Sonuçlar:

[/vc_message][vc_column_text]

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden;

– Şirketinizin 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında kazanç istisnasından faydalandığı,

– 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 325/A maddesine göre, Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tabi olarak Türkiye’de kurulmuş veya kurulacak olan girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulması veya girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması amacıyla, ilgili dönem kazancından veya beyan edilen gelirden Şirketinizce girişim sermayesi fonu ayrılacağı,

– 2023 yılı hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamenizde; ticari bilanço karınızın … TL, kanunen kabul edilmeyen giderlerinizin … TL, teknoloji geliştirme bölgelerinden elde edilen kazancınızın … TL olduğu ve ilgili dönem kurumlar vergisi beyannamesinde “Cari Yıla Ait Zarar, İstisna ve İndirimler Toplamı” satırında gösterildiği,

– 4691 sayılı Kanuna göre 2023 yılına ilişkin teknoloji geliştirme bölgelerinden elde ettiğiniz kazançlarınızın 2.000.000 TL üzeri olması nedeniyle % 3 oranında girişim sermayesi fonu ayırmanız gerektiği

belirtilerek, bu durumda Şirketinizce ilgili dönem kurumlar vergisi beyannamesinde zarar beyan edilmiş olması nedeniyle, girişim sermayesi fonu ayrılıp ayrılmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde,  213 sayılı Vergi Usul Kanununun 325/A maddesine göre girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların beyan edilen gelirin %10’unu, toplam fon tutarının ise öz sermayenin %20’sini aşmayan kısmının kurumlar vergisi matrahının tespitinde kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Konuya ilişkin olarak, 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “10.4 Girişim Sermayesi Fonu” başlıklı bölümünde;

 “6322 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununa eklenen 325/A maddesiyle kurumlar vergisi mükelleflerine, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulması veya girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması amacıyla, ilgili dönem kazancından girişim sermayesi fonu ayırabilme imkanı getirilmiştir.

 6322 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine eklenen (g) bendi ile de Vergi Usul Kanununun 325/A maddesine göre girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarlar kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurum kazancından indirim konusu yapılabilecektir.

 10.4.1. İndirim şartları

 Girişim sermayesi fonunun indirim konusu yapılabilmesi için;

 – İlgili yılda ayrılan fon tutarının beyan edilen gelirin %10’unu, toplam fon tutarının ise öz sermayenin %20’sini aşmaması (İki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.),

 – Fonun ayrıldığı yılın sonuna kadar Türkiye’de kurulmuş veya kurulacak olan ve Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tabi girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya fonlarına yatırım yapılması,

 – Ayrılan fon tutarının ilgili yılın kurumlar vergisi beyannamesinde ayrıca gösterilmesi gerekmektedir.’

 10.4.2. İndirim tutarının hesaplanması

 İndirim tutarının tespitinde beyan edilen gelir olarak ticari bilanço kâr veya zararına kanunen kabul edilmeyen giderler eklenmek ve geçmiş yıl zararları ile varsa tüm indirim ve istisnalar düşülmek suretiyle bulunan tutar [Ticari bilanço kârı (zararı) + kanunen kabul edilmeyen giderler – geçmiş yıl zararları – tüm indirim ve istisnalar] dikkate alınacaktır.

 Vergi Usul Kanununun 325/A maddesine göre girişim sermayesi fonu ilgili dönem kazancından ayrılacağından, pasifte özel bir fon hesabına alınacak tutar hesap dönemi sonu itibarıyla tespit edilebilecektir. Bu çerçevede, fon hesabına alınma işleminin, izleyen hesap döneminin başından itibaren kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihe kadar yapılması gerekmektedir. Bu şekilde, indirim konusu yapılacak olan kazanç tutarı, ilgili dönemin genel sonuç hesaplarına yansıyacak olup kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili satırında gösterilmek suretiyle de indirimden yararlanılabilecektir.

 Dolayısıyla geçici vergilendirme dönemlerinde fon ayrılması ve indirim uygulamasından yararlanılması mümkün değildir.

 Girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların mükelleflerce pasifte geçici bir hesapta tutulması, fonun ayrıldığı yılın sonuna kadar girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya fonlarına yatırım yapılması gerekmektedir. Söz konusu yatırımın yapılmaması halinde, indirim konusu yapılan tutar nedeniyle tahakkuk ettirilecek vergi gecikme faizi ile birlikte mükelleften tahsil edilecektir.

