Helal Akreditasyon Kurumu (HAK), Sektörleri Kapsayan Akreditasyonla Küresel Ticaretin Önünü Açıyor
Helal Akreditasyon Kurumu (HAK), Türkiye’de ve küresel düzeyde helal ürün ve hizmet ticaretinde güvenin adresi haline gelmiştir. 2019 yılında faaliyete geçen kurum, helal belgelendirme sisteminin düzgün işlemesi için çeşitli sektörlerde kapsamlı akreditasyon hizmetleri sunmaktadır. Bugüne kadar HAK’a 227 akreditasyon başvurusu yapılmış, bunlardan 128’i olumlu sonuçlanmıştır. Yine, başvurulardan 70’inden fazlası, asgari şartları karşılamadığından dolayı olumsuz değerlendirilmiştir. Bu süreç sayesinde 2.500’den fazla işletmenin helal belgesi güvence altına alınmış, hem üretim hem de belgelendirme süreçlerinde disiplin sağlanmış, tüketici güveni artırılmıştır.
HAK’ın Faaliyet Alanları
Başlangıçta sadece gıda sektörünü kapsayan akreditasyon faaliyetleri, 2025 yılında yapılan kapsam genişletme çalışmaları ile çok daha geniş bir alanı kapsamaya başlamıştır. HAK, 2025 yılı itibarıyla akreditasyon faaliyetlerini şu sektörlerde de uygulamaya almıştır:
- Yemek Sunumu
- Gıda Ambalajı
- Kozmetik
- Turizm
- Lojistik
- Konaklama
Bu genişleme, helal belgelendirmesinin farklı alanlarda da geçerliliğini artırmış ve bu sektörlerdeki işletmelerin güvenilirliklerini sağlamlaştırmıştır. Ayrıca, HAK, helal belgelendirme sisteminde kaliteyi artırmak amacıyla laboratuvar akreditasyonunu da önemli bir başlık olarak ele almıştır. Bu doğrultuda, ürünlerin yalnızca dini kurallara uygunlukları değil, aynı zamanda sağlık, hijyen, güvenlik ve kalite standartları açısından da uygunluğu laboratuvar analizleri ile doğrulanmaktadır. HAK, 2025 yılı içerisinde bir dizi laboratuvarı akredite ederek bu alandaki kalite güvencesini de güçlendirmiştir.
İthal Ürünlerde Helal İşareti Denetimi
Helal sertifikasyon sisteminin gönüllülük esasına dayandığı Türkiye’de, ithal ürünlerde tüketiciyi korumak amacıyla yeni düzenlemeler yapılmaktadır. Hazırlıkları süren yeni İthalat Tebliği ile, ürünlerin üzerindeki helal işaret ve belgeler daha etkin bir şekilde denetlenecektir. HAK’ın akreditasyonunu almayan kuruluşlar tarafından düzenlenen helal belgeleri ile ithalat yapılması engellenecek, böylece hem tüketici güvenliği sağlanacak hem de sistemdeki güven standardı yükseltilecektir.
Hedef: Tek Helal Belgesiyle Küresel Ticaret
HAK, sadece Türkiye içindeki ticaretle sınırlı kalmayıp, küresel ticaretin önündeki engelleri kaldırmayı da hedeflemektedir. Dünyadaki helal akreditasyon sistemleri arasındaki farklılıklar, bazı ülkelerde mükerrer belgelendirme gereksinimine ve ek maliyetlere yol açmaktadır. Bu sorunu çözmek için HAK, Helal Akreditasyon Kurumları İslami Forumu (IFHAB) adı altında bir platform kurmuş ve 27 ülkeden akreditasyon kurumunun katılımıyla, helal belgelerinin uluslararası düzeyde karşılıklı tanınmasını sağlamaya yönelik çalışmalar yapmaktadır. IFHAB’ın faaliyete geçmesiyle birlikte;
- Helal belgelerinin karşılıklı tanınması sağlanacak,
- Mükerrer belgelendirme ihtiyacı azalacak,
- İİT üyesi ülke pazarlarına giriş kolaylaşacak,
- Helal belgelerinin uluslararası güvenilirliği artacaktır.
Bu gelişmeler ile tek bir helal belgesi ile küresel ölçekte ticaret yapılabilmesinin önü açılacaktır.
Eğitim Merkezine Dönüşen HAK
Helal akreditasyonu alanında eğitim de önemli bir rol oynamaktadır. HAK, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve İslam Ülkeleri Standartlar ve Metroloji Enstitüsü (SMIIC) standartlarını esas alarak kapsamlı eğitim programları düzenlemektedir. HAK, SMIIC ile imzalanan mutabakat zaptı ile helal kalite altyapısı alanında uluslararası bir eğitim merkezi olma işlevini yerine getirmektedir. Bugüne kadar:
- 70 eğitim programı düzenlenmiş,
- 35 ülkeden 1.600’ün üzerinde katılımcıya eğitim verilmiştir.
Eğitimlerde, gıda mühendislerinden ziraat mühendislerine, veteriner hekimlerden kimyagerlere kadar geniş bir profesyonel yelpazesi yer almakta, verilen sertifikalar ise SMIIC tarafından tanınmakta ve uluslararası geçerliliğe sahiptir. Bu, sektöre katılan profesyoneller için istihdam fırsatları yaratmakta ve sektörün gelişimine katkı sağlamaktadır.
Sonuç
Helal Akreditasyon Kurumu (HAK), Türkiye’nin helal ticaret sisteminde önemli bir yer edinmiş ve küresel düzeyde helal belgelendirme süreçlerinin daha güvenilir hale gelmesini sağlamıştır. HAK, akredite ettiği işletmelerle güvenli, sağlıklı ve kaliteli helal ürünlerin ticaretinin yapılmasını garanti ederken, uluslararası işbirlikleri ve eğitim faaliyetleriyle sektöre önemli katkılarda bulunmaktadır.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı