Erol SÖNMEZOCAK
SMMM
erol@umutmuhasebe.com
Hizmet ihracatı yapan kurumlara, kazanç istisnası, Kurumlar vergisi indirimi, Asgari kurumlar vergisi hesaplaması ve Katma değer vergisi istisnası vardır., Hizmet ihraç eden kurumlarına sağlanan vergi avantajları hakkında gerekli açıklamalar aşağıdadır.
1-Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi
2012 yılında 6322 sayılı Kanun’la Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinde ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinde yapılan düzenlemeyle, hizmet ihracatına kazanç istisnaları verilmeye başlanılmıştır. Bu istisna önce %80 çıkartılmış ve son olarak, 30.04.2026 tarih ve 33239 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, indirim oranı %80’den %100’e çıkartılmıştır. Karar, 01.01.2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemleri gelir ve Kurum kazançlarına uygulanmak üzere, 30.04.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yapılan bu değişiklikle de;
A– Yukarıda sayılan faaliyetlerden elde edilen kazançlara uygulanan istisna oranı %80’den %100’e çıkartılırken,
B– Kazancın elde edildiği yıla/hesap dönemine ilişkin beyannamenin verilmesi gereken tarihe kadar ihraç bedelinin tamamının Türkiye’ye transfer edilmesi şartı aynen devam ettirilmiştir.
Bu değişiklik, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren elde edilen gelir ve kazançlara uygulanmak üzere yürürlüğe girdi. Dolayısıyla yeni düzenleme ile 2026 yılı ve takip edecek yıllarda ilgili gelir ve kurumlar vergisi beyanlarında da uygulanacaktır. Fakat, 02/8/2024 tarihli R.G’ de yayımlanan 7524 sayılı Kanun ile 2025 tarihinden itibaren, Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK)’na eklenen “Yurt içi asgari kurumlar vergisi” başlıklı 32/C maddesi ile, kurumlar vergisi mükellefleri nin ödeyecekleri kurumlar vergisinin, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan aşağı olamayacağını öngören yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulaması getirilmiştir. Belirtilen asgari kurumlar vergisi uygulamasında yurt dışına verilen bu nitelikli hizmet istisnası, asgari vergi matrahından düşülemiyor; yani %100 istisnadan yararlananlar yine de kurum kazancının %10’u kadar vergi ödemek zorunda kalıyor. İndirim %100’e çıksa bile asgari verginin kapsamı değişmezse fiili vergi sıfırlanamıyor. Bu çelişkinin nasıl çözüleceği şimdilik bilinmiyor.
Bu nedenle meslek mensupları açısından en pratik öneri şudur: Yeni düzenlemeler yürürlüğe girdiğinde sadece normal kurumlar vergisi hesabı yapılmamalı; ayrıca asgari kurumlar vergisi hesabı da yan yana hazırlanmalıdır.
2- Asgari Kurumlar Vergisi
Asgari Kurumlar Vergisi, şirketlerin indirim ve istisnalar düşülmeden önceki (ticari bilanço kârına eklemeler yapılarak bulunan) kazançlarının %10’undan az olamayacak şekilde ödemekle yükümlü oldukları minimum vergi tutarıdır. 7524 sayılı Kanun ile getirilen bu uygulama, 2025 yılı I. geçici vergi döneminden itibaren yürürlüğe girmiş olup, normal kurumlar vergisi bu tutarın altında kalırsa, fark asgari vergi olarak ödenir.
3-Hizmet ihraç eden kurumların, kurumlar vergisini 5 puan indirimli uygulaması hakkı vardır.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesi hükmü gereği, ihracat yapan kurumların, ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı, 5 puan indirimli uygulanıyor.
Hizmet ihracından elde edilen kazancın %100’lik kısmının kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alındığında ödenecek kurumlar vergisi çıkmamaktadır. Fakat yukarıdaki satırlarda belirtildiği üzere asgari kurumlar vergisi uygulamasında yurt dışına verilen bu nitelikli hizmet istisnası, asgari vergi matrahından düşülemiyor; yani %100 istisnadan yararlananlar yine de kurum kazancının %10’u kadar vergi ödemek zorunda kalıyor. İndirim %100’e çıksa bile asgari verginin kapsamı değişmezse fiili vergi sıfırlanamıyor. Bu çelişkinin nasıl çözüleceği şimdilik bilinmiyor.
Şimdilik uygulamada ödenmek zorunda kalınan asgari kurumlar vergisine de %5 kurumlar vergisi indirimi uygulanması gerektiğidir.
Kısaca belirtmek gerekirse, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32.nci maddesinde ihracatçılara tanınan 5 puanlık oran indirimi asgari kurumlar vergisi kısmına da uygulanacaktır.
3.1-Hizmet ihraç eden kurumlarda 5 puan indirimli kurumlar vergisi nasıl uygulanacaktır?
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesi hükmü gereği, ihracat yapan kurumların, ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı, 5 puan indirimli uygulanıyor.
Hizmet ihracından elde edilen kazancın %100’lik kısmının kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alındığında ödenecek kurumlar vergisi çıkmamaktadır. Fakat yukarıdaki satırlarda belirtildiği üzere asgari kurumlar vergisi uygulamasında yurt dışına verilen bu nitelikli hizmet istisnası, asgari vergi matrahından düşülemiyor; yani %100 istisnadan yararlananlar yine de kurum kazancının %10’u kadar vergi ödemek zorunda kalıyor. İndirim %100’e çıksa bile asgari verginin kapsamı değişmezse fiili vergi sıfırlanamıyor. Bu çelişkinin nasıl çözüleceği şimdilik bilinmiyor.
