T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı: 38418978-125[5746-25/1]-442335
Tarih: 11.08.2025
Konu: Sipariş Üzerine Gerçekleştirilen Ar-Ge Faaliyetleri
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success”]
ÖZET:
11 Ağustos 2025 tarihinde, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan özelgeye göre, Teknokentte gerçekleştirilen sipariş usulü Ar-Ge faaliyetlerinin vergi avantajları ve indirimler ile ilgili açıklamalar yapılmıştır. Bu açıklamalar, özellikle 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki vergi uygulamaları açısından büyük önem taşımaktadır.
4691 Sayılı Kanun ve Vergi İstisnası:
4691 sayılı Kanun kapsamında, Teknokentlerde yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar, gelir ve kurumlar vergisinden 31 Aralık 2028 tarihine kadar istisna tutulmaktadır. Ancak, bu avantajdan yararlanılabilmesi için aşağıdaki şartların sağlanması gerekmektedir:
- Teknokentte faaliyet gösteriyor olmak.
- Kazancın yalnızca bu bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilmesi.
- Bölge dışındaki faaliyetlerden elde edilen kazançların ayrılması ve sadece bölge içindeki kazançların vergi istisnasına dahil edilmesi.
Özetle, Teknokent içindeki faaliyetlerden elde edilen gelirler istisna edilse de, Teknokent dışında gerçekleştirilen Ar-Ge faaliyetlerinin gelirleri bu vergisel avantajdan yararlanamaz.
5746 Sayılı Kanun ve Ar-Ge İndirimi:
5746 sayılı Kanun uyarınca, Ar-Ge merkezlerinde gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı, Kurumlar Vergisi Kanunu ve Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde indirim konusu yapılabilir. Ancak, sipariş usulü ile yürütülen Ar-Ge faaliyetlerine dair özel bir düzenleme bulunmaktadır. Bu düzenlemeye göre:
- Sipariş usulü ile yapılan Ar-Ge harcamalarının yalnızca %50’si, Ar-Ge merkezleri tarafından indirime konu edilebilir.
- Geriye kalan %50’lik kısmı, siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından indirim olarak dikkate alınabilir.
Örneğin, bir Ar-Ge merkezi tarafından sipariş usulüyle yürütülen bir proje kapsamında yapılan harcamaların yarısı, proje siparişi veren şirket tarafından vergi indirimi olarak kullanılabilir. Eğer siparişi veren şirket gelir ve kurumlar vergisi mükellefi değilse, harcamaların tamamı yalnızca Ar-Ge merkezi tarafından indirilebilir.
Sonuçlar ve Değerlendirme:
Yapılan açıklamalar sonucunda şu iki önemli sonuca varılabilir:
- Teknokentte gerçekleştirilen Ar-Ge faaliyetlerinin, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu‘nun sağladığı vergi istisnasından yararlanabilmesi için faaliyetlerin yalnızca Teknokent içinde yapılması gerekmektedir. Teknokent dışındaki Ar-Ge faaliyetleri, vergi istisnasından faydalanamaz.
- Sipariş usulü ile gerçekleştirilen Ar-Ge faaliyetleri için yapılan harcamaların sadece %50’si vergi indirimi olarak dikkate alınabilir. Bu oran, Cumhurbaşkanının takdirine bağlı olarak değiştirilebilir.
Özetle:
- Teknokent içindeki Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar, 4691 sayılı Kanun kapsamında kurumlar vergisinden istisna tutulurken, dışarıdaki faaliyetler bu istisnadan yararlanamaz.
- 5746 sayılı Kanun‘a göre, sipariş usulüyle gerçekleştirilen Ar-Ge harcamalarındaki indirim yalnızca harcamaların yarısı için geçerlidir.
[/vc_message][vc_column_text]
İlgi: …
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden;
– Şirketinizin … Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyette bulunduğu,
– … Sanayi A.Ş.’a sipariş usulüne göre teslim edilmek üzere Şubat/2023 döneminde, …. projesinin teknokentte başlatıldığı,
– Tarafınıza teslim edilmek üzere anılan proje kapsamındaki kavramsal tasarım aşamalarının, … Sanayii A.Ş.’nin Ar-Ge merkezinde sipariş usulüne göre gerçekleştirildiği,
– … Sanayii A.Ş.’nin sipariş üzerine projesi kapsamında Ar-Ge merkezinde gerçekleştirdiği harcamalarının yarısını indirim konusu yapmadığı ve 5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tarafınıza yazı ile bildirdiği
belirtilerek, teknokentte sipariş usulüne göre yapılan projeden elde edilen gelirin 4691 sayılı Kanun kapsamında kurumlar vergisinden istisna edilip edilemeyeceği ile … Sanayii A.Ş.’nin Ar-Ge merkezinde projeye bağlı olarak yaptığı Ar-Ge harcamalarının yarısının, 5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında tarafınızca indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususlarında görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinde, “Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu madde hükmünden yararlanılabilmesi için;
– Bu Kanunda tanımlanan teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösterilmesi,
– Kazancın, münhasıran bu bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlardan olması,
– Bölge içi ve dışı faaliyetlerden elde edilen kazanç ayrımının yapılması
gerekmektedir.
