Müşteri Aracı Hasar Bedeline Vergi Engeli – Özelge
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Defterdarlığı
Gelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı: 62030549-120[40-2024]-622449
Tarih: 06.05.2026
Konu: Müşteri Aracının Hasarı İçin Ödenen Bedelin İndirim Konusu Yapılıp Yapılmayacağı
İlgi: …
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”success]ÖZET:
İstanbul Defterdarlığı özelgesine göre, akaryakıt istasyonunda müşteri aracında oluşan hasar nedeniyle işletme tarafından ödenen zarar bedeli, belirli şartlar oluşmadıkça kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilemeyecek. Sigortadan alınacak tazminat ise gelir olarak dikkate alınacak.
- Akaryakıt istasyonu girişinde bulunan işletmeye ait yağmur suyu ızgarası, yoldan geçen bir araç nedeniyle yerinden çıktı.
- Ardından yakıt almak amacıyla gelen başka bir araç, dik durumda kalan ızgaraya çarparak hasar gördü.
- Araç sahibi, oluşan zararın işletme tarafından karşılanmasını talep etti.
- İşletme, yaptırdığı üçüncü şahıs sorumluluk sigortası kapsamında sigorta şirketine başvurdu.
- Araç hasarına ilişkin bedel işletmeye fatura edildi ve işletme tarafından ödendi.
- İşletme, sigortadan alınacak tutarın gelir yazılması nedeniyle, ödediği hasar bedelinin de gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı konusunda görüş istedi.
İdarenin Hukuki Değerlendirmesi
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6’ncı maddesi uyarınca kurum kazancı, ticari kazanç hükümlerine göre belirlenir.
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 40’ıncı maddesi kapsamında;
- Ticari kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesi için yapılan genel giderler,
- İşle ilgili olmak şartıyla sözleşmeye, mahkeme kararına veya kanun emrine dayalı zarar ve tazminatlar gider olarak indirilebilir.
- 5520 sayılı Kanunun 11/1-g maddesi kapsamında;
- Kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin veya çalışanlarının fiillerinden doğan bazı maddi ve manevi zarar tazminatlarının kurum kazancından indirimi kabul edilmez.
- Ticari kazançta ayrıca;
- Tahakkuk esası ilkesi: Gelir veya giderin tutar ve niteliğinin kesinleşmiş olması,
- Dönemsellik ilkesi: Gelir ve giderlerin ilgili olduğu dönemde muhasebeleştirilmesi esas alınır.
Sonuç
- Müşteri aracında meydana gelen hasar nedeniyle işletme tarafından karşılanan zarar bedeli;
- Sözleşmeye dayanmaması,
- Mahkeme kararı bulunmaması,
- Kanuni bir zorunluluktan kaynaklanmaması
nedeniyle kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilemez.
- Sigortadan tahsil edilecek tutarın gelir olarak dikkate alınması, ödenen hasar bedeline otomatik olarak gider niteliği kazandırmaz.
[/vc_message][vc_column_text]
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, akaryakıt istasyonu işletmenizde istasyon girişinde bulunan ve işletmenize ait olan yağmur suyu ızgarasının, yoldan geçen araç tarafından yerinden çıkartıldığını, arkasından yakıt almak için gelen diğer aracın yerinden çıkarak dik duran ızgaraya çarparak hasar aldığını, müşterinin aracında oluşan hasarın karşılanmasını firmanızdan talep ettiğini, yaptırmış olduğunuz üçüncü şahıs sigortasından hasar bedelinin karşılanması için sigorta şirketine müracaatta bulunulduğunu, ortaya çıkan hasar bedelinin firmanıza fatura edildiğini ve söz konusu bedelin firmanızca ödendiğini belirterek; sigortadan alınacak olan hasar bedelinin gelir yazılması sebebiyle, hasar bedeli faturasının da gider yazılıp yazılamayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Safi Kurum Kazancı” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında, kurumlar vergisinin mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, ikinci fıkrasında da safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “İndirilecek Giderler” başlıklı 40 ıncı maddesinde;
“Safi kazancın tespit edilmesi için, aşağıdaki giderlerin indirilmesi kabul edilir:
- Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler.
…
- İşle ilgili olmak şartiyle, mukavelenameye veya ilama veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar;
…” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Kabul Edilmeyen İndirimler” başlıklı 11 inci maddesinde;
“(1) Kurum kazancının tespitinde aşağıdaki indirimlerin yapılması kabul edilmez:
…
g) Sözleşmelerde ceza şartı olarak konulan tazminatlar hariç olmak üzere kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan maddî ve manevî zarar tazminat giderleri.
…” hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, ticari kazancın tespitinde “tahakkuk esası ilkesi” ve “dönemsellik ilkesi” olmak üzere iki temel ilke geçerlidir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar ve mahiyet itibarıyla kesinleşmiş olması, yani geliri veya gideri doğuran işlemin tekemmül etmesinin yanı sıra miktarının ve işlemden kaynaklanan alacağın veya borcun ödeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir. Dönemsellik ilkesinde ise gelir veya giderlerin ilgili olduğu döneme intikalinin sağlanması gerekmekte olup söz konusu ilke gereği işletmeler, gelir ve giderlerini tahakkuk esasına göre muhasebeleştirmek, hasılat, gelir ve karlarını aynı döneme ait maliyet, gider ve zararlarla karşılaştırmak durumundadırlar.
Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, müşterinin aracında meydana gelen hasar nedeniyle şirketinizce karşılanan ve mukavelenameye, ilama veya kanun emrine dayanmayan zarar bedelinin 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi hükmü uyarınca kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
[vc_row][vc_column][vc_message message_box_color=”juicy_pink”]FAQ – Sık Sorulan Sorular
Müşteri aracında oluşan hasar için ödenen bedel gider yazılabilir mi? Hayır. Özelgeye göre ödeme sözleşmeye, ilama veya kanuni zorunluluğa dayanmıyorsa kurum kazancından indirilemez.
Sigortadan alınan tazminat gelir olarak kaydedilir mi? Evet. Sigorta kapsamında tahsil edilen tutarın gelir olarak dikkate alınması gerekir.
Her tazminat ödemesi vergi matrahından indirilebilir mi? Hayır. İndirilebilmesi için ilgili mevzuatta belirtilen hukuki şartların sağlanması gerekir.
Tahakkuk esası neyi ifade eder? Gelir veya giderin tutarının ve hukuki niteliğinin kesinleşmesini ifade eder.
Dönemsellik ilkesi neden önemlidir? Gelir ve giderlerin ait oldukları hesap döneminde muhasebeleştirilmesini sağlar.
[/vc_message][vc_column_text]