Gemi Acenteleri Yönetmeliği – 2026
14 Mayıs 2026 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 33253
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success”]ÖZET:
Gemi acenteleri ile acente personelinin faaliyet, yetkilendirme, eğitim, denetim, belge, mali yeterlilik ve geçiş süreçlerini düzenleyen Gemi Acenteleri Yönetmeliği 14 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Gemi Acenteleri Yönetmeliği’nin Kapsamı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan Gemi Acenteleri Yönetmeliği, gemi acenteleri ile acente personelinin ulusal mevzuata ve uluslararası denizcilik kurallarına uygun faaliyet göstermesini amaçlıyor. Yönetmelik; gemi acentelerinin yeterlik şartlarını, hizmet esaslarını, izin belgelerinin düzenlenmesini, sicil kayıtlarının tutulmasını, denetim süreçlerini ve acente personeline verilecek eğitimleri kapsıyor.
Yönetmelik, Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş gemi acentesi olarak faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişiler ile acente sorumlusu ve gemi acente personelini kapsıyor.
Acente Sınıfları Belirlendi
Yönetmelikle gemi acenteleri A, B ve C sınıfı olmak üzere üç sınıfa ayrıldı. A sınıfı acenteler, Türk Boğazları dahil yetkilendirildikleri bölgede tüm gemilere ve yatlara hizmet verebilecek. B sınıfı acenteler, Türk Boğazları dışında yetkilendirildikleri bölgede tüm gemilere ve Türk Boğazları dahil tüm yatlara hizmet verecek. C sınıfı acenteler ise Türk Boğazları dahil yetkilendirildikleri bölgede tüm yatlara acentelik hizmeti sunabilecek.
Yetki belgesi olmayan gerçek veya tüzel kişiler, donatan, kaptan, işletmeci ya da kiracı adına acentelik hizmeti veremeyecek. Yetki belgesi başvuruları Gemi Acenteliği Bilgi Sistemi üzerinden yapılacak ve uygun bulunanlara İdare tarafından belge düzenlenecek.
Yetki Belgeleri Beş Yıl Geçerli Olacak
Acente yetki belgeleri belirlenen bölge sınırları içinde geçerli olacak ve beş yıl süreyle düzenlenecek. Süre sonunda acentelerin başvurusu üzerine Yönetmelik hükümlerine uygunluk kontrol edilerek belgeler yenilenecek. Yetki belgeleri devredilemeyecek ve sadece adına düzenlenen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kullanılabilecek.
Yönetmelikte acente yetki belgesi bölgeleri dört bölge halinde düzenlendi. Bu bölgeler; Karadeniz hattı, Marmara ve bağlantılı limanlar, Ege kıyıları ile Akdeniz-İskenderun hattı esas alınarak belirlendi.
Başvuru Şartları Ve Gerekli Belgeler
Yetki almak isteyen gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması, belirli suçlardan mahkûmiyetinin bulunmaması, ticari işletme faaliyet konuları arasında gemi acenteliği ibaresinin yer alması ve Deniz Ticaret Odasına üye olması gerekiyor. Tüzel kişiler bakımından da şirket sözleşmesinde gemi acenteliği faaliyetinin yer alması ve Deniz Ticaret Odası üyeliği şartı aranıyor.
Merkez acente başvurularında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneği, güncel Deniz Ticaret Odası kayıt belgesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, etik ilkeler taahhütnamesi ile acente sorumlusu ve personele ilişkin belgeler istenecek. Şube başvurularında ise şubeye ait ticaret sicili kaydı, DTO kayıt belgesi, işyeri ruhsatı ve personele ilişkin belgeler sunulacak.
Acente Sorumlusu Ve Personel Şartları
A ve B sınıfı acentelerde acente sorumlusunun denizcilikle ilgili yükseköğretim programlarından mezun olup en az bir yıl mesleki deneyime sahip olması, sicile kayıtlı acente personeli olarak en az beş yıl çalışmış olması veya belirli ortaklık/sahiplik şartlarını taşıması gerekiyor. C sınıfı acenteler için ise denizcilikle ilgili en az ortaöğretim düzeyinde mezuniyet ve deneyim şartları düzenlendi.
Acente personeli olmak isteyen kişilerin belirlenen şartları taşıması, en az ortaöğretim veya dengi okul mezunu olması, eğitim alması ve sınavda başarılı olması gerekecek. Denizcilikle ilgili lisans veya ön lisans programlarından mezun olanlar eğitimden muaf tutulacak, ancak sınav şartı devam edecek.
İşyeri, Sorumluluk Ve Yasaklar
Acentelik faaliyetlerinin yürütüleceği işyerlerinin fiziki olarak yeterli olması, ayrı bir ofis niteliği taşıması, arşiv sistemi, internet bağlantısı, elektronik posta ve KEP adresi gibi teknik imkânlara sahip olması gerekiyor. Konut veya sanal nitelikteki işyerlerinde acentelik faaliyeti yürütülemeyecek.
Acenteler; ulusal ve uluslararası denizcilik mevzuatına uymak, istenen bilgi ve belgeleri vermek, hizmet tarifelerine riayet etmek, değişiklikleri 30 gün içinde bildirmek, GABS kayıtlarını doğru ve zamanında yapmak, yetki belgesi yenilemesi için süresinden önce başvurmak ve gerekli mali yeterliliği korumakla yükümlü olacak.
Yönetmelik; gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam yapılmasını, rekabet kurallarını bozacak faaliyetleri, kullanıcı kodu ve şifrelerin başka acentelere kullandırılmasını, yetki belgesindeki unvan dışında işlem yapılmasını ve mevzuata aykırı işlemlere aracılık edilmesini yasaklıyor.
Eğitim, Sınav Ve Denetim Süreci
Gemi acenteliği eğitimleri; ilk başvuruda verilen belgelendirme eğitimi ile tanıtım belgesi sahipleri için yenileme eğitiminden oluşacak. Eğitim sonunda yapılacak sınavda başarılı olanlar için belge düzenlenebilecek. Tanıtım belgesi süresinin uzatılması için beşinci yılda yenileme eğitimine katılım gerekecek.
İdare ve liman başkanlıkları, acentelerin Yönetmelik hükümlerine uygun hareket edip etmediğini her zaman denetleyebilecek. Denetimlerde acenteler bilgi ve belge vermekten kaçınamayacak; aykırılık tespit edilmesi halinde idari yaptırım hükümleri uygulanacak.
Disiplin Komisyonu Ve İdari Yaptırımlar
Gemi Acenteleri Disiplin Komisyonu; acente ve personelin mesleki yetersizlik, disiplinsizlik, denizcilik örf ve adetlerine aykırı davranışlar ile Yönetmelikte belirtilen yasakların ihlali durumlarını değerlendirecek. Komisyon; uyarı, askıya alma ve belge iptali gibi yaptırımlar konusunda değerlendirme yapabilecek.
