TCMB Şubat 2026 Parasal Gelişmeler Raporu: Para Arzı ve Kredi Büyümesinde Yavaşlama
TCMB Parasal Gelişmeler Raporu: M3 Büyümesi Şubatta Yüzde 37,9’a Geriledi, Kredi Artışında Yavaşlama Sürdü
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Şubat 2026 tarihli Parasal Gelişmeler Raporu, para arzı ve kredi büyümesinde ivme kaybına işaret etti. Rapora göre geniş para arzı M3’ün yıllık büyümesi yüzde 37,9’a inerken, en dar para tanımı olan M1’in yıllık artışı yüzde 65,3 oldu. Hanehalkı ve finansal olmayan kuruluşlara verilen kredilerde de önceki döneme göre sınırlı gerileme görüldü.
TCMB raporunda ana tablo: Para arzı büyüyor, ancak hız kesiyor
TCMB Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Şubat 2026 Parasal Gelişmeler Raporu, Türkiye’de para arzının büyümeye devam ettiğini ancak yıllık artış hızında önceki döneme göre gerileme yaşandığını ortaya koydu. Rapora göre geniş para arzı M3’te yıllık büyüme, önceki döneme kıyasla 2 yüzde puan düşerek yüzde 37,9 seviyesinde gerçekleşti. En dar para tanımı olan M1’de ise yıllık büyüme oranı 3,4 yüzde puan azalarak yüzde 65,3 oldu.
Raporun grafiklerine bakıldığında, hem M1 hem de M3 tarafında önceki dönemlere göre daha aşağı yönlü bir eğilim dikkat çekiyor. Buna karşın M1’in hâlâ M3’ün oldukça üzerinde seyretmesi, likit para bileşenlerinde canlılığın sürdüğünü gösteriyor. (Bu değerlendirme, rapordaki grafik eğilimlerinin görsel okunmasına dayanmaktadır.)
Kredilerde yavaşlama sinyali: Hanehalkı ve şirket kredilerinde artış hızı geriledi
TCMB raporuna göre parasal sektör tarafından verilen kredilerin yıllık artış hızında da sınırlı bir yavaşlama gözlendi. Şubat 2026 itibarıyla hanehalkına verilen kredilerin yıllık artış hızı 0,3 yüzde puan düşüşle yüzde 47,8’e geriledi. Finansal olmayan kuruluşlara verilen kredilerde ise yıllık artış hızı 0,8 yüzde puanlık düşüşle yüzde 40,7 olarak kaydedildi.
Grafiklerde özel sektör kredi büyümesinin önceki yüksek seviyelere kıyasla daha dengeli bir patikaya geçtiği görülüyor. Bu durum, kredi genişlemesinin tamamen durmadığını ancak daha kontrollü bir görünüme yöneldiğini düşündürüyor.
M3’te en büyük katkı vadeli mevduattan geldi
Raporda, geniş para arzı bileşenlerinin yıllık büyümeye katkısı da ayrıntılı olarak verildi. Buna göre Şubat 2026’da M3’te gözlenen yıllık yüzde 37,9’luk büyümenin en büyük kaynağı, yüzde 19,5 puanlık katkı ile vadeli mevduatlar oldu. Vadeli mevduatları yüzde 13,4 puan ile vadesiz mevduatlar izledi; diğer kalemlerin katkısı ise sınırlı düzeyde kaldı. Aylık yüzde 1,5’lik büyümede ise en belirgin katkı, yüzde 1,1 puan ile vadesiz mevduatlardan geldi.
Tablo 1’e göre Şubat 2026 itibarıyla M3 para arzı 28 trilyon 512 milyar 110 milyon TL, M2 25 trilyon 686 milyar 543 milyon TL, M1 ise 10 trilyon 962 milyar 531 milyon TL seviyesinde gerçekleşti. Aynı tabloda vadeli TL mevduatın 11 trilyon 906 milyar 984 milyon TL, vadeli yabancı para mevduatın 2 trilyon 817 milyar 28 milyon TL olduğu; vadesiz TL mevduatın 2 trilyon 560 milyar 651 milyon TL, vadesiz yabancı para mevduatın ise 7 trilyon 565 milyar 790 milyon TL’ye ulaştığı görülüyor.
