Vergi Takozu Ne Demek?
Vergi takozu, işverenin bir çalışan için katlandığı toplam işgücü maliyeti ile çalışanın eline geçen net ücret arasındaki farkı ifade eder. İngilizcesi tax wedge, Türkçede bazen vergi kaması olarak da kullanılır.
Basit formül:
Vergi takozu = (Toplam işgücü maliyeti – Net ücret) / Toplam işgücü maliyeti
Bu farkın içinde genellikle şunlar yer alır:
- İşçinin ödediği gelir vergisi,
- İşçi sosyal güvenlik primi,
- İşçi işsizlik sigortası primi,
- İşveren sosyal güvenlik primi,
- İşveren işsizlik sigortası primi,
- Varsa bordro/istihdam üzerindeki diğer zorunlu yükler.
OECD de vergi takozunu, işverenin toplam işgücü maliyeti ile çalışanın net eline geçen ücreti arasındaki farkın toplam işgücü maliyetine oranı olarak tanımlar. OECD’nin daha ayrıntılı açıklamasında bu gösterge; gelir vergisi, işçi ve işveren sosyal güvenlik primleri ile varsa bordro vergilerinin, nakit yardımlar düşüldükten sonra işgücü maliyetine oranlanması şeklinde hesaplanır.
Örnek:
Bir işçinin işverene aylık toplam maliyeti 60.000 TL, işçinin eline geçen net ücret 40.000 TL ise:
Vergi takozu = 20.000 / 60.000 = %33,33
Yani işverenin ödediği toplam tutarın yaklaşık üçte biri vergi ve prim yüklerine gitmektedir.
Kısaca; “vergi takozu”, ücret gelirleri üzerindeki vergi ve sosyal güvenlik primi yükünü ölçen göstergedir.