Yanlış veya yanıltıcı belgelerle yetki belgesi alınması, şartların sonradan kaybedilmesi, faaliyet durdurma süresinde acentelik yapılması, belge üzerinde tahrifat yapılması ve denetimlerin imkânsızlaştırılması gibi durumlarda yetki belgesi iptal edilebilecek. Acente personeli bakımından da şartların kaybedilmesi, yanıltıcı belgeyle tanıtım belgesi alınması, başka acente adına işlem yapılması veya belge tahrifatı halinde tanıtım belgesi iptal edilecek.
Belge Ücretleri Ve Mali Yeterlilik
Acente merkez veya şube yetki belgesi ücretleri A sınıfı için 300.000 TL, B sınıfı için 200.000 TL, C sınıfı için 150.000 TL olarak belirlendi. Acente personel tanıtım belgesi ücreti 5.000 TL olacak. Belge yenileme ücretleri ana belge ücretinin yüzde 50’si olarak uygulanacak.
Mali yeterlilik kapsamında A sınıfı acenteler için en az 5.000.000 TL, B sınıfı acenteler için en az 1.000.000 TL, C sınıfı acenteler için en az 500.000 TL sermaye şartı getirildi. Şube açılması halinde her şube için sınıfa göre ilave sermaye şartı uygulanacak.
Eski Yönetmelik Yürürlükten Kaldırıldı
Yönetmelikle, 5 Mart 2012 tarihli ve 28224 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi Acenteleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı. Yeni Yönetmeliğin bazı hükümleri yayımı tarihinde, diğer hükümleri ise yayım tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girecek.
Geçiş hükümlerine göre, yürürlük tarihi itibarıyla altı ay içinde yetki belgesi süresi bitecek acentelerin belgeleri bu süre sonuna kadar uzatılacak. Belge süresi altı aydan fazla kalan acentelerin belgeleri ise bitiş tarihine kadar geçerli olacak; ancak bu süre yürürlük tarihinden itibaren bir yılı geçemeyecek.[/vc_message][vc_column_text]
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; gemi acenteleri ile acente personelinin ulusal mevzuata ve uluslararası denizcilik kurallarına uygun olarak faaliyet göstermelerinin sağlanması, yeterlik şartlarının ve hizmet esaslarının belirlenerek izin belgelerinin düzenlenmesi, sicil kayıtlarının tutulması, denetlenmesi ve acente personeline gerekli eğitimlerin verilmesine dair usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş gemi acentesi olarak faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişiler ile acente sorumlusu ve gemi acente personelini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 14/4/1341 tarihli ve 618 sayılı Limanlar Kanununa, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 478 inci, 490 ıncı ve 497 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Acente botu: İdare tarafından yayımlanmış gemi sicili için gemi cinsleri tanımlamaları tablosunda hizmet sınıfında yer alan acente botunu,
b) Acente personeli: Acentelik hizmeti işlemlerini yürüten ve kendilerine İdarece gemi acentesi personeli tanıtım belgesi düzenlenen kişileri,
c) Acente sorumlusu: Ticari işletme veya şirket tarafından atanmış, acente adına yetkili ve sorumlu olan kişiyi,
ç) Bölge: Acentelerin faaliyette bulunabilecekleri İdare tarafından belirlenmiş coğrafi yetki sahasını,
d) Deniz Ticaret Odası (DTO): 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu uyarınca kurulmuş olan deniz ticaret odalarını,
e) Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanım amacı ne olursa olsun, denizde ve iç sularda kürekten başka bir aygıtla yola çıkabilen tüm deniz araçlarını,
f) Gemi Acenteleri Disiplin Komisyonu (GADK): Gemi acenteleri ile personelinin, mesleki yetersizliklerini, disiplinsizliklerini, denizcilik örf ve adetlerine, mesleki teamüllere uygun olmayan davranışlarını incelemek ve değerlendirmek üzere İdare tarafından oluşturulan komisyonu,
g) Gemi Acenteliği Bilgi Sistemi (GABS): Gemi acenteleri ile personelinin başvuru, belgelendirme, sicil ve idari yaptırım işlemlerinin yürütüldüğü İdarece hazırlanmış elektronik sistemi,
ğ) Gemi Acenteliği Eğitim Komisyonu (GAEK): Gemi acenteliği personelinin eğitimleri ve sınav programlarının hazırlanması, uygulanması ve ücretlendirilmesi hususunda İdare tarafından oluşturulan komisyonu,
h) Gemi acenteliği hizmeti: Temsil ettikleri gemi veya yatların donatanları veya işletenleri adına, kıyı tesisine yanaşması veya ayrılması amacıyla gerekli bildirimlerin ve hazırlıkların yapılmasını, gemiadamları değişiminin sağlanmasını, yolcu, yük, bakım/onarım, sörvey, ikmal, yükleme/boşaltma, kılavuz/römorkör alma gibi liman idari sahasındaki hizmet ve işlemlerinin, ilgili kişi/kuruluş ve birimler nezdinde ifasını, ilgili mevzuat uyarınca öngörülen kuralların uygulanmasını ve bu işlerle ilgili her türlü bilginin zamanında bildirilmesini,
ı) Gemi acentesi: Yaptıkları anlaşmalarla gemi/yat sahibi gerçek veya tüzel kişiler ile kaptan, işleten veya gemi/yat kiralayanın nam ve hesabına hareket eden ve üçüncü kişi ve kuruluşlara karşı haklarını koruyan, bu çerçevede yaptıkları iş ve işlemlerde kendi kusurları dışında sorumlu tutulamayan, gemi acenteliği yetkisi bulunan gerçek ve tüzel kişileri,
i) Groston (GT): Geminin, 21/9/1978 tarihli ve 2169 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Gemilerin Tonilatolarını Ölçme 1969 Uluslararası Sözleşmesi ile 12/3/2009 tarihli ve 27167 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemilerin Tonilatolarını Ölçme Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmiş belgesinde gösterilen gros tonilatosunu,
j) İdare: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğünü,
k) İşleten: Geminin mülkiyeti kendisine ait olsun ya da olmasın, zilyetliğini haiz ve ticari olarak çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi,
l) İşyeri: İdare tarafından gemi acenteliği faaliyetlerinde bulunmak üzere yetki belgesi verilmiş gerçek veya tüzel kişilerin merkez veya şubelerinin çalışma yerini,
m) Koruyucu acente: Taşıma mukavelesi hükümleri gereğince tayin edilen acenteye ilaveten, gemi donatanı, kaptanı, işleticisi veya kiracısının hak ve menfaatlerini koruyan ve gemi adına yaptırmak istediği hizmetler için tayin edilen acenteyi,
n) Liman başkanlığı: Ülkemizde mevzuat ile kurulmuş her bir bölge liman başkanlığı veya bölge liman başkanlıklarına bağlı liman başkanlıklarını,
o) Merkez acente: Firma adına ilk başvuru ile kurulan acenteyi,
ö) Sicil: Gemi acenteleri, şubeleri ile acente personelinin İdare tarafından GABS’de tutulan kayıtlarını,
p) Şube: Merkez acentenin faaliyet gösterdiği bölgede veya bölge dışında açtıkları acente şubesini,
r) Tali acente: Bir acentenin kendi nam ve hesabına işlem yapmak üzere verdiği yetki dahilinde faaliyette bulunan acenteyi,
s) Tanıtım belgesi: Gemi acentesi personeli tanıtım belgesini,
ş) Ticari işletme veya şirket yetkilisi: Ticaret Bakanlığı merkezi ticaret sicili sisteminde kayıtlı şirket yetkilisi/yetkililerini,
t) Türk Boğazları: Marmara Denizi ile İstanbul ve Çanakkale Boğazlarından uğraksız geçiş yapan gemi ve yatların geçiş alanını,
u) Yat: İdare tarafından yayımlanmış gemi sicili için gemi cinsleri tanımlamaları tablosunda yat kategorisinde ifade edilen deniz araçlarını,
ü) Yetki belgesi: İdare tarafından, bu Yönetmelikle belirlenen koşulları sağlayan gerçek ve tüzel kişilere gemi acenteliği faaliyetinde bulunabilmek için düzenlenen A, B ve C Sınıfı gemi acenteliği yetki belgesini,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte yer alan, ancak bu maddede yer almayan terimler için ilgili mevzuat ve taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalarda/sözleşmelerde belirtilen tanımlar esas alınır.
