Yabancı Sermayeli Firmalar İhracatın Yaklaşık Yüzde 30’unu Gerçekleştirdi
Türkiye, son yıllarda uyguladığı sanayi, ticaret ve yatırım politikalarıyla uluslararası yatırımlar açısından cazip bir merkez olmayı sürdürürken, yabancı sermayeli yatırımların üretim kapasitesi ve ihracat üzerindeki katkısı 2025 yılında da dikkat çekici seviyeye ulaştı. Ticaret Bakanlığı hesaplamalarına göre yabancı sermayeli firmalar, Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 30’unu gerçekleştirdi.
Türkiye, son yıllarda uyguladığı sanayi, ticaret ve yatırım politikaları sayesinde uluslararası yatırımcılar açısından daha cazip bir ülke konumuna gelmiştir. Bu süreçte ülkeye gelen yabancı sermayeli yatırımlar, yalnızca yatırım tutarı bakımından değil; üretim kapasitesi, ihracat gücü ve küresel tedarik zincirlerindeki konum açısından da önemli katkılar sağlamıştır.
Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan hesaplamalara göre, yabancı sermayeli firmalar 2025 yılında Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık %30’unu gerçekleştirmiştir. Bu oran, uluslararası yatırımların Türkiye ekonomisine doğrudan ve güçlü katkı sunduğunu göstermektedir. Özellikle üretim ve ihracatın birlikte büyümesi, Türkiye’nin yalnızca yatırım çeken bir pazar değil, aynı zamanda stratejik üretim ve tedarik merkezi haline geldiğini ortaya koymaktadır.
Metinde ayrıca küresel ekonomik koşullara da dikkat çekilmektedir. UNCTAD Dünya Yatırım Raporu verilerine göre, 2025 yılında dünya genelinde uluslararası doğrudan yatırım akımları artmış olsa da bu artış dengeli dağılmamıştır. Gelişmiş ülkelere giden yatırımlar güçlü artış gösterirken, gelişmekte olan ülkelere yönelen yatırımlar düşüş yaşamıştır. Böyle bir ortamda Türkiye’nin uluslararası doğrudan yatırım girişlerinde %29’luk artış kaydetmesi, ülkenin benzer ekonomiler arasında pozitif ayrıştığını göstermektedir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre de Türkiye’ye gelen uluslararası doğrudan yatırım tutarı, 2002 yılında 1,1 milyar dolar seviyesindeyken, 2025 yılında bir önceki yıla göre %12,2 artarak 13,1 milyar dolara yükselmiştir. Bu durum, yıl boyunca aylık ortalama 1,1 milyar dolarlık düzenli yatırım akışına işaret etmektedir. Yani yatırım artışı sadece dönemsel değil, daha istikrarlı bir yapıya da kavuşmuş görünmektedir.
Metnin bir diğer önemli vurgusu, Türkiye’ye gelen yatırımların niteliğidir. Özellikle dijital dönüşüm odaklı, iklim dostu ve küresel tedarik zinciri temelli yatırımlar, ülkenin üretim kapasitesini artırmakta ve ihracat üzerinde çarpan etkisi oluşturmaktadır. Bu da Türkiye’nin düşük katma değerli üretimden daha nitelikli ve rekabetçi alanlara yönelme potansiyelini güçlendirmektedir.
Yabancı sermayeli firmaların ihracat performansına bakıldığında, en fazla ihracatın 46,4 milyar dolar ile Avrupa Birliği ülkelerine yapıldığı belirtilmektedir. Bu durum, Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ekonomik entegrasyonun ve yatırım bağlarının gücünü ortaya koymaktadır. En fazla ihracat yapılan ülkeler ise sırasıyla Almanya, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri, İtalya ve Fransa olmuştur.
Bunun yanında, Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı sermayeli firmalar içinde ihracatta en güçlü performansı gösterenlerin ABD, Almanya ve Hollanda menşeli firmalar olduğu ifade edilmektedir. Özellikle Avrupa Birliği kaynaklı yatırımların etkisi dikkat çekicidir. AB’nin Türkiye’deki yatırımları, 2025 yılında yabancı sermayeli firmaların toplam ihracatının %51,2’sini, Türkiye’nin toplam ihracatının ise %15,5’ini gerçekleştirmiştir. Bu veri, AB sermayesinin Türkiye’nin dış ticaret yapısındaki ağırlığını açık biçimde göstermektedir.
Sektörel açıdan değerlendirildiğinde, yabancı sermayeli firmaların ihracatında sanayi üretimine dayalı sektörlerin öne çıktığı görülmektedir. En fazla ihracat yapılan başlıca fasıllar şunlardır:
- 87 – Motorlu kara taşıtları
- 84 – Kazanlar, makineler ve mekanik cihazlar
- 85 – Elektrikli makine ve cihazlar
Bu tablo, Türkiye’nin özellikle otomotiv, makine ve elektrik-elektronik alanlarında küresel üretim zincirlerine güçlü biçimde entegre olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda yabancı yatırımların, yüksek katma değerli sanayi üretimi ve ihracat kapasitesi üzerinde etkili olduğunu da ortaya koymaktadır.