Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sisteminin bugün itibarıyla 81 il ve 973 ilçede devreye girdiğini duyurdu. Sistemle vatandaşlara iade ettikleri her ambalaj için 1 TL teşvik bedeli ödenecek.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, bugün itibarıyla Türkiye genelinde kullanıma açıldı. Bakan Murat Kurum, konuya ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Depozito Yönetim Sistemi’nin ülke genelinde devreye alındığını belirterek sistemin yılda 25 milyar ambalajın toplanmasını ve ekonomiye 30 milyar TL katkı sağlanmasını hedeflediğini açıkladı.
Pilot Uygulamadan Ulusal Sisteme
DOA sisteminin ilk aşaması Şubat 2025’te pilot il olarak Sakarya’da başlatılmıştı. Temmuz 2025’te ise “7 Bölge 7 İl” sloganıyla makineler yedi bölgede belirlenen illere kuruldu. Bu pilot dönemde vatandaşlara iade edilen ambalajlar için 25 kuruş teşvik bedeli ödeniyordu.
81 İl, 973 İlçede Hizmete Girdi
Sistemin ikinci aşaması bugün başladı. Ulusal entegrasyon sürecini kapsayan bu aşamada DOA makineleri 81 ildeki 973 ilçede hizmet vermeye başladı. Bugün itibarıyla 2 binin üzerinde DOA makinesi vatandaşların kullanımına sunuldu. Makine sayısının zamanla artırılarak mahalle, semt ve köy düzeyine kadar yaygınlaştırılması planlanıyor.
Teşvik Bedeli 1 TL’ye Yükseldi
Vatandaşlara, iade ettikleri her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı karşılığında artık 1 TL teşvik bedeli ödenecek. Bu tutar, pilot dönemdeki 25 kuruşluk bedelin dört katına karşılık geliyor.
İşletmeler de Sisteme Dahil Oldu
Bugün itibarıyla Türkiye genelindeki market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve büfeler ile HOREKA (otel, restoran, kafe) işletmeleri de DOA sistemine geçti. Bu işletmeler, DOA logolu içecek ambalajlarını çöpe atmak yerine biriktirip saha operatörlerine teslim edecek.
İade Süreci Nasıl İşliyor
Sistem, cep telefonlarına yüklenen DOA uygulaması ile entegre çalışıyor. DOA logolu plastik, cam ve alüminyum ambalajlar, uygulama üzerinden QR kod okutularak DOA İade Makineleri’ne bırakılabiliyor. İade edilen her ambalaj karşılığında kullanıcının dijital cüzdanına 1 TL aktarılıyor. Biriken bakiye banka hesabına havale edilebiliyor, ATM’lerden nakit çekilebiliyor veya anlaşmalı iş yerlerinde alışverişte kullanılabiliyor.
Üçüncü Aşama: Tam Yaygınlaşma
Sistemin üçüncü ve son aşaması, DOA makinelerinin ülke genelinde mahalle, köy ve semt bazında yaygınlaştırılacağı tam kapsama dönemi olacak. Bu aşamanın tamamlanmasıyla makinelere erişimin kolaylaşması ve DOA’nın günlük hayatın bir parçası haline gelmesi hedefleniyor.
Hedeflenen Ekonomik ve Çevresel Etkiler
Yetkililer, DOA sistemiyle yılda 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılmasını ve ekonomiye yıllık 30 milyar TL katkı sağlanmasını öngörüyor. Sistemin, yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetlerini düşürmesi, düzenli depolama sahalarında yer tasarrufu sağlaması, hammadde yerine geri dönüşüm malzemesi kullanımıyla enerji ve emisyon tasarrufu yaratması, denizlerdeki plastik kirliliğini azaltması ve kayıt dışı üretimi engellemesi bekleniyor.