SGK Genelgesi 2026/3
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
Sayı: E-13986510-206.05.02-133927449
Tarih: 13.01.2026
Konu: Bina; Tamirat, Tadilat, Tesisat, Güçlendirme ve Yıkım İşleri İçin Araştırma İşlemi
GENELGE
2026/3
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success”]
ÖZET:
Genelge ile, 04.02.2011 tarihli 2011/13 “İlişiksizlik Belgesi” Genelgesinin 6.8 bölümüne ilave paragraflar ekleyerek; bina tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde asgari işçilik araştırmasına gidilip gidilmeyeceğinin hangi kritere göre belirleneceğini netleştiriyor.
Getirilen ana ayrım: “ilave m² artışı var mı, yok mu?”
1) Ruhsata tabi işlerde ilave m² artışı varsa
Ruhsata tabi bina tamirat/tadilat/tesisat/güçlendirme işlerinin ilave m² artışı içermesi halinde, ilave m² artışı için Genelgenin 6.1 bendi doğrultusunda işlem yapılacağı hükme bağlanıyor.
2) İlave m² artışı yoksa (tamirat/tadilat/tesisat/güçlendirme/yıkım)
Asgari işçilik araştırmasına geçmeden önce, SGK ünitesince iki kritik tespit yapılması isteniyor:
- İşveren defter ve belge tutmakla yükümlü mü?
- Yapılan iş, defter-belge yükümlüsü işverenin ticari/zirai/mesleki faaliyeti ile ilgili mi?
Hangi durumlarda asgari işçilik araştırması zorunlu?
Genelge, aşağıdaki hallerde (bu nitelikteki işler için) asgari işçilik araştırmasını zorunlu kılıyor:
- Tüzel kişi işverenler
- İşyeri tescilinde defter tipini “Bilanço” veya “Diğer” olarak beyan eden gerçek kişi işverenler
- Ticari/zirai/mesleki faaliyetiyle bağlantılı olarak, gerçek kişi veya şahıs şirketi ortaklarınca yaptırılan işler
Pratik anlamı: İş, “ticari faaliyet için yapılan iş” niteliği taşıyorsa (ör. işyeri/ofis tadilatı), araştırma refleksi “zorunlu”ya dönüyor.
Hangi durumlarda asgari işçilik araştırması yapılmaması gerekiyor? (istisna/kolaylık)
A) “Deftere Tabi Değil” beyanı ile gelen özel istisna (gerçek kişiler)
Bazı gerçek kişi işverenlerde, işyeri tescilinde defter tipinin “Deftere Tabi Değil” beyan edilmesi halinde; kamu kurumlarıyla yazışma yapılarak beyanın doğrulanması ve ihbar/şüphe/şikâyet olmaması koşuluyla, iş ticari/zirai/mesleki faaliyetle ilgili olmayan iş sayılarak asgari işçilik araştırmasına tabi tutulmamalı deniyor.
Bu kapsama giren vergi profilleri genelgede örnekleniyor:
- Yalnızca ortağı/yöneticisi olduğu sermaye şirketlerinden kaynaklı vergi mükellefiyeti olanlar
- Vergi mükellefiyeti gayrimenkul sermaye iradı veya menkul sermaye iradı olanlar
- Basit usulde vergi mükellefi olanlar
B) Defter-belge yükümlüsü gerçek kişi ama iş “faaliyet dışı” ise
Defter ve belge tutmakla yükümlü gerçek kişi işverenlerin ticari/zirai/mesleki faaliyetiyle ilgili olmayan bu nitelikteki işlerinde; asgari işçilik araştırması yapılmaması, ayrıca SGK borcu yok ve ihbar/şüphe/şikâyet yok ise işyeri dosyasının kanun kapsamından çıkarılması / İZ işlemi yapılması gerektiği yazıyor.
Genelgede verilen örneklerin mesajı (çok net “işyeri vs. şahsi konut” ayrımı)
- Örnek 1: Araç satışıyla iştigal eden gerçek kişinin araç satış firmasında yapılan tadilatında araştırma yapılır; aynı kişinin yayla evindeki tadilatında (borç yok + ihbar/şüphe/şikâyet yoksa) araştırma yapılmaz ve İZ/kanun kapsamından çıkarma gündeme gelir.
- Örnek 2: Avukatın ofis tadilatı için araştırma yapılır; şahsi konut tadilatında (aynı koşullarla) araştırma yapılmaz ve İZ/kanun kapsamından çıkarma gündeme gelir.
[/vc_message][vc_column_text]
Ünitelerce, 04.02.2011 tarihli ve 2011/13 sayılı İlişiksizlik Belgesi konulu Genelgenin uygulanmasında karşılaşılan tereddütlerin giderilmesini teminen, anılan Genelgenin aşağıda belirtilen bölümünde düzenleme yapılması gerekli görülmüştür.
Genelgenin “6.8” numaralı bendinin ikinci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraflar eklenmiştir:
“Ruhsata tabi bina; tamirat, tadilat, tesisat ve güçlendirme işlerinin ilave m² artışı içermesi halinde, ilave m² artışı ile ilgili olarak bu Genelgenin 6.1 numaralı bendi doğrultusunda işlem yapılacaktır.