Aylık artış 411 milyar TL: M3’te yükselişin motoru M2 oldu
Rapora göre geniş para arzı M3, Şubat 2026’da bir önceki aya göre 411 milyar TL arttı. Bu yükselişin temel kaynağı M2’de gerçekleşen 413 milyar TL’lik artış oldu. Aynı dönemde para piyasası fonlarındaki 176 milyar TL’lik artış ile repo işlemlerinden sağlanan fonlardaki 186 milyar TL’lik düşüş büyük ölçüde birbirini dengeledi. M1’de ise 334 milyar TL’lik artış gerçekleşti ve bu artışta vadesiz mevduatlar belirleyici oldu.
Aylık değişimde en güçlü pozitif katkının M2 ve M1 kalemlerinden geldiğini, repo tarafındaki düşüşün ise para arzını aşağı çeken ana unsur olduğunu gösteriyor. Bu da Şubat ayında para arzı büyümesinin daha çok mevduat tabanlı genişleme ile şekillendiğine işaret ediyor.
Karşılık kalemleri ne söylüyor? M3 büyümesinin ana yükünü özel sektör alacakları taşıdı
TCMB’nin karşılık kalemlerine ilişkin dağılımı, para arzı büyümesinin hangi kaynaklardan beslendiğini daha net ortaya koyuyor. Buna göre M3’teki yıllık büyümenin yüzde 32,2’si özel sektörden alacaklardaki artıştan kaynaklandı. Genel yönetimden alacakların katkısı yüzde 3,7, banka dışı finansal kuruluşlardan alacakların katkısı yüzde 1,6 ve net dış varlıkların katkısı yüzde 4 oldu. Buna karşılık diğer kalemler (net), yüzde 3,6 oranında azalış yönünde etki yaptı.
Aylık bazda bakıldığında da benzer bir dağılım görülüyor. Şubat 2026’daki aylık büyümenin yüzde 1,2’si özel sektörden alacaklardan, yüzde 0,1’i genel yönetimden alacaklardan, yüzde 0,1’i banka dışı finansal kuruluşlardan alacaklardan ve yüzde 0,2’si net dış varlıklardan geldi. Diğer kalemler (net) ise aylık büyümeyi yüzde 0,1 oranında aşağı çekti.
Bu görünüm, para arzı genişlemesinin ana taşıyıcısının hâlâ kredi ve alacak kanalı olduğunu; buna rağmen diğer net kalemlerin büyümeyi sınırlayıcı etki yapmayı sürdürdüğünü gösteriyor.
Özetle; TCMB’nin Şubat 2026 Parasal Gelişmeler Raporu’na göre geniş para arzı M3’ün yıllık büyümesi yüzde 37,9’a, M1’in yıllık büyümesi ise yüzde 65,3’e geriledi. Hanehalkı kredilerinde yıllık artış hızı yüzde 47,8, finansal olmayan kuruluş kredilerinde ise yüzde 40,7 olarak gerçekleşti. M3 yıllık büyümesine en büyük katkı vadeli mevduatlardan gelirken, aylık büyümede vadesiz mevduatlar öne çıktı. Şubat ayında M3 para arzı aylık bazda 411 milyar TL arttı; büyümenin ana kaynağını M2’deki yükseliş ve özel sektör alacakları oluşturdu.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”blue”]Bilgi Ekranı
M1, en dar para arzı tanımıdır. Yani ekonomide en hızlı harcanabilir/paraya çevrilebilir kısmı gösterir. TCMB’nin Şubat 2026 raporundaki bileşimine göre M1; bankalar dışındaki para ile vadesiz TL mevduat ve vadesiz yabancı para mevduattan oluşur. Raporda da M1 açıkça “en dar para tanımı” olarak geçiyor.
M3 ise daha geniş para arzıdır. M3; önce M2’yi kapsar, M2 de M1 + vadeli mevduatlar demektir. Bunun üzerine repo işlemlerinden sağlanan fonlar, para piyasası fonları ve ihraç edilen menkul değerler eklenir. Rapordaki Tablo 1’de bu yapı doğrudan gösteriliyor: M3 = M2 + (M3-M2); burada M3-M2 kalemleri repo, para piyasası fonları ve ihraç edilen menkul değerlerden oluşuyor.
Daha basit anlatımla:
M1 = cüzdana ve vadesiz hesaba en yakın para
M3 = M1 + vadeli mevduat + diğer kısa vadeli finansal araçlar
Bu yüzden bir haberde M1 artıyorsa, piyasadaki çok likit para artıyor gibi okunur; M3 artıyorsa, ekonomideki toplam parasal genişlik daha geniş çerçevede büyüyor anlamına gelir. [/vc_message][vc_column_text]