İKİNCİ BÖLÜM
Acente Sınıfları, Yetki Belgesi, Bölgeler, Acente Sorumlusu, Acente Personeli ve
İşyerinin Nitelikleri
Acente sınıfları
MADDE 5- (1) Acenteler hizmet verecekleri gemilerin cinsleri ve hizmet verilecek bölge esas alınmak suretiyle aşağıdaki sınıflara ayrılır:
a) A sınıfı acente: Türk Boğazları dahil yetkilendirildikleri bölgede tüm gemilere ve yatlara hizmet verirler.
b) B sınıfı acente: Türk Boğazları dışında yetkilendirildikleri bölgede tüm gemilere ve Türk Boğazları dahil tüm yatlara acentelik hizmetlerini verirler.
c) C sınıfı acente: Türk Boğazları dahil yetkilendirildikleri bölgede tüm yatlara acentelik hizmetlerini verirler.
Yetki belgesi için genel hükümler
MADDE 6- (1) Gemi acentelerinin iştigal ettiği acente sınıfına göre yetki belgesi alması zorunludur. Yetki belgesi olmayan gerçek veya tüzel kişiler, donatan, kaptan, işletmeci veya kiracı adına acentelik hizmeti veremezler.
(2) Ticari işletme veya şirketlerin yetkilileri, 9 uncu maddede belirtilen belgelerle birlikte GABS üzerinden İdareye başvurur. Başvurular, İdare tarafından değerlendirilir ve bu Yönetmeliğe göre uygun görülenlere yetki belgesi düzenlenir.
(3) Acentelerin sınıf değişikliği taleplerinde, faaliyet göstermek istediği sınıfın başvuru şartları aranır.
(4) Limanlarımıza gelen kruvaziyer gemilerin ilk liman uğrağından sonra yabancı bir limana uğramaması kaydıyla ve aynı sefer kapsamında birden fazla limanımıza uğraması halinde uğradığı ilk limandaki yetkili acente, diğer limanlardaki acentelik işlemlerini de yapabilir.
(5) Gemi acentelerinin işyerlerinin, yetki talep ettikleri bölgede olması zorunludur.
(6) Marmara Denizi ile İstanbul ve Çanakkale Boğazlarından uğraksız geçiş yapan gemilere bölge sınırlaması olmaksızın sadece A sınıfı acenteler, yatlara ise bölge sınırlaması olmaksızın A, B ve C sınıfı acenteler hizmet verebilir.
(7) Yetki belgeleri; belirlenen bölge sınırları içerisinde geçerlidir, beş yıl süreyle düzenlenir ve her beş yıl sonunda acentelerin başvuru yapması halinde bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu kontrol edilerek yenilenir.
(8) Yetki belgeleri, adlarına düzenlenen gerçek veya tüzel kişiler dışında başkaları tarafından kullanılamaz ve devredilemez. Yetkilendirilen acentelerle ilgili bilgiler, İdarenin internet sitesinde yayımlanır.
(9) Bu Yönetmelik hükümlerine göre yetki belgesi alan acenteler, tali acentelik hizmeti alabilir, ancak bir acente kendi sınıfına ilişkin kurallar kapsamında yetkisi olmayan bir hizmet için tali acenteye yetki veremez. Tali acentelik hizmetinin alınması yetkilendiren acentenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(10) Yetki belgesi başvurularında eksik veya hatalı belge yüklenmesi halinde belgelerin tamamlanması için başvuru, GABS üzerinden iade edilir.
(11) Yetki belgesinin şekli ve içeriği, İdare tarafından belirlenir.
(12) Yetki belgesi almak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin 27 nci maddede belirtilen mali yeterlilikleri sağlamaları gerekir.
(13) Gemi acenteleri aynı bölge içerisinde veya diğer bölgelerde şubeler açabilir. Gemi acentelerinde aranan şartlar mali yeterliliğe ait hükümler saklı kalmak kaydıyla şubeler için de geçerlidir. Açılacak her bir şube için İdare tarafından şube yetki belgesi verilir. Şube yetki belgeleri yalnızca verildikleri bölge sınırları içerisinde geçerlidir.
(14) Acente şubeleri, merkez acentenin üst sınıfında olamaz.
Yetki belgesi bölgeleri
MADDE 7- (1) Acente yetki belgesinin geçerli olduğu bölgeler aşağıda belirlenmiştir:
a) Birinci bölge: Hopa Liman Başkanlığı idari sınırlarından başlayarak Bartın Liman Başkanlığı idari sınırları dahil olmak üzere bu iki liman başkanlığı arasındaki diğer tüm liman başkanlıklarını kapsar.
b) İkinci bölge: Zonguldak Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarından başlayarak Ayvalık Liman Başkanlığı idari sınırları ile Gökçeada ve Bozcaada Liman Başkanlıkları dahil olmak üzere tüm Marmara Bölgesini kapsar.
c) Üçüncü bölge: Dikili Liman Başkanlığı idari sınırlarından başlayarak Fethiye Liman Başkanlığı idari sınırları dahil olmak üzere bu iki liman başkanlığı arasındaki diğer tüm liman başkanlıklarını kapsar.
ç) Dördüncü bölge: Kaş Liman Başkanlığı idari sınırlarından başlayarak İskenderun Bölge Liman Başkanlığı idari sınırları dahil olmak üzere bu iki liman başkanlığı arasındaki diğer tüm liman başkanlıklarını kapsar.