İlave m² artışı içermeyen bina; tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde asgari işçilik araştırması yapılmadan önce;
– işverenin defter ve belge tutmakla yükümlü olup olmadığının,
– yapılan işin defter ve belge tutmakla yükümlü işverenin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti ile ilgili olup olmadığının,
ünitece tespit edilmesi gerekmektedir.
Tüzel kişi işverenler ile işyeri tescilinde defter tipini “Bilanço” veya “Diğer” olarak beyan eden gerçek kişi işverenler ve ticari, zirai veya mesleki faaliyetiyle bağlantılı olarak gerçek kişi ya da şahıs şirketi ortaklarınca yaptırılan bina, tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işleri için asgari işçilik araştırması yapılması zorunludur.
Ancak gerçek kişi işverenlerden; yalnızca ortağı/yöneticisi olduğu sermaye şirketlerinden kaynaklı vergi mükellefiyeti bulunanlar, vergi mükellefiyeti gayrimenkul sermaye iradı veya menkul sermaye iradı olanlar ile basit usulde vergi mükellefi olanların, işyeri tescilinde defter tipini “Deftere Tabi Değil” olarak beyan etmeleri halinde; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla yazışma yapılarak beyanın doğrulanması, ihbar, şüphe veya şikâyet bulunmaması koşuluyla, söz konusu işler işverenin ticari, zirai veya mesleki faaliyetiyle ilgili olmayan işler kapsamında değerlendirilerek asgari işçilik araştırmasına tabi tutulmaması gerekmektedir.
Defter ve belge tutmakla yükümlü gerçek kişi işverenler tarafından yapılan ve işverenin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti ile ilgili olmayan bina; tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde asgari işçilik araştırma işlemi yapılmaması, ayrıca işverenin Kuruma borcunun bulunmaması, ihbar, şüphe veya şikâyetin olmaması halinde işyeri dosyasının kanun kapsamından çıkarılması/İZ işleminin yapılması gerekmektedir.
Örnek 1– Ticari işletme sahibi gerçek kişi olan ve araç satışı ile iştigal eden RK’nın araç satış firmasında yapılan tadilat işi için asgari işçilik araştırma işlemi yapılması gerekmektedir. Aynı kişinin yayla evinde yapılan tadilat işi için ise asgari işçilik araştırma işlemi yapılmaması, ayrıca işverenin Kuruma borcunun bulunmaması, ihbar, şüphe veya şikâyetin olmaması halinde işyeri dosyasının kanun kapsamından çıkarılması/İZ işleminin yapılması gerekmektedir.
Örnek 2- Serbest meslek erbabı gerçek kişi olan avukat ADK’nın ofisinde yapılan tadilat işi için asgari işçilik araştırma işlemi yapılması gerekmektedir. Aynı kişinin ikamet ettiği şahsi konutunda yapılan tadilat işi için ise asgari işçilik araştırma işlemi yapılmaması, ayrıca işverenin Kuruma borcunun bulunmaması, ihbar, şüphe veya şikâyetin olmaması halinde işyeri dosyasının kanun kapsamından çıkarılması/İZ işleminin yapılması gerekmektedir.
Bilgilerini ve gereğini rica ederim.
Dr. Raci KAYA
Kurum Başkanı
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange”]
FAQ – Sık Sorulan Sorular
1) SGK Genelgesi 2026/3 hangi düzenlemeyi değiştiriyor?
2011/13 “İlişiksizlik Belgesi” Genelgesinin 6.8 bölümüne ek paragraflar getirerek, bu tür işlerde asgari işçilik araştırması karar kriterlerini netleştiriyor.
2) İlave m² artışı varsa ne olacak?
Ruhsata tabi işlerde ilave m² artışı varsa, ilave alan için 6.1’e göre işlem yapılacak.
3) İlave m² artışı yoksa SGK önce neyi kontrol edecek?
Önce işverenin defter-belge yükümlülüğü ve işin ticari/zirai/mesleki faaliyetle ilişkisi tespit edilecek.
4) Hangi işverenlerde asgari işçilik araştırması zorunlu?
Tüzel kişilerde; defter tipini “Bilanço/Diğer” beyan eden gerçek kişilerde; ayrıca faaliyetiyle bağlantılı şekilde yaptırılan işlerde zorunlu.
5) “Deftere Tabi Değil” beyanı her zaman araştırmadan muafiyet sağlar mı?
Hayır. Genelgede sayılan belirli vergi profillerinde, beyanın kamu kurumlarıyla yazışma yapılarak doğrulanması ve ihbar/şüphe/şikâyet olmaması şartıyla araştırma yapılmaması gerektiği belirtiliyor.
6) Şahsi konutta (ikamet/yayla evi) tadilat varsa araştırma yapılmayacak mı?
Genelgenin örnekleri, iş “faaliyetle ilgili değilse” araştırma yapılmaması yaklaşımını net biçimde gösteriyor; ayrıca borç yok + ihbar/şüphe/şikâyet yok ise İZ/kanun kapsamından çıkarma süreci gündeme geliyor.
7) “İZ işlemi / kanun kapsamından çıkarma” hangi koşullara bağlanmış?
Faaliyetle ilgili olmayan işlerde asgari işçilik araştırması yapılmaması, ayrıca SGK borcu olmaması ve ihbar/şüphe/şikâyet bulunmaması şartlarına bağlanmış.
[/vc_message][vc_column_text]
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”danger”] Site Sorumluluk Beyanı ve Hukuki Haklarımız [/vc_message][vc_column_text]