Yabancıların Türkiye ‘deki İşyeri Kira Geliri Beyan Edilir mi?
Engin GÜL
SMMM
smmmengingull@gmail.com
“Yıllık gelir vergisi beyannamelerinin verilme süresinin sonuna yaklaşmış bulunmaktayız. Bu dönemde kira gelirlerinin beyanına ilişkin hususlar mükellefler açısından önem arz etmektedir.
Bilindiği üzere, mesken kira gelirlerinde 2025 yılı için 47.000 TL istisna tutarı uygulanmakta olup, meskenler yönünden istisna tutarını aşan kira gelirleri için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.
İşyeri kira gelirlerinde ise istisna uygulaması bulunmamakla birlikte, bu gelirler üzerinden tevkifat yapılmakta olup, tevkifata tabi tutulmuş işyeri kira gelirlerinin brüt tutarının, gelir vergisi tarifesinin ikinci diliminde yer alan tutarı (2025 yılı için 330.000 TL) aşması halinde beyan edilmesi gerekmektedir.”
İşyeri kira gelirlerinde özellikle net ve brüt ayrımı gözetilerek doğrulama yapılmasında fayda olduğunu belirtmek isteriz. Bankaya yatan kira tutarlar toplamının 0,80 orana bölümü yoluyla brüt tutara ulaşılacaktır.
Brüt ve net tutara ulaşılmasında kullanılan oranın hesaplaması aslında oransal bir hesaplamaya dayanmakta olup, 100 TL tutarda %20 kesinti varsa net tutara ulaşılacak oranın bulunmasında 100-20=80/100=0,80 şeklinde hesaplanmaktadır.
Kesinti oranı %10 olsa idi 100-10=90/100=0,90 orana ulaşılacaktı. Net ve brüt dönüşüm oranı kesinti oranına göre değişkenlik gösteren bir durumdur. 2025 yılında işyerleri için net dönüşüm oranı net tutarın 0,80 orana bölümü, brüt tutarın net tutara dönüşüm oranı ise 0,80 orana çarpımı ile hesaplanacaktır.
Mühendisler tarafından brüt ve net hesaplaması ise 100 TL brüt ise 1,25 orana bölümü yoluyla, 80,00 TL net tutar ise 1,25 orana çarpımı suretiyle bulunmaktadır. Biz Mali Müşavirler 0,80 oranını kullanırken, GDU uzmanları tarafından brüt net hesaplamasında 1,25 oranı kullanılmaktadır.
“Türkiye ‘de gayrimenkul sahibi olmuş ve bunlardan tevkifat kesilerek kira geliri elde eden dar mükellef statüsündeki gerçek kişilerin, Türkiye’de elde ettikleri işyeri kira gelirlerinin beyanı konusunda uygulamada bazı hususların gözden kaçırıldığı görülmektedir.”
Konuya ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan “Türkiye’de Yerleşmiş Olmayanlar (Dar Mükellefler) İçin Kira Geliri Rehberi“nde önemli bir açıklama yer almaktadır. Rehberin 34. sayfasında;
“Tamamı Türkiye’de tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan işyeri kira gelirleri için tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname verilmeyecektir.”
ifadesine yer verilmiştir.
Bilindiği üzere, dar mükellef gerçek kişiler sadece Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilmektedir. İş yeri kira ödemeleri ise Gelir Vergisi Kanunu Madde 94 kapsamında tevkifata tabidir.
Bu doğrultuda, dar mükellef bir gerçek kişinin Türkiye’de elde ettiği işyeri kira gelirinin tamamı kiracı tarafından stopaj yoluyla vergilendirilmiş ise, söz konusu gelir nihai olarak vergilendirilmiş sayılmakta ve ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Konuyu bir örnekle açıklamak gerekirse; yurt dışında mukim bir kişinin Türkiye’de sahip olduğu işyerini kiraya verdiğini ve kiracının kira ödemeleri üzerinden gerekli stopajı yaparak vergi dairesine ödediğini varsayalım. Bu durumda, söz konusu dar mükellef kişinin elde ettiği kira geliri için ayrıca beyanname vermesi gerekmeyecektir.
Sonuç olarak, dar mükelleflerin Türkiye’de elde ettikleri ve tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunan işyeri kira gelirleri için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesine gerek bulunmamaktadır. Uygulamada sıkça yapılan hatalardan biri olan gereksiz beyanname verilmesi durumunun önüne geçilmesi adına, bu hususun mükellefler tarafından dikkate alınması, rehberin 34. sayfasının tekrar tekrar okunarak işlem yapılması önem arz etmektedir.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success”] Sorumluluk Beyanı ve Hukuki Haklarımız [/vc_message][vc_column_text]