Türkiye İle Suriye Arasında Ticarette Yeni Dönem: Hedef 10 Milyar Dolar
Türkiye ile Suriye arasında ekonomik ilişkilerde yeni bir sayfa açıldı. İstanbul’da gerçekleştirilen Türkiye-Suriye JETCO 1. Dönem Toplantısı’nda, ikili ticaretin artırılmasından gümrük kapılarının etkin çalıştırılmasına, yatırım ortamının geliştirilmesinden yeniden inşa sürecine kadar geniş bir alanda yol haritası ortaya kondu.
Türkiye ile Suriye arasındaki ekonomik ve ticari ilişkiler, İstanbul’da gerçekleştirilen Türkiye-Suriye Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) 1. Dönem Toplantısı ile yeni bir aşamaya taşındı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Nidal Şaar’ın katıldığı görüşmelerde, iki ülke arasında ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi, ticaret hacminin artırılması ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlayacak yeni iş birliği alanları ele alındı.
Toplantıda imzalanan protokol, yalnızca teknik bir belge olarak değil, Türkiye ile Suriye arasındaki ekonomik ilişkilerin kurumsal zeminde ilerlemesini sağlayacak kapsamlı bir yol haritası olarak öne çıktı. Açıklamalara göre taraflar, geçen yıl 3,7 milyar doları aşan ikili ticaret hacmini önce 5 milyar dolara, ardından 10 milyar dolara çıkarma hedefini gündeme aldı. Bu çerçevede serbest ticaret anlaşması dahil çeşitli çözüm ve mekanizmaların masaya yatırıldığı belirtildi.
Görüşmelerde özellikle tekstil, tarım, gıda ve makine sektörleri öncelikli iş birliği başlıkları arasında yer aldı. Tarımsal ticarette öngörülebilirliğin artırılması amacıyla düzenleyici çerçeveler konusunda karşılıklı bilgi paylaşımı yapılması yönünde mutabakat sağlanırken, Türkiye-Suriye İş ve Yatırım Forumu ile iki ülkenin yatırımcıları ve öncü şirketlerinin aynı platformda buluşturulmasının da hedeflendiği ifade edildi.
Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri de gümrük kapıları ve transit ticaret koridorları oldu. Açıklamalarda, gümrük kapılarının tam kapasiteyle çalışmasının, lojistik hatların kesintisiz işlemesinin ve bölgesel tedarik zincirinin istikrarının kritik önemde olduğu vurgulandı. Türkiye, Suriye, Ürdün, Suudi Arabistan ve Irak’ı kapsayan transit koridorların hızlı ve etkin işlemesinin, Orta Doğu ve Körfez bölgesinin tedarik ihtiyaçları açısından stratejik rol taşıdığı belirtildi. Ayrıca Türkiye ile Suriye arasında Ortak Gümrük Komitesi kurulmasına yönelik sürecin ilerlediği, bu sayede gümrük geçişlerinin daha operasyonel hale gelmesi, aktarma ihtiyacının azaltılması ve doğrudan teslimat mekanizmalarının geliştirilmesinin amaçlandığı aktarıldı.
Ekonomi gündeminin bir diğer önemli boyutunu ise Suriye’nin yeniden inşa süreci oluşturdu. Türk iş dünyası açısından bu sürecin öncelikli alanlardan biri olduğu belirtilirken, Türk müteahhitlik firmalarının konut, altyapı, enerji ve ulaşım projelerinde aktif rol üstlenmesine yönelik mutabakat sağlandığı kaydedildi. Bunun yanında teknik müşavirlik hizmetlerinde iş birliğini güçlendirecek yeni adımların yakın dönemde somutlaşabileceği, ayrıca enerji, madencilik, eğitim, sağlık, elektrik şebekelerinin yeniden inşası, yenilenebilir enerji yatırımları ve fosfat gibi kritik mineraller alanında ortak projelerin geliştirilebileceği ifade edildi.
Finansal entegrasyon başlığı da toplantının öne çıkan unsurları arasında yer aldı. Suriye’nin küresel finans sistemine yeniden entegrasyonu ve ödeme altyapısının güçlendirilmesine destek verildiği, bu kapsamda Suriye Merkez Bankası ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve BDDK gibi kurumlar arasındaki temasların hızlandığı belirtildi. Türk bankalarının Suriye’de faaliyet göstermesinin, yatırım ve ticaret ilişkilerini daha da derinleştirebileceği yönünde değerlendirmeler yapıldı.
Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Nidal Şaar da açıklamalarında, iki ülkenin güçlü temeller üzerinde yeni bir ekonomik iş birliği zemini kurduğunu vurguladı. Halep’te kurulması planlanan sanayi bölgesine ilişkin çalışmaların sürdüğünü belirten Şaar, bu projenin hem iş ortamına hem de yeni yatırımlara doğrudan katkı sağlayabileceğini ifade etti. Toplantı kapsamında ayrıca ürün güvenliği ve denetimi, teknik düzenlemeler, standardizasyon, uygunluk ve metroloji alanlarında da iş birliği anlaşmaları imzalandı.
Özetle;
Türkiye-Suriye JETCO 1. Dönem Toplantısı, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin yalnızca ticaret hacmiyle sınırlı kalmayıp lojistikten gümrüğe, finanstan yatırıma, yeniden inşadan sanayi iş birliğine kadar genişleyen çok boyutlu bir çerçevede ele alındığını gösterdi. Verilen mesajlar, Türkiye ile Suriye arasında daha kurumsal, daha planlı ve daha uzun vadeli bir ekonomik ortaklık hedeflendiğine işaret etti. Özellikle 10 milyar dolarlık ticaret hedefi, gümrük ve transit koridorların güçlendirilmesi ile yeniden inşa sürecine Türk şirketlerinin dahil edilmesi yönündeki irade, önümüzdeki dönemde bölgesel ekonomi ve ticaret dengeleri açısından yakından izlenecek başlıklar arasında yer alacak görünüyor.