Başvuruda aranacak şartlar
MADDE 8- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yetki almak isteyen acentelerden;
a) Gerçek kişilerin;
1) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaları,
2) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, milli savunmaya ve Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, terörizmin finansmanı, basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, hapis cezasının ertelendiği veya adli para cezasına çevrildiği hükümler hariç olmak üzere hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkumiyeti gerektiren kaçakçılık veya vergi kaçakçılığı suçlarından mahkum olmamaları,
3) Gerçek kişiye ait ticari işletmenin faaliyet konuları arasında gemi acenteliği ibaresinin yer alması,
4) Deniz Ticaret Odasına üye olmaları,
b) Tüzel kişilerin;
1) Şirketin ilan edilen sözleşmesinde faaliyet konuları arasında gemi acenteliği ibaresinin yer alması,
2) Ortaklarından her birinin T.C. vatandaşı olması durumunda (a) bendinin (2) numaralı alt bendindeki şartları sağlaması,
3) Deniz Ticaret Odasına üye olmaları,
zorunludur.
(2) Acentelerin sahip olması gereken asgari personel niteliği aşağıdaki gibidir:
a) Merkez acentede bir acente sorumlusu ile A ve B sınıfı acentelerde Yükseköğretim Kurulu Lisans/Ön Lisans Atlasında bulunan denizcilik ile ilgili programlardan mezun olan en az iki acente personeli, C sınıfı acentede denizcilik ile ilgili en az ortaöğretim programlarından mezun bir acente personeli.
b) Acente şubesinde en az bir acente personeli.
Başvuru için gerekli belgeler
MADDE 9- (1) Merkez acente için aşağıdaki belgelerin sunulması zorunludur:
a) Gerçek kişiler için;
1) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneği.
2) Güncel tarihli DTO Kayıt Belgesi.
3) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Belgesi.
4) Ek-1’de yer alan etik ilkeler taahhütnamesi.
5) Acente sorumlusu ve personele ilişkin belgeler.
b) Tüzel kişiler için (a) bendinde istenilen belgelere ilave olarak yabancı ülke vatandaşı olması durumunda Ek-2’de yer alan imzalı beyan formu.
(2) Şube için aşağıdaki belgelerin sunulması zorunludur:
a) Gerçek ve tüzel kişiler için;
1) Şubeye ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneği.
2) Şubeye ait güncel tarihli DTO Kayıt Belgesi.
3) Şube için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Belgesi.
4) Acente personeline ilişkin belgeler.
(3) Yetki belgesinin yenilenmesi için aşağıdaki belgelerin sunulması zorunludur:
a) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Belgesi.
b) Güncel tarihli DTO Kayıt Belgesi.
c) Acente personeline ait Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) hizmet listesi.
(4) Yetki belgesinin ünvan değişikliği nedeniyle yenilenmesi için aşağıdaki belgelerin sunulması zorunludur:
a) Ünvan değişikliğini gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi.
b) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Belgesi.
c) Güncel tarihli DTO Kayıt Belgesi.
ç) Acente personeline ait SGK hizmet listesi.
d) Her personele ait renkli vesikalık fotoğraf.
(5) Yetki belgesinin adres değişikliği nedeniyle yenilenmesi için aşağıdaki belgelerin sunulması zorunludur:
a) Adres değişikliğini gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi.
b) Yeni adrese ait İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Belgesi.
c) Güncel tarihli DTO Kayıt Belgesi.
ç) Acente personeline ait SGK hizmet listesi.
Acente sorumlusunun nitelikleri
MADDE 10- (1) Acente sorumlusu; 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak zorundadır.
(2) A ile B sınıfı acenteler bakımından acente sorumlusunun aşağıdaki şartlardan birine sahip olması gerekir:
a) Yükseköğretim Kurulu Lisans/Ön Lisans Atlasında bulunan denizcilik ile ilgili programlardan mezun olup en az bir yıl denizcilikle ilgili mesleki deneyime sahip olmak.
b) Sicile kayıtlı acente personeli olarak en az beş yıl süreyle çalışmış olmak.
c) Acente bir tüzel kişi ise en az %10 paya ortak olmak, adi ortaklıklarda pay sahibi olmak ve gerçek kişi acentelerde acentenin sahibi olmak.
(3) C sınıfı acenteler bakımından acente sorumlusunun aşağıdaki şartlardan birine sahip olması gerekir:
a) Denizcilik ile ilgili en az ortaöğretim programlarından mezun olup en az bir yıl denizcilikle ilgili mesleki deneyime sahip olmak.
b) Sicile kayıtlı acente personeli olarak en az beş yıl süreyle çalışmış olmak.
c) Acente bir tüzel kişi ise en az %10 paya ortak olmak, adi ortaklıklarda pay sahibi olmak ve gerçek kişi acentelerde acentenin sahibi olmak.
(4) Acente sorumlusu birden fazla acentede sorumlu olamaz veya acente personeli olarak başka bir acentede çalışamaz.
(5) Acente sorumlusu ticari işletme veya şirketin yetkilisi tarafından GABS üzerinden talep oluşturularak atanır ya da değiştirilir.
(6) Acente sorumlusu acente ilk kurulurken atanır, şube için ayrıca acente sorumlusu aranmaz.
(7) Acente sorumlusu yaptıkları iş ve işlemlerden İdareye karşı sorumludur.
(8) Acente sorumlusu, 8 inci maddedeki mezuniyet şartını sağlıyorsa, anılan zorunlu istihdam için geçerli kabul edilir.
Acente personeli olacaklarda aranacak nitelikler
MADDE 11- (1) Acente personeli olmak için başvuruda bulunan kişinin;
a) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşıması,
b) En az ortaöğretim veya dengi okul düzeyinde bir okulu bitirmiş olması,
c) Bu Yönetmelik kapsamında belirlenen eğitimi alması ve sınavda başarılı olması,
gerekir.
(2) Acente personeli olmak için başvuruda bulunan Yükseköğretim Kurulu Lisans/Ön Lisans Atlasında yer alan denizcilik ile ilgili programlardan mezun olanlar ise, eğitimden muaf olup anılan bu kişilerin birinci fıkranın (c) bendinde yer alan sınavda başarılı olması gerekir.
(3) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca acente personeli olma hakkını kazananlara, çalışacağı acentenin ticari işletme veya şirket yetkilisi veya acente sorumlusu tarafından GABS üzerinden başvurulması halinde İdare tarafından tanıtım belgesi düzenlenir. Düzenlenen tanıtım belgesinin süresi beş yıldır.
(4) Acente personeli olmak için aşağıdaki belgelerin sunulması zorunludur:
a) Öğrenim durumunu gösterir belge.
b) SGK hizmet listesi belgesi.
c) Renkli vesikalık fotoğraf.
ç) Adli sicil kaydı.
(5) Acente personeli tanıtım belgesinin yenilenmesi için aşağıdaki belgelerin sunulması zorunludur:
a) Gemi Acenteliği Yenileme Eğitimi Katılım Belgesi.
b) SGK hizmet listesi belgesi.
c) Renkli vesikalık fotoğraf.
ç) Adli sicil kaydı.
