Yüksel ŞARLAKKAYA
Yeminli Mali Müşavir
yukselsarlakkaya@gmail.com
Parayı Getir, Raporu Al, İstisnayı Kurtar
Küresel pazara açılan Türk yazılım, mühendislik, mimarlık ve tasarım firmaları için vergi mevzuatımızdaki en güçlü teşviklerden biri, hiç şüphesiz Yurtdışı Hizmet Kazanç İndirimidir. Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-ğ maddesi ile sağlanan bu imkân, elde edilen kârın %80’inin vergi dışı bırakılmasına olanak tanımaktadır.
Ancak, son dönemde yapılan yasal düzenlemeler (7491 Sayılı Kanun ve 49 Seri No.lu Tebliğ), bu istisnadan yararlanmayı diğer şartlar ile iki kritik şarta bağlamıştır: (1) Parayı zamanında yurda getirmek ve (2) YMM raporu ile süreci tescil ettirmek. Artık sadece hizmeti ihraç etmek yetmiyor; süreç disiplinli bir şekilde yönetilmelidir.
1. PARAYI GETİRMEYENE İNDİRİM YOK: YA HEPSİ YA HİÇ KURALI
7491 sayılı Kanun ile yurtdışı hizmet ihracı bedellerinin Türkiye’ye getirilme zorunluluğu başlamıştır. 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile bu zorunluluğun sınırları kesin olarak belirlenmiştir.
1.1. Yeni Şart: Tam Transfer Zorunluluğu
İndirimden yararlanabilmek için, yurt dışı hizmetten elde edilen kazancın tamamının, beyannamenin verilmesi gereken tarihe kadar (Kurumlar Vergisi için Nisan ayı sonu) Türkiye’ye transfer edilmesi zorunludur.
1.2. Kritik Uyarı: Kısmi Getirme Kabul Edilmiyor
Tebliğ hükümlerine göre, fatura bedelinin büyük bir kısmı getirilmiş olsa dahi, çok küçük bir bakiye bile süresinde getirilmezse istisnadan hiç yararlanılamaz. Mevzuat, “kısmi getirme halinde kısmi indirim” hakkı tanımamaktadır.
| Fatura Tutarı | İstisna Hakkı |
| 100 birim faturanın 100 birimi geldi | ✓ %80 indirim KAZANILDI |
| 100 birim faturanın 99 birimi geldi | ✗ İndirim KAYBEDİLDİ |
Bu tabloda görüldüğü üzere, 100 birimlik faturanın 99 birimi gelse bile, kalan 1 birim gelmediği takdirde %80’lik vergi indirim hakkının tamamı kaybedilir.
2. YMM TASDİK RAPORU ARTIK ZORUNLU
30 Aralık 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 49 Seri No.lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği ile, vergi indirimlerinden yararlanmak için Yeminli Mali Müşavir (YMM) Tasdik Raporu ibrazı zorunlu hale getirilmiştir.
- Sınır: Yurtdışı hizmet kazanç istisnası tutarı 500.000 TL’yi aşan her mükellef, YMM Raporu düzenletmek zorundadır.
- Yaptırım: Rapor süresinde (beyanname bitiminden itibaren 2 ay içinde) vergi dairesine ibraz edilmezse, istisna hakkı reddedilir ve vergi cezası kesilir.
3. ERKEN MÜDAHALE NEDEN HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR?
Mevzuatın sıkılaşması, mali müşavirlerin ve şirket yöneticilerinin süreci “yıl sonuna” bırakma lüksünü tamamen ortadan kaldırmıştır. Süreç artık sadece parayı getirmekten ibaret değildir. Hizmet İhracı İstisnası, ana sözleşme tadilinden gümrük süreçlerine kadar teknik uzmanlık gerektiren hassas bir vergi planlamasıdır.
Bu planlamayı yıl içine yaymayan firmalar, yıl sonunda aşağıdaki risklerle karşılaşabilir:
- Geçmişe dönük düzeltme beyannamesi verme zorunluluğu
- İstisnanın reddedilmesi sonucu cezalı vergi tarhiyatı ile karşılaşma
- Nakit akışını olumsuz etkileyen beklenmedik vergi yükümlülükleri
3.1. Teknik Uzmanlık ve Ana Sözleşme Şartı
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği uyarınca, indirimden yararlanılacak faaliyetin (örneğin yazılım veya mühendislik), şirketin Ana Sözleşmesinde “Esas Faaliyet Konusu” olarak açıkça yazılı olması şarttır. Bu ve benzeri teknik şartların (NACE kodu uyumu, sözleşme detayları vb.) en başında sağlanmaması durumunda istisna hakkı kaybedilebilir.