 …

 İndirim konusu yapılacak tutarın tespitinde, her yıl girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarlar ayrı ayrı dikkate alınacak, önceki yıllarda ayrılan fon tutarları için tekrar indirim uygulanmayacaktır. Ancak, ayrılan toplam fon tutarı hiçbir suretle öz sermayenin %20’sini aşamayacaktır.’

açıklamaları yer almaktadır.

Buna göre, Vergi Usul Kanununun 325/A maddesiyle kurumlar vergisi mükelleflerine, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulması veya girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması amacıyla, ilgili dönem kazancından girişim sermayesi fonu ayırabilme imkanı getirilmiş olup, kurumlar vergisi beyannamenizde zarar beyan edilmesi ve indirime esas olacak kazancınızın bulunmaması nedeniyle ilgili dönem için Vergi Usul Kanununa eklenen 325/A maddesi kapsamında girişim sermayesi fonu ayrılması mümkün değildir.

Diğer taraftan, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun;

– Geçici 2 nci maddesinde, “Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.”,

– Ek 3 üncü maddesinde, “1/1/2022 tarihinden itibaren geçici 2 nci madde kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançları tutarı 1.000.000 Türk lirası ve üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın yüzde ikisi pasifte geçici bir hesaba aktarılır. Bu fıkra kapsamında aktarılması gereken tutar yükümlülüğü, yıllık bazda 20.000.000 Türk lirası ile sınırlıdır. Bu tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da bu Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulması şarttır. Söz konusu tutarın ilgili yılın sonuna kadar aktarılmaması durumunda, bu Kanun kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançlar tutarının yüzde yirmisi, ilgili yılda yararlanılan gelir ve kurumlar vergisi istisnasına konu edilemez. Bu tutar nedeniyle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir. Cumhurbaşkanı bu fıkrada yer alan tutar ve oranları birlikte ya da ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye, beş katına kadar artırmaya yetkilidir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”

hükümleri yer almaktadır.

15/12/2023 tarihli ve 7953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 4691 sayılı Kanunun Ek 3 üncü maddesinde yer alan; yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazanç tutarı 2.000.000 Türk lirası ve üzeri; bu tutar üzerinden pasifte geçici bir hesaba aktarılacak oran yüzde üç ve yıllık bazda aktarılması gereken tutar yükümlülüğünün sınırı 100.000.000 Türk Lirası şeklinde belirlenmiştir.

(31/12/2025 Tarihli Cumhurbaşkanı Kararı İle 01/01/2026 Tarihinden İtibaren Tutarlar Yeniden Değiştirildi. Tıklayınız)

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, 2023 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamenizde 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında yararlanılan istisna tutarının yüzde üçünün pasifte geçici bir hesaba aktarılması, bu tutarın geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulması şarttır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange”]

FAQ – Sık Sorulan Sorular

1) Zarar beyan eden şirket VUK 325/A kapsamında girişim sermayesi fonu ayırabilir mi?
Özelgeye göre hayır. Beyannamede zarar ve indirime esas kazanç bulunmadığı için ilgili dönem adına 325/A fon ayrılması mümkün değildir.

2) 325/A fon ayrılırsa otomatik indirim mi olur?
Hayır. KVK 10/1-(g) kapsamında indirim için; oran sınırları (%10 / %20), yatırımın yıl sonuna kadar yapılması ve beyannamede ayrıca gösterim gibi şartlar var. Ayrıca indirime esas kazanç yoksa zaten indirim mekanizması çalışmaz.

3) 325/A indiriminde “beyan edilen gelir” nasıl hesaplanır?
Tebliğdeki formüle göre: ticari bilanço kâr/zarar + KKEG – geçmiş yıl zararları – tüm indirim ve istisnalar.

4) Geçici vergi dönemlerinde girişim sermayesi fonu ayırıp indirim uygulanabilir mi?
Tebliğe göre hayır; geçici vergide fon ayırma ve indirim uygulaması mümkün değildir.

5) Zarar olsa bile 4691 Ek 3’teki %3 şartı uygulanır mı?
Bu özelge metni çerçevesinde, teknokent istisnası eşik üzerindeyse %3’ün pasifte geçici hesaba aktarılması ve yıl sonuna kadar uygun yatırım/sermaye ile değerlendirilmesi şartı ayrıca aranır.

6) 4691 Ek 3’te %3’lük tutar nasıl değerlendirilir?
Yıl sonuna kadar GSYF payı satın alınabilir, GSYO yatırımı yapılabilir veya 4691 kapsamındaki kuluçka merkezinde faaliyet gösteren girişimcilere sermaye olarak konulabilir.

[/vc_message][vc_column_text]

Exit mobile version