1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “5.12.2.2. Yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda kurumlar vergisi istisnasının kapsamı” başlıklı bölümünde, “Yapılan düzenlemeyle teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren mükelleflerin, münhasıran bu bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar, faaliyete başlanılan tarihten bağımsız olmak üzere, 31/12/2023 tarihine kadar kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.
Bölgede faaliyette bulunan mükelleflerin bölge dışında gerçekleştirdikleri faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar, yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilmiş olsa dahi istisnadan yararlanamaz...”
açıklamasına yer verilmiştir.
5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin;
– Birinci fıkrasında, “Ar-Ge ve tasarım indirimi: Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi anlaşmaları kapsamında uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve kuruluşlarından Ar-Ge projelerini desteklemek amacıyla fon veya kredi kullanan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlarca gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı ile bu Kanun kapsamında yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen tasarım projelerinde ve tasarım merkezlerinde gerçekleştirilen münhasıran tasarım harcamalarının tamamı, 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının ve 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır...”
– Dokuzuncu fıkrasında, “Bu Kanun kapsamında Ar-Ge merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri tasarım faaliyetleri bu maddede belirtilen indirim, istisna, destek ve teşvik unsurlarından yararlanabilir. Ancak Ar-Ge veya tasarım merkezleri tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan harcamaların sadece yüzde ellisi bu merkezler tarafından, bu harcamaların kalan yüzde ellisi ise siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından indirim olarak dikkate alınabilir. Bu oranları ayrı ayrı veya birlikte iki katına kadar artırmaya veya kanuni oranlarına kadar indirmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. Sipariş verenin gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetinin olmaması halinde Ar-Ge veya tasarım harcamasının tamamı Ar-Ge veya tasarım merkezi tarafından indirilebilir. Sipariş verenler, Ar-Ge veya tasarım indirimi ile sipariş verilmesine ilişkin kâğıtlara ait damga vergisi istisnası dışındaki teşvik ve destek unsurlarından yararlanamaz.”
hükümleri yer almaktadır.
Buna göre;
– Teknokentte yürütülen projenin bir bölümünün, teknoloji geliştirme bölgesi dışındaki Ar-Ge merkezinde gerçekleştirilmesi nedeniyle, söz konusu projeden elde edilen kazancın 4691 sayılı Kanunda yer alan kurumlar vergisi istisnasından yararlanması mümkün bulunmamaktadır.
– Ar-Ge merkezi tarafından siparişe dayalı yürütülen Ar-Ge faaliyetine ilişkin yapılan harcamaların yüzde ellisi siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından indirime konu edilebileceğinden, … Sanayii A.Ş.’nin Ar-Ge merkezinde gerçekleştirdiği siparişe dayalı Ar-Ge projesi kaynaklı Ar-Ge indiriminin sadece yüzde ellisinin siparişi veren şirketiniz tarafından indirim olarak dikkate alınabileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange”]
FAQ – Sık Sorulan Sorular
1. Teknokentte yapılan Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar hangi vergilerden muaf tutuluyor?
Teknokentte yapılan yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna tutulmaktadır.
2. Teknokent dışındaki Ar-Ge faaliyetlerinin kazancı için vergi avantajı sağlanabilir mi?
Hayır, Teknokent dışında gerçekleştirilen Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazanç, 4691 sayılı Kanun kapsamında kurumlar vergisinden istisna edilemez.
3. Sipariş usulü ile yapılan Ar-Ge harcamalarındaki vergi indirim oranı nedir?
5746 sayılı Kanun uyarınca, sipariş usulü ile yapılan Ar-Ge harcamalarının %50’si, harcamaları gerçekleştiren Ar-Ge merkezi tarafından, diğer %50’si ise siparişi veren şirket tarafından indirim olarak dikkate alınabilir.
4. Ar-Ge merkezi tarafından yapılan harcamaların tamamı indirim konusu yapılabilir mi?
Hayır, sipariş verenin gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetinin olmaması durumunda dahi, harcamaların tamamı sadece Ar-Ge merkezi tarafından indirim konusu yapılabilir.
5. Ar-Ge harcamalarının indirimi için başka bir teşvik veya destek sağlanabilir mi?
Ar-Ge faaliyetlerine ilişkin olarak sağlanan vergi indirimleri dışında, diğer teşvikler ve desteklerden sadece damga vergisi istisnası geçerlidir.
[/vc_message][vc_column_text]
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”danger”] Site Sorumluluk Beyanı ve Hukuki Haklarımız [/vc_message][vc_column_text]