3.2. Belge Düzeni ve Döviz Takibi: İspat Şarttır
Hizmet ihracatı bedelleri, mal ihracatından farklı olarak İBKB (İhracat Bedeli Kabul Belgesi) düzenleme ve TCMB’ye döviz satma zorunluluğuna tabi değildir. Mevzuat gereği bu bedeller ihracatçının “serbest tasarrufuna” bırakılmıştır.
Ancak önemli nokta şudur: İBKB zorunluluğu olmasa da, %80 Kurumlar Vergisi İndiriminden yararlanabilmek için kazancın Türkiye’ye getirildiğinin tevsik edilmesi (ispatlanması) şarttır.
Finans yönetiminde dikkat edilmesi gerekenler:
- Dekont açıklaması hayatidir: Gelen paranın “ihracat bedeli” olduğunun anlaşılması için banka dekontlarında veya SWIFT mesajlarında mutlaka “Fatura Numarası” ve “Hizmet Bedeli” ibareleri yer almalıdır.
- Geçmişe dönük düzeltme zordur: Yıl bittikten sonra, açıklaması eksik olan veya “Sermaye / Borç” gibi yanlış kodlarla gelen transferlerin, aslında “Hizmet İhracat Bedeli” olduğunu vergi idaresine ispatlamak imkânsız hale gelebilir.
- Parayı İMKB’ye bağlamasanız dahi, “Hizmet İhracat Geliri” olduğunu belgeleyerek kayıtlara almanız elzemdir.
3.3. Gider Ayrıştırması: Muhasebenin En Kritik Aşaması
Şirketiniz hem yurt içi hem de yurt dışı faaliyetlerde bulunuyorsa, muhasebe sisteminizin Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ndeki Ayrıştırma İlkesine tam uyumlu olması şarttır.
İki kritik kurala dikkat edilmelidir:
1. Doğrudan Giderler için “Ayrı Hesap” Zorunluluğu: Yurt dışı faaliyetlere özgülenen personel, seyahat, yazılım lisansı gibi doğrudan maliyetler, diğer giderlerle karıştırılmamalı ve muhasebede ayrı alt hesaplarda izlenmelidir.
2. Müşterek Giderler için “Dağıtım Anahtarı”: Kira, elektrik, kırtasiye, yönetici maaşları gibi hem yurt içine hem yurt dışına hitap eden müşterek genel giderler, keyfi olarak değil, Tebliğde belirtilen “Hasılat Oranı” (Ciro Dağıtım Anahtarı) yöntemine göre ayrıştırılmalıdır. O yılki toplam cironuzun ne kadarı yurt dışından geliyorsa, müşterek giderlerin de o kadarı istisna kazancından düşülmelidir. Bu hesaplamanın yıl sonunda değil, yıl içinde düzenli tablolarla yapılması YMM rapor sürecini güvenceye alır.
4. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
Yazılım, mühendislik ve mimarlık gibi katma değeri yüksek sektörler için sunulan %80 Kurumlar Vergisi İndirimi, günümüz ekonomik koşullarında firmaların nakit akışı ve büyümesi için hayati bir fırsattır. Ancak devlet, bu teşviki sunarken karşılığında şeffaflık, disiplin ve hız talep etmektedir.
Yeni dönemde kazananlar; sadece iyi kod yazanlar veya iyi proje çizenler değil, finansal süreçlerini iyi yönetenler olacaktır.
Başarı İçin Yol Haritası
Paranın Takibi: “Tahsilat ne zaman gelirse o zaman bakarız” anlayışını terk edin. Fatura vadelerini beyanname takvimine (Nisan sonu) göre planlayın.
Belge Düzeni: Banka dekontlarında “Hizmet Bedeli” açıklamasını bir zorunluluk haline getirin.
Anlık Muhasebe: Yıl sonunu beklemeden, yurt dışı ve yurt içi maliyetlerinizi her ay düzenli olarak ayrıştırın.
Uzman Desteği: Vergi avantajı “hak etmekle” başlar, ancak o hakkı “doğru belgelemek ve süresinde raporlamakla” kazanılır. Bu açıdan sürecin uzman desteği ile tatbiki zorunlu hale gelmiştir.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”juicy_pink”] Sorumluluk Beyanı ve Hukuki Haklarımız [/vc_message][vc_column_text]