Coca-Cola Satış Dağıtım A.Ş. (CCSD) Soruşturması Taahhütle Sonuçlandı!
Rekabet Kurulu, Coca-Cola hakkında yürüttüğü soruşturmayı Coca Cola tarafından sunulan kapsamlı taahhütlerin kabul edilmesiyle sonlandırdı. Peki bundan sonra Coca Cola neler yapabilecek neler yapmayacak? Gelin bir bir bakalım..
1. Soğutucu Erişiminde Yeni Bir Dönem Başlıyor
Soğutucu erişim kuralı kapsamlı şekilde genişletiliyor. Bu kapsamda, 2026 yılı sonuna kadar aşağıdaki uygulamalar hayata geçirilecek.
- Bakkal, büfe, küçük market, restoran, lokanta gibi tüm satış noktalarında Coca Cola soğutucularının her biri bakımından %35’lik alan rakip ürünlere açılacak. Bu alana Coca Cola ürün yerleştiremeyecek.
- Satış noktasında kendi soğutucusu olmayan tüm gazlı ve gazsız alkolsüz içecek üreticileri bu alana kendi ürünlerini koyabilecek, rakipler bu alanda kendi fiyat etiketlerini kullanabilecek.
- Bu alanın her rafında, ilgili bölümün rakip ürünlere ayrıldığını ve Coca Cola ürünlerinin bu alana yerleştirilemeyeceğini belirten uyarı etiketleri olacak.
- Coca Cola soğutucu erişim kuralına uymayan satış noktalarını uyaracak, uyumsuzluğa devam eden satış noktalarına kademeli olarak her bir seferde sipariş miktarında %10 kesinti uygulayacak.
- Rakiplere ayrılan %35’lik alan dikey bir seperatör ile ayıracak.
- Coca Cola soğutucularının cam yüzeylerinde, rakip ürünlerin görünürlüğünü engelleyecek veya kısıtlayacak nitelikte etiket, kaplama veya benzeri materyal bulundurulamayacak.
- Rakiplere ayrılan alanda hangi rakip ürünlerin konumlandırılabileceği hususunda Coca Cola herhangi yönlendirmede bulunmayacaktır.
2. Soğutucu Verimlilik Koşulu Uygulamasına Son
- Coca Cola soğutucu temini karşılığında satış noktalarına asgari yıllık koli alım koşulu getiremeyecek. (Rekabet Kurulunun kısa kararının tebliğinden itibaren 6 ay içinde uygulanmaya başlayacak.)
- Bayilere bu kriterin karşılanmaması halinde kesilen tamamlama faturası uygulamasına da son verilecek. (2026 yılı sonuna kadar bu uygulamaya son verilecek.)
3. Prim ve Hedef Sisteminde Kapsamlı Değişiklik
Hedef ve prim uygulamalarında da önemli değişikliklere gidildi. Bu kapsamda;
- Coca Cola alan satış müdürleri için prim uygulaması kaldırıldı. Saha satış yöneticileri ve satış temsilcileri için ise primler sınırlandırıldı. (2027 yılında uygulanmaya başlayacak.)
- Coca Cola, bayi çalışanları için bayilerine verdiği finansal desteği vermeyecek. (Rekabet Kurulunun kısa kararının tebliğinden itibaren 6 ay içinde uygulanmaya başlayacak.)
- Bayi çalışanının performans raporlaması uygulamalarına son verilecek. (Rekabet Kurulunun kısa kararının tebliğinden itibaren 6 ay içinde uygulanmaya başlayacak.)
- Satış noktaları, Coca Cola’dan doğrudan sipariş verebilmelerini sağlayan uygulamalar hakkında bilgilendirilecek. (Rekabet Kurulunun kısa kararının tebliğinden itibaren 6 ay içinde uygulanmaya başlayacak.)
- Bayilerin rekabet hukuku uyum yükümlülüklerinin güçlendirilmesi için önlemler alınacak. (Rekabet Kurulunun gerekçeli kararının tebliğinden itibaren bir yıl içerisinde bu önlemler alınacak)
4. Yatırım Desteklerinde Şeffaflık ve Sınırlandırma
- Coca Cola yıllık yatırım bütçesi, bir önceki yıl gerçekleşen net satış cirosunun belli bir oranı ile sınırlandırılacak. (2027 yılında uygulanmaya başlayacak.)
Aşağıdaki taahhütler Rekabet Kurulunun kısa kararının tebliğinden itibaren 6 ay içinde uygulanmaya başlayacak.
