Dünya genelinde kooperatifçilik hareketinin en önemli günlerinden biri olan Uluslararası Kooperatifler Günü, bu yıl 4 Temmuz Cumartesi günü kutlanacak.
Her yıl Temmuz’un ilk Cumartesi’si
Uluslararası Kooperatifler Günü, 1923 yılından bu yana Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA) tarafından her yılın Temmuz ayının ilk Cumartesi günü kutlanıyor. 1994 yılında Birleşmiş Milletler’e yapılan başvuru sonucunda BM Genel Kurulu da bu tarihi resmen benimsedi ve 1995’ten itibaren gün, hem ICA hem de BM tarafından ortak olarak kutlanmaya başlandı. Bu tarih seçiminde 1995 yılının ICA’nın kuruluşunun 100. yılına denk gelmesi de etkili oldu.
2025’in ardından yeni bir on yıllık gelenek
Geçtiğimiz yıl, 2012’den sonra ikinci kez olmak üzere 2025 yılı Birleşmiş Milletler tarafından “Uluslararası Kooperatifler Yılı” ilan edilmiş ve “Kooperatifler Daha İyi Bir Dünya İnşa Ediyor” temasıyla dünya genelinde çok sayıda etkinlik düzenlenmişti. Bu başarının ardından BM Genel Kurulu, kooperatiflerin sosyal ve ekonomik kalkınmadaki rolünü daha kalıcı biçimde tanımak amacıyla önemli bir karar aldı: Bundan böyle her on yılda bir, ayrı bir Uluslararası Kooperatifler Yılı ilan edilecek. ICA Genel Direktörü Jeroen Douglas, bu adımın kooperatif hareketinin daha adil bir dünyaya katkısının küresel ölçekte tanınması anlamına geldiğini belirtti.
Türkiye’de kutlama tarihi konusunda karışıklık
Türkiye’de bazı kooperatif kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve eğitim kurumları, ICA’nın 1923-1994 arasında uyguladığı eski gelenekle Rochdale’deki ilk kooperatifin kuruluş yıl dönümü olan 21 Aralık’ı hâlâ “Kooperatifler Günü” olarak kutlamaya devam ediyor. Oysa 1995’ten bu yana hem BM hem de ICA’ya bağlı tüm ülkelerde resmi kutlama, Temmuz ayının ilk Cumartesi’sinde yapılıyor. Türkiye Milli Kooperatifler Birliği de üye kuruluşları bu ortak tarihte kutlama yapmaya davet ediyor.
Kooperatifçiliğin önemi
Sermaye miktarına bakılmaksızın her ortağa yalnızca bir oy hakkı tanıyan, cinsiyet ve yaş ayrımı gözetmeyen kooperatif işletme modeli; ekonomik ve sosyal katılımı güçlendirmesi, eşitsizliği azaltması ve sürdürülebilir kalkınmaya katkısı nedeniyle Birleşmiş Milletler tarafından da öncelikli olarak destekleniyor. Türkiye’de de milyonlarca ortağı bulunan kooperatifler, tarımdan konut sektörüne kadar geniş bir yelpazede ülke ekonomisine katkı sağlıyor.