Talha APAK
Yeminli Mali Müşavir
E. Öğretim Görevlisi
Alomaliye.com Yayın Kurulu Başkanı
t.apak@apakymm.com
Limited şirket hisselerinin satışı ne zaman olursa olsun elde edilen kazanç vergiye tabidir. Ancak, anonim şirket hisselerinin iki yıldan sonra satılması halinde elde edilen kazanç vergiden istisnadır. Vergiden kaçınmak için birçok limited şirketin nev’i değiştirerek anonim şirkete dönüşümü sıkça tercih edilmektedir.
Vergi avantajını kullanmak için nev’i değişikliğine giden eski şirket ortakları, yeni şirkette en az iki yıl bekledikten sonra hisselerini devrederlerse oluşan kazanç vergiden istisnadır. Ancak iki yıldan önce devredilirse oluşan kazancın vergisini ödeme riskiyle karşı karşıya kalınır.
Ticaret Kanununa göre nev’i değişikliği
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 181 inci maddesine göre; bir limited şirket, anonim şirkete dönüştürülebilir. Bu tür değişikliğinde, yeni kurulacak olan şirket için anonim şirketin kuruluş hükümleri uygulanır. Tür değiştirmede ortakların şirket payları ve hakları korunur. İmtiyazlı payların karşılığında aynı değerde paylar verilir veya uygun bir tazminat ödenir. İntifa senetleri karşılığında aynı değerde haklar verilir veya tür değiştirme planının düzenlendiği tarihte gerçek değer ödenir. Tür değişikliği kayıtlı sermaye üzerinden yapılmalıdır. Limited şirketlerde, tür değiştirme planı sermayenin en az dörtte üçüne sahip bulunmaları şartıyla, ortakların dörtte üçünün kararıyla alınır.
Vergi mevzuatına göre kazanç istisnası
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun; “Değer artışı kazancı” başlıklı mükerrer 80 inci maddesinde, “Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.
İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar. Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
Bu maddede geçen “elden çıkarma” deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder. Bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, (120 bin lirası 2025 yılı için, 150 bin lirası 2026 yılı için) gelir vergisinden müstesnadır.” hükmü yer almaktadır.
İki yıllık sürenin hesabı
232 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin Hisse Senetlerinin İktisap Tarihi” başlıklı bölümünde ve çeşitli özelgelerde;
Hisse senedi alım satımı yapanların vergisel yükümlülüklerini tam olarak yerine getirebilmeleri açısından hisse senetlerinin iktisap tarihini izlemeleri gerekmektedir. Genel olarak hisse senedi üzerinde tasarruf hakkına sahip olunan tarihin iktisap tarihi olarak dikkate alınması gerekmektedir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre; örneğin 30/03/2022 tarihinde nev’i değiştirerek anonim şirkete dönüşen limited şirkete ait ortaklık haklarınız, anonim şirketteki hisse senetlerinin bastırıldığı (veya ilmühaberin çıkarıldığı) tarihten başlamak üzere iki yıl sonra satılması halinde satıştan elde edilen kazanç vergiden istisnadır. Dolayısıyla, iktisap tarihi limited şirket ortaklığındaki tarih değil, nev’i değişikliğinin tamamlandığı tarih olarak dikkate alınması gerekir.
Sonuç olarak
Limited Şirketten Anonim Şirkete dönüşüm, kurumsallaşma ve hisse devir kolaylığı (avantajı) açısından sıkça tercih edilen bir yoldur. Ancak, bu süreçte ortakların “Hisse Senedi Değer Artış Kazancı İstisnası” (GVK Mük. Md. 80) konusundaki 2 yıllık bekleme süresi hakkında kritik bir yanılgı (risk) bulunuyor.
Dolayısıyla, Ltd. Şti. den A.Ş.’ye dönüşümlerde hisse satışında vergi muafiyet süresi sıfırlanarak süre yeniden başlıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın konuya ilişkin özelgeleri; limited şirket ortağı iken geçen süre, A.Ş. hisse senedi satışındaki 2 yıllık vergi muafiyeti süresine sayılmaz. İki yıllık süre, nevi değişikliğinin tescil edildiği ve yeni A.Ş. hisse senetlerinin bastırıldığı gün yeniden başlar.
İktibas Dünya Gazetesi