T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı: E-38418978-125[4691-2022/5-(i)]-….
Tarih: 30.07.2025
Konu: Teknokentte Oluşan Kur Farkı Zararının İstisna Dışı Kurum Kazancının Tespitinde Dikkate Alınıp Alınmayacağı
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success”]
ÖZET:
Teknokentte Kur Farkı Zararının İstisna Dışı Kurum Kazancının Tespitinde Dikkate Alınıp Alınmayacağı
Özelgede, Teknokentlerde gerçekleştirilen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançların, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu çerçevesinde kurumlar vergisi istisnasına tabi olduğu ifade edilmiştir. Ancak, dövizli ticari alacaklar ve borçlar ile banka hesaplarındaki döviz mevcudundan kaynaklanan kur farkı gelirlerinin bu istisna kapsamına girmeyeceği belirtilmiştir.
Teknokentlerde faaliyet gösteren şirketlerin dövizli ticari alacak ve borçları ile banka hesaplarındaki döviz mevcuduna ilişkin kur farkı gelir ve giderlerinin, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nda yer alan kurumlar vergisi istisnası kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorusu Başkanlık tarafından yanıtlanmıştır. 4691 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesinde, yalnızca yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançların istisna kapsamında olduğu belirtilmiştir.
Gelir İdaresi Başkanlığı, ilgili Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ne atıfta bulunarak, sadece bu faaliyetler kapsamında elde edilen gelirlerin istisna olacağını, diğer ticari faaliyetlerden elde edilen gelirlerin ve olağandışı gelirlerin ise bu kapsamda değerlendirilemeyeceğini açıklamıştır. Buna göre, dövizli alacaklar nedeniyle oluşan kur farkı gelirleri, Ar-Ge ve yazılım faaliyetlerinden elde edilen gelirler gibi istisna kapsamına girmemektedir.
Öte yandan, bankadaki döviz mevcudundan kaynaklanan kur farkı gelirlerinin de bu kapsamda değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Yani, dövizle yapılan ticari işlemlerden elde edilen kazançlar, kurumlar vergisi istisnası kapsamında yer almaz. Ayrıca, Teknokentlerdeki diğer ticari işlemlerden elde edilen kazançlar, nakit değerlendirilmesi sonucu oluşan faiz gelirleri ve döviz cinsinden varlıkların değerlemesinden kaynaklanan kur farkları gibi gelirler de bu istisnadan yararlanamayacaktır.
Sonuç olarak:
- Teknokentteki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kur farkı gelirleri, kurumlar vergisi istisnası kapsamında değerlendirilmektedir.
- Banka hesaplarındaki döviz mevcutlarından doğan kur farkı gelirleri ise istisna kapsamında değildir.
- Diğer ticari işlemlerden elde edilen gelirler ve olağandışı gelirler de istisna kapsamında değerlendirilmez.
[/vc_message][vc_column_text]
İlgi: …
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda;
– Şirketinizin … Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyet gösterdiği, Ar-Ge ve yazılım kapsamında yürütmüş olduğu projelerinin dışında ayrıca ticari faaliyetlerinin de bulunduğu,
– Dövizli ticari alacakları ve borçları ile banka hesaplarındaki döviz mevcutlarının, Vergi Usul Kanunu uyarınca geçici vergi dönemlerinde değerlemeye tabi tutulduğu ve yapılan değerleme sonrasında oluşan kur farkı gelirleri ile giderlerinin ilgili hesaplarda takip edildiği
belirtilmiş olup, bankadaki döviz mevcudu ile dövizli alacak ve borçlardan kaynaklanan kur farkı gelirleri ve giderlerinin, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununda yer alan kurumlar vergisi istisnası kapsamında ne şekilde değerlendirileceği hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmuştur.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinde, “Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır…” hükmüne yer verilmiştir.
1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “5.12.2.4. İstisna kazanç tutarının tespiti” başlıklı bölümünde, “4691 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinde yer alan istisna, bir kazanç istisnası olup istisna kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen hasılattan bu faaliyetler nedeniyle yüklenilen gider ve maliyet unsurlarının düşülmesi sonucu bulunacak kazancın tamamı kurumlar vergisinden istisna olacaktır.