İşyerinin nitelikleri
MADDE 12- (1) Acentelik faaliyetlerinin yürütüleceği işyerlerinin özellikleri şunlardır:
a) İşyerinin, istihdam edilen personelin görevini yapmasına olanak sağlayacak fiziki yeterlilikte ve acentelik faaliyetinin gereklerine uygun bir şekilde donatılmış olması gerekir.
b) İşyerinde, acenteye ait asgari faaliyetlerin yürütebileceği ayrı bir ofisin bulunması zorunludur. Aynı ofiste birden fazla acente faaliyette bulunamaz.
c) Acenteler, konut veya sanal nitelikteki iş yerlerinde faaliyette bulunamaz.
(2) İşyerlerinin gerekli teknik donanımla donatılması, bilgi ve belgelerin düzenli olarak tutulmasına imkân verecek arşiv sistemlerine sahip olması ve ayrıca faaliyetlerin yürütülmesine uygun telefon, faks veya elektronik posta gibi bilişim sistemine, internet bağlantısına ve kayıtlı elektronik posta (KEP) adresine sahip olması gerekir.
(3) Şubeler, merkez ile aynı niteliklere sahip olmalıdır.
(4) İdare, işyerlerinin fiziki özelliklerine yönelik düzenlemeler yapabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sorumluluk, Yasaklar ve Denetim
Sorumluluk
MADDE 13- (1) Acenteler;
a) Denizcilikle ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat ile İdarenin talimatlarına uymak,
b) İdare veya liman başkanlığı tarafından istenecek bilgi ve belgeleri vermek,
c) 5174 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (p) bendi uyarınca Ticaret Bakanlığınca yayımlanan acentelik hizmet tarifelerine uymak,
ç) Hizmete uygun donatılmış işyerinde faaliyetlerini sürdürmek ve niteliklerini sürekli korumak,
d) Ünvan, adres değişikliği yahut yetki belgesi düzenlenmesine esas bilgi ve belgelere ilişkin değişiklikleri 30 gün içerisinde İdareye bildirmek,
e) İdarece talep edilen ve hizmet verdiği kişilerden aldığı verileri ilgili elektronik uygulamalara zamanında ve doğru olarak girmek,
f) Yetki belgesinin geçerlilik süresi bitiş tarihinden en az 30 gün önce yenileme işleminin yapılması için başvuruda bulunmak,
g) Merkez acentede bir acente sorumlusu tayin etmek, acente merkez ve şubelerinde sınıfına uygun sayıda acente personeli çalıştırmak,
ğ) Hizmet verirken, bu işlemlerinde İdare tarafından belgelendirilmiş ve izin alınmış acente botlarını kullanmak,
h) Acenteye ait tabelayı işyeri girişine, yetki belgesini ise ofiste görülebilecek bir yere asmak,
ı) Verilen acentelik hizmetleri ile ilgili koruyucu acentenin talep ettiği bilgi ve belgeleri paylaşmak,
i) İş akdi sona eren ya da yetkisi sonlandırılan personeli en geç 5 iş günü içerisinde GABS üzerinden İdareye bildirmek,
j) Ek-1’de yer alan etik ilkeler taahhütnamesine uymak,
k) 27 nci maddede belirtilen mali yeterliliklerini korumak,
zorundadırlar.
(2) Tali acenteler; yetkilendiren acentenin verdiği yetki dahilinde faaliyetlerini sürdürür, tali acentenin sorumluluğu merkez acentenin verdiği yetki ile sınırlıdır. İdarece talep edilmesi halinde yetkilendirmeye ilişkin belgenin ibrazı zorunludur. Yetkilendiren acente, hizmet verilen gemiyle ilgili ücret tarifesiyle belirlenen ücretin en az %30’unu tali acenteye ödemek zorundadır.
(3) Acente personeli;
a) İdare tarafından adlarına düzenlenmiş tanıtım belgesi ile işlem yapmak ve gümrük, emniyet, sahil sağlık ile diğer kamu birimleri tarafından talep edilmesi halinde tanıtım belgesini göstermek,
b) İlgili kurumlar tarafından işyerinde uygulanan kurallara uymak,
c) Yapacağı işe hazırlıklı olarak ilgili kurumlara müracaat etmek,
ç) Denizcilikle ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat ile İdarenin talimatlarına uymak,
zorundadır.
Yasaklar
MADDE 14- (1) Acenteler;
a) Gerçeğe aykırı, yanıltıcı tanıtım ve reklam yapamazlar.
b) Rekabet kurallarını bozacak şekilde faaliyetlerde bulunamazlar.
c) Adlarına tahsis edilen kullanıcı kodu ve şifresini tali acentelik hizmeti aldıkları acenteler de dâhil olmak üzere başka acentelere kullandıramazlar, başka acentelerin şifrelerini kullanamazlar.
ç) Acentelik işlemlerinde yetki belgesinde belirtilen ünvan dışında başka bir ünvan kullanamazlar.
d) Mevzuata aykırı iş ve işlemlerde bulunamazlar ve bunlara aracılık edemezler.
(2) Yükün sahibi ve/veya alıcısı ile gemi arasında ticari ilişki içerisinde bulunan acentelerin, deniz gözetim faaliyetlerini yürütmesine izin verilmez.
(3) Kıyı tesisi işletici kuruluşlar;
a) Kendilerine ait veya ortağı oldukları acenteler dışındaki diğer acentelerin, liman tesislerinde serbestçe acentelik faaliyetlerinde bulunmalarını engelleyemezler.
b) İdare tarafından adlarına düzenlenmiş tanıtım belgesi olmayan acente personelinin kıyı tesislerine girişine izin veremezler.
(4) Acente personeli;
a) Tali acente veya koruyucu acente olarak yetkilendirilmedikçe görev yaptıkları acenteler dışında başka bir acente adına iş ve işlem yapamaz.
b) İdarece e-Devlet üzerinden sunulan hizmetler ve düzenlenen belgeleri e-Devlet üzerinden temin eder.
c) Adlarına tahsis edilen kullanıcı kodu ve şifresini başka acente personeline kullandıramaz ve başka acente personelinin şifrelerini kullanamaz.
Denetim
MADDE 15- (1) İdare ve/veya liman başkanlıkları, acentelerin bu Yönetmelik hükümlerine veya taahhütlerine uygun hareket edip etmedikleri hususunda meri mevzuat kapsamında her zaman acenteleri denetleyebilir.
(2) Acenteler denetimin yerine getirilebilmesini teminen tüm kolaylığı göstermek, denetçilerin çalışmalarına elverişli mekân sağlamak, talep edilmesi halinde teknik cihazları sağlamak ve yardımcı personel vermek, denetim konusuyla ilgili acente uhdesinde bulunan sözleşme, fatura ve talep edilen diğer her türlü belge ve bilgiyi sağlamakla yükümlüdür. Gerek görülmesi durumunda, acente sorumlularından yazılı veya sözlü bilgi alınabilir.
(3) Denetlenen acenteler; denetlenen hususlara ilişkin olarak, teknik imkânsızlık, gizlilik, sır saklama gibi gerekçeleri ileri sürerek bilgi ve belge vermekten kaçınamaz. Denetime esas belgeler, mücbir sebebin varlığı nedeniyle temin edilemiyorsa, bu sebebin ispat edilmesi gerekir.