Şimdilik uygulamada ödenmek zorunda kalınan asgari kurumlar vergisine de %5 kurumlar vergisi indirimi uygulanması gerektiğidir.
Kısaca belirtmek gerekirse, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32.nci maddesinde ihracatçılara tanınan 5 puanlık oran indirimi asgari kurumlar vergisi kısmına da uygulanacaktır.
a) Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesi hükmü gereği, ihracat yapan kurumların, ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı, 5 puan indirimli uygulanıyor.
b) Hizmet ihracından elde edilen kazancın %100’lik kısmının kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alındığında ödenecek kurumlar vergisi çıkmamaktadır. Fakat yukarıdaki satırlarda belirtildiği üzere asgari kurumlar vergisi uygulamasında yurt dışına verilen bu nitelikli hizmet istisnası, asgari vergi matrahından düşülemiyor; yani %100 istisnadan yararlananlar yine de kurum kazancının %10’u kadar vergi ödemek zorunda kalıyor. İndirim %100’e çıksa bile asgari verginin kapsamı değişmezse fiili vergi sıfırlanamıyor. Bu çelişkinin nasıl çözüleceği şimdilik bilinmiyor.
c) Şimdilik uygulamada ödenmek zorunda kalınan asgari kurumlar vergisine de %5 kurumlar vergisi indirimi uygulanması gerektiğidir.
d) Kısaca belirtmek gerekirse, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32.nci maddesinde ihracatçılara tanınan 5 puanlık oran indirimi asgari kurumlar vergisi kısmına da uygulanacaktır.
3.2- Asgari Vergi Hesaplama Örneği:
Kazanç “ihracat kazancı” niteliğinde ve KVK 32/7 (%5 puan indirimli oran) uygulanabiliyor
Birinci aşama: Normal hesap (KVK 10/1-ğ + ihracatta 5 puan indirim)
Hizmet ihracı kazanç indirimi: 5.000.000 × %100 = 5.000.000 TL
Kurumlar vergisi matrahı: 5.000.000 − 5.000.000 = 0 TL
İkinci aşama: Asgari vergi uygulaması (KVK 32/C)
Asgari vergi baz tutarı: (ticari kâr + KKEG − kanunun izin verdiği sınırlı istisna/indirimler)
Bu örnekte ≈ 5.000.000 TL
Asgari vergi (brüt): 5.000.000 × %10 = 500.000 TL
Asgari vergiden düşülebilenler: KVK 32/7 nedeniyle “alınmayan vergi” (5 puan indirim etkisi) asgari vergiden indirilebiliyor.
Kazanç 5.000.000.-x K.V %20= 1.000.000.-
5 puan indirimin etkisi: 1.000.000 × %5 = 50.000 TL
Asgari vergi (net): 500.000 – ( 5 Puanlık İndirim) 50.000 = 450.000 TL Ödenecek asgarim vergi.
Örneğimizden görüleceği üzere asgari vergi olmasaydı ödeyeceğimiz indirimli Kurumlar vergisi olmayacaktı. Oysa asgari vergi hesaplamasına göre ödeyeceğimiz vergi tutarı 450.000.- TL olmaktadır.
Bu örnekten de görüleceği üzere asgari vergi geldikten sonra kurumlar vergisi indiriminin %80 den %100 çıkartılmasının uygulamada fazlaca bir anlamı kalmamıştır.
4-Katma Değer Vergisi İstisnası
Hizmet ihracatında KDV istisnasından yararlanabilmek için öncelikle, gelir ve kurumlar vergisi istisnasında ayrıntılı olarak açıklandığı üzere genel şartlara uymak gerekir.
KDV istisnasından yararlanmak için gerekli olan genel koşullar kısaca;
Hizmetin, şirketin ana sözleşmesinde ihracatı yapılan işlerin, esas faaliyet konuları arasında olması ve Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişi ve kurumlara sunulması,
Hizmet karşılığında faturanın yurt dışı mukimi kişi veya kurum adına düzenlenmesi,
Türkiye’den verilen hizmetten münhasıran yurt dışında yararlanılması ve Türkiye içinde taşıma hakkı bulunmayan yabancı bayraklı gemilere ve uçaklara verilen tadil, bakım, onarım hizmetleri hizmet ihracı kapsamında KDV’den istisnadır.
Belirtilen koşulları sağlayan şirketler, KDV Kanunu’nun 11/1-a maddesine göre KDV’den istisna olacaklardır.
Sonuç:
Ülkemize döviz kazandırıcı işlemlere sağlanan vergisel avantajlar her geçen yıl artmaktadır. Yasaların belirtiği koşullara uymak şartıyla hem kurum kazancına uygulanan kazanç istisnası getirilmiştir. Kurumlar vergisinden istisna edilen hizmet ihracatı gelirleri de 01.01.2025 tarihinden itibaren yurt içi asgari kurumlar vergisine tabii olacaktır.
Bu arada kurumlara sağlanan vergi avantajı, kurumun hasılatına değil, hasılattan ilgili yasal giderler düşüldükten sonra kalan kurum kazancına uygulanacağını özellikle belirtmek gerekir.