İstisna kazancın ve bu bağlamda kurumlar vergisi matrahının tespiti açısından, Kanun uygulaması kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi ve istisna kapsamında olan faaliyetlere ait hasılat, maliyet ve gider unsurlarının, diğer faaliyetlerle ilişkilendirilmemesi ve kayıtların da bu ayrımı sağlayacak şekilde tutulması gerekmektedir.
Kanun uygulaması kapsamında istisna olan faaliyetlerin zararla sonuçlanması halinde, bu zararların istisna kapsamında olmayan diğer faaliyetlere ilişkin kazançlardan indirilmesi mümkün değildir.
Bölgede faaliyet gösteren mükelleflerin, 4691 sayılı Kanun kapsamı dışındaki ticari işlemlerinden elde edecekleri gelirleri ile olağandışı gelirlerinin istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu kapsamda, nakitlerin değerlendirilmesi sonucu oluşan faiz gelirleri, yabancı para cinsinden aktifler dolayısıyla oluşan kur farkları ve iktisadi kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan gelirler istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir.
Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine, diğer kurumlardan geri ödeme koşuluyla sermaye desteği olarak sağlanan yardımlar, borç mahiyetinde olduğundan bu yardımların ticari kazanca dahil edilmesi söz konusu olmayacaktır.
Diğer taraftan, teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren mükelleflere, istisnadan yararlanan Ar-Ge ve tasarım projelerine ilişkin olarak, TÜBİTAK ve benzeri kurumlar tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde hibe şeklinde sağlanan destek tutarları ile diğer kurumların bu mahiyetteki her türlü bağış ve yardımları, kurum kazancına dahil edilecek ve istisnadan yararlandırılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.
Tebliğde de belirtildiği üzere, Bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetleri kapsamındaki kazançlar istisna kapsamında değerlendirilmekte olup bu faaliyetlere ilişkin döviz cinsinden alacaklar tahsil edilinceye kadar oluşan kur farkları da istisna kapsamındadır. Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilse dahi nakitlerin değerlendirilmesi sonucu oluşan gelirler, yabancı paraların değerlenmesinden kaynaklanan kur farkları ise anılan istisna kapsamında değildir. Yine, yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetleri kapsamı dışında elde edilen gelirler ile olağandışı gelirler de istisna kapsamı dışındadır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre;
– Teknoloji geliştirme bölgelerinde yürütülen faaliyetlerden doğan alacaklara ilişkin kur farkı gelirleri, 4691 sayılı Kanun kapsamındaki ticari işlemlerden elde edilen gelir olarak değerlendirildiğinden, söz konusu istisnanın kapsamında olacaktır.
– Banka hesaplarındaki döviz mevcutlarına ilişkin ortaya çıkan kur farkı gelirlerinin ise Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinde yer verilen istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
FAQ – Sık Sorulan Sorular
Soru 1: Teknokentte kur farkı zararları vergi istisnası kapsamına girer mi?
Cevap: Teknokentlerde gerçekleştirilen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden doğan alacaklara ilişkin kur farkı gelirleri, 4691 sayılı Kanun kapsamındaki ticari işlemlerden elde edilen gelirler olarak istisna kapsamındadır. Ancak, banka hesaplarındaki döviz mevcutlarına ilişkin kur farkı gelirleri istisna kapsamında değildir.
Soru 2: Teknokentlerde hangi faaliyetler vergi istisnasına dahildir?
Cevap: Teknokentlerde yalnızca yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar kurumlar vergisi istisnasına tabidir. Diğer ticari işlemlerden elde edilen gelirler ve olağandışı gelirler ise istisna kapsamında değildir.
Soru 3: Teknokentte kur farkı zararları diğer kazançlardan düşülebilir mi?
Cevap: Teknokentteki Ar-Ge faaliyetlerinden doğan zararlar, istisna kapsamında olmayan diğer ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlardan düşülemez.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”danger”] Site Sorumluluk Beyanı ve Hukuki Haklarımız [/vc_message][vc_column_text]