(4) Denetimler sonucunda, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı fiilleri tespit edilen acente ve personel hakkında 20 nci madde hükümleri uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gemi Acenteliği Eğitim Komisyonu, Eğitim Programı ve Sınav
Gemi acenteliği eğitim komisyonu
MADDE 16- (1) GAEK’in teşkili ile çalışma usul ve esasları, İdare tarafından belirlenir.
(2) Eğitim programlarının hazırlanması, uygulaması ve ücretlendirmesi, GAEK tarafından belirlenir.
Eğitim programı
MADDE 17- (1) Eğitim programları; acente personeli olmak isteyen adaylara ilk başvuruda verilen belgelendirme eğitimi ve acente personeli tanıtım belgesine sahip olanlara verilen yenileme eğitiminden oluşur.
(2) Acente personeli olmak isteyen adayların, belgelendirme eğitimlerine katılmaları ve bu eğitim sonunda yapılacak sınavda başarılı olmaları gerekir.
(3) Belgelendirme eğitim sınavında başarılı olmuş ancak sınav tarihinden itibaren 6 ay içerisinde belge düzenlenmesi için İdareye başvurmayan kişilerin belgelendirme eğitimine tekrar katılması ve yapılacak sınavda başarılı olması gerekir.
(4) Gemi acentesi tanıtım belgesi süresinin uzatılması için her personelin belge süresinin beşinci yılında yenileme eğitimine katılması gerekir. Yenilenen belge mevcut belgenin süresinin bitiminden itibaren geçerli olur. Yenileme eğitimlerine katılmayanların tanıtım belgeleri süresi sonunda iptal edilir. Tanıtım belgesinin süresinin bitiminden itibaren 1 yıl içerisinde yenileme eğitimine katılıp tanıtım belgesi düzenletmeyenler bu Yönetmeliğin ilk defa tanıtım belgesi düzenlenmesine ilişkin hükümlerine tabi olur.
(5) Fiziki olarak verilen belgelendirme ve yenileme eğitimleri bu Yönetmelik yürürlüğe girdikten itibaren çevrimiçi olarak GABS üzerinden düzenlenebilir. Çevrimiçi eğitimlere yönelik eğitim programı GAEK tarafından belirlenir.
Sınav
MADDE 18- (1) Acente personeli olmak isteyen ve gerekli eğitimi tamamlayan adayların İdare tarafından yapılacak sınavda başarılı olmaları gerekir. Sınava ilişkin usul ve esaslar, GAEK tarafından belirlenir. Bu sınavlar, İdarenin sınav salonlarında veya İdarece belirlenecek merkezlerde çevrimiçi yapılabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Gemi Acenteleri Disiplin Komisyonu, İdari Yaptırım, Yetki Belgesi İptali ve Sonuçları
Gemi Acenteleri Disiplin Komisyonu
MADDE 19- (1) Gemi acenteleri ile personelinin, mesleki yetersizlikleri, disiplinsizlikleri ile denizcilik örf ve adetlerine ve mesleki teamüllere uygun olmayan davranışları veya 14 üncü maddenin birinci ve ikinci fıkralarının ihlal edildiğinin tespit edilmesi durumlarında İdare, gelen bildirimlerin görüşülmesi ve değerlendirilmesi için bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirlenen esaslar çerçevesinde GADK üyelerini toplantıya çağırır.
(2) GADK; İdareyi temsilen ilgili genel müdür yardımcısı, daire başkanı, ilgili birimlerden bir personel olmak üzere üç kişi, meslek kuruluşlarını temsilen ilgili DTO’lardan bir kişi ve ilgili vapur donatanları ve acenteleri derneğinden birer kişi olmak üzere toplam beş kişiden oluşur.
(3) GADK’nın başkanlığını İdarenin genel müdür yardımcısı yürütür. İdare, komisyon teşkili için ilgili kuruluşlardan biri asıl ve biri yedek üye olmak üzere isim listesi göndermesini talep eder. Bu kuruluşlar tarafından bildirilen isimler asıl ve yedek komisyon üyesi olarak belirlenir. Komisyon üyelerinin değişmesi halinde yeni üyeye ilişkin bilgiler İdareye bildirilir.
(4) GADK, İdare tarafından gerekli görülen durumlarda toplanır ve sekretaryası İdare tarafından yürütülür. Komisyon, üye tam sayısının yarısından fazlasının katılımı ile toplanır, toplantıya katılanların oy çokluğu ile karar alır. Komisyon çevrim içi olarak toplanabilir ve karar alabilir.
(5) Birinci fıkrada belirtilen hususlarla ilgili olarak liman başkanlıklarından veya ilgili kurum/kuruluşlar tarafından yapılan tespitler, raporlar, tutanaklar, bilgi ve belgeler veya doğrudan tespit edilen hususlar, GADK’da görüşülmek üzere en geç 10 gün içerisinde İdareye sunulur.
(6) İdareye yapılan bildirimlere muhatap acenteler veya acente personelinin savunması İdare tarafından talep edilir. Acenteler veya acente personelinin, savunma vermesi halinde savunması ile diğer bilgi ve belgeler, GADK’da değerlendirilir. GADK, yapılan değerlendirme sonucuna göre yetki belgesi ve personel tanıtım belgesinin iptali ile 20 nci maddede belirlenen cezaları vermeye yetkilidir.
(7) İdare, gelen talebin veya İdarece yapılan tespitin muhteviyatına göre gerekli gördüğü hallerde, Komisyon raporunu beklemeksizin tedbir amaçlı olarak acente yetki belgesini veya acente personeli tanıtım belgesini askıya alabilir.
(8) GADK, birinci fıkrada belirtilen ihlal ve davranışlar için acente ve personele uygulanacak idari yaptırımlarla ilgili değerlendirmeyi yaparken aşağıdaki usul ve esasları göz önüne alır:
a) Acentelere uyarı cezası verilebilecek haller şunlardır:
1) Gerçeğe aykırı, yanıltıcı tanıtım ve reklam yapmak.
2) Rekabet kurallarını bozacak şekilde faaliyetlerde bulunmak.
3) Acentelik işlemlerinde yetki belgesinde belirtilen ünvan dışında başka bir ünvan kullanmak.
b) Acente yeterlik belgesi veya personel tanıtım belgesinin üç aya kadar askıya alınması cezası verilebilecek haller şunlardır:
1) (a) bendinde belirtilen aynı ihlali ikinci defa tekrarlamak.
2) Mevzuata aykırı iş ve işlemlerde bulunmak ve bunlara aracılık etmek.
3) Tali acente veya koruyucu acente olarak yetkilendirilmedikçe görev yaptıkları acenteler dışında başka bir acente adına iş ve işlem yapmak.
4) Mesleki yetersizlikler ve disiplinsizlik ile denizcilik örf ve adetlerine ve mesleki teamüllere uygun olmayan davranışlarda bulunmak.
c) Acente yeterlik belgesi veya personel tanıtım belgesinin altı aya kadar askıya alınması cezası verilebilecek haller şunlardır:
1) (a) bendinde belirtilen aynı ihlali üçüncü defa tekrarlamak.