- Satış noktalarına sağlanan tente, tabela ve raf yatırımları gibi destekler ürün alımından bağımsız ve objektif kriterlere dayalı olacak.
- Coca Cola bu destekleri, rakip ürünlerin ya da soğutucuların kaldırılması şartına bağlayamayacak.
- Coca Cola satış noktalarını düzenli olarak bilgilendirecek.
5. İndirim ve Destek Politikalarında Yeni Kurallar
Bayilere sağlanan indirim uygulamalarında da değişiklikler yapıldı. (Aşağıdaki taahhütler Rekabet Kurulunun kısa kararının tebliğinden itibaren 6 ay içinde uygulamaya başlayacak.)
- Coca Cola, bayilere uygulayacağı indirimleri ürün kategorileri bazında bağımsız ve nesnel kriterlere göre belirleyecek.
- Bir kategorideki indirim, başka bir kategorideki ürünlerin alımına, satışına veya sergilenmesine bağlanmayacak.
- Su ve soda kategorilerinde bedelsiz ürün desteği tamamen kaldıracak. Bedelsiz ürün yalnızca yıllık alımı belli bir hacmi aşan satış noktalarına, su ve soda hariç olmak üzere uygulanabilecek.
6. Coca Cola Hakkında Geçmişte Alınan Tedbir ve Taahhütler de Sürüyor!
Coca Cola’nın geçmişteki Kurul kararları çerçevesinde bağlı olduğu yükümlülükler ise şu şekilde:
- Coca Cola satış noktalarıyla yalnızca Coca Cola ürünlerinin bulundurulmasına yönelik münhasırlık anlaşmaları yapamaz.
- Noktalara yapılacak satışlar bir önceki yıl gerçekleştirilen satışlara bağlanamaz.
- Coca Cola tüm ürün portföyünü içeren “Genel” kapsamlı sözleşmeler yerine; (1) “Kolalı İçecekler”, (2) “Diğer Gazlı Ürünler” ve (3) “Gazsız Ürünler” için ayrı ayrı sözleşmelerin düzenlemek zorundadır.
- Diğer Gazlı Ürünler, “aromalı gazoz” ve “sade gazoz” alt kategorilerinden; Gazsız Ürünler ise “su ve soda”, “meyve suyu ve buzlu çay”, “enerji içeceği” ve “sporcu içeceği” alt kategorilerinden oluşmaktadır.
- Coca Cola tarafından satış noktalarına tanımlanan indirim-iskonto-promosyonlar, “Kolalı İçecekler”, “Diğer Gazlı Ürünler”, “Gazsız Ürünler” sözleşmeleri ve aromalı gazoz, sade gazoz, su-soda, meyve suyu-buzlu çay, enerji içeceği, sporcu içeceği alt kategorileri ayrımında belirlenmek zorunda. Satış noktası Coca Cola’dan bir içecek kategorisinde ürün satın aldığında, Coca Cola tarafından bu alıma ilişkin verilecek indirim farklı bir kategoriden verilemez.
- Bazı istisnai durumlar haricinde Coca Cola’nın sözleşmeleri iki yıl ile sınırlı tutulmak zorunda.
- Akdedilen sözleşmelerin bir örneği satış noktasına bırakılacaktır.
- Miktarlı sözleşmeler sözleşmenin yürürlüğünün iki yılı aşması hâlinde, noktaya cezai şart uygulanması söz konusu olmaksızın yapılan yatırımın kıstelyevm usulüne tabi olarak iade edilmesiyle sözleşme sonlandırılabilecektir.
- Miktarlı sözleşmelerde miktarın belirlenmesine ilişkin hesaplama yöntemi ve noktalara uygulanacak toplam indirim ve yatırım kalemleri, fiili münhasırlığa sebebiyet vermeyecek şekilde belirlenecektir.
- Sözleşmelerinde yer alan “düzenli ve sürekli satın almak suretiyle” ifadesi, yalnızca nakit yatırım (satış noktasına verilen nakdi destek) içeren sözleşmelerde kullanılabilir. Bununla birlikte, nakit yatırım içeren ve bu ibareye yer verilen sözleşmelerde satış noktasının anılan ifadeye uymaması, nokta açısından herhangi bir cezai şart doğurmuyor.
- Satış noktaları her yıl Coca Cola tarafından bu kurallara yönelik olarak bilgilendirilecektir.
Kaynak: Rekabet Kurumu