TCMB’den Hükümete Enflasyon Mektubu: 2025’te Hedeften Sapmanın Nedenleri Açıklandı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi uyarınca, 2025 yılı enflasyonunun hedef etrafında belirlenen belirsizlik aralığının üzerinde gerçekleşmesi nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e hitaben bir mektup yayımladı. 19 Mart 2026 tarihli mektupta, hedeften sapmanın nedenleri ile enflasyonun yeniden hedef patikasına yaklaştırılması için uygulanan ve uygulanacak politikalar özetlendi.
TCMB, 2024 yılı haziran ayında başlayan dezenflasyon sürecinin 2025 yılında da devam ettiğini, sıkı parasal duruş, finansal koşullardaki sıkılık ve talep koşullarındaki dengelenmenin bu süreci desteklediğini belirtti. Buna karşın, arz yönlü gelişmeler, fiyatlama davranışlarındaki katılık ve beklentilerin hedeflerle tam uyumlu olmaması, dezenflasyonun hızını sınırlayan temel unsurlar arasında gösterildi.
Mektupta, özellikle yurt içi arz koşullarında yaşanan kuraklık ve don hadiselerinin gıda fiyatları üzerinden enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yarattığı vurgulandı. Bitkisel üretimdeki düşüşlerin üçüncü çeyrekte fiyat dalgalanmalarına yol açtığı, kira ve eğitim gibi geçmiş enflasyona endeksleme eğiliminin güçlü olduğu hizmet kalemlerinde ise fiyat artışlarının yüksek seyrettiği ifade edildi. Ayrıca tütün ürünleri, doğal gaz ve şebeke suyu gibi yönetilen ve yönlendirilen fiyatlardaki ayarlamaların da enflasyona etkide bulunduğu belirtildi.
TCMB, 2025 yılında döviz kuru gelişmelerinin enflasyon üzerindeki etkisinin geçmiş dönemlere göre daha sınırlı kaldığını, Türk lirasındaki görece istikrarlı seyir ile talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olmasının kur geçişkenliğini sınırlandırdığını kaydetti. Talep koşullarının yıl genelinde dezenflasyonist seviyelerde seyrettiği, buna rağmen enflasyon beklentilerinin hedeflerin üzerinde kalmaya devam etmesinin dezenflasyon sürecinin hızını sınırladığı bildirildi. Mektupta ayrıca mali disiplinin korunmasının ve para politikası ile sağlanan güçlü eşgüdümün sürece önemli katkı verdiği, bütçe açığının millî gelire oranının yüzde 2,9 olarak gerçekleştiği bilgisine yer verildi.
Para politikası cephesinde ise TCMB, 2025 yılı boyunca kararlarını enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla aldığını belirtti. Buna göre banka, ocak ve mart aylarında politika faizini toplam 500 baz puan indirerek yüzde 42,5’e çekti; mart ayı ortasında finansal piyasalardaki gelişmeler nedeniyle gecelik borç verme faiz oranını yüzde 46’ya yükseltti. Nisan ayında politika faizi yüzde 46’ya, gecelik borç verme faiz oranı yüzde 49’a, gecelik borçlanma faiz oranı ise yüzde 44,5’e çıkarıldı. Haziran ayında politika faizi sabit tutulurken, sonraki dönemde toplam 800 baz puanlık indirimle 2025 yılı aralık ayı itibarıyla yüzde 38 seviyesine geriledi. TCMB, 2026 yılı ocak ayında ise sınırlı bir indirimle politika faizini yüzde 37’ye indirdiğini açıkladı.
Mektupta ayrıca, makroihtiyati politika uygulamalarının 2025 yılında da sürdürüldüğü, kur korumalı mevduat hesaplarının sonlandırılması ve Türk lirası mevduat payının artırılmasına yönelik adımların parasal aktarım mekanizmasını desteklediği ifade edildi. TCMB, enflasyon görünümünde belirgin bir bozulma olması hâlinde para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler yaşanması durumunda ise ilave makroihtiyati adımların devreye alınacağını vurguladı. Ayrıca 12 Şubat’ta yayımlanan “2026 Enflasyon Raporu-I” ile “2026 Para Politikası” metinlerine de atıf yapıldı.