2) (b) bendinin (2), (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen aynı ihlali ikinci defa tekrarlamak.
ç) Acente yeterlik belgesinin veya personel tanıtım belgesinin iptali cezası verilebilecek haller şunlardır:
1) (a) bendinde belirtilen aynı ihlali dördüncü defa tekrarlamak.
2) (b) bendinin (2), (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen aynı ihlali üçüncü defa tekrarlamak.
İdari yaptırımlar
MADDE 20- (1) Bu Yönetmelik kapsamında İdareye bildirilen veya 15 inci madde kapsamında yapılan denetim neticesinde tespit edilen ve 13 üncü ve 14 üncü maddelerde yer alan sorumluluk ve yasaklara uymayan acente ve personele aşağıdaki tabloda belirtilen cezalar uygulanır:
(2) Deniz Ticaret Odaları tarafından üyelikten geçici olarak çıkarılanların faaliyetleri çıkarma süresi kadar askıya alınır.
(3) İdareye bildirilen şikayetlere yönelik acenteye veya kıyı tesisine, yazılı savunmasını sunması için on iş günü süre verilir, bu süre içerisinde savunma verilmemesi halinde mevcut bilgi ve belgelere göre işlem yapılır.
(4) Uygunsuzluklar birden fazla ise birinci fıkrada yer alan tablodaki yaptırımlar her bir tespit için ayrı ayrı uygulanır.
(5) Bu Yönetmelik ile belirlenen idarî yaptırım kararları merkez teşkilatında İdarece, taşra teşkilatında liman başkanlıklarınca uygulanır.
(6) Bu Yönetmelik kurallarının ihlali durumunda idarî ve cezaî müeyyide uygulanması, bu Yönetmelikte öngörülen diğer tedbirler ve ulusal mevzuat ile uluslararası sözleşmelerde öngörülen diğer ceza ve tedbirlerin uygulanmasına engel olmaz.
(7) Merkez acentenin herhangi bir nedenle askı/pasif duruma alınması halinde aynı ceza acentenin diğer şubeleri için de uygulanır. Ancak acente şubesinin herhangi bir nedenle askı/pasif duruma alınması halinde merkez acenteye herhangi bir ceza uygulanmaz.
(8) İdari yaptırımların uygulanmasına ilişkin diğer hususlarda, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununda yer alan esaslar dikkate alınır.
(9) Bu madde kapsamında belirtilen meblağlar her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır.
Yetki belgesi iptali
MADDE 21- (1) Gemi acentelerinden;
a) Yanlış ve yanıltıcı belgelerle başvuruda bulunarak yetki belgesi aldığı tespit edilen acenteler ile acentelik faaliyetleri kapsamında usulsüz işlemlere yönelik kesinleşmiş mahkeme kararı bulunanların,
b) 8 inci maddede belirtilen şartları sonradan kaybedenlerin,
c) Kendi rızası ile faaliyetine son vereceğini İdareye bildirenlerin,
ç) Faaliyet durdurma müeyyidesi uygulanan acentelerin, faaliyetleri durdurulduğu süre içinde herhangi bir şekilde acentelik faaliyetinde bulundukları tespit edilenlerin,
d) 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (j) bentleri ile ikinci fıkrası hükümlerine göre faaliyetleri durdurulan acentelerden aynı ihlali tekrarlayanların,
e) 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendine göre faaliyetleri durdurulan acentelerden otuz gün içinde eksikliklerini gidermeyenlerin,
f) 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre işlem yapanların, 15 inci madde uyarınca gerçekleştirilecek denetimleri, kasti veya ihmali davranışlarıyla imkânsızlaştıranların,
g) Acente yetki belgesi üzerinde tahrifat yaptığı tespit edilen acentelerin,
ğ) 14 üncü maddenin ikinci fıkrasına aykırı olarak aynı işlemi üçüncü defa yapanların,
yetki belgeleri iptal edilir.
(2) Acentelik faaliyetlerinin yerine getirilmesinde adli veya idari bir soruşturma sonucunda İdareyi yanılttığına dair karar verilen acentenin yetki belgesi iptal edilir ve bu acente hakkında 22 nci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanır.
(3) Acente personelinden;
a) 11 inci maddede belirtilen şartları sonradan kaybedenlerin,
b) Yanlış ve yanıltıcı belgelerle başvuruda bulunarak tanıtım belgesi aldığı tespit edilenlerin,
c) Görev yaptıkları acenteler dışında başka bir acente adına işlem yaptığı tespit edilen kişilerin,
ç) Tanıtım belgesi üzerinde tahrifat yaptığı tespit edilen kişilerin,
tanıtım belgeleri iptal edilir.
Yeniden faaliyet
MADDE 22- (1) 21 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen durumlardan dolayı yetki belgesi iptal edilen acenteye yeniden yetki belgesi düzenlenmez.
(2) 21 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen durumlardan dolayı veya GADK tarafından yetki belgesi iptal edilen acenteye, bir yıl boyunca yeniden yetki belgesi düzenlenmez. Bir yılın sonunda yeniden yetki belgesi almak isteyenlere, ilk defa yetki belgesi alınmasına ilişkin hükümler uygulanır.
(3) 21 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (e), (f) ve (ğ) bentlerinde belirtilen durumlardan dolayı yetki belgesi iptal edilen acentelerden yeniden yetki belgesi almak isteyenlere, ilk defa yetki belgesi alınmasına ilişkin hükümler uygulanır.
(4) 13 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri, 14 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (a) ve (c) bentleri ile 21 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen durumlardan dolayı İdare tarafından tanıtım belgesi iptal edilen acente personeline bir yıl süreyle yeniden tanıtım belgesi düzenlenmez.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Sicil
MADDE 23- (1) İdare tarafından, merkez acentenin, şubenin ve acente personelinin düzenli olarak sicilleri tutulur.
(2) Merkez acente ve şubelerinin sicil numarası yetki belgesinde, acente personelinin sicil numarası ise tanıtım belgesinde gösterilir.
Yetkilendirme
MADDE 24- (1) A, B ve C sınıfı acentelere, İdarenin elektronik uygulamalarına veri girişinde bulunabilmeleri için erişim yetkisi verilir.
Acente çalışma esasları ve ücret tarifesi
MADDE 25- (1) Acenteler, ilgili mevzuata göre tutmaya mecbur oldukları ticari ve kanuni defterlerini, acentelik sözleşmelerini, acentelik hizmeti verdiği gemi ve yat bilgilerini, acentelik hizmetleri kapsamında yazdıkları ve teslim aldıkları mektup, ordino, faks, teleks, elektronik posta ve benzeri belgelerle, düzenledikleri fatura, elektronik fatura, makbuz ve masraflarına ilişkin belgelerin asıllarını veya suretlerini özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydı ile en az beş yıl süre ile muhafaza etmek ve talep edildiği takdirde İdareye ibraz etmek üzere hazır bulundurmak zorundadır.
(2) Acentelerin sorumluluğu, bu Yönetmelik kapsamında sınıflarına göre hizmet verdikleri gemi veya yatların liman idari sınırları içerisinde bulundukları süre boyunca devam eder. Türk Boğazlarından uğraksız geçiş yapan gemiler için gemi acentesinin sorumluluğu boğaz sınırları dahilindedir. Acenteler, sorumlu oldukları süre boyunca acenteliğini yaptığı geminin veya yatın hukuka aykırı fiillerinde ilgili mevzuatta yer alan sorumluluklarını yerine getirmemesi halinde kusuru oranında sorumludur. Acentelerin sorumlu oldukları süre boyunca acenteye yapılan tebligatlar gemi/yat donatanına/işletmecisine/kiracısına yapılmış sayılır.
(3) Acentelik hizmetlerine ilişkin ücret tarifesi, 5174 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (p) bendine göre belirlenir.
Yetki belgesi ve tanıtım belgesi ücretleri
MADDE 26- (1) Acente yetki belgesi ve acente personeli tanıtım belgesi, beş yıl süreli düzenlenir.
(2) Acente merkez veya şube yetki belgesi ücretleri aşağıda belirtilmiştir:
a) A sınıfı acente belge ücreti 300.000 TL.
b) B sınıfı acente belge ücreti 200.000 TL.
c) C sınıfı acente belge ücreti 150.000 TL.
(3) Acente Personel Tanıtım Belgesi ücreti 5.000 TL’dir.
(4) Belge yenileme ücretleri ana belge ücretinin %50’sidir.
(5) Ünvan ve adres değişikliği gibi nedenlerle yeniden yetki belgesi düzenlenmesi halinde ücret alınmaz.
(6) Ücretler, Bakanlık Döner Sermaye İşletme Dairesi hesabına yatırılır. Bu ücretler her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır.
Mali yeterlilik
MADDE 27- (1) Acentelerin, acentelik yetki belgesi başvurularında ve denetimlerinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun mali yeterliliklerini ve ödenmiş sermayesini gösterir bilgileri de içeren dokümanları İdareye ibraz etmeleri gerekir.
(2) Gemi acentelerinin gerçek kişi ticari işletme veya şahıs şirketi olarak yapılanması halinde işletmeye tahsis edilen sermaye miktarı ile acentenin sermaye şirketi olarak yapılanması halinde ödenmiş sermaye miktarlarının,
a) A sınıfı acenteler için en az 5.000.000 TL,
b) B sınıfı acenteler için en az 1.000.000 TL,
c) C sınıfı acenteler için en az 500.000 TL,
olması zorunludur.
(3) Şube açarak teşkilatlanacak olan gemi acentelerinin, her bir şube için A sınıfında 100.000 TL, B sınıfında 75.000 TL, C sınıfında 50.000 TL ilave sermayeye sahip olmaları gerekir.
(4) Bu madde de yer alan sermaye miktarları her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır. Yetkili olanlar da sermayelerini artırılmış miktara göre belirler.
Tereddütlerin giderilmesi
MADDE 28- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkan tereddütleri gidermeye İdare yetkilidir.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 29- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 30- (1) 5/3/2012 tarihli ve 28224 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi Acenteleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarı ile 6 ay içinde yetki belgesi süresi biten acentelerin yetki belgesi herhangi bir işleme gerek kalmaksızın bu süre sonuna kadar uzatılır.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarı ile belge süresi 6 aydan fazla kalan acentelerin yetki belgeleri süresi bitiş tarihine kadar geçerlidir ancak bu süre hiçbir zaman yürürlük tarihinden itibaren bir yılı geçemez. Yeni düzenlenecek yetki belgesi beş yıllık düzenlenecek olup varsa mevcut yetki belgesindeki kalan süre beş yıllık süreden düşülerek yeniden düzenlenecek yetki belgesi için ödenecek ücret belirlenir. Bu sürenin hesaplanmasında aylar tam yıla tamamlanır. Dördüncü fıkra hükmü dikkate alınarak bu Yönetmelik hükümlerine göre yenileme başvurusu yapılır.
(3) Bu madde hükümleri kapsamında yapılacak belge yenilemeleri için belge süreleri dolmasından en az bir ay önce İdareye başvuru yapılır.
(4) Mevcut acentelerin tümü geçiş döneminde belgelerini yenileyene kadar öngörülen süre zarfında yetkili oldukları bölgede mevcut yetkilerini haizdir.
(5) Bu fıkranın yayımı tarihi ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yürürlüğe gireceği tarih arasında yeni başvuru alınmaz.
Yürürlük
MADDE 31- (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 1 inci, 2 nci, 3 üncü, geçici 1 inci maddesinin beşinci fıkrası, 31 inci ve 32 nci maddeleri yayımı tarihinde,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinden 3 ay sonra,
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 32- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”orange”]FAQ – Sık Sorulan Sorular
Gemi Acenteleri Yönetmeliği Ne Zaman Yayımlandı? Gemi Acenteleri Yönetmeliği, 14 Mayıs 2026 tarihli ve 33253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yönetmelik Kimleri Kapsıyor? Yönetmelik, Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş gemi acentesi olarak faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişiler ile acente sorumlusu ve gemi acente personelini kapsıyor.
Gemi Acenteleri Hangi Sınıflara Ayrıldı? Gemi acenteleri A, B ve C sınıfı olarak düzenlendi. A sınıfı tüm gemi ve yatlara, B sınıfı belirlenen şartlarla tüm gemi ve yatlara, C sınıfı ise yatlara acentelik hizmeti verebilecek.
Yetki Belgesi Kaç Yıl Geçerli Olacak? Yetki belgeleri beş yıl süreyle düzenlenecek ve süre sonunda Yönetmelik hükümlerine uygunluk kontrol edilerek yenilenebilecek.
Acente Personeli İçin Eğitim Ve Sınav Zorunlu Mu? Evet. Acente personeli olmak isteyenlerin belirlenen eğitime katılması ve sınavda başarılı olması gerekiyor. Denizcilikle ilgili lisans veya ön lisans programlarından mezun olanlar eğitimden muaf tutulacak, ancak sınav şartı uygulanacak.
Acente Yetki Belgesi Ücretleri Ne Kadar? A sınıfı acente belge ücreti 300.000 TL, B sınıfı acente belge ücreti 200.000 TL, C sınıfı acente belge ücreti 150.000 TL olarak belirlendi. Acente personel tanıtım belgesi ücreti ise 5.000 TL’dir.
Mali Yeterlilik Şartı Nedir? A sınıfı acenteler için en az 5.000.000 TL, B sınıfı acenteler için en az 1.000.000 TL, C sınıfı acenteler için en az 500.000 TL sermaye şartı aranacak.
Eski Gemi Acenteleri Yönetmeliği Yürürlükte Mi? Hayır. 5 Mart 2012 tarihli Gemi Acenteleri Yönetmeliği, yeni Yönetmelikle yürürlükten kaldırıldı. [/vc_message